[ULRUM LEEFBAAR DOOR MIDDEL VAN BEDRIJVIGHEID?]

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "[ULRUM LEEFBAAR DOOR MIDDEL VAN BEDRIJVIGHEID?]"

Transcriptie

1 2010 Gemeente De Marne Hanzehogeschool Groningen J.A. van Dijk [ULRUM LEEFBAAR DOOR MIDDEL VAN BEDRIJVIGHEID?] De invloed van bedrijvigheid op de leefbaarheid in Ulrum

2 Ulrum leefbaar door middel van bedrijvigheid? De invloed van bedrijvigheid op de leefbaarheid in Ulrum Opdrachtgever Gemeente De Marne Afdeling VROM Gert Noordhoff Beleidsmedewerker Opleiding Hanzehogeschool Groningen Instituut voor Bedrijfskunde Vastgoed & Makelaardij Begeleidster Mevr. O. Buiter 2 e beoordelaar Mevr. E. Kazemier Auteur J.A. van Dijk Groningen, 11 juni 2010 Deze afstudeeropdracht is geschreven onder verantwoordelijkheid van de Hanzehogeschool Groningen. Het copyright berust bij de auteur. Zowel de Hanzehogeschool Groningen als de auteur verklaren, dat zij eventuele gegevens van derden die voor deze afstudeeropdracht zijn gebruikt en die door deze derden als vertrouwelijk zijn aangemerkt, als zodanig zullen behandelen. 2 P a g i n a

3 Voorwoord Voor u ligt mijn afstudeeronderzoek naar de invloed van de bedrijvigheid op de leefbaarheid in Ulrum. Dit onderzoek is een gedeelte van mijn afstuderen aan de bacheloropleiding Vastgoed & Makelaardij aan de Hanzehogeschool in Groningen. Dit onderzoek is uitgevoerd bij het kenniscentrum Gebiedsontwikkeling Noorderruimte in het Atelier Mens en Omgeving. Dit rapport is opgesteld in de periode van februari 2010 tot juni Dit rapport is bestemd voor de gemeente De Marne, in wiens opdracht het onderzoek is uitgevoerd. Aan de hand van het onderzoek zijn er aanbevelingen gedaan welke de gemeente in de toekomst kan gebruiken bij de beleidsvorming. Mijn dank gaat uit naar de mensen die mij hebben begeleid en ondersteund vanuit het Atelier Mens en Omgeving. Ik heb genoten van de samenwerking met de medejunioren in het Atelier, ik vond het leerzaam om kennis te delen en om gezamenlijk een opdracht uit te voeren voor de gemeente De Marne. Tevens wil ik de senioren die me hebben begeleid bedanken via deze weg. Mijn speciale dank gaat uit naar mevrouw Buiter die mij heeft begeleid vanuit het Atelier en de Hanzehogeschool. Ik wil haar van harte bedanken voor alle tijd en energie die zij in dit onderzoek heeft gestoken. Zonder de begeleiding vanuit het Atelier, de begeleiding van mevrouw Buiter en de samenwerking met de junioren was het rapport niet zo geweest zoals het nu is. Tot slot, wens ik u veel leesplezier. Jaap van Dijk Groningen, 11 juni P a g i n a

4 Samenvatting De gemeente De Marne heeft na de publicatie van de Primos gegevens, gegevens over krimp en groei van de bevolking, een vraag met betrekking tot de leefbaarheid in Ulrum. Deze vraag luidt: Hoe zal de leefbaarheid veranderen in het dorp? En hoe speelt de bedrijvigheid in het dorp hier een rol in? Deze vraag is in dit onderzoek beantwoord. De probleemstelling is als volgt geformuleerd: Welke invloed heeft de bedrijvigheid op de leefbaarheid in Ulrum? Deze probleemstelling is onderverdeeld in de volgende deelvragen: Hoe is de leefbaarheid in Ulrum? In welke sectoren zijn de bedrijven in Ulrum actief? Wat zijn de vestigingsmotieven van de Ulrummer ondernemers en waarom blijven ze? Waarom zijn andere bedrijven weggegaan volgens de ondernemers en andere betrokken partijen? Welke invloed hebben de bedrijven op de leefbaarheid? - Wat doen ze nu? - Wat kunnen ze doen? Wat is het huidige beleid van de gemeente De Marne met betrekking tot bedrijvigheid in Ulrum? Wat zijn de sterke en zwakke punten van Ulrum voor bedrijven? Wat zijn de kansen en bedreigingen voor Ulrum? Deze deelvragen zijn beantwoord door middel van kwalitatief onderzoek. De gemeentelijke ambtenaren zijn geïnterviewd, maar ook met belangenverenigingen en ondernemers uit het dorp zijn gesprekken gevoerd. Allereerst is er een basis gelegd door middel van een literatuuronderzoek. Demografische gegevens Gemeente De Marne telt nu ongeveer inwoners. Uit de Primos gegevens blijkt dat het aantal inwoners van de gemeente gaat krimpen met ongeveer 25%. Dit wil zeggen dat er in 2040 nog 8000 inwoners in de gemeente zijn. De Marne heeft vijf grote kernen en 16 kleinere kernen. Ulrum is één van de vijf hoofdkernen van de gemeente De Marne met 1575 inwoners. Naast Ulrum zijn ook Eenrum, Leens, Kloosterburen en Zoutkamp hoofdkernen van de gemeente. Leefbaarheid Het begrip leefbaarheid is subjectief en een moeilijk in kaart te brengen begrip. Gedurende dit onderzoek wordt er vanuit gegaan dat de leefbaarheid in vijf pijlers is onder te verdelen, namelijk: - Sociale netwerken; - Veiligheid; - Wonen; - Werk en inkomen; - Gezondheid. Het onderzoek naar de bedrijvigheid in Ulrum richt zich op de pijler werk en inkomen. Hierbij is er onderzocht welke invloed de bedrijven hebben op de leefbaarheid in Ulrum. Wel is er rekening mee gehouden dat elk persoon de leefbaarheid in het dorp anders zal beoordelen omdat ieder persoon het ook anders beleeft. Bedrijvigheid Ulrum kenmerkt zich volgens de gemeente en de vereniging dorpsbelangen Ulrum als een bedrijvig en levendig dorp. In totaal zijn er 96 KvK-geregistreerde bedrijven en is er één niet geregistreerde winkel. Veel van deze bedrijven zijn actief in de handel, de bouw en de financiële sector. Van de 4 P a g i n a

5 sector handel zijn zestien bedrijven en/of winkels actief in het dorp zelf. De sector bouw is goed vertegenwoordigd in Ulrum en is er aantal loonbedrijven, schilders en metselaars in het dorp gevestigd. Verder is het opvallend dat er zes transportbedrijven gevestigd zijn in het dorp. Van oudsher is de landbouw belangrijk voor het noorden van Nederland. Dit neemt in Ulrum steeds verder af door schaalvergroting, een trend welke wereldwijd gaande is. Dit is in alle sectoren is te merken, maar in Ulrum vooral belangrijk voor de detailhandel. Leefbaarheid en bedrijvigheid Bedrijven kunnen heel belangrijk zijn voor de leefbaarheid in Ulrum. De bedrijven zorgen immers voor werkgelegenheid, houden het voorzieningenniveau op peil en kunnen zorgen voor sponsoring. Door middel van deze sponsoring kunnen verenigingen actief zijn en kunnen er andere activiteiten in het dorp opgezet worden(van der Elst-van der Lans,2006). Kleine winkels hebben een positief effect op de leefbaarheid in de woonwijk, dit komt doordat in dit soort winkels bewoners met elkaar in contact komen, wat de sociale cohesie in de wijk bevordert. Uit onderzoek naar de bedrijvigheid in stedelijke woonwijken is gebleken dat de bedrijvigheid verder nauwelijks bijdraagt aan het verbeteren aan de lokale leefbaarheid. Een nieuw bedrijf geeft bijvoorbeeld niet meteen minder werkloosheid in de wijk, dit omdat de werknemers ook uit een andere wijk in de desbetreffende stad kunnen komen. Maar een betere leefbaarheid heeft wel een positieve invloed op het functioneren van het bedrijf(planbureau leefomgeving, 2010). In een goede veilige leefomgeving kan een bedrijf beter functioneren dan elders waar het niet veilig is. Voor dit onderzoek is er onderzocht of de bedrijvigheid in een dorp dezelfde invloed heeft op de leefbaarheid als in een stedelijke woonwijk. En wat voor invloed de bedrijvigheid heeft op de leefbaarheid in Ulrum. Resultaten Volgens Dorpsbelangen Vereniging Ulrum is Ulrum een leefbaar dorp met veel verenigingen en bedrijven. Door de vele verenigingen en stichtingen zijn er veel activiteiten in het dorp, waardoor er sociale cohesie in het dorp is. Eigenlijk is er voor elke leeftijdscategorie een vereniging of een stichting. Naast deze verenigingen zijn er ook nog 3 kerkgemeenschappen welke de sociale cohesie bevorderen en het dorp ook leefbaar maken. In totaal zijn er 96 geregistreerde bedrijven in Ulrum, waarvan veel bedrijven actief zijn in de sector handel, bouw of de transportsector. Onder de inschrijvingen vallen ook de overkoepelende financiële holdings. Als deze er in mindering worden gebracht blijven er uiteindelijk nog 80 bedrijven over. Naast deze geregistreerde bedrijvigheid heeft Ulrum ook een wekelijkse markt. Deze markt is met 13 kramen de grootste van de gemeente en heeft daarmee een regiofunctie. De vestigingsmotieven van de ondernemers zijn veelal de lage grondprijs en daarmee de financiële haalbaarheid in het dorp. De meeste bedrijven zitten al van oudsher in het dorp. Echter als deze bedrijven opnieuw zouden starten zouden ze waarschijnlijk niet in Ulrum blijven. Uit de analyse van de bedrijven, de interviews en het deskresearch zijn verschillende kenmerken naar boven gekomen. De sterke punten van Ulrum zijn de volgende: - Goede bereikbaarheid door middel van de N361; - Relatief lage grondprijs; - Bedrijventerrein; - Karakteristieke eigenschappen ; - Rust en ruimte. De volgende zwakke punten zijn aan het licht gekomen: - Vergrijzing van de bevolking; - Krimp van de bevolking; - Leegstand van de winkelpanden; - Afstand tot het centrum van Nederland. 5 P a g i n a

