Corporate Infrastructure Resource Management & Shared Service Center

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Corporate Infrastructure Resource Management & Shared Service Center"

Transcriptie

1 Corporate Infrastructure Resource Management & Shared Service Center Het beste van twee werelden? Mw. M. Klootwijk, MFM 1. Inleiding 1 2. Shared Service Center (SSC) Doel van een SSC Vorm van een SSC Diensten van een SSC 6 3. Criteria voor een Shared Service Center 6 4. Corporate Infrastructure Resource Management (CIRM) Doel van CIRM Diensten van CIRM SSC versus CIRM Conclusie Bronvermelding Inleiding Ontwikkelingen zoals globalisering, flexibilisering en individualisering leiden ertoe dat ondersteunende diensten zich anders moeten organiseren om een bijdrage te kunnen leveren aan de moederorganisatie. De verschillende niet-kernactiviteiten worden integraal aangestuurd, waarmee de scope voor een afdeling, zoals Facility Management (FM), steeds breder wordt. Mede door het specialisme van de diverse facetten is het onmogelijk deze zelf te regelen, bij te blijven en verder te ontwikkelen c.q. specialiseren, en daarom worden de operationele diensten steeds vaker uitbesteed (outsourcen). De afdeling richt zich dan op het managen van deze diensten, waardoor ze een regiefunctie krijgt. Het primaire proces verwacht en vindt het noodzakelijk dat de ondersteunende diensten zich gaan professionaliseren. Lemmens benadrukt hierbij dat de ondersteunende dien-

2 Corporate Infrastructure Resource Management & Shared Service Center sten hun streven naar professionaliteit (en daardoor erkenning door het management) zien mislukken zolang zij hun eigenbelang vooropstellen (Lemmens, 2003). Door deze ontwikkelingen in het primaire proces volstaan niet alleen kostenreductie en efficiëntieverbeteringen door een centrale regie, maar worden waardetoevoeging en effectiviteit steeds belangrijker voor de continuïteit van een organisatie. Van ondersteunende afdelingen wordt daarom gevraagd om een effectieve bijdrage te leveren aan de performance van de organisatie (Gerritz en Heilijgers, 2000). De concepten Shared Service Center (SSC) en Corporate Infrastructure Resource Management (CIRM) kunnen uitkomst bieden bij het leveren van een bijdrage of toegevoegde waarde. 2. Shared Service Center (SSC) Het begrip Shared Service Center (of Centrum, SSC) bestaat al twintig jaar. Verschillende multinationals in de Verenigde Staten met vestigingen verspreid over het land gingen nadenken over het centraliseren van ondersteunende diensten. Eerst werden voornamelijk financiële en administratieve processen gebundeld in een centrum om kosten te reduceren en te beheersen, later werden hier de personeelsadministraties aan toegevoegd en ontstonden multidisciplinaire Shared Service Centers (Ytsma, 2004). Met name het SSC is de laatste tijd sterk in opkomst in het facilitaire werkveld (zie ook figuur 1). Probleem: zeggenschap en controle over corporate services ontbreekt bij business manager, waardoor hij zich niet verantwoordelijk voelt voor het resultaat Decentralisering en en intergraal integraal management; Beheersing van resultaat, kwaliteit en kosten Corporate Services Effect: vraagsturing, marktconforme prijzen, gedifferentieerde Effect: betere aansluiting op de dienstverlening business; op resultaat aanspreekbare managers Probleem:???? Nog niet bekend Probleem: kosten lopen uit de hand. ICT vraagt hoge investeringen; kennis is versnipperd schaalvergroting Shared Shared R en S resources Extended Shared Shared R en S Enterprise services Business Unit Services Fusies Tot eind jaren 70 Jaren 80 Jaren 90 B.P. Outsourcing Effect: ca. 30% kostenreductie door schaalvergroting en door delen van best practices Tijd Probleem: Jaren 2000 opdrachtgeverschap / opdrachtnemerschap en ondernemerszin marktwerking Figuur 1. De geschiedenis van het concept SSC.

3 In het begin van de jaren negentig verschijnt de eerste literatuur over shared governance en service management. SSC bestaat ook onder andere benamingen, namelijk: shared service organization, shared services, shared tenant service, shared activity department, backoffice en dergelijke. Pas eind jaren negentig worden de eerste boeken geschreven over shared services. Enkele definities van SSC zijn: De concentratie van bedrijfshulpbronnen (resources) die als activiteit verspreid over de organisatie verricht worden, om zodoende veelvoudige interne partners te faciliteren tegen lagere kosten, met een hoger serviceniveau en met het gemeenschappelijke doel om externe klanten te bedienen en de bedrijfswaarde te versterken (Schulman e.a., 1999). Een gezamenlijke strategie waarbinnen een onderverzameling van bestaande bedrijfsfuncties geconcentreerd wordt in een nieuwe, semi-autonome bedrijfseenheid die een managementstructuur heeft, ter bevordering van de efficiëntie en het genereren van waarde, en ten behoeve van kostenbesparing en een verbeterde service voor de interne klanten van de organisatie, zoals concurrerende business in de markt (Bergeron, 2003). Een resultaatverantwoordelijke eenheid (RVE) in de interne organisatie van een onderneming, overheidsinstelling of nonprofitinstelling, die tot taak heeft het leveren van diensten op een specifieke specialisatie (zoals administratie, personeelszaken, informatietechnologie, inkoop, e.d.), aan de operationele eenheden van die onderneming (zoals business units, divisies of werkmaatschappijen), op basis van een overeenkomst tegen een verrekenprijs (Strikwerda, 2004). Binnen een organisatie zijn alle processen die op een ongeveer vergelijkbare wijze worden of kunnen worden uitgevoerd, samengevoegd in een nieuwe, semi-autonome, resultaatverantwoordelijke eenheid die op basis van afspraken haar diensten aan andere eenheden levert (Opheij en Willems, 2005). Sommige definities spreken elkaar tegen. Bijvoorbeeld Schulman e.a. als het gaat over centralisatie van de diensten. In de inleiding vermelden ze dat shared services pas succesvol zijn als deze verandering wordt gezien door de directie als een manier om businessproblemen op te lossen door een consolidatie, niet door centralisatie, van transactiegeoriënteerde processen die repeterend en veel hetzelfde zijn voor elke business unit. Strikwerda spreekt zichzelf tegen door een SSC te hangen onder een functionele stafafdeling (Strikwerda, 2004, p. 75).

4 Corporate Infrastructure Resource Management & Shared Service Center De meeste definities zijn algemeen en geven verschillende doelen, vormen en diensten aan. Ytsma (2004) is van mening dat SSC te pas en te onpas wordt gebruikt voor veranderingsprocessen en dan de lading niet dekt. Tevens vindt hij dat een SSC strikt genomen een uitgebreid facilitair bedrijf is, waarbij de invalshoek de dienstverlening is en het accent ligt op concentratie van ondersteunende processen om op deze wijze een meerwaarde te creëren voor het primaire proces. Inhoudelijk ziet hij een SSC als een verbreding en een verdieping van het concept facilitair management (inclusief CIRM). Ook wel een brede facilitaire organisatie met een hoge graad van zelfstandigheid, maar ook het intern en extern outsourcen van ondersteunende processen onder een strakke regieorganisatie. Het SSC wordt ook vaak in één adem genoemd met outsourcen. Veel consultants gebruiken een SSC als eerste stap voor het outsourcingstraject en ook bestuurders grijpen het SSC aan om te gaan reorganiseren. Bij outsourcing draait het niet enkel om flexibiliteit en kaderstelling, maar om de inhoud van de uitbesteding en de toegevoegde waarde van de ondersteuning voor het primaire proces. Met andere woorden, wat kan en mag wel of niet door externen worden gedaan? Men moet zich dan afvragen welke processen primair en welke ondersteunend zijn en daarnaast welke secundaire processen onlosmakelijk verbonden zijn met de corebusiness. De zin of onzin van uitbesteden hangt in hoge mate af van de bedrijfsdoelstelling en van de mate van interne concurrentie in de organisatie (Ytsma, 2004). 2.1 Doel van een SSC Bergeron geeft als doel aan het model is fundamenteel voor het optimaliseren van mensen, kapitaal, tijd en andere bedrijfshulpmiddelen. Ook Strikwerda en Schulman geven dezelfde doelen: kosten reduceren en de kwaliteit van interne en externe dienstverlening verhogen. Dus in de theorie wordt doorgaans kostenverlaging en kwaliteitsverbetering genoemd als doel om een SSC op te zetten. Kostenverlaging is namelijk in de praktijk overtuigend voor het management en altijd de drive om een SSC te kunnen opzetten. Kostenverlaging door schaalvoordelen is een van de meest genoemde doelen, maar kan juist voortvloeien uit de andere doelen. Hetzelfde geldt voor kwaliteitsverbetering die kan leiden naar exploitatie van kennis en dus tot waardecreatie (Jellema, 2004). In de praktijk worden naast de eerdergenoemde doelen andere doelen genoemd, namelijk: kwaliteitsverbetering (servicegericht, vraaggericht en optimale dienst-