6 Vervolgens heeft er een externe analyse plaatsgevonden welke de kansen en bedreigingen aan het licht heeft gebracht. De kansen zijn de volgende: - Kleinschalige bedrijven met regiofunctie; - Toeristen in de omgeving; - Vergrijzende bevolking. De volgende bedreigingen zijn aan het licht gekomen: - Schaalvergroting; - Grote afstand tot het centrum van Nederland; - Trends in de bedrijvigheid. De gemeente heeft een visie op het dorp waar een beleid bij hoort. Een van de stukken is het bestemmingsplan met betrekking tot het bedrijventerrein. De gemeente wil met het bedrijventerrein ondernemers de kans bieden om uit te breiden binnen gemeente De Marne. Verder wil de gemeente het bedrijventerrein niet binnen een bepaalde tijd vol hebben omdat dit terrein voor de lange termijn is en dit tevens het laatste bedrijventerrein is wat gerealiseerd is binnen de gemeente. Conclusies en aanbevelingen Uit het onderzoek is gebleken dat de bedrijven wel degelijk een invloed hebben op de leefbaarheid in het dorp. Ze houden de voorzieningen op peil, verschaffen werkgelegenheid en sponsoren de verenigingen in het dorp. Hierdoor hebben ze een hele grote invloed op de leefbaarheid, de sociale contacten en de sociale structuur in het dorp. Zonder de bedrijven zou Ulrum meer een spookdorp lijken, dit omdat de bedrijven ook voor veel levendigheid zorgen. De bedrijven hebben ook een invloed op de leefbaarheid door middel van de aanblik van het dorp. Ze zitten immers door het hele dorp gevestigd, als er winkels leeg komen te staan dan beïnvloed dit het dorp negatief. Evenals slecht onderhouden bedrijfspanden. De volgende aanbevelingen kunnen gedaan worden aan de hand van het onderzoek: Maatwerk De gemeente dient maatwerk te leveren aan het dorp. Dit maatwerk betreft een nieuwe bestemming en/of invulling van leegstaande panden. Bedrijvigheid Het huidige beleid van de gemeente moet worden aangehouden in de toekomst. De bedrijven moeten zoveel mogelijk in de gemeente gehouden worden, omdat deze bedrijven belangrijk zijn voor de leefbaarheid. Ook moet er waar mogelijk gezocht worden naar oplossingen als bedrijven ergens willen beginnen maar het bestemmingsplan het niet meteen toelaat. Ook hier geld het maatwerk. Karakter van het dorp Een karakter en/of eigenschap van het dorp is heel belangrijk. Zo is het Asingahof heel belangrijk voor Ulrum. De gemeente dient dan ook waar mogelijk het verzorgingstehuis voor Ulrum te behouden en hiermee Ulrum leefbaar te houden. Verenigingen In de toekomst zal waarschijnlijk veel detailhandel verdwijnen uit Ulrum, hiermee zal een gedeelte van de ondersteuning van vereniging door middel van sponsoring weg vallen. De verenigingen dienen in de toekomst rekening te houden met minder sponsors en moeten meer van hun eigen leden verwachten. Ze dienen meer op eigen benen te leren staan, of elders geldelijke steun te vinden. 6 P a g i n a

7 Inhoudsopgave Voorwoord... 3 Samenvatting... 4 Hoofdstuk 1 Inleiding... 9 Hoofdstuk 2 Inhoudelijke orientatie Opbouw gemeente de Marne Demografische gegevens Ulrum Geschiedenis Ulrum Huidige situatie Ulrum Economie en bedrijvigheid Nederland Provincie Groningen Gemeente De Marne en Ulrum Leefbaarheid Leefbaarheid en bedrijvigheid Hoofdstuk 3 Onderzoeksmethoden Onderzoeksvragen en methoden Probleemstelling Deelvragen Begripsafbakening Onderzoeksgroep Literatuuronderzoek en deskresearch Interviews Uitvoeringsprocedure en verloop Validiteit Hoofdstuk 4 Leefbaarheid en bedrijvigheid in Ulrum Leefbaarheid Bedrijvigheid Eigenschappen en kenmerken van Ulrum Bedrijven Verenigingen De toekomst Beleid omtrent bedrijvigheid Invloed van bedrijvigheid op leefbaarheid P a g i n a

8 Hoofdstuk 5 Conclusie Beantwoording probleemstelling Verwachtingen Aanbevelingen Literatuurlijst Bijlage 1 Overzicht bedrijven in Ulrum Bijlage 2 Geïnterviewde personen, bedrijven en verenigingen Bijlage 3 Topiclijst ondernemers Bijlage 4 Topiclijst beleidmakers Bijlage 5 Topiclijst betrokken partijen P a g i n a

9 Hoofdstuk 1 Inleiding Naar aanleiding van een landelijk onderzoek van ABF Research naar de Primos gegevens van de Nederlandse bevolking heeft gemeente De Marne het Atelier Mens en Omgeving gevraagd om bepaalde vraagstukken met betrekking tot de leefbaarheid in de gemeente te beantwoorden. Uit de Primos gegevens is gebleken dat de Nederlandse bevolking gaat krimpen. Krimp van de algehele bevolking betekent ook krimp van de bevolking op het platteland. Uit de Primos gegevens blijkt dat in gemeente De Marne tot het jaar 2040 een krimp zal plaatsvinden van 25%. Door deze afname van de bevolking is er een vraagstuk met betrekking tot leefbaarheid opgekomen bij de gemeente. Dit vraagstuk heeft het Atelier Mens en Omgeving onderzocht voor de dorpen Ulrum en Westernieland. Het Atelier Mens en Omgeving kent een multidisciplinaire samenstelling, van totaal tien studenten. De studenten kennen de volgende samenstelling, er studeren twee Verpleegkunde, twee Bouwkunde en er studeren zes Vastgoed & Makelaardij. Iedere onderzoeker neemt een gedeelte van het onderzoek voor zijn rekening. Dit gedeelte van het onderzoek richt zich op de bedrijvigheid in Ulrum en de invloed die de bedrijvigheid heeft op de leefbaarheid in het dorp. Door dit onderzoek krijgt de gemeente De Marne inzicht in de bedrijvigheid in Ulrum en de invloed hiervan op de leefbaarheid in het dorp. Door deze invloed in kaart te brengen kan de gemeente het beleid waar nodig is aanpassen, om zo de leefbaarheid op peil te houden in het dorp. Door een krimpende bevolking trekken bedrijven weg uit kleinere dorpen. Hierbij gaat het om voorzieningen maar ook om de grotere bedrijven. De voorzieningen zoals winkels trekken weg omdat elders meer omzet gedraaid kan worden en grote bedrijven trekken weg vanwege de afstand tot het centrum van Nederland. Hiernaast is ook de schaalvergroting een oorzaak van wegtrekkende bedrijven. Steeds meer grotere bedrijven en organisaties bepalen het straatbeeld en de kleinere zelfstandigen delven het onderspit (Terluin, 1999). Als de bedrijven allemaal wegtrekken wat blijft er dan van een dorp over? Vandaar het belang om de invloed van de bedrijvigheid op de leefbaarheid in kaart te brengen. Doelstelling en probleemstelling Om het gehele onderzoek goed te laten verlopen zijn er doelen opgesteld. Aan de hand van deze doelen is er een probleemstelling opgesteld, deze probleemstelling is onderverdeeld in verschillende deelvragen. De doelstelling van gemeente De Marne is de volgende: De gedachten, wensen en eisen van de ondernemers van Ulrum te weten te komen met betrekking tot de leefbaarheid met als doel om in de toekomst een goed beleid te hanteren. Aan de hand van het doel van de gemeente is het volgende onderzoeksdoel opgesteld: De gedachten, wensen en eisen, met betrekking tot de leefbaarheid, van de ondernemers van Ulrum en andere betrokken partijen, zoals belangenverenigingen, in kaart brengen en deze analyseren. Naar aanleiding van de doelstellingen is de volgende probleemstelling opgesteld: Welke invloed heeft de bedrijvigheid op de leefbaarheid in Ulrum? Naar aanleiding van de probleemstelling zijn er verschillende deelvragen opgesteld om zo het gehele onderzoek goed te laten verlopen en alle benodigde informatie te verkrijgen. De deelvragen zijn als volgt geformuleerd: Is Ulrum momenteel leefbaar? In welke sectoren zijn de bedrijven in Ulrum actief? Wat zijn de vestigingsmotieven van de Ulrummer ondernemers en waarom blijven ze? Waarom zijn andere bedrijven weggegaan volgens de ondernemers en andere betrokken partijen? 9 P a g i n a

10 Welke invloed hebben de bedrijven op de leefbaarheid? - Wat doen ze nu? - Wat kunnen ze doen? Wat is het huidige beleid van de gemeente De Marne met betrekking tot bedrijvigheid in Ulrum? Wat zijn de sterke en zwakke punten van Ulrum voor bedrijven? Wat zijn de kansen en bedreigingen voor Ulrum? In hoofdstuk twee wordt de inhoudelijke oriëntatie behandeld op het onderwerp. Allereerst zal er hier worden ingegaan op de gemeente De Marne, vervolgens zal hierbij worden ingezoomd op Ulrum. In dit hoofdstuk zal ook de bedrijvigheid in Nederland behandeld worden waarbij ook steeds verder ingezoomd zal worden op Ulrum. Vervolgens zal het begrip leefbaarheid worden behandeld en zullen er verbanden worden gelegd tussen de leefbaarheid en de bedrijvigheid. In hoofdstuk drie worden de onderzoeksmethoden behandeld en zal er per deelvraag worden besproken hoe deze vraag bijdraagt aan het onderzoek. Tot slot zullen in hoofdstuk vier de verschillende resultaten van het onderzoek worden weergegeven en zal er dieper worden ingegaan op de inhoudelijke oriëntatie welke in hoofdstuk twee is weergegeven. Hierbij zullen de verschillende banden en vergelijkingen tussen de literatuurstudies en de interviews belicht worden. Dit leidt uiteindelijk tot de conclusie en de aanbevelingen in hoofdstuk vijf. 10 P a g i n a

11 Hoofdstuk 2 Inhoudelijke orientatie 2.1 Opbouw gemeente de Marne De gemeente De Marne bestaat sinds 1990 in de vorm zoals het nu is. Voor 1990 waren er de gemeenten Eenrum, Kloosterburen, Leens en Ulrum. De naam De Marne komt vanuit de middeleeuwen, het eiland wat toen tussen het Reitdiep, Hunze en de Waddenzee lag werd de Marne genoemd. 500 voor christus woonden de eerste mensen al op dit eiland. Het is een geheel zelfstandige gemeente en werkt op gebied van sociale zaken en werkgelegenheid samen met gemeente Winsum. De gemeente heeft in totaal 21 kernen/dorpen, waarvan er eigenlijk vijf grotere kernen zijn. De vijf grotere kernen zijn de volgende: Zoutkamp, Ulrum, Leens, Eenrum en Kloosterburen. In afbeelding 2.1 hieronder is de gemeente De Marne afgebeeld. Afbeelding. 2.1 Overzicht gemeente De Marne De gemeente staat vooral bekend om het Nationaal Park Lauwersmeer, met daarin de haven Lauwersoog, en de Zeehondencrèche in Pieterburen. Daarnaast zijn er nog andere toeristische trekpleisters waar veel mensen op af komen. De gemeente is op gebied van recreatie en toerisme ver ontwikkeld. 2.2 Demografische gegevens Gemeente De Marne telt momenteel inwoners (Abf research, 2010), verdeeld over de eerder genoemde dorpen. Ulrum is een van die dorpen en telt 1575 inwoners (gemeente De Marne, 2009). Zoals eerder genoemd is, gaat de Nederlandse bevolking krimpen en van samenstelling veranderen. Er zullen geleidelijk aan meer ouderen komen en minder kinderen geboren worden. Voor gemeente De Marne is de bevolkingsopbouw weergegeven in de grafieken en Hierin is te zien dat er in 2040 nog maar 8000 inwoners zijn in gemeente De Marne in plaats van de huidige inwoners. Daarnaast is te zien dat in gemeente De Marne de groep 70 + in 2040 de grootste is en de jeugd tot 12 jaar een krimp laat zien van 50%. Er vindt dus een duidelijke verschuiving en vergrijzing plaats in de gemeente en in Ulrum. Deze verschuiving van de leeftijden heeft daarmee invloed op de leefbaarheid in Ulrum. In grafiek is de bevolking, van 2008 evenals de verwachte samenstelling in 2040, per categorie weergegeven. In grafiek is de totale bevolkingsafname weergegeven. 11 P a g i n a

12 Bevolking 90+ Bevolking 80+ Bevolking 70+ Bevolking 60+ Bevolking 50+ Bevolking 40+ Bevolking 30+ Jong volwassenen (19-29 jaar) Pubers (13-18 jaar) Kinderen van (0-12 jaar) Grafiek bevolkingsopbouw per leeftijdscategorie Grafiek Bevolkingsopbouw totaal Bevolkings opbouw totaal Ulrum Ulrum is een van de vijf hoofdkernen van gemeente De Marne. Het is centraal gelegen tussen Leens en Zoutkamp aan de N361. Elk dorp heeft een geschiedenis die het dorp vormt en maakt zoals het nu is. In deze paragraaf zal allereerst de geschiedenis van Ulrum behandeld worden wat uiteindelijk leidt tot de huidige situatie Geschiedenis Ulrum Het dorp Ulrum kwam in de 11 e eeuw al voor onder de naam Ulurighem. Het dorp is gebouwd op twee wierden, op de ene wierde staat een kerk welke gebouwd is in Op de andere wierde stond de Asingaborg welke gesloopt is in Op deze wierde is nu het Asingapark te vinden. Onder leiding van Hendrick de Cock vond in Ulrum het begin van de kerkelijke afscheiding plaats. Iets waar het dorp nog steeds bekend om staat binnen de gereformeerde kerken. Heel vroeger was het dorp het eindpunt van de trekschuit vanuit de stad Groningen. Aan het kanaal stond vroeger een stropapierfabriek genaamd Ceres. Tevens stond er in de 20 e eeuw ook een vlasfabriek in Ulrum. Deze twee fabrieken brachten heel wat levendigheid en bedrijvigheid in dit dorp. Want veel van de geproduceerde goederen gingen via de trekschuit naar Groningen. De landbouw was vroeger van groot belang voor het dorp omdat hier veel werk in was en er in de landelijke gebieden ruimte was voor boeren. 12 P a g i n a

13 2.3.2 Huidige situatie Ulrum Na de samenvoegingen van verschillende gemeenten is Ulrum onderdeel geworden van gemeente De Marne. Ulrum is nu een van de vijf grootste kernen van de gemeente, dit met 1575 inwoners. Ulrum staat bij veel mensen nog bekend om Hendrik de Cock. Ulrum kan hierbij een voorbeeld nemen aan Dokkum, die veel toerisme trekt door Bonivatius. Er zijn geen standbeelden van Hendrik de Cock te vinden in Ulrum. Hier zal wel verandering in gaan komen in de toekomst. Onlangs is de stichting Ulrum 1834 opgericht dat Ulrum weer op de kaart wil zetten. Van de twee fabrieken, de vlasfabriek en de stropapierfabriek is niets meer over. Deze twee fabrieken waren wel belangrijk voor de bedrijvigheid in Ulrum in de 20 e eeuw. In Ulrum en de omgeving van Ulrum staan veel grote woonhuizen/boerderijen welke ook bekend staan als rentenierswoningen. Als boeren vroeger het bedrijf overdroegen op hun familie lieten ze deze grote huizen bouwen om er na hun pensionering in te gaan wonen. Ulrum is een levendig dorp, met veel actieve verenigingen. Zoals een gymnastiekvereniging, volleybalvereniging, tennisvereniging, voetbalverenigingen en een watersportvereniging. Daarnaast zijn er ook nog allerlei andere verenigingen, stichtingen of kerkgenootschappen waar veel mensen actief in meewerken. Dit blijkt uit gesprekken met Vereniging Dorpsbelangen Ulrum. De bedrijvigheid van Ulrum is veranderd ten opzichte van vroeger. Van de twee fabrieken die er stonden is geen bedrijvigheid meer over, en er zijn ook geen andere fabrieken of grote bedrijven voor in de plaats gekomen. Wel is landbouw mechanisatiebedrijf Bakker Ulrum een groot bedrijf in Ulrum. Er zijn verschillende soorten bedrijven die bedrijvigheid kunnen opleveren, hieronder is per categorie een aantal bedrijven/activiteiten weergegeven wat momenteel aan bedrijvigheid actief is in Ulrum. Hiermee wordt geen rekening gehouden met overheidsinstellingen vanwege het feit dat dit onderzoek richt zich op de invloed van bedrijven die zich in Ulrum hebben gevestigd en welke invloed die bedrijven hebben op het dorp. Overheidsinstellingen hebben nauwelijks invloed op de leefbaarheid. Bedrijven Ulrum telt momenteel 96 geregistreerde bedrijven 1. Er zijn onder andere transportbedrijven, een autobedrijf, een schildersbedrijf, een groentehandel en een landbouw mechanisatiebedrijf, en veel zzp ers. Winkels Er is een supermarkt te vinden, een drogisterij, een elektronicawinkel, drie kapsalons en een fietsenwinkel. Naast geregistreerde bedrijvigheid is er ook de niet geregistreerde bedrijvigheid. Deze niet geregistreerde bedrijvigheid zal ook zo goed mogelijk in kaart worden gebracht door veldonderzoek. Niet geregistreerde bedrijvigheid houdt in dat het bedrijf niet geregistreerd is bij het KvK, maar wel bezig is met het verkopen van producten of het leveren van diensten. 2.4 Economie en bedrijvigheid Het begrip bedrijvigheid is evenals leefbaarheid een groot en breed te interpreteren begrip. De definitie van bedrijvigheid luidt in het Van Dale als volgt: levendigheid of werkzaamheid. De bedrijvigheid is de hoeveelheid werk dat een mens verzet of hoeveel er gebeurt/ plaatsvindt in een bepaalde regio. Het begrip bedrijvigheid is een heel ruim begrip en is voor dit onderzoek dan ook afgebakend. Gedurende dit onderzoek is de bedrijvigheid de geregistreerde en de niet geregistreerde bedrijvigheid in Ulrum. Er wordt onderzocht wat voor invloed dit heeft op de leefbaarheid in Ulrum. 1 Bron: KvK register, 13 P a g i n a