5 verlening), samenwerking, harmonisering, efficiëntie en continuïteit. Ook uit onderzoeken van onder andere Capgemini en Ernst & Young komen andere doelen naar voren, zoals gerichtheid op kerncompetenties, efficiency, integratie van processen en continuïteit (Dekker en Schut, 2005), betere focus organisatie en stroomlijnen werkprocessen (Ter Beek e.a., 2005). 2.2 Vorm van een SSC Strikwerda beschrijft zes soorten inrichtingen van SSC, waarvan twee (A en B) zuiver zijn, en tevens enkele factoren die een rol kunnen spelen in de keuze van een specifieke vorm: druk op de kosten en resultaten, visie van de raad van bestuur, aard van de technologie, vermogen van raad van bestuur voor alternatieve organisatievormen, tijdsperspectief en mate van weerstand (Strikwerda, 2004, p. 75). Vorm B is een soort intern SSC, dat diensten aan één organisatie levert. Vorm F kan gezien worden als een extern SSC, dat de diensten ook aan derden levert. De overige vormen worden nog niet volledig of voldoende benut, omdat men nog niet weet hoe het SSC benut kan worden en welke extra (toegevoegde) waarde te behalen valt. Opheij en Willems geven nog drie andere vormen van een SSC weer: 1. Shared Business Process: bijvoorbeeld gezamenlijke claimafhandeling, samenbrengen van marketingactiviteiten, een gemeenschappelijk servicegericht callcenter. 2. Shared Back Offices: onder andere een gezamenlijke financiële administratie of gezamenlijke productadministratie (schade, leven, pensioen, zorg). 3. Shared Support Process: te denken valt aan gezamenlijke afdeling(en) op terreinen als HR, ICT en facilitair management. Shared Business Process houdt het centraliseren van primaire processen in. Shared Back Offices lijkt het meest op een SSC dat gericht is op de centralisatie van backofficeprocessen en Shared Support Process lijkt in principe op CIRM en houdt zich bezig met ondersteunende processen. Naast deze vormen van SSC geven Opheij en Willems drie posities van een SSC weer: 1. een centrale service unit binnen een groep of holding met het accent op producten- en dienstensturing; 2. een servicepartner van een groep of holding met het accent op de samenwerking en de toegevoegde waarde;

6 Corporate Infrastructure Resource Management & Shared Service Center 3. een zelfstandig bedrijf met eigen strategie en prioriteiten en een eigen winst-en-verliesrekening. 2.3 Diensten van een SSC Diverse ondersteunende processen of diensten kunnen deelnemen binnen een SSC. De meeste auteurs noemen naast financieel c.q. administraties en personeelszaken (HR) ook facilitair en automatisering of informatietechnologie (ICT), juridische zaken en inkoop. Deze ondersteunende diensten worden in de meeste gevallen ondergebracht in één multidisciplinair SSC. Naast specifieke specialisaties kunnen juist ook generieke uitvoerbare diensten prima onderdak vinden in een SSC. Bergeron (2002) hanteert de volgende indeling van producten en diensten: Beheer Faciliteiten: postkamer, kopieer- en printservice, archief, inkoop en catering. Klantenservice: service buitendienst en telefonische klantenservice (callcenter). Administratief: financiële administratie, pensioenadministratie en loonadministratie. Personeelsmanagement (HR): werving en selectie, personeelsadministratie en opleidingen. ICT: applicatieontwikkeling, helpdesk, beheer en exploitatie, en opleidingen. Onroerend goed: beheer gebouwen, inrichting en beveiliging. Verkoop en marketing: advertentiecoördinatie, direct mail, verkoop buitendienst, telemarketing en orderverwerking. 3. Criteria voor een Shared Service Center Ondanks de eerdere uitleg over het doel, de dienstverlening en de vorm van een SSC is het lastig om te bepalen wanneer je een SSC zo mag noemen. Zelfs wordt door een enkeling gesuggereerd dat de definitie van een SSC relatief open moet blijven. Hierdoor is het concept toepasbaar voor elke organisatie, in elke vorm en voor elk doel, mits het de organisatiedoelstellingen ten goede komt. Dan maakt het niet uit wat je doet en hoe je het doet, en kun je zelfs de facilitaire afdeling of een centrale stafafdeling een SSC noemen. De auteur heeft daarom de volgende checklist ontwikkeld (zie figuur 2). Deze kan men hanteren bij het opzetten van een SSC. Er zijn criteria of onderdelen beschreven van een SSC, waarover men binnen de organisatie een standpunt moet innemen en waarover men moet nadenken om zo tot een afbakening van het begrip SSC te

7 komen. Deze criteria zijn ontstaan door een SSC met een (interne) organisatie te vergelijken. Wat is een organisatie en waaruit bestaat een organisatie? In de organisatiekunde is weinig beschreven over elementen of componenten van een organisatie en zijn er geen standaardcriteria te vinden waaraan een organisatie moet voldoen. Vervolgens is gekeken naar bedrijfseconomie, kwaliteitsmanagement en veranderkunde. Criteria SSC Eigenaren of shareholders Rechtsvorm of juridische eenheid Profit of non-profit Mate van autonomie Kernwaarden en beleid (Treacy en Wiersema) Producten en/of diensten Structuur, besturing of coördinatie Afhankelijk van autonomie Cultuur, regels (regelgeving), gewoonten, normen en waarden Personeel Management en leiderschaps- of managementstijl Voorbeelden en keuzen (raad van bestuur, RvB); business units; SSC zelf. Keuze De Jong en Niesten business unit (B, intern); zelfstandige onderneming (F, extern). Keuze De Jong en Niesten kostencentrum, servicecentrum, business unit (of dochteronderneming). Keuze De Jong en Niesten (semi-autonome) resultaatverantwoordelijke eenheid; kostencentrum, servicecentrum, business unit (of dochteronderneming). kwaliteitsverbetering; samenwerking, continuïteit, efficiëntie en integratieprocessen; kostenverlaging; operational excellence of customer intimacy. facilitair; administratie en/of financiën; personeelszaken (HR); ICT. procesmanagement, functionele indeling of projecten; hiërarchie of machtsverdeling (autoriteiten, taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden); één SSC-manager; decentraal, centraal of gedeeld (beleid/operationeel). proactief, meedenken en enthousiasme; eenheid, betrokkenheid en gericht op samenwerking; service- en klantgerichtheid; vertrouwen, loyaliteit en afspraak = afspraak. zelf doen; outsourcing. coachend en coördinerend; commitment en betrokkenheid; sturing op waarde en resultaten.

8 Corporate Infrastructure Resource Management & Shared Service Center Criteria SSC Kennis, kunde, vaardigheden of competenties en informatie (In)formele communicatielijnen Systemen, technologieën en automatisering Overige middelen: financiën, huisvesting of locatie Afhankelijk van autonomie Voorbeelden en keuzen balans aanbodgestuurd (standaard) en vraaggestuurd (maatwerk); competenties en capaciteiten gekoppeld aan taken en processen. top-down of bottom-up; intranet, , telefoon of geschreven en/of fax. inter- en intranet en (ICT); geïntegreerd systeem of systemen op elkaar laten aansluiten. kosten reduceren, service level agreements (SLA) en dienstverleningsovereenkomst (DVO); A- of B-locatie. Omgeving Klanten opdrachtgevers (RvB/BU) en eindgebruikers (BU/medewerkers); derde partijen. Concurrenten marktwerking: (gedeeltelijke) vrije winkelnering (mits de doelstellingen van de organisatie niet in gevaar komen). Leveranciers korte termijn: (eenmalig) leveren producten/ diensten; lange termijn: samenwerking, partnership of co-makership. Figuur 2. Checklist criteria SSC. 4. Corporate Infrastructure Resource Management (CIRM) De interesse in dit onderwerp begon in de late jaren negentig toen progressieve organisaties nieuwe en andere manieren begonnen te onderzoeken om de efficiëntie van de werkplek te verbeteren en de arbeidsproductiviteit te verhogen. De International Development Research Council (IDRC) Foundation schreef een aantal artikelen over Corporate Infrastructure Resource Management (CIRM) toen ze de noodzaak voorzag om occupancy resources (gebouwen, services en werkplekken) en connectivity resources (informatie- en communicatietechnologie) te integreren. Deze integratie was nodig om een antwoord te geven op de toenemende globalisering van het bedrijfsleven (Materna en Parker, 1998). CIRM bestaat in de praktijk ook onder andere benamingen, zoals workplace environment division, workplace management, resource management en infrastructure management. Enkele definities van CIRM zijn: (CIM) is het resultaat van het samenbrengen en leveren van fysieke en elektronische systemen, om zodoende waarde te creëren voor een organisatie (Van Waardhuizen, 1999).