14 Allereerst zal het aantal bedrijven in Nederland geanalyseerd worden om vervolgens verder in te zoomen op Ulrum. Hierbij zal gekeken worden naar het aantal banen, het aantal vestigingen en waar bekend welke sector. Door te beginnen bij Nederland kunnen er verschillen tussen Ulrum en Nederland behandeld worden Nederland In de onderstaande tabel staat de werkgelegenheid en de bedrijvigheid van Nederland weergegeven over de laatste drie jaar. Zoals te zien valt is Nederland vooral heel erg actief in de handel en in de zakelijke dienstensector. Dit is natuurlijk niet heel opvallend als er wordt gekeken naar Nederland als exportland. Wel is opvallend dat het aantal banen in de landbouw en de visserij is toegenomen met 1510 banen wat gelijk staat aan een groei van 0,6%, terwijl er toch verwacht kan worden dat dit afneemt door de automatisering en de schaalvergroting in deze sectoren. Hiernaast is te zien dat het totale aantal banen met 0,34% is gestegen wat gelijk staat aan banen. Sector Jaar banen totaal vestigingen totaal Jaar banen totaal vestigingen totaal Jaar banen totaal vestigingen totaal Landbouw en Visserij Industrie Nutsbedrijven Bouw Handel Vervoer en Opslag Horeca Informatie en Communicatie Financiële instellingen Zakelijke diensten Overheid Onderwijs Zorg Overige diensten Totaal Tabel bedrijvigheid Nederland, Bron LISA Provincie Groningen In de onderstaande tabel wordt het totaal aantal banen en vestigingen per sector in de provincie Groningen weergegeven. Als deze gegevens worden vergeleken met de algemene cijfers van Nederland dan springen de sectoren zakelijke dienstverlening en de handel er veel minder uit. Het 14 P a g i n a

15 lage aantal banen in de landbouw en visserij is wel opmerkelijk, aangezien veel van Groningen platteland is. Op grond van de onderstaande twee tabellen valt te concluderen dat 49,5% van de banen van de provincie Groningen zich in de stad Groningen bevinden. Tabel werkgelegenheid in gemeente Groningen, Bron gemeente Groningen Sector Jaar banen totaal vestigingen totaal Jaar banen totaal vestigingen totaal Jaar banen totaal vestigingen totaal Landbouw en Visserij Industrie Nutsbedrijven Bouw Handel Vervoer en Opslag Horeca Informatie en Communicatie Financiële instellingen Zakelijke diensten Overheid Onderwijs Zorg Overige diensten Totaal Tabel bedrijvigheid Provincie Groningen, Bron LISA 15 P a g i n a

16 2.4.3 Gemeente De Marne en Ulrum In de onderstaande tabel zijn het totaal aantal banen en vestigingen van bedrijven te zien van gemeente De Marne. Hierin val te zien dat het aantal banen en vestigingen redelijk constant is, en zelfs gestegen is het afgelopen jaar. Voor de totaal (Abf research, 2009) mensen die er wonen zijn er dus 3520 banen. In theorie zal een kwart van de inwoners in de gemeente kunnen werken. Gemeente Jaar Banen totaal Vestigingen totaal De Marne Tabel bedrijvigheid gemeente De Marne, bron LISA Sector Totaal aantal inschrijvingen Landbouw en visserij 5 Industrie 0 Nutsbedrijven 0 Bouw 17 Handel 21 Vervoer en opslag 6 Horeca 2 Informatie en Communicatie 1 Financiële instellingen 11 zakelijke diensten 10 Overheid 0 Onderwijs 1 Zorg 6 Overige diensten 14 Totaal 96 Tabel Bedrijven in Ulrum In de bovenstaande tabel is het aantal bedrijven te zien die in Ulrum gevestigd zijn. Deze bedrijven zijn per sector ingedeeld. Hieruit is te zien dat de bouw en de handel een groot gedeelte van de bedrijvigheid in het dorp omvat. In bijlage 1 staat het gehele overzicht van alle bedrijven. In hoofdstuk 4 zal dieper worden ingegaan op de bedrijven in Ulrum. Om te kunnen onderzoeken welke invloed de bedrijven hebben op de leefbaarheid in Ulrum is het van belang om dit begrip te behandelen en te onderzoeken. Hoe kan immers anders de relatie tussen beide begrippen worden gelegd? In de volgende paragraaf zal de leefbaarheid behandeld worden. 16 P a g i n a

Dorpsonderzoek Ulrum

Dorpsonderzoek Ulrum Dorpsonderzoek Ulrum Dorpsonderzoek Ulrum Toekomstperspectieven voor Ulrum onderzocht Mw. drs. O. Buiter Ruben Bos Jaap van Dijk Finny Douwsma Niels Snijdood Bert-Jan Volders Hanzehogeschool Groningen

Nadere informatie

Krimp in Fryslân. Inwonertal

Krimp in Fryslân. Inwonertal Krimp in Fryslân Bevolkingsdaling, lokaal en regionaal, is een vraagstuk van nu én de komende jaren. Hoewel pas over enkele decennia de bevolking van Fryslân als geheel niet meer zal groeien, is in sommige

Nadere informatie

1.1 Bevolkingsontwikkeling 9. 1.2 Bevolkingsopbouw 10. 1.2.1 Vergrijzing 11. 1.3 Migratie 11. 1.4 Samenvatting 12

1.1 Bevolkingsontwikkeling 9. 1.2 Bevolkingsopbouw 10. 1.2.1 Vergrijzing 11. 1.3 Migratie 11. 1.4 Samenvatting 12 inhoudsopgave Samenvatting 3 1. Bevolking 9 1.1 Bevolkingsontwikkeling 9 1.2 Bevolkingsopbouw 10 1.2.1 Vergrijzing 11 1.3 Migratie 11 1.4 Samenvatting 12 2. Ontwikkelingen van de werkloosheid 13 2.1 Ontwikkeling

Nadere informatie

Afstudeerscriptie. Dorpsonderzoek Gemeente De Marne Onderzoek naar vestigingsmotieven Ulrum. Afstudeeronderzoek Bachelor Vastgoed & Makelaardij

Afstudeerscriptie. Dorpsonderzoek Gemeente De Marne Onderzoek naar vestigingsmotieven Ulrum. Afstudeeronderzoek Bachelor Vastgoed & Makelaardij 2010 Afstudeerscriptie Dorpsonderzoek Gemeente De Marne Onderzoek naar vestigingsmotieven Ulrum Afstudeeronderzoek Bachelor Vastgoed & Makelaardij Document: Titel: Afstudeerscriptie Dorpsonderzoek Gemeente

Nadere informatie

Zzp ers in de provincie Utrecht 2013. Onderzoek naar een groeiende beroepsgroep

Zzp ers in de provincie Utrecht 2013. Onderzoek naar een groeiende beroepsgroep Zzp ers in de provincie Utrecht 2013 Onderzoek naar een groeiende beroepsgroep Ester Hilhorst Economic Board Utrecht Februari 2014 Inhoud Samenvatting Samenvatting Crisis kost meer banen in 2013 Banenverlies

Nadere informatie

AFSTUDEERONDERZOEK Gezamenlijk wonen in het Groene Spoor

AFSTUDEERONDERZOEK Gezamenlijk wonen in het Groene Spoor 2010. Atelier Mens en Omgeving, Hanzehogeschool Groningen AFSTUDEERONDERZOEK Gezamenlijk wonen in het Groene Spoor EEN CONCEPT OM WONINGEN AAN TE LATEN SLUITEN OP DE TRENDS VAN 2030 ONDERZOEKSGROEP DE

Nadere informatie

Werkgelegenheidsonderzoek 2010

Werkgelegenheidsonderzoek 2010 2010 pr ov i nc i e g r oni ng e n Wer kgel egenhei dsonder zoek Eenanal ysevandeont wi kkel i ngen i ndewer kgel egenhei di nde pr ovi nci egr oni ngen Werkgelegenheidsonderzoek 2010 Werkgelegenheidsonderzoek

Nadere informatie

Het is tijd voor verandering

Het is tijd voor verandering 2011 Het is tijd voor verandering Is er nog toekomst voor de aanloopstraten? Auteur: Tim de Vries In opdracht van: Stad+Straat BV Begeleiders: Titus Meijer Erwin van Leeuwen Vastgoed & Makelaardij Instituut

Nadere informatie

Economische monitor. Voorne PutteN 5 GEMEENTEN. 4 e editie. Opzet en inhoud

Economische monitor. Voorne PutteN 5 GEMEENTEN. 4 e editie. Opzet en inhoud 4 e editie Economische monitor Voorne PutteN Opzet en inhoud In 2010 verscheen de eerste editie van de Economische Monitor Voorne-Putten, een gezamenlijk initiatief van de vijf gemeenten Bernisse, Brielle,

Nadere informatie

De Omgevingsvisie van Steenwijkerland een samenvatting

De Omgevingsvisie van Steenwijkerland een samenvatting De Omgevingsvisie van Steenwijkerland een samenvatting Vooraf Hoe ziet onze leefomgeving er over 15 jaar uit? Of eigenlijk: hoe ervaren we die dan? Als inwoner, ondernemer, bezoeker of toerist. De tijd

Nadere informatie

Veranderend platteland: welke activiteiten ondernemen mensen in de Veenkoloniën?