9 De auteur geeft daarbij als aanvulling: Om te voorkomen dat CIM wordt opgevat als een simpele integrale kostenbenadering, is de R van Resources toegevoegd. Dit duidt op het gebruik van hulpbronnen, die worden gecombineerd met andere middelen. Is het integraal management van alle middelen ( resources ) die een organisatie nodig heeft om haar doelstelling te realiseren (Bambach en Gerritz, 1999). Is een besturingsconcept waarmee alle bedrijfsondersteunende functies op elkaar worden afgestemd en doelgericht worden ingezet ten behoeve van het bereiken van de organisatiedoelstellingen (Kurstjens e.a., 2002). Deze definities vertonen geen samenhang, wat ook aangeeft dat het concept nog op verschillende manieren wordt geïnterpreteerd. Figuur 3. De essentie van CIRM. In tegenstelling tot SSC komt CIRM in de praktijk nauwelijks voor. Het concept blijft erg theoretisch en realisering hiervan komt niet van de grond, omdat het concept tegen de principes van de functionele arbeidsdeling indruist. De essentie van het concept kan worden geïllustreerd zoals weergegeven in figuur 3. Hier wordt benadrukt hoe het geïntegreerde management van deze functies aan de hand van Michael Porters waardeketen tot meerwaarde voor de onderneming leidt. 4.1 Doel van CIRM Van Waardhuizen wijst op de operationele invalshoek, namelijk de fysieke infrastructuur en de strategische benadering van CIRM door het bieden van integrale business support (Van Waardhuizen, 1999). Gerritz vindt dat de ondersteuning moet aanhaken op strategisch

10 Corporate Infrastructure Resource Management & Shared Service Center niveau door op zoek te gaan naar de gemeenschappelijke meerwaarde van de ondersteunende diensten en het oplossen van multidisciplinaire vraagstukken. Vernieuwingen zijn volgens Gerritz veelal te complex om vanuit één discipline te benaderen en het ontbreekt nog aan een instrument om alle aspecten van ondersteuning op een geïntegreerde wijze te bezien. In Nederland wordt aan CIRM een bredere betekenis toegekend, namelijk het faciliteren van strategische keuzen in plaats van tegen minimale kosten voorzien in randvoorwaarden voor het functioneren van het primaire proces (Gerritz en Heilijgers, 2000). Ook Kurstjens e.a. vinden dat CIRM zorgt voor een grotere toegevoegde waarde van ondersteunende functies door functies onderling beter op elkaar af te stemmen (Supply Chain Management, SCM), overlappingen te elimineren en te investeren in functies die de grootste toegevoegde waarde opleveren voor het kernproces. Eerst lag de nadruk op efficiëntie en nu groeit het besef dat een optimale ondersteuning afgestemd op de veranderende omgeving, de effectiviteit en het verandervermogen van organisaties structureel kan verbeteren. Effectief aangewende ondersteuning voegt waarde toe aan het primaire proces. In figuur 4 wordt duidelijk dat efficiëntie wordt behaald in het inrichten van de ondersteunende processen. Effectiviteit wordt behaald door de afstemming tussen primaire en secundaire processen. Figuur 4. Effectiviteit van ondersteunende processen. 4.2 Diensten van CIRM De ondersteunende diensten die volgens het concept CIRM kunnen integreren, zijn veelal Human Resource Management (HRM), Informatie- en communicatietechnologie (ICT), Corporate Real Estate (CRE), Facility Management (FM) en financiën.

11 SSC versus CIRM Aan de ene kant is er het Shared Service Center. Dit concept wordt meestal gezien als een samenbundeling en inrichting van operationele processen van ondersteunende diensten met lage toegevoegde waarde. Door de veelheid en variatie in definities en doelen is het SSC nog in ontwikkeling. Geconcludeerd wordt dat in de Verenigde Staten wordt gesproken over het concentreren van ondersteunende processen c.q. diensten en de nadruk ligt op waarde creëren ook voor de externe klanten. De Nederlandse definities geven aan dat een dergelijke concentratie binnen een organisatie moet plaatsvinden en daardoor erg intern gericht is. De auteur is van mening dat het SSC een ontwikkeling doormaakt van operationele processen en efficiëntie naar tactische regie of beleid met bedrijfskritieke processen en effectiviteit. Aan de andere kant is er het concept Corporate Infrastructure Resource Management. Dit concept is erg theoretisch en komt weinig in de praktijk voor. De definities geven aan dat het concept door alle niveaus heen toepasbaar is, namelijk het operationeel op elkaar laten aansluiten van systemen, op tactisch niveau het managen van deze afgestemde en geïntegreerde infrastructuur, terwijl het op strategisch niveau gaat om een besturingsconcept of filosofie waarbij men zelf de inrichting kiest die aansluit bij de strategie en doelstellingen van de organisatie. Zie ook figuur 5 voor een overzicht van verschillen en overeenkomsten. Praktijk Concept Structuur Doel Gericht op Diensten SSC Veel voorkomend en variatie in samenstelling. Inrichting van ondersteunende diensten. Vanuit diensten. Meestal samengevoegd in een aparte unit of onderdeel van de organisatie. Voornamelijk kostenreductie en kwaliteitsverbetering van dienstverlening. Efficiëntie. Focus op corebusiness. Kennis delen. FM, administratie/financiën, HRM en ICT. CIRM Komt in Nederland in de praktijk niet of nauwelijks voor. Besturings- (en beheersings)concept voor ondersteunende diensten (systemen). Vanuit processen/systemen. Samenwerking in eigen afdelingen. Faciliteren van strategische keuzen. Integrale business support. Oplossen multidisciplinaire vraagstukken. Effectiviteit (als toegevoegde waarde). Focus op effectieve bijdrage. Kennis delen. HRM, ICT, CRE, FM en financiën. Niveau Operationeel. Tactisch/strategisch.

12 Corporate Infrastructure Resource Management & Shared Service Center Waardedisciplines (Treacy en Wiersema) FM-typologieën (De Jong en Niesten) SSC Operational excellence. Kostencentrum. CIRM Operational excellence en customer intimacy. Kostencentrum en Servicecentrum. Figuur 5. SSC versus CIRM. 6. Conclusie Het SSC is min of meer een verlengde, aanzet of een vertaalslag van (het gedachtegoed van) CIRM. SSC beperkt zich tot de inrichting en efficiëntie, CIRM richt zich op effectiviteit en het strategisch denkkader. CIRM is een besturingsmethodiek of benaderwijze waarbinnen een SSC wordt ingericht. De concepten zijn aanvullend aan elkaar. waardoor het SSC meer toegevoegde waarde krijgt en CIRM kan worden verwezenlijkt (zie figuur 6). Aansluitend op de bedrijfsvisie en met focus op de corebusiness kan het voordeel van een SSC als volgt worden geformuleerd: Door middel van samenwerking en afstemming (multidisciplinaire) diensten leveren aan veelvoudige interne partners en mogelijke externe klanten tegen lagere kosten en met een hoger serviceniveau. Door efficiëntere inrichting en effectievere dienstverlening draagt een SSC (een toegevoegde waarde) bij aan de ondersteuning van de gemeenschappelijke organisatiedoelstellingen. Core business Strategische regeling MARGIN FM CIRM SSC HRM ICT Figuur 6. business support Administratie MARGIN Business Support door SSC en CIRM. Inrichtingsregeling Operationele regeling

13 Bronvermelding Bambach, A. en J.A. Gerritz, Corporate Infrastructure Resource Management (2). Facility Manager, ben je al klaar voor je volgende uitdaging? Facility Management Magazine, november, pag , Beek, H. ter e.a., Shared Service Centres bij de overheid: kansen en succesfactoren, Amsterdam; Ernst en Young, Bergeron, B.P., Essentials of Shared Services, Hoboken, 2 e druk. New Jersey, John Wiley & Sons, ISBN , Dekker, M. en J. Schut, Onderzoeksrapport Shared Services in Beweging! Een struikelpartij of een sprint? Utrecht, Capgemini, ISBN , Gerritz, J.A. en M.J. Heilijgers, Corporate Infrastructure Resource Management, Facility Management Magazine, september, pag , Jellema, M., DataLand: een shared service center in de praktijk, B&G, november, pag , Kurstjens, M. e.a., Corporate Infrastructure Resource Management. Verandervermogen in bedrijfsondersteuning. Een stroom van verandering, Maroja, Materna, R. en J.R. Parker, Corporate infrastructure resource management: An emerging source of competitive advantage, The IDRC Foundation, Research bulletin, No. 22. ISBN , Lemmens, N., Facility services in Nederland, kwaliteit van professionele dienstverlening, Utrecht, Lemma. ISBN , Opheij, W. en F. Willems, De inrichting van Shared Service Centers, Facility Management Handboek, januari, afl. 31, Schulman, D. e.a., Shared services adding value to the business units, PricewaterhouseCoopers / Lucent, New York, John Wiley & Sons, inc, ISBN , Strikwerda, J., Shared Service Centers. Van kostenbesparing naar waardecreatie, 3e druk. Assen, Koninklijke van Gorcum, ISBN , Waardhuizen, F. van, Corporate Infrastructure Resource Management (1). Strategisch FM lost op in nieuwe setting, Facility Management Magazine, november, pag , Ytsma, W., Structuurelementen van het shared service centrum: flexibilisering, structurering, insourcing en outsourcing, Handboek Facility Management, Factomedia, nr. 41 E1313, pag. 1-14, 2004.

CIRM & SSC. Het beste van twee werelden?

CIRM & SSC. Het beste van twee werelden? CIRM & SSC Het beste van twee werelden? De ontwikkelingen van afgelopen jaren zoals globalisering, flexibilisering en individualisering zorgen ervoor dat waardetoevoeging en effectiviteit steeds belangrijker

Nadere informatie

SSC & CIRM: een toegevoegde

SSC & CIRM: een toegevoegde Marjon Klootwijk, MFM Het Handboek n Aflevering 34 n September 2006 Ontwikkelingen van de afgelopen jaren zorgen ervoor dat waardetoevoeging en effectiviteit steeds belangrijker worden voor de continuïteit

Nadere informatie

CIRM & SSC. Meerwaarde creëren met Corporate Infrastructure Resources Management en Shared Service Centeres

CIRM & SSC. Meerwaarde creëren met Corporate Infrastructure Resources Management en Shared Service Centeres CIRM & SSC Meerwaarde creëren met Corporate Infrastructure Resources Management en Shared Service Centeres Inhoud Voorwoord Corporate Infrastructure Resource Management 1. People, Process, Place 2. Veranderingen

Nadere informatie

De organisatie draait om het toedelen van

De organisatie draait om het toedelen van organisatie De organisatie draait om het toedelen van activiteiten en organiseren van de coordinatie Hoe organiseren we kerncompetenties and gedeelde activiteiten Wat is de rol van het centrum? Hoe stuurt

Nadere informatie

Shared Service Centers

Shared Service Centers Shared Service Centers Uitdagingen, aandachtspunten en obstakels bij het implementeren van een SSC Studiehandleiding: Shared Service Centra Opleiding: Facility Management Fase: 4 e jaar Jaar: va. 2009

Nadere informatie

In 8 stappen naar bedrijfskundig FM. Van FM-specialist tot strategisch businesspartner

In 8 stappen naar bedrijfskundig FM. Van FM-specialist tot strategisch businesspartner In 8 stappen naar bedrijfskundig FM Van FM-specialist tot strategisch businesspartner Inhoud STAP 1. Maak een businessplan voor FM STAP 2. Zorg voor een optimale werkomgeving STAP 3. Zorg voor een flexibele

Nadere informatie

Inhoud. Deel 1 Wat is een bedrijf? 17. Inleiding 14

Inhoud. Deel 1 Wat is een bedrijf? 17. Inleiding 14 Inhoud Inleiding 14 Deel 1 Wat is een bedrijf? 17 1 Bedrijf en bedrijfskunde 19 1.1 Het bedrijf 20 1.1.1 Organisatie, bedrijf en onderneming 20 1.1.2 Bedrijven zijn organisaties 22 1.1.3 De eenvoudige

Nadere informatie

Business & IT Alignment deel 1

Business & IT Alignment deel 1 Business & IT Alignment deel 1 Informatica & Economie Integratie 1 Recap Opdracht 1 Wat is integratie? Organisaties Strategie De omgeving van organisaties AH Bonuskaart AH Bonuskaart Economisch Geïntegreerd

Nadere informatie

Steenwinkel Kruithof Associates Management en Informatica Consultants. Opzetten en inrichten Shared Service Center in de zorg

Steenwinkel Kruithof Associates Management en Informatica Consultants. Opzetten en inrichten Shared Service Center in de zorg Opzetten en inrichten Shared Service Center in de zorg Hoe zet je gezamenlijk een nieuw en succesvol (ICT) Shared Service Center (SSC) op? En hoe zorg je ervoor dat de samenwerking tussen de deelnemende

Nadere informatie

Kansrijke Samenwerking. Presentatie In gesprek Elkaar ontmoeten

Kansrijke Samenwerking. Presentatie In gesprek Elkaar ontmoeten Kansrijke Samenwerking Presentatie In gesprek Elkaar ontmoeten November 2012 Even voorstellen: Harrie van den Bergh Manager Facility Services, GGZ Oost Brabant Facility Services: Inkoop & Magazijn, Techniek

Nadere informatie

Kennismiddag: Demand Management

Kennismiddag: Demand Management Kennismiddag: Demand Management Agenda Agenda Even voorstellen Inleiding FM FM en uitbesteden Een praktijkvoorbeeld Pauze Wat is Demand management? Borrel 9-10-2014 Kennismiddag: Demand Management Even

Nadere informatie

Blauwdruk voor succesvol FM. Inclusief performance management, contractmanagement en planning en control voor facilitaire organisaties

Blauwdruk voor succesvol FM. Inclusief performance management, contractmanagement en planning en control voor facilitaire organisaties Blauwdruk voor succesvol FM Inclusief performance management, contractmanagement en planning en control voor facilitaire organisaties Inhoud Voorwoord Planning en control voor facilitaire organisaties

Nadere informatie

Informatiemanagement Examennummer: 62017 Datum: 8 december 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur

Informatiemanagement Examennummer: 62017 Datum: 8 december 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Informatiemanagement Examennummer: 62017 Datum: 8 december 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Dit examen bestaat uit 6 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 20 meerkeuzevragen (maximaal 40 punten)

Nadere informatie

Professioneel facility management. Competenties en veranderstrategieën om waarde toe te voegen aan het primaire proces

Professioneel facility management. Competenties en veranderstrategieën om waarde toe te voegen aan het primaire proces Professioneel facility management Competenties en veranderstrategieën om waarde toe te voegen aan het primaire proces Inhoud Voorwoord Professionele frontliners 1. Theoretisch kader 2. Competenties en

Nadere informatie

Organisatieveranderingen, shared service centers en de zorg voor juridische kwaliteit

Organisatieveranderingen, shared service centers en de zorg voor juridische kwaliteit Organisatieveranderingen, shared service centers en de zorg voor juridische kwaliteit 1 Inleiding Met de introductie in de jaren tachtig en negentig van bedrijfsmatige principes binnen de overheid werden

Nadere informatie

Titeldia. Ondertitel. Naam Achternaam, Functie of Afdelingsnaam. Ir. Niels Nieboer MRE Syntrus Achmea Real Estate & Finance

Titeldia. Ondertitel. Naam Achternaam, Functie of Afdelingsnaam. Ir. Niels Nieboer MRE Syntrus Achmea Real Estate & Finance Titeldia Ondertitel Naam Achternaam, Functie of Afdelingsnaam Ir. Niels Nieboer MRE Syntrus Achmea Real Estate & Finance Onderzoeksvraag Hoe moet een Real Estate Investment Manager zich - gegeven de veranderende

Nadere informatie

Het Nieuwe Werken WORKSHOP 1. Ed de Rochemont & Colin Cleeren Group Facility Services Achmea. Ruimte voor eventueel.