Veranderend platteland: welke activiteiten ondernemen mensen in de Veenkoloniën? Veranderend platteland: welke activiteiten ondernemen mensen in de Veenkoloniën? Olga Buiter, Kenniscentrum Gebiedsontwikkeling NoorderRuimte Juni 2010 1. Aanleiding Ontgroening, vergrijzing, leegloop,

Nadere informatie

Economische monitor. Voorne PutteN 5 GEMEENTEN. 5 e editie. Opzet en inhoud. Deze factsheet is de vijfde editie van de

Economische monitor. Voorne PutteN 5 GEMEENTEN. 5 e editie. Opzet en inhoud. Deze factsheet is de vijfde editie van de 5 e editie Economische monitor Voorne PutteN Opzet en inhoud Deze factsheet is de vijfde editie van de Economische Monitor Voorne-Putten en presenteert recente economische ontwikkelingen van Voorne-Putten

Nadere informatie

Werkgelegenheid in Westfriesland Augustus 2014

Werkgelegenheid in Westfriesland Augustus 2014 Werkgelegenheid in Westfriesland Augustus 2014 Colofon Uitgave I&O Research Van Dedemstraat 6c 1624 NN Hoorn Tel.nr. 0229-282555 Rapportnummer 2014-2042 Datum Augustus 2014 Opdrachtgever De Westfriese

Nadere informatie

Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) Oktober 2011

Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) Oktober 2011 Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) Oktober 2011 In deze rapportage van het UWV WERKbedrijf worden de actuele ontwikkelingen op de regionale arbeidsmarkt kort toegelicht. Vanuit diverse bronnen

Nadere informatie

WONEN IN HOUWERZIJL 18-11- 2010. Vind je heil in Houwerzijl!

WONEN IN HOUWERZIJL 18-11- 2010. Vind je heil in Houwerzijl! WONEN IN HOUWERZIJL 18-11- 2010 Vind je heil in Houwerzijl! Wonen in Houwerzijl VIND JE HEIL IN HOUWERZIJL! Coach: Dhr. J van Omme Auteurs: M.Bakker R. van Diermen W.Dijkstra A.C.H. Koolhaas Opdrachtgevers:

Nadere informatie

snel dan voorzien. In de komende jaren zal, afhankelijk van de (woning)marktontwikkeling/

snel dan voorzien. In de komende jaren zal, afhankelijk van de (woning)marktontwikkeling/ 2 Wonen De gemeente telt zo n 36.000 inwoners, waarvan het overgrote deel in de twee kernen Hellendoorn en Nijverdal woont. De woningvoorraad telde in 2013 zo n 14.000 woningen (exclusief recreatiewoningen).

Nadere informatie

BEVOLKINGSGROEI VERGELEKEN

BEVOLKINGSGROEI VERGELEKEN 31 mei 2016 KERNCIJFERS BUNNIK BEVOLKINGSOPBOUW De grafiek geeft de bevolkingspiramide voor Bunnik in 2013 weer. Iedere staaf representeert een leeftijdsklasse en toont het percentage dat deze leeftijdsklasse

Nadere informatie

drenthe rapportage september 2016 leefbaarheid

drenthe rapportage september 2016 leefbaarheid kennis. onderzoek. advies drenthe rapportage september 2016 Hoe tevreden is het Drents panel over leven in Drenthe en hoe ervaren zij de gevolgen van bevolkingskrimp op de? vooraf Drenthe heeft te maken

Nadere informatie

Dorpsportret Beuningen Dorpsplan Beuningen 2025 gemeente Losser

Dorpsportret Beuningen Dorpsplan Beuningen 2025 gemeente Losser Dorpsplan Beuningen 2025 gemeente Losser Beuningen 23 september 2013 1 Introductie Onder de titel Dorpsplan Beuningen 2025 geven we een overzicht van de gewenste activiteiten voor de komende 10 jaar. Dit

Nadere informatie

TREKKERS, TUKKERS EN TRENDS

TREKKERS, TUKKERS EN TRENDS BvdD1 TREKKERS, TUKKERS EN TRENDS TRENDVERKENNING BUITENGEBIED TWENTE Uitgevoerd door studenten van Wageningen Universiteit Dia 1 BvdD1 Missc Dries, Bas van den; 19-10-2011 PROGRAMMA Inleiding Methodiek

Nadere informatie

Minder startende ondernemers

Minder startende ondernemers Starters ING Economisch Bureau Minder startende ondernemers in 2012 Aantal starters loopt in alle provincies terug Dit jaar zijn er tot en met september circa 95.000 mensen een onderneming gestart, ruim

Nadere informatie

Bijna 30% van de starters stopt na het eerste jaar Met name cafetaria s en restaurants worden na één jaar weer opgeheven

Bijna 30% van de starters stopt na het eerste jaar Met name cafetaria s en restaurants worden na één jaar weer opgeheven Kwartaalbericht Starters ING Economisch Bureau Bijna 30% van de starters stopt na het eerste jaar Met name cafetaria s en restaurants worden na één jaar weer opgeheven In het eerste kwartaal 2014 waren

Nadere informatie

Gemeente Houten Afdeling Ruimtelijke Ontwikkeling Cluster Ontwikkeling, Sectie Ruimtelijke Ordening

Gemeente Houten Afdeling Ruimtelijke Ontwikkeling Cluster Ontwikkeling, Sectie Ruimtelijke Ordening ** Vastgesteld oktober 2014 Cluster Ontwikkeling, Sectie Ruimtelijke Ordening Visie verplaatsing nietagrarische bedrijven binnen het buitengebied Status: vastgesteld door de gemeenteraad van Houten d.d.

Nadere informatie

Fries burgerpanel Fryslân inzicht

Fries burgerpanel Fryslân inzicht Fries burgerpanel Fryslân inzicht Wij gaan er van uit dat we zo lang mogelijk in onze eigen woonomgeving kunnen blijven. Fries burgerpanel over voorzieningen in Fryslân september 2015 Wij gaan er van uit

Nadere informatie

Samenvatting. De Kvk en IKE hebben de onderzoeksresultaten aangeboden aan het College van B&W van Etten- Leur.

Samenvatting. De Kvk en IKE hebben de onderzoeksresultaten aangeboden aan het College van B&W van Etten- Leur. JJuunni i 22 Uitkomsten Ruimtebehoefteonderzoek Gemeente Etten-Leur Samenvatting De provincie Noord-Brabant en de gemeente Etten-Leur zijn een onderzoek gestart naar de meest geschikte locatie voor een

Nadere informatie

Stagnatie zet door op startersmarkt Randstad trekt extra startende ondernemers

Stagnatie zet door op startersmarkt Randstad trekt extra startende ondernemers Starters ING Economisch Bureau Stagnatie zet door op startersmarkt Randstad trekt extra startende ondernemers In het eerste kwartaal van 2012 zijn er circa 39.000 mensen een onderneming gestart, ruim 4%

Nadere informatie

Kansen voor Noord-Drenthe Triple P-monitor: onderzoek naar de duurzaamheid in Tynaarlo en Aa en Hunze.

Kansen voor Noord-Drenthe Triple P-monitor: onderzoek naar de duurzaamheid in Tynaarlo en Aa en Hunze. Kansen voor Noord-Drenthe Triple P-monitor: onderzoek naar de duurzaamheid in Tynaarlo en Aa en Hunze. Rabobank Noord-Drenthe. Een bank met ideeen. www.rabobank.nl/noord-drenthe Triple P-onderzoek Rabobank

Nadere informatie

Bedrijvigheid en Werkgelegenheid in Zuidoost-Brabant

Bedrijvigheid en Werkgelegenheid in Zuidoost-Brabant Bedrijvigheid en Werkgelegenheid in Zuidoost-Brabant Tabellen- en trendboek Vestigingenregister 2015 juni 2016 Uitgave: Inlichtingen: Gemeenten Eindhoven en Helmond In samenwerking met Provincie Noord-Brabant

Nadere informatie

Ondernemerschap & Ondernemendheid. In de beroepssector handel & de bedrijfstak MITT 2010

Ondernemerschap & Ondernemendheid. In de beroepssector handel & de bedrijfstak MITT 2010 Ondernemerschap & Ondernemendheid In de beroepssector handel & de bedrijfstak 2010 Inhoudsopgave Voorwoord... 3 Inleiding... 4 Samenvatting... 5 Conclusies en aanbevelingen... 6 1. Ondernemers in Nederland...

Nadere informatie

De ontwikkeling van geweld in de Nederlandse samenleving VEEL MONITOREN, WEINIG EENDUIDIGHEID

De ontwikkeling van geweld in de Nederlandse samenleving VEEL MONITOREN, WEINIG EENDUIDIGHEID SECONDANT #1 MAART 2011 53 De ontwikkeling van geweld in de Nederlandse samenleving VEEL MONITOREN, WEINIG EENDUIDIGHEID door Maartje Timmermans en Miranda Witvliet De auteurs werken als onderzoeker bij

Nadere informatie

M200413 Beperkte groei werkgelegenheid in het MKB

M200413 Beperkte groei werkgelegenheid in het MKB M200413 Beperkte groei werkgelegenheid in het MKB A.M.J. te Peele Zoetermeer, 24 december 2004 Beperkte groei werkgelegenheid MKB in 1999-2002 De werkgelegenheid in het MKB is in 2002 met 3% toegenomen

Nadere informatie

Exportmonitor 2011. Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler

Exportmonitor 2011. Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler Exportmonitor 2011 Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler Uit de Exportmonitor 2011 blijkt dat het noordelijk bedrijfsleven steeds meer aansluiting vindt bij de wereldeconomie. De Exportmonitor

Nadere informatie

Graydon Kwartaalmonitor. Kwartaal

Graydon Kwartaalmonitor. Kwartaal Graydon kwartaal monitor Kwartaal 3 216 1 Inhoud Inleiding 3 Persbericht 4 Overzicht per branche 6 Vergelijking Q1-216, Q2 216 en Starters per branche 7 Opheffingen per branche 8 Faillissementen per branche

Nadere informatie

>400.000 euro. 300.001-400.000 euro. 200.001-300.000 euro. 150.001-200.000 euro. 100.000-150.000 euro. <100.000 euro

>400.000 euro. 300.001-400.000 euro. 200.001-300.000 euro. 150.001-200.000 euro. 100.000-150.000 euro. <100.000 euro Broek Broek is het kleinste dorp van de gemeente De Marne. Broek is gelegen aan de weg van Eenrum naar Kloosterburen. Daarnaast loopt er ook een weg naar Pieterburen vanuit Broek. De plaatsnaam Broek duidt

Nadere informatie

De arbeidsmarkt klimt uit het dal

De arbeidsmarkt klimt uit het dal Trends en ontwikkelingen arbeidsmarkt en onderwijs De arbeidsmarkt klimt uit het dal Het gaat weer beter met de arbeidsmarkt in, ofschoon de werkgelegenheid wederom flink daalde. De werkloosheid ligt nog

Nadere informatie

Graydon Kwartaalmonitor. Kwartaal

Graydon Kwartaalmonitor. Kwartaal Graydon kwartaal monitor Kwartaal 1 1 Inhoud Inleiding 3 Persbericht 4 Per branche Overzicht Q3 216, Q4 216 en Q1 6 Starters per branche 7 Faillissementen per branche 8 Opheffingen per branche 9 Netto-groei

Nadere informatie

KLEINSCHALIGE BEDRIJFSRUIMTEN IN MIDDELGROTE STEDEN 24 MEI 2017

KLEINSCHALIGE BEDRIJFSRUIMTEN IN MIDDELGROTE STEDEN 24 MEI 2017 KLEINSCHALIGE BEDRIJFSRUIMTEN IN MIDDELGROTE STEDEN 24 MEI 2017 VERENIGING VOOR MAKELAARS EN TAXATEURS KLEINSCHALIGE BEDRIJFSRUIMTEN IN MIDDELGROTE STEDEN 24 MEI 2017 INLEIDING... 6 1.1 ONDERZOEKSVRAAG

Nadere informatie

Werkgelegenheid in West- Friesland November 2013

Werkgelegenheid in West- Friesland November 2013 Werkgelegenheid in West- Friesland November 2013 1. Inleiding In het kader van de overeenkomst over de statistische dienstverlening houdt I&O Research voor de samenwerkende Westfriese gemeenten statistische

Nadere informatie

De strijd om de harde A1

De strijd om de harde A1 De strijd om de harde A1 Ontwikkelingen in het A1-winkelgebied november 2014 www.dtz.nl Duidelijk. DTZ Zadelhoff De strijd om de harde A1 In de populairste winkelstraten in Nederland is een strijd gaande

Nadere informatie

Jonge starters thuis in Ulrum Een onderzoek naar de beoordeling van het vestigingsklimaat van Ulrum voor jonge starters

Jonge starters thuis in Ulrum Een onderzoek naar de beoordeling van het vestigingsklimaat van Ulrum voor jonge starters Jonge starters thuis in Ulrum Een onderzoek naar de beoordeling van het vestigingsklimaat van Ulrum voor jonge starters Finny Douwsma Afstudeerscriptie Vastgoed en Makelaardij 30-6-2010 Jonge starters

Nadere informatie

Economische visie. Gemeente Cranendonck

Economische visie. Gemeente Cranendonck Economische visie Gemeente Cranendonck Economische visie voor en door ondernemers Om in de toekomst de kansen en mogelijkheden op economisch gebied optimaal kunnen benutten, is een gezamenlijke koers en

Nadere informatie

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Amersfoort

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Amersfoort Highlights Regio in Beeld 2015 Arbeidsmarktregio Amersfoort Samenvatting Aantal banen neemt weer toe, echter niet in collectieve sector In Amersfoort groeit het aantal banen van werknemers (voltijd en

Nadere informatie

Kleine scholen en leefbaarheid

Kleine scholen en leefbaarheid Kleine scholen en leefbaarheid Een samenvatting van de resultaten van een praktijkonderzoek onder scholen en gemeenten in Overijssel over de toekomst van kleine scholen in relatie tot leefbaarheid Inleiding

Nadere informatie

GEÏNTERVIEWDE PERSONEN

GEÏNTERVIEWDE PERSONEN BIJLAGE B GEÏNTERVIEWDE PERSONEN De heer E. Tonissen, voorzitter Ondernemers Platform Steenbergen De heer M. Tonissen, voorzitter Koninklijke Horeca Nederland afdeling Steenbergen De heer P. de Bruijn,

Nadere informatie

Beter leven voor minder mensen

Beter leven voor minder mensen 1 Beter leven voor minder mensen Om te kijken hoe de regio Eemsdelta zich ontwikkelt en te monitoren op het gebied van demografie, leefbaarheid, de woningmarkt en bijvoorbeeld woon-, zorg en andere voorzieningen

Nadere informatie

CO2-monitor 2013 s-hertogenbosch

CO2-monitor 2013 s-hertogenbosch CO2-monitor 2013 s-hertogenbosch Afdeling Onderzoek & Statistiek Maart 2013 2 Samenvatting In deze monitor staat de CO2-uitstoot beschreven in de gemeente s-hertogenbosch. Een gebruikelijke manier om de

Nadere informatie

Allochtonen op de arbeidsmarkt 2009-2010

Allochtonen op de arbeidsmarkt 2009-2010 FORUM Maart Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt 9-8e monitor: effecten van de economische crisis In steeg de totale werkloosheid in Nederland met % naar 26 duizend personen. Het werkloosheidspercentage

Nadere informatie

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Gorinchem

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Gorinchem Highlights Regio in Beeld 2015 Arbeidsmarktregio Gorinchem Samenvatting Aantal banen neemt in beperkte mate toe, echter niet in collectieve sector In de krimpregio Gorinchem neemt het aantal banen van

Nadere informatie

VESTIGINGENREGISTER PARKSTAD LIMBURG

VESTIGINGENREGISTER PARKSTAD LIMBURG Rapportage door bureau Onderzoek en Statistiek van de gemeente Heerlen Telefoon: 45 564741 E-mail: o&s@heerlen.nl Limburg, februari 27 VESTIGINGENREGISTER PARKSTAD LIMBURG METING 26 INHOUD INLEIDING...-

Nadere informatie

Samenvatting Twente Index 2016

Samenvatting Twente Index 2016 Samenvatting Twente Index 2016 Kijk voor regionale en lokale data op www.twenteindex.nl INLEIDING De Twente Index wordt door Kennispunt Twente samengesteld in opdracht van de Twente Board. De Board wil

Nadere informatie

De eerste twee rapporten beschrijven de toekomstige ontwikkeling van detailhandel in met name Den Helder, zij schetsen een verontrustend beeld.

De eerste twee rapporten beschrijven de toekomstige ontwikkeling van detailhandel in met name Den Helder, zij schetsen een verontrustend beeld. College van burgemeester en wethouders van de gemeente Den Helder Postbus 36, 1780 AA, Den Helder Den Helder, 16 maart 2015 Geachte heer, mevrouw, Namens een groep verontruste winkeliers, diverse ondernemersverenigingen,

Nadere informatie

GEBRUIKSVERORDENING TWEEDE WONINGEN GEMEENTE NOORD-BEVELAND 2015

GEBRUIKSVERORDENING TWEEDE WONINGEN GEMEENTE NOORD-BEVELAND 2015 GEBRUIKSVERORDENING TWEEDE WONINGEN GEMEENTE NOORD-BEVELAND 2015 pagina 1 van 10 Samenvatting De Gebruiksverordening tweede woningen legt de spelregels vast voor het gebruik van woningen voor permanent

Nadere informatie

Bijlage 2: afwegingskader locatiekeuze supermarkt

Bijlage 2: afwegingskader locatiekeuze supermarkt Bijlage 2: afwegingskader locatiekeuze supermarkt In deze bijlage is het afwegingskader opgenomen voor de locatiekeuze van de supermarkt in Geertruidenberg. De locaties Venestraat en Schonckplein zijn

Nadere informatie

Regionale arbeidsmarktprognose

Regionale arbeidsmarktprognose Provincie Zeeland Afdeling Economie Regionale arbeidsmarktprognose 2012-2013 Inleiding Begin juni 2012 verscheen de rapportage UWV Arbeidsmarktprognose 2012-2013 Met een doorkijk naar 2017". Hierin worden

Nadere informatie

Rapport. van Kamer van Koophandel Nederland. Startersprofiel 2012. Datum uitgave. Januari 2013. onderwerp Startende ondernemers in beeld

Rapport. van Kamer van Koophandel Nederland. Startersprofiel 2012. Datum uitgave. Januari 2013. onderwerp Startende ondernemers in beeld Rapport Startersprofiel 2012 van Datum uitgave Januari 2013 onderwerp Startende ondernemers in beeld Pagina 1 van 12 Inhoudsopgave 1 Samenvatting... 3 2 Kerncijfers startende ondernemers... 4 2.1 Meer

Nadere informatie

Beoordelingscriteria scriptie CBC: instructie en uitwerking

Beoordelingscriteria scriptie CBC: instructie en uitwerking Nederlandse Associatie voor Examinering 1 Beoordelingscriteria scriptie CBC: instructie en uitwerking Met de scriptie voor Compensation & Benefits Consultant (CBC) toont de kandidaat een onderbouwd advies

Nadere informatie

Workspace Design Onderzoeksopzet voor SOZAWE

Workspace Design Onderzoeksopzet voor SOZAWE Workspace Design Onderzoeksopzet voor SOZAWE Datum: 16 december 2010 Ir. Jan Gerard Hoendervanger Docent-onderzoeker Lectoraat Vastgoed Kenniscentrum Gebiedsontwikkeling NoorderRuimte Hanzehogeschool Groningen

Nadere informatie

WERKGELEGENHEID REGIO WATERLAND 2012

WERKGELEGENHEID REGIO WATERLAND 2012 1.1 Arbeidsplaatsen De regio Waterland telt in totaal 61.070 arbeidsplaatsen (dat zijn werkzame personen). Daarvan werkt 81 procent 12 uur of meer per week (49.480 personen). Het grootste deel van de werkgelegenheid

Nadere informatie

Evaluatie kapsalons aan huis Handhaven of loslaten van het verbod op nieuwe kapsalons aan huis?