Het Nieuwe Werken WORKSHOP 1. Ed de Rochemont & Colin Cleeren Group Facility Services Achmea. Ruimte voor eventueel. WORKSHOP 1 Het Nieuwe Werken Ed de Rochemont & Colin Cleeren Group Facility Services Achmea HNW Achmea De toegevoegde waarde van inkoop (GFS) Aanleiding bijdrage inkoop GFS Mei 2010 Verzoek van Erik van

Nadere informatie

Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten

Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten Eric Polman HIMSS 2010, Atlanta 1 4 maart 2010 Agenda en doelstelling 1. Introductie 2. ICT in de zorg: kenmerken huidige

Nadere informatie

Servicedesking! Hot or Not? Egbert van der Steege MSc

Servicedesking! Hot or Not? Egbert van der Steege MSc Servicedesking! Hot or Not? Egbert van der Steege MSc FACTO CONGRES 2013 Servicedesking! Hot or Not? 11 juni 2013 BENT U TEVREDEN OVER DE PERFORMANCE VAN UW (FACILITAIRE) SERVICEDESK? DRAAGT UW (FACILITAIRE)

Nadere informatie

Léon-Paul de Rouw. De servicedesk. Spin in het facilitaire web. Tweede herziene druk

Léon-Paul de Rouw. De servicedesk. Spin in het facilitaire web. Tweede herziene druk Léon-Paul de Rouw De servicedesk Spin in het facilitaire web Tweede herziene druk B+BVAKMEDIANET b.v., 2015 Inhoud Voorwoord 10 Deel 1 De servicedesk, betekenis en aanpak 13 1 De servicedesk in de facilitaire

Nadere informatie

Sturen op kosten, kwaliteit of klantwaarde?

Sturen op kosten, kwaliteit of klantwaarde? Sturen op kosten, kwaliteit of klantwaarde? Theorie en praktijk Wim-Peter de Raadt, directeur Cvision pagina 1 Cvision Customer, Communication, Contact Opzetten / interim management / projectmanagement

Nadere informatie

BluefieldFinance. BluefieldFinance. Sense Template. Toegevoegde waarde vanuit inhoud

BluefieldFinance. BluefieldFinance. Sense Template. Toegevoegde waarde vanuit inhoud Sense Template BluefieldFinance Toegevoegde waarde vanuit inhoud De Organisatie Opgericht 2007 Bluefield Finance is als onderdeel van Bluefield Partners in 2007 opgericht door 2 ervaren financials met

Nadere informatie

ISO Crises! What Crises?

ISO Crises! What Crises? 30 maart 2006 ISO Crises! What Crises? kennisteam kwaliteitsmanagement Agenda 13.00 uur opening DB ISO, crises, what crises GB discussie olv DB afronding/conclusies 15.00 uur einde GB 1 Onderwerp KKT-enquête

Nadere informatie

HET ANTWOORD OP UW VRAGEN

HET ANTWOORD OP UW VRAGEN HET ANTWOORD OP UW VRAGEN Een netwerk van hoog opgeleide, ervaren zelfstandig FM-professionals. Wij zijn gepassioneerd bezig met ons vakgebied, zijn actueel en bieden onze opdrachtgevers daarmee het beste

Nadere informatie

Michigan State University inkoopbenchmarkmodel

Michigan State University inkoopbenchmarkmodel pag.: 1 van 5 Michigan State University inkoopbenchmarkmodel In 1993 is Professor R. Monczka aan de Michigan State University (MSU) een benchmarking initiatief gestart, waarin circa 150 (multinationale)

Nadere informatie

20 mei 2008. Management van IT 1. Management van IT. Wat is dat eigenlijk? IT organisaties: overeenkomsten en verschillen

20 mei 2008. Management van IT 1. Management van IT. Wat is dat eigenlijk? IT organisaties: overeenkomsten en verschillen Management van IT Han Verniers PrincipalConsultant Han.Verniers@Logica.com Logica 2008. All rights reserved Programma Management van IT Wat is dat eigenlijk? IT organisaties: overeenkomsten en verschillen

Nadere informatie

Jan W. Veldsink Msc www.aikima.com

Jan W. Veldsink Msc www.aikima.com Leiderschap in een digitale wereld Jan W. Veldsink Msc www.aikima.com All companies must become internet companies or die, and this is not an option. Intel chairman Andy Grove September 1999 Opmerkelijke

Nadere informatie

Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten

Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten Eric Polman HIMSS 2010, Atlanta 1 4 maart 2010 Agenda en doelstelling 1. Even voorstellen: M&I/Partners 2. ICT in de zorg:

Nadere informatie

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6 Inhoud Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 3 Relatie tussen ICT en 3 Outsourcen ICT: Wat? 3 Cloud Services 3 Service Level Agreement 3 Software

Nadere informatie

Samenwerken in een SSC. Ton Bernts. Congres 2011 Samenwerken aan FM. www.factomagazine.nl

Samenwerken in een SSC. Ton Bernts. Congres 2011 Samenwerken aan FM. www.factomagazine.nl Samenwerken in een SSC Ton Bernts Congres 2011 Samenwerken aan FM www.factomagazine.nl Achtergrond 49% Energy 2 Het netwerkbedrijf Alliander wordt gevormd door de onderdelen Liander, Liandon en Endinet.

Nadere informatie

Organisatie inrichting als een van de sleutels voor een efficiënt beheer

Organisatie inrichting als een van de sleutels voor een efficiënt beheer Organisatie inrichting als een van de sleutels voor een efficiënt beheer 27 november 2014 Jan Demey & Rianne Welvaarts Organisatie inrichting als een van de sleutels voor een efficiënt beheer AGENDA Definitie

Nadere informatie

Workshop Proces- en informatiemanagement. Feike Verweij

Workshop Proces- en informatiemanagement. Feike Verweij Workshop Proces- en informatiemanagement Feike Verweij + Voorstellen Feike Verweij Achtergrond KUN Planologie / Beleidswetenschappen Marktonderzoek & ICT Business Consultant Centric Woningcorporaties HC&H

Nadere informatie

DEEL I DE OPKOMST VAN E-HRM

DEEL I DE OPKOMST VAN E-HRM DEEL I DE OPKOMST VAN E-HRM Business sounds different these days...3 1. Introductie...4 2. De veranderende omgeving van organisaties...7 3. Toenemende complexiteit van organisaties en HRM...10 3.1 Inleiding...10

Nadere informatie

FM bij de overheid. Syllabus. Een inspirerende bundeling van theorie en praktijk, tips en ervaringen, kansen en bedreigingen.

FM bij de overheid. Syllabus. Een inspirerende bundeling van theorie en praktijk, tips en ervaringen, kansen en bedreigingen. Syllabus FM bij de overheid Een inspirerende bundeling van theorie en praktijk, tips en ervaringen, kansen en bedreigingen. Inclusief een vierdelige artikelenreeks over de transformatie naar een nieuwe

Nadere informatie

Curriculum Vitae. Interim Specialist implementatie SSC. Interim Specialist implementatie SAP

Curriculum Vitae. Interim Specialist implementatie SSC. Interim Specialist implementatie SAP Curriculum Vitae Interim Specialist implementatie SSC Interim Specialist implementatie SAP Delfin Finance Contactpersoon: Mark Simons Telefoonnummer: +31 (0)6 523 76 775 E-mail: m.simons@delfin.eu Algemeen

Nadere informatie

Ontwerp van een SSC. ir. René Voets

Ontwerp van een SSC. ir. René Voets Ontwerp van een SSC ir. René Voets ontwerp van een ssc 17 november 2005 agenda introductie aanleiding tot ssc criteria voor ssc bezwaren voor een ssc migratie van een ssc introductie ontwerp van een ssc

Nadere informatie

Business Architectuur

Business Architectuur Voorbeeld Business Architectuur Voorbeeld Business Architectuur Mark Paauwe mark@paauwe.info www.dragon1.org 1 Inhoud In deze presentatie worden Dragon1 basis symbolen en basis modellen en views getoond

Nadere informatie

Whitepaper. www.facto.nl. De regiepiramide ontsluierd

Whitepaper. www.facto.nl. De regiepiramide ontsluierd De regiepiramide ontsluierd Inleiding Regie is een veelgebruikte term voor een vorm van organiseren in het facilitaire werkveld. Toch is het lang niet altijd duidelijk wat er precies onder moet worden

Nadere informatie

Recruitment Process Outsourcing

Recruitment Process Outsourcing Recruitment Process Outsourcing Whitepaper : Recruitment Process Outsourcing Auteur : Jacco Valkenburg RPO: Recruitment Process Outsourcing Nu organisaties weer aan groei durven denken kan het aantrekkelijk

Nadere informatie

Samenwerking vanuit het perspectief van de Shared Service Organisatie

Samenwerking vanuit het perspectief van de Shared Service Organisatie Samenwerking vanuit het perspectief van de Shared Service Organisatie 10 juni 2010 A.W. Siebenga MBA Directeur van ICT Samenwerking Zuidwest Fryslân De andere overheid werkt samen! ICT shared services

Nadere informatie

6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN

6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN 6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN INLEIDING Het Nieuwe Werken is in de afgelopen jaren op vele plekken geïntroduceerd om slimmer om te gaan met de beschikbare middelen binnen organisaties

Nadere informatie

Advies. Advies over en ondersteuning bij het (initieel) inrichten/optimaliseren van de structuur van de(it Service Management)organisatie

Advies. Advies over en ondersteuning bij het (initieel) inrichten/optimaliseren van de structuur van de(it Service Management)organisatie DIENST Advies over en ondersteuning bij het (initieel) inrichten/optimaliseren van de structuur van de(it Service Management)organisatie Advies over en ondersteuning bij het initieel inrichten/optimaliseren

Nadere informatie

Regie uit een andere Branche. Hoe om te gaan met de vraag en de levering. Facto Magazine Congres 12 mei 2009. www.quintgroup.com

Regie uit een andere Branche. Hoe om te gaan met de vraag en de levering. Facto Magazine Congres 12 mei 2009. www.quintgroup.com Regie uit een andere Branche Facto Magazine Congres 12 mei 2009 Hoe om te gaan met de vraag en de levering THIS DOCUMENT CONTAINS PROPRIETARY INFORMATION, WHICH IS PROTECTED BY COPYRIGHT. ALL RIGHTS RESERVED.

Nadere informatie

FM in de zorg. Syllabus. Een inspirerende bundeling van theorie en praktijk, tips en ervaringen, kansen en bedreigingen.

FM in de zorg. Syllabus. Een inspirerende bundeling van theorie en praktijk, tips en ervaringen, kansen en bedreigingen. Syllabus FM in de zorg Een inspirerende bundeling van theorie en praktijk, tips en ervaringen, kansen en bedreigingen. Inclusief best practices bij onder meer UMC Utrecht, GGZ ingeest en Domus Medica.

Nadere informatie

Wees in control over uw digitale landschap

Wees in control over uw digitale landschap Managed Services Managed Services We zorgen ervoor dat uw complete beheerketen soepel functioneert, zodat uw eindgebruikers optimaal worden bediend. Zorgenvrij beheer is cruciaal voor de continuïteit van

Nadere informatie

Investors in People. Willem E.A.J. Scheepers MBA

Investors in People. Willem E.A.J. Scheepers MBA Investors in People. Willem E.A.J. Scheepers MBA LINCOLN STEFFENS I have seen the future and it works IiP = Meer dan Opleiden! (veel meer.) Recent Onderzoek Informeel Leren ( Research voor Onderwijs &

Nadere informatie

Contactcenter Outsourcing Trends & praktijkervaringen

Contactcenter Outsourcing Trends & praktijkervaringen Contactcenter Outsourcing Trends & praktijkervaringen Geert-Jan Vintges Directeur Marketing & Sales HCN 1. BPO (Business Process Outsourcing) 2. Co-sourcing 3. Offshore 4. Multichannel 5. CRM (Customer

Nadere informatie

1. Burgemeester en Wethouders van Leiden, ter uitvoering van het besluit van Burgemeester en Wethouders d.d. 29 april 2008 nr. 08.

1. Burgemeester en Wethouders van Leiden, ter uitvoering van het besluit van Burgemeester en Wethouders d.d. 29 april 2008 nr. 08. CONVENANT SHARED SERVICE CENTER LEIDSE REGIO DE ONDERGETEKENDEN: 1. Burgemeester en Wethouders van Leiden, ter uitvoering van het besluit van Burgemeester en Wethouders d.d. 29 april 2008 nr. 08.0355;

Nadere informatie

Masterclass Opdrachtgeverschap

Masterclass Opdrachtgeverschap Masterclass Opdrachtgeverschap Masterclass Opdrachtgeverschap Het volgende scenario zal veel lijnmanagers bekend in de oren klinken: de organisatie besluit tot uitvoering van een project en hij of zij

Nadere informatie

Strategische inkoop. a. De behoefte en vraag van gebruikers is leidend bij de levering van. Door Henk Rietveld en Leon-Paul de Rouw Augustus 2004

Strategische inkoop. a. De behoefte en vraag van gebruikers is leidend bij de levering van. Door Henk Rietveld en Leon-Paul de Rouw Augustus 2004 Strategische inkoop Door Henk Rietveld en Leon-Paul de Rouw Augustus 2004 1. Inleiding Vanuit vraaggericht facility management streeft de facilitaire organisatie naar een optimale aansluiting tussen facilitaire

Nadere informatie

De weg naar een regieorganisatie. Het spel, de spelers, de knikker

De weg naar een regieorganisatie. Het spel, de spelers, de knikker De weg naar een regieorganisatie Het spel, de spelers, de knikker Inhoudsopgave INLEIDING DE BESTURING VAN FACILITAIRE ORGANISATIES: HOE SPEEL JE HET SPEL? Het facilitaire spel Spelen we mee of staan we

Nadere informatie

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model.

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. 1. Wat is het INK-model? Het INK-model is afgeleid van de European Foundation for Quality Management (EFQM). Het EFQM stelt zich ten doel Europese bedrijven

Nadere informatie

Comakerships & praktijkopdrachten Windesheim Flevoland 2015-2016 Economie & Management, ICT en Bouwkunde

Comakerships & praktijkopdrachten Windesheim Flevoland 2015-2016 Economie & Management, ICT en Bouwkunde Comakerships & praktijkopdrachten Windesheim Flevoland 2015-2016 Economie & Management, ICT en Bouwkunde Opleiding Studiejaar Start Comakership/praktijkopdracht Korte omschrijving Bedrijfseconomie Comakership

Nadere informatie

Hoe kun je als facility manager gezond gedrag van medewerkers stimuleren? Door: Peter Bekkering

Hoe kun je als facility manager gezond gedrag van medewerkers stimuleren? Door: Peter Bekkering Inhoud Inleiding... 3 Hoe kun je als facility manager gezond gedrag van medewerkers stimuleren?... 4 Meetbaar beter presteren door werkinnovatie... 7 Winning Workplace... 10 HR en inzetbaarheid van personeel...

Nadere informatie

Architectuur en audit: een prima duo

Architectuur en audit: een prima duo Architectuur en audit: een prima duo Architectuur en audit: een prima duo Theoretische achtergrond Architectuur en audit in de praktijk Praktijk case IB-Groep Inhoud theorie Werkgroep architectuur Hoe

Nadere informatie

EEN VAN ONZE EXPERTS. For every situation, there is a suitable line from a song

EEN VAN ONZE EXPERTS. For every situation, there is a suitable line from a song EEN VAN ONZE EXPERTS For every situation, there is a suitable line from a song Een netwerk van hoog opgeleide, ervaren zelfstandig FM-professionals. Wij zijn gepassioneerd bezig met ons vakgebied, zijn

Nadere informatie

Slimmer organiseren door samenwerken. Workshop Digitaal Bestuur Congres 20 januari 2011

Slimmer organiseren door samenwerken. Workshop Digitaal Bestuur Congres 20 januari 2011 Slimmer organiseren door samenwerken Workshop Digitaal Bestuur Congres 20 januari 2011 Wenkend perspectief Conglomeraat/federatie van SSC (regionaal/functioneel) SSC in Cloud Samen innovaties oppakken

Nadere informatie

Preview Performance Customer Interactions 2011

Preview Performance Customer Interactions 2011 Katja van Wel Senior consultant Katjavanwel@tote-m.com Preview Performance Customer Interactions 2011 12 Januari 2011, CRM Inspiration over Onderzoeken Agenda Introductie TOTE-M Customer Experience Preview