Evaluatie kapsalons aan huis Handhaven of loslaten van het verbod op nieuwe kapsalons aan huis? 1 Evaluatie kapsalons aan huis Handhaven of loslaten van het verbod op nieuwe kapsalons aan huis? Dronten, februari 2012 2 1. Inleiding Binnen de gemeente Dronten is sinds 2003 discussie gevoerd over het

Nadere informatie

Bedrijvigheid & werkgelegenheid in Zuidoost-Brabant. Tabellenboek Vestigingsregister 2014

Bedrijvigheid & werkgelegenheid in Zuidoost-Brabant. Tabellenboek Vestigingsregister 2014 Bedrijvigheid & werkgelegenheid in Zuidoost-Brabant Tabellenboek Vestigingsregister 2014 1 Bedrijvigheid en Werkgelegenheid in Zuidoost-Brabant Tabellen- en trendboek Vestigingenregister 2014 juni 2015

Nadere informatie

Meting economisch klimaat, november 2013

Meting economisch klimaat, november 2013 Meting economisch klimaat, november 2013 1.1 Beschrijving respondenten Er hebben 956 ondernemers meegedaan aan het onderzoek, een respons van 38. De helft van de respondenten is zzp er (465 ondernemers,

Nadere informatie

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Zeeland

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Zeeland Highlights Regio in Beeld 2015 Arbeidsmarktregio Zeeland Samenvatting Aantal banen neemt weer toe, echter niet in collectieve sector In Zeeland groeit het aantal banen van werknemers (voltijd en deeltijd)

Nadere informatie

De groei voorbij. Jaap van Duijn september 2007

De groei voorbij. Jaap van Duijn september 2007 De groei voorbij Jaap van Duijn september 2007 1 Een welvaartsexplosie Na WO II is de welvaart meer gestegen dan in de 300 jaar daarvoor Oorzaken: inhaalslag, technologische verandering en bevolkingsgroei

Nadere informatie

Fact sheet. Ondernemerschap in Oost. Ondernemerschap in Oost. Het aantal vestigingen in stadsdeel Oost groeit sterk. november 2011

Fact sheet. Ondernemerschap in Oost. Ondernemerschap in Oost. Het aantal vestigingen in stadsdeel Oost groeit sterk. november 2011 Fact sheet november 11 Ondernemerschap in Stadsdeel telt veel kleine bedrijven die zich voornamelijk bevinden in de en in de explosief groeiende cultuur en recreatie sector. Het hoge aantal starters zorgt

Nadere informatie

Kennisnetwerk Krimp. Noord-Nederland (KKNN)

Kennisnetwerk Krimp. Noord-Nederland (KKNN) HANZEHOGESCHOOL GRONINGEN Algemene informatie Kennisnetwerk Krimp In 2008 viert de Hanzehogeschool Groningen haar 210-jarig bestaan! Noord-Nederland Keuze uit meer dan 70 opleidingen; het grootste hbo-onderwijsaanbod

Nadere informatie

Fact sheet. Ondernemers in Nieuw-West, te bestuderen kijken we eerst naar alle vesti- merschap in stadsdeel Nieuw-West zich verhoudt

Fact sheet. Ondernemers in Nieuw-West, te bestuderen kijken we eerst naar alle vesti- merschap in stadsdeel Nieuw-West zich verhoudt Fact sheet november 11 Ondernemerschap in is een samenvoeging van de vroegere stadsdelen Geuzenveld/Slotermeer, Slotervaart en Osdorp. Het stadsdeel is vooral een woongebied en heeft dan ook een relatief

Nadere informatie

Onderzoeksrapport. Kwalitatief onderzoek: Mate van tevredenheid van kopers van voormalige huurwoningen Acantus. 30 maart 2009.

Onderzoeksrapport. Kwalitatief onderzoek: Mate van tevredenheid van kopers van voormalige huurwoningen Acantus. 30 maart 2009. Onderzoeksrapport Kwalitatief onderzoek: Mate van tevredenheid van kopers van voormalige huurwoningen Acantus 30 maart 2009 Acantus Vastgoed Onderzoeksrapport Groep Acantus 1 Onderzoeksrapport Groep Acantus

Nadere informatie

I. Inleiding. 1.1 Situering van het onderzoek

I. Inleiding. 1.1 Situering van het onderzoek I. Inleiding 1.1 Situering van het onderzoek Bakkerij van Elst is gelokaliseerd gevestigd te Wageningen en is sinds 2005 eigendom van Harrie van Elst. Deze bakkerij heeft hij overgenomen begin jaren 70

Nadere informatie

Mede mogelijk gemaakt door de RPC s in Limburg

Mede mogelijk gemaakt door de RPC s in Limburg Onderzoek Criminaliteit onder het Limburgse bedrijfsleven Mede mogelijk gemaakt door de RPC s in Limburg Inleiding Veilig ondernemen is een belangrijk thema bij de Kamer van Koophandel. Jaarlijks wordt

Nadere informatie

Meerjarenplan. Vereniging Plaatselijk Belang Hoonhorst 2013-2016

Meerjarenplan. Vereniging Plaatselijk Belang Hoonhorst 2013-2016 Meerjarenplan Vereniging Plaatselijk Belang Hoonhorst 2013-2016 Inleiding Dit meerjarenplan is het vervolg op het meerjarenplan 2009 2012. Veel uit het vorige plan is gerealiseerd, maar er zijn ook projecten

Nadere informatie

Bijlagen. Bijlage C Selectiecriteria bij de werving van de gespreksdeelnemers... 2 Bijlage E Draaiboek focusgroepen senioren... 4

Bijlagen. Bijlage C Selectiecriteria bij de werving van de gespreksdeelnemers... 2 Bijlage E Draaiboek focusgroepen senioren... 4 Carola Simon, Lotte Vermeij en Anja Steenbekkers, Het beste van twee werelden. Plattelanders over hun leven op het platteland. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau, oktober 2007. Bijlagen Bijlage

Nadere informatie

Aanleiding voor het onderzoek

Aanleiding voor het onderzoek Aanleiding voor het onderzoek Gemeente Heerlen, juni 2013, alle zondagen koopzondag; wekelijkse koopzondag Centrum gestart m.i.v. september 2013 Heroverweging wekelijkse koopzondag in 2015 Breed gedragen

Nadere informatie

Huidig economisch klimaat

Huidig economisch klimaat Huidig economisch klimaat 1.1 Beschrijving respondenten Er hebben 956 ondernemers meegedaan aan het onderzoek, een respons van 38. De helft van de respondenten is zzp er (465 ondernemers, 49). Het aandeel

Nadere informatie

Regionale arbeidsmarktprognose

Regionale arbeidsmarktprognose Provincie Zeeland Afdeling Economie Regionale arbeidsmarktprognose 2011-2012 Inleiding Begin juni 2011 verscheen de rapportage UWV WERKbedrijf Arbeidsmarktprognose 2011-2012 Met een doorkijk naar 2016".

Nadere informatie

18 december 2012. Social Media Onderzoek. MKB Nederland

18 december 2012. Social Media Onderzoek. MKB Nederland 18 december 2012 Social Media Onderzoek MKB Nederland 1. Inleiding Er wordt al jaren veel gesproken en geschreven over social media. Niet alleen in kranten en tijdschriften, maar ook op tv en het internet.

Nadere informatie

Ambitiedocument ter voorbereiding van de Economische visie gemeente Berg en Dal

Ambitiedocument ter voorbereiding van de Economische visie gemeente Berg en Dal Ambitiedocument ter voorbereiding van de Economische visie gemeente Berg en Dal Uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Berg en Dal Buck Consultants International Nijmegen, 25 maart 2016 1 Economisch DNA

Nadere informatie

Werk en inkomen. Sociale zekerheid. Sociale zekerheid. De wijk Schildersbuurt ligt in stadsdeel 5 Centrum en heeft 31.639 inwoners.

Werk en inkomen. Sociale zekerheid. Sociale zekerheid. De wijk Schildersbuurt ligt in stadsdeel 5 Centrum en heeft 31.639 inwoners. Sociale zekerheid Werk en inkomen De wijk Schildersbuurt ligt in stadsdeel 5 Centrum en heeft 31.639 inwoners. Sociale zekerheid De gegevens over de sociale zekerheid zijn alleen op gemeentelijk niveau

Nadere informatie

Werkgelegenheidsrapportage Haarlemmermeer Inleiding

Werkgelegenheidsrapportage Haarlemmermeer Inleiding Inleiding De werkgelegenheid in Haarlemmermeer is in 2014 vrijwel gelijk gebleven. Het aantal werkzame personen nam af met 238; een daling van 0,2%. Het totaal komt hiermee op 117.550 full-time arbeidsplaatsen.