Nadere informatie

Professioneel opdrachtgeverschap? Over keuzes & eigen professionaliteit

Professioneel opdrachtgeverschap? Over keuzes & eigen professionaliteit Professioneel opdrachtgeverschap? Over keuzes & eigen professionaliteit Prof.dr.ir. Marleen Hermans Leerstoel Publiek opdrachtgeverschap in de bouw, TU Delft Managing Partner Brink Management & Advies

Nadere informatie

Het gevolg van transitie naar de cloud SaMBO-ICT & KZA. 16 januari 2014 Doetinchem

Het gevolg van transitie naar de cloud SaMBO-ICT & KZA. 16 januari 2014 Doetinchem Het gevolg van transitie naar de cloud SaMBO-ICT & KZA 16 januari 2014 Doetinchem Agenda Introductie Aanleiding Samenvatting handreiking Uitkomsten workshop netwerkbijeenkomst Afsluiting 2 Introductie

Nadere informatie

Het dienstbaarheidsconcept

Het dienstbaarheidsconcept Het dienstbaarheidsconcept Koning Willem I College - Dienst Governance & Control - Joost van der Staak 1 juni 2012 Pas op de plaats Wat zijn de succesfactoren in de organisatie gebleken? Wat zijn de inhoudelijke

Nadere informatie

Mini-college Netwerkorganisaties

Mini-college Netwerkorganisaties Mini-college Netwerkorganisaties Jeugd FoodValley 21 mei 2015 Prof. Dr. Patrick Kenis Academic Dean Antwerp Management School Hoogleraar Universiteit van Tilburg Lessen vanuit het organisatienetwerk perspectief

Nadere informatie

Plan van Aanpak Deelproject: Inrichting & Infrastructuur SSC

Plan van Aanpak Deelproject: Inrichting & Infrastructuur SSC Plan van Aanpak Deelproject: Inrichting & Infrastructuur SSC Versie: februari 2006 Doel overkoepelend deelproject Het project ontwikkeling Shared Service Center van de gemeente Leiden bestaat uit een vijftal

Nadere informatie

Visie op co-sourcing

Visie op co-sourcing Visie op co-sourcing Ed Holtzer Manager Managed Services Meerdere functies bij diverse IT- en adviesorganisaties. O.a. sales manager, (business) consultant, projectleider en programmamanager in profit

Nadere informatie

BluefieldFinance. BluefieldFinance. Toegevoegde waarde vanuit inhoud

BluefieldFinance. BluefieldFinance. Toegevoegde waarde vanuit inhoud Toegevoegde waarde vanuit inhoud De Organisatie 1 De Organisatie Bluefield Finance is als onderdeel van Bluefield Partners in 2007 opgericht door 2 ervaren financials met een uitgebreide expertise in business-

Nadere informatie

Het belang van ketenregie voor de verankering van logistieke stromen. Kevin Lyen

Het belang van ketenregie voor de verankering van logistieke stromen. Kevin Lyen Het belang van ketenregie voor de verankering van logistieke stromen Kevin Lyen Senior consultant, Rebelgroup Advisory Belgium www.oostwestpoort.eu 1 Het belang van ketenregie voor de verankering van logistieke

Nadere informatie

Meerkeuzevragen (40 punten) Vraag Antwoord Verwijzing naar vindplaats in studiemateriaal

Meerkeuzevragen (40 punten) Vraag Antwoord Verwijzing naar vindplaats in studiemateriaal Antwoordmodel Aan dit antwoordmodel kunnen geen rechten worden ontleend. Het antwoordmodel dient als indicatie voor de corrector. Meerkeuzevragen (40 punten) Vraag Antwoord Verwijzing naar vindplaats in

Nadere informatie

Inkoop en contractmanagement

Inkoop en contractmanagement Syllabus Inkoop en contractmanagement Een inspirerende bundeling van theorie en praktijk, tips en ervaringen, kansen en bedreigingen. Inclusief best practices bij onder meer Universiteit Twente, ING, provincie

Nadere informatie

Verandermanagement. Hoofdstuk 5 Strategie en ondernemingsdoelstellingen

Verandermanagement. Hoofdstuk 5 Strategie en ondernemingsdoelstellingen Verandermanagement Hoofdstuk 5 Strategie en ondernemingsdoelstellingen Schema strategie Externe analyse Interne analyse Kansen en bedreigingen (Opportunities, Threats) Confrontatieanalyse Sterkten en zwakten

Nadere informatie

Comakerships & praktijkopdrachten Windesheim Flevoland 2015-2016 Economie & Management, ICT en Bouwkunde

Comakerships & praktijkopdrachten Windesheim Flevoland 2015-2016 Economie & Management, ICT en Bouwkunde Comakerships & praktijkopdrachten Windesheim Flevoland 2015-2016 Economie & Management, ICT en Bouwkunde Opleiding Studiejaar Start Comakership/praktijkopdracht Korte omschrijving 2 sept 2015 Comakership

Nadere informatie

Strategic Decisions Monitor Februari 2014 Ketenmanagement in klantinteractie

Strategic Decisions Monitor Februari 2014 Ketenmanagement in klantinteractie Strategic Decisions Monitor Februari 2014 Ketenmanagement in klantinteractie In samenwerking met KIRC 2014 Niets uit deze publicatie mag geheel of gedeeltelijk op enigerlei schriftelijke, elektronische

Nadere informatie

opdracht relevante informatie of dat u als opdrachtgever de studenten voldoende tijd voor begeleiding en beoordeling kunt bieden.

opdracht relevante informatie of dat u als opdrachtgever de studenten voldoende tijd voor begeleiding en beoordeling kunt bieden. vergroot uw slagkracht Huisvesting Innovatie Projectmanagement Optimale benutting Bedrijfsprocessen Faculteit Economie en Management Bedrijfskundig management Wilt u uw bedrijfsvoering laten analyseren

Nadere informatie

DE REGIEROL VAN HET FACILITAIR BEDRIJF

DE REGIEROL VAN HET FACILITAIR BEDRIJF Leon-Paul de Rouw en Henk Rietveld STRATEGIE ONDER DE KNIE 4 (SLOT) DE REGIEROL VAN HET FACILITAIR BEDRIJF In de voorgaande delen in deze reeks is ingegaan op sturingsconcepten die een facilitair bedrijf

Nadere informatie

Training & Ontwikkeling

Training & Ontwikkeling Inleiding FOCUS Leren & Ontwikkelen uit Wormerveer is een sterk groeiende Human Resources Development dienstverlener met een duidelijke focus op resultaatgerichtheid en professionalisering. Wij onderscheiden

Nadere informatie

Profiel. Manager Financiën en Bedrijfsvoering. 16 juni 2016. Opdrachtgever Cosis. Voor meer informatie over de functie 088 8393253

Profiel. Manager Financiën en Bedrijfsvoering. 16 juni 2016. Opdrachtgever Cosis. Voor meer informatie over de functie 088 8393253 Profiel Manager Financiën en Bedrijfsvoering 16 juni 2016 Opdrachtgever Cosis Voor meer informatie over de functie 088 8393253 Voor sollicitatie www.cosis.nu/vacatures rvb@cosis.nu Promens Care en NOVO

Nadere informatie

Organisatienetwerking

Organisatienetwerking Organisatienetwerking Netwerkmoment De Ambrassade 18 september 2015 Prof. Dr. Patrick Kenis patrick.kenis@ams.ac.be Antwerp Management School Netwerken Waarom zijn ze belangrijk in je werkcontext? Algemeen

Nadere informatie

Contractmanagement in Nederland anno 2011

Contractmanagement in Nederland anno 2011 Contractmanagement in Nederland anno 2011 Samenvatting Mitopics Theo Bosselaers NEVI René van den Hoven Februari 2012 1 Periodiek onderzoekt Mitopics de professionaliteit waarmee Nederlandse organisaties

Nadere informatie

Outsourcing van het Rekencentrum Kadaster; "Een lange aanloop

Outsourcing van het Rekencentrum Kadaster; Een lange aanloop Outsourcing van het Rekencentrum Kadaster; "Een lange aanloop Marto Boes The Outsourcing Day 30-10-2012 I-Kadaster ICT-ontwikkelingen Automatische verwerking van aktegegevens Kadastrale gebieden tbv WKPB

Nadere informatie

Regiegemeente Wendbaar met de blik naar buiten. Zichtbaar met de blik naar binnen. Auteur: Daan Platje VeranderVisie Datum: maart 2011 Pagina 1 van 7

Regiegemeente Wendbaar met de blik naar buiten. Zichtbaar met de blik naar binnen. Auteur: Daan Platje VeranderVisie Datum: maart 2011 Pagina 1 van 7 Regiegemeente Wendbaar met de blik naar buiten. Zichtbaar met de blik naar binnen. Auteur: Daan Platje VeranderVisie Datum: maart 2011 Pagina 1 van 7 Gemeentelijke regie Het Rijk heeft kaders opgesteld

Nadere informatie

Vergroot de effectiviteit van het Financial Shared Service Center. Oktober 2008

Vergroot de effectiviteit van het Financial Shared Service Center. Oktober 2008 Vergroot de effectiviteit van het Financial Shared Service Center Oktober 2008 Agenda Over Accounting Plaza Het transformatie proces Hoe vergroot Accounting Plaza de effectiviteit van haar SSC? De regie

Nadere informatie

Het ideale facilitair bedrijf voor een ziekenhuis

Het ideale facilitair bedrijf voor een ziekenhuis THE OPERATORS Het ideale facilitair bedrijf voor een ziekenhuis Facilicom en Strukton Worksphere bieden onder het label The Operators een nieuw concept aan voor ziekenhuizen. Samen hebben we een model

Nadere informatie

Beleids- en BeheersCyclus. Cursus beleidsplanning, -monitoring en evaluatie: Inleidend hoofdstuk

Beleids- en BeheersCyclus. Cursus beleidsplanning, -monitoring en evaluatie: Inleidend hoofdstuk Beleids- en BeheersCyclus Cursus beleidsplanning, -monitoring en evaluatie: Inleidend hoofdstuk Inhoud cursus Rode draad 1.2 Inleiding 1.3 Definities 1.4 Model strategisch 1.5 Belang strategisch 1.6 Belang

Nadere informatie

Managementinformatie Onderhoudsbedrijven

Managementinformatie Onderhoudsbedrijven Managementinformatie Onderhoudsbedrijven Bas Terlingen en Guus van Schöll Themamiddag Kovon, 26-10-2005 1 Niveaus van managementinformatie Inzomen op detail informatie Gegevens verzamelen PM Strategisch

Nadere informatie

E-HRM systemen die strategie met HR processen verbinden WHITE PAPER

E-HRM systemen die strategie met HR processen verbinden WHITE PAPER E-HRM systemen die strategie met HR processen verbinden WHITE PAPER E-HRM systemen die strategie met HR processen verbinden De nieuwe generatie E-HRM systemen onderscheidt zich niet alleen door gebruikersgemak

Nadere informatie

Inleiding. Inleiding. Een goede Missie, Visie en Strategie (MVS) bestaat uit twee gedeelten: Strategie Ontwikkeling en Strategie Implementatie.

Inleiding. Inleiding. Een goede Missie, Visie en Strategie (MVS) bestaat uit twee gedeelten: Strategie Ontwikkeling en Strategie Implementatie. Inleiding Inleiding Veel bedrijven hebben wel eens een Visie, Missie en Strategie uitgewerkt. Maar slechts weinig bedrijven hebben er ook daadwerkelijk voordeel van. Bij veel bedrijven is het niet meer

Nadere informatie

Faciliteiten (be)sturen met informatie (I)

Faciliteiten (be)sturen met informatie (I) pag.: 1 van 7 Faciliteiten (be)sturen met informatie (I) Bron: Facility Management Magazine, maart 2005 Auteur(s): J. van Barneveld Het (be)sturen van facilitaire dienstverlening is vaak weerbarstig. Iedere

Nadere informatie

Onderwerpen. Perspectief van kwaliteit in de zorg. De keuze van het Kwaliteits-management-systeem. Certificering: ISO 9001 voor de Zorg.

Onderwerpen. Perspectief van kwaliteit in de zorg. De keuze van het Kwaliteits-management-systeem. Certificering: ISO 9001 voor de Zorg. ISO 9001 voor de zorg: een bewuste keuze ir.drs. A. van der Star MSHE Normcommissie ISO 9001 Zorg NEN 1 februari 2011 Bijdragen: H. Dekker: Certificatie in de Zorg Onderwerpen Perspectief van kwaliteit

Nadere informatie

Sourcing realiseert u onder andere met behulp van een van de volgende oplossingsrichtingen:

Sourcing realiseert u onder andere met behulp van een van de volgende oplossingsrichtingen: Sourcing ADVISORY Sourcing wordt door veel organisaties omarmd als een belangrijk middel om de financiële en operationele prestatie te verbeteren. Welke functies binnen de organisatie behoren echt tot

Nadere informatie

EEN VAN ONZE EXPERTS

EEN VAN ONZE EXPERTS EEN VAN ONZE EXPERTS For every situation, there is a suitable line from a song Een netwerk van hoog opgeleide, ervaren zelfstandig FM-professionals. Wij zijn gepassioneerd bezig met ons vakgebied, zijn

Nadere informatie

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can Canon s visie op digitale transformatie van organisaties you can Digitale transformatie van organisaties Als we kijken naar de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van communicatie in de afgelopen

Nadere informatie

Wietske Eveleens MULTIDISCIPLINAIRE WERKSTIJLEN HELPEN DE PROFESSIONAL VOORUIT

Wietske Eveleens MULTIDISCIPLINAIRE WERKSTIJLEN HELPEN DE PROFESSIONAL VOORUIT Wietske Eveleens MULTIDISCIPLINAIRE WERKSTIJLEN HELPEN DE PROFESSIONAL VOORUIT VAN FACILITY MANAGER TOT FACILITY COACH Het vak van de facility manager is sterk in beweging. Tegenwoordig is de facility

Nadere informatie

WAARDEN BEWUST ONDERNEMEN

WAARDEN BEWUST ONDERNEMEN WAARDEN BEWUST ONDERNEMEN EEN NIEUW SOORT ONDERNEMERSCHAP RESULTAAT KOERS VISIE PERSOONLIJK LEIDERSCHAP MEERWAARDE & RENDEMENT WAARDEN BEWUST WAARDEN BEWUST ONDERNEMEN ANNO 2013 Waarden Bewust Ondernemen

Nadere informatie

Uitkomsten ICT Barometer 2012. Presentatie PON BPO Seminar 14 November 2012

Uitkomsten ICT Barometer 2012. Presentatie PON BPO Seminar 14 November 2012 Uitkomsten ICT Barometer 2012 Presentatie 14 November 2012 Introductie Stefan Westdijk Director Outsourcing & IT Advisory Ernst & Young Oedger Meijborg Manager Outsourcing Advisory Ernst & Young ICT Barometer

Nadere informatie

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can Canon s visie op digitale transformatie van organisaties you can Digitale transformatie van organisaties Als we kijken naar de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van communicatie in de afgelopen

Nadere informatie

Factsheet Reservations Add-in for Microsoft Outlook

Factsheet Reservations Add-in for Microsoft Outlook Factsheet Reservations Add-in for Microsoft Outlook Facility Management via Microsoft Outlook Gebruik van Outlook voor afspraken en e-mail is binnen veel organisaties de standaard. Om deze intuïtieve en

Nadere informatie

ORGANISEREN BINNEN FM

ORGANISEREN BINNEN FM Marjon Klootwijk KWALITEITSDOCUMENTEN ORGANISEREN BINNEN FM De hoeveelheid documenten neemt alsmaar toe en het overzicht in het aantal en soorten documenten verdwijnt geleidelijk. De relaties of de interdependentie

Nadere informatie

Dé cloud bestaat niet. maakt cloud concreet

Dé cloud bestaat niet. maakt cloud concreet Dé cloud bestaat niet. maakt cloud concreet 1 Wilbert Teunissen wilbert.teunissen@sogeti.nl Cloud Cases Strategie De rol van Functioneel Beheer 2 Onderwerpen 1. Context? Hug 3. the Impact cloud! FB 2.

Nadere informatie

Rapportage. Onderzoek: Toekomst van het Communicatievak

Rapportage. Onderzoek: Toekomst van het Communicatievak Rapportage Onderzoek: Toekomst van het Communicatievak In opdracht van: DirectResearch & Logeion en d Associatie van hoofden Communicatie Datum: 15 september 2014 Projectnummer: 2013008 Auteur(s): John

Nadere informatie

HR back to basics! Van P&o naar P&O

HR back to basics! Van P&o naar P&O HR back to basics Bart Durlinger 9 september 2014 HR back to basics! Van P&o naar P&O Naam Auteur Plaatsnaam HR back to basics Bart Durlinger 9 september 2014 2 Achtergrond 10 jaar manager in STZ-ziekenhuis

Nadere informatie