Nadere informatie

Ontwikkelprogramma Demografische ontwikkelingen

Ontwikkelprogramma Demografische ontwikkelingen Ontwikkelprogramma Demografische ontwikkelingen Leefbare en vitale dorpen in Berkelland 5 Doelenboom Wat speelt er? 6 Bewust worden? Veranderingen in Berkelland en de regio Achterhoek door de krimp lijken

Nadere informatie

Gemeente Oegstgeest. Onderbouwing Ladder voor duurzame verstedelijking Oude Vaartweg. 11 maart 2015

Gemeente Oegstgeest. Onderbouwing Ladder voor duurzame verstedelijking Oude Vaartweg. 11 maart 2015 Gemeente Oegstgeest Onderbouwing Ladder voor duurzame verstedelijking Oude Vaartweg 11 maart 2015 DATUM 11 maart 2015 TITEL Onderbouwing Ladder voor duurzame verstedelijking Oude Vaartweg OPDRACHTGEVER

Nadere informatie

Onderzoeksrapport. Effectmeting het Glazen huis

Onderzoeksrapport. Effectmeting het Glazen huis Onderzoeksrapport Effectmeting het Glazen huis Naam project Onderzoeksrapport Effectmeting Opdrachtgevers CityDynamiek Eindhoven Gemeente Eindhoven Opdrachtnemers Studenten Fontys Hogeschool Marketing

Nadere informatie

Fact sheet Ondernemerschap in Centrum Ondernemers in Centrum, 2010 Ondernemers in Amsterdam, 2010

Fact sheet Ondernemerschap in Centrum Ondernemers in Centrum, 2010 Ondernemers in Amsterdam, 2010 Fact sheet november 11 Ondernemerschap in Stadsdeel is het kloppende hart van. Het is een dynamisch stadsdeel met veel kleine bedrijven. In veel opzichten is het in het klein. Ondernemerschap in In deze

Nadere informatie

= = Besluitvormende raadsvergadering d.d. 28 mei 2013 Agendanr. 7.

= = Besluitvormende raadsvergadering d.d. 28 mei 2013 Agendanr. 7. *ZE946A470E0* = = Besluitvormende raadsvergadering d.d. 28 mei 2013 Agendanr. 7. Aan de Raad No.ZA.13-22432/DV.13-190, afdeling Ruimte. Sellingen, 16 mei 2013 Onderwerp: Beleidsvisie Wonen en Leven Inleiding

Nadere informatie

Fluchskrift Wurkgelegenheid

Fluchskrift Wurkgelegenheid Fluchskrift Wurkgelegenheid Werkgelegenheidsregister Provincie Fryslân Het betreft voorlopige uitkomsten van het werkgelegenheidsonderzoek 2013. In afwachting op de landelijke cijfers zijn eventuele correcties

Nadere informatie

Werk en inkomen. Sociale zekerheid. Sociale zekerheid. De buurt Schildersbuurt-Oost ligt in stadsdeel 5 Centrum en heeft inwoners.

Werk en inkomen. Sociale zekerheid. Sociale zekerheid. De buurt Schildersbuurt-Oost ligt in stadsdeel 5 Centrum en heeft inwoners. Sociale zekerheid Werk en inkomen De buurt Schildersbuurt-Oost ligt in stadsdeel 5 Centrum en heeft 7.332 inwoners. Sociale zekerheid De gegevens over de sociale zekerheid zijn alleen op gemeentelijk niveau

Nadere informatie

Karakteristieke gebouwen

Karakteristieke gebouwen Karakteristieke gebouwen Pagina 1 Oud Gebouw, Nieuw Gebruik Brede Overleggroep Kleine Dorpen in Drenthe (BOKD) Steunpunt Dorpshuizen Drenthe (SDD) Kampsweg 4, 9418 PE WIJSTER tel.: 0592 31 51 21 / E. info@bokd.nl

Nadere informatie

Afstudeeronderzoek van E. van Bunningen BSc (Het volledige Engelstalige onderzoeksrapport kunt downloaden via deze link)

Afstudeeronderzoek van E. van Bunningen BSc (Het volledige Engelstalige onderzoeksrapport kunt downloaden via deze link) CONCENTRATIE VAN MAATSCHAPPELIJKE DIENSTEN IN GEMEENTELIJK VASTGOED NAAR AANLEIDING VAN DEMOGRAFISCHE TRANSITIE Een casestudie in landelijke gemeenten in Noord-Brabant, Nederland Afstudeeronderzoek van

Nadere informatie

Werken met streekagenda s. Een regionaal loket en aanspreekpunt

Werken met streekagenda s. Een regionaal loket en aanspreekpunt Werken met streekagenda s Een regionaal loket en aanspreekpunt Inleiding U kon de afgelopen jaren terecht met uw projectideeën en aanvragen bij Plattelânsprojekten. Dit blijft zo, maar vanaf 2014 doet

Nadere informatie

Voortgangsrapportage demografische ontwikkelingen

Voortgangsrapportage demografische ontwikkelingen Voortgangsrapportage demografische ontwikkelingen Inleiding In deze voortgangsrapportage staat een actualisatie van de demografische gegevens over inwoners en huishoudens. Ook zijn een aantal algemene

Nadere informatie

Nederlands-Duitse grensstreek Sociaal-economische foto

Nederlands-Duitse grensstreek Sociaal-economische foto Nederlands-Duitse grensstreek Sociaal-economische foto 1 Rabobank Groep Duits-Nederlandse grensstreek Inhoudsopgave Demografie Dynamiek, groen-grijs, beroepsbevolking, inkomen, migratie Werkgelegenheid

Nadere informatie

Werkgelegenheidsonderzoek

Werkgelegenheidsonderzoek Monitor Ruimtelijke Economie Uitkomsten Werkgelegenheidsonderzoek Provincie Utrecht 2011 (Voorlopig) Januari 2012 Afdeling Mobiliteit, Economie en Cultuur Inleiding In de periode april t/m september 2011

Nadere informatie

Demografische ontwikkeling Gemeente Koggenland Augustus 2014

Demografische ontwikkeling Gemeente Koggenland Augustus 2014 Demografische ontwikkeling Gemeente Koggenland Augustus 214 Colofon Uitgave I&O Research Van Dedemstraat 6c 1624 NN Hoorn Tel.nr. 229-282555 Rapportnummer 214-246 Datum Augustus 214 Opdrachtgever De Westfriese

Nadere informatie

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2014 I

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2014 I ECONOMISCHE MONITOR EDE 2014 I Deze economische monitor gaat nader in op de ontwikkeling van de economie en arbeidsmarkt in Ede en de regio FoodValley met de focus op het tweede halfjaar van 20. Daarnaast

Nadere informatie

Sporthuis/GoSport Roy Schungel 1570046

Sporthuis/GoSport Roy Schungel 1570046 Sporthuis/GoSport 1570046 Document Informatie Versie Datum Status Aanpassingen Getroffen pagina s 1.0 20-06-2013 Definitief Colofon Soort document: Versie: 1.0 Afstudeerscriptie Opdrachtgever: Opdrachtgever:

Nadere informatie

KANSEN IN MAKKINGA. Onderzoeksrapport

KANSEN IN MAKKINGA. Onderzoeksrapport KANSEN IN MAKKINGA Onderzoeksrapport KANSEN IN MAKKINGA Opdrachtgever: T. van der Schoor Kenniscentrum Noorderruimte Hanzehogeschool Groningen Onderzoekers: Anne- Esther Alstein Maarten Duijts Lana Schrier

Nadere informatie

Hoe ver is toeristischrecreatief

Hoe ver is toeristischrecreatief Hoe ver is toeristischrecreatief Groningen? Presentatie voor HPG Zuidbroek, 27 april 2004 Willem van der Velden Stafgroep Economisch Onderzoek Rabobank Nederland 1 Opbouw inleiding Stand van zaken maco-economisch

Nadere informatie

LATEN WE SAMEN ZORGEN DAT ONS CENTRUM NOG MEER GAAT KLOPPEN!

LATEN WE SAMEN ZORGEN DAT ONS CENTRUM NOG MEER GAAT KLOPPEN! EEN KLOPPEND HART LATEN WE SAMEN ZORGEN DAT ONS CENTRUM NOG MEER GAAT KLOPPEN! ONS CENTRUM in beeld en cijfers WIST U DAT. wij ruim 50.000 m2 detailhandel hebben in ons centrum (vergelijk centrum Helmond,

Nadere informatie

COEN in het kort. Inhoud rapport. Toelichting. Nederland. Herstel komt in zicht. Conjunctuurenquête Nederland I rapport vierde kwartaal 2014

COEN in het kort. Inhoud rapport. Toelichting. Nederland. Herstel komt in zicht. Conjunctuurenquête Nederland I rapport vierde kwartaal 2014 Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête (COEN) ondervraagt elk kwartaal ondernemers over onderwerpen

Nadere informatie

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2015 I

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2015 I ECONOMISCHE MONITOR EDE 2015 I In deze economische monitor vindt u cijfers over de werkgelegenheid en de arbeidsmarkt van de gemeente Ede. Van de arbeidsmarkt zijn gegevens opgenomen van de tweede helft

Nadere informatie

iage is een Europees samenwerkingsverband van landen en regio s rondom de Noordzee die te maken hebben met krimp en vergrijzing.

iage is een Europees samenwerkingsverband van landen en regio s rondom de Noordzee die te maken hebben met krimp en vergrijzing. Kenniscentrum NoorderRuimte 22 mei 2014 iage is een Europees samenwerkingsverband van landen en regio s rondom de Noordzee die te maken hebben met krimp en vergrijzing. Kenniscentrum NoorderRuimte 22/5/2014

Nadere informatie