Stapsgewijs naar duurzame toegang

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Stapsgewijs naar duurzame toegang"

Transcriptie

1 Stapsgewijs naar duurzame toegang Onderzoek naar een strategisch stappenmodel voor duurzame toegang tot digitale informatie in kleine en middelgrote erfgoedinstellingen. Enno Meijers Thesis Master of Business Informatics Avans+ Begeleidingscommissie: Dr. Ed. W. M. Landman docent Methoden en Technieken, Avans+ Dr. J.A. Brandenbarg directeur Zeeuwse Bibliotheek

2

3 STAPSGEWIJS NAAR DUURZAME TOEGANG Onderzoek naar een strategisch stappenmodel voor duurzame toegang tot digitale informatie in kleine en middelgrote erfgoedinstellingen. Thesis Master of Business Informatics Avans+ Enno Meijers Middelburg april 2010 Begeleidingscommissie: Dr. Ed. W. M. Landman docent Methoden en Technieken, Avans+ Dr. J.A. Brandenbarg directeur Zeeuwse Bibliotheek in opdracht van: in samenwer king met: Omslagfoto: silver beams & sky 2 De Creative Commons Naamsvermelding Gelijk delen 3.0 Nederland Licentie is van toepassing op dit werk. Ga naar sa/3.0/nl/.

4

5 Voorwoord Beste lezer, Voor u ligt mijn thesis als afsluiting van de MBI opleiding waar ik in 2007 aan begonnen ben. Met dit werkstuk sluit ik een periode af van hard werken en veel presteren maar ook van veel inspiratie en geprikkeld worden. Ik hoop dat u evenveel plezier zult beleven aan het lezen van dit werkstuk, als ik heb gehad op mijn ontdekkingsreis door de complexe wereld van digitale duurzaamheid. Met deze thesis heb ik geprobeerd om een bijdrage te leveren aan de uitdagingen waar wij voor staan in deze nieuwe digitale wereld, of dit gelukt is hoor ik graag van u terug. Nu mijn studie tot een eind komt, maak ik graag gebruik van de gelegenheid om een aantal mensen te bedanken. In het bijzonder wil ik mijn vrouw en kinderen bedanken voor hun eindeloos geduld en begrip voor de vele momenten waarop ik mijn studie prioriteit moest geven. Ook de Zeeuwse Bibliotheek wil ik graag bedanken voor het bieden van de gelegenheid voor het volgen van deze studie en voor het leveren van interessant praktijkmateriaal. Dit werkstuk zelf is het resultaat van een intensieve samenwerking met een groot aantal mensen. Ik wil dan ook beginnen met het bedanken van twee personen voor de bijzonder plezierige en vruchtbare samenwerking. Allereerst bedank ik Inge Angevaare van de NCDD voor haar kritische blik (tot in de kleinste details ) en haar aanstekelijke gedrevenheid in het zoeken naar oplossingsrichtingen voor een duurzamere digitale wereld. Daarnaast bedank ik Annelies van Nispen van DEN voor het delen van haar kennis en haar enthousiasme voor dit onderwerp en voor de stevige discussies die daaruit volgden. Op deze plaats wil ik ook graag alle reviewers van het stappenmodel van harte bedanken. Het was voor mij een bijzondere ervaring om in één oog opslag zoveel gerespecteerde meningen naast elkaar te zien. Tot besluit bedank ik ook mijn begeleider Ed Landman voor de stimulerende begeleiding, zijn rotsvaste geloof in dat het goed zou komen werkte aanstekelijk. Ik wens u veel plezier bij het lezen van deze thesis! Enno Meijers, 14 april 2010

6

7 Managementsamenvatting Digitale informatie speelt een steeds grotere rol voor de cultureel erfgoedinstellingen in Nederland. Vanuit het oogpunt van zichtbaarheid en laagdrempelige toegang tot de collectie werkt men massaal aan het digitaliseren van de fysieke collecties. Daarbij krijgen ook steeds meer instellingen te maken met materialen die alleen nog maar in digitaal vorm bestaan. Uit recente onderzoeken blijkt dat in een groot deel van de erfgoedinstellingen de duurzame toegankelijkheid van deze digitale informatie weinig of geen aandacht krijgt. De kans is groot dat er hierdoor op lange termijn digitale informatie verloren zal gaan. Naast de financiële schade die daardoor ontstaat, kan dit ook het definitieve verlies van kostbare informatie betekenen. Het duurzaam toegankelijk houden van digitale informatie is een onderwerp waar men sinds eind jaren negentig op nationale en internationale schaal intensief onderzoek naar doet. Hierover is veel gepubliceerd, vooral door de publieke sector. Zodoende is er een breed scala aan normen, richtlijnen, beleidskader, toetsingsinstrumenten en best practices beschikbaar. Zoals uit dit onderzoeksrapport blijkt, biedt deze informatie echter te weinig aanknopingspunten voor de kleinere en middelgrote erfgoedinstellingen om ook daadwerkelijk aan de slag te gaan met het verbeteren van de duurzame toegang van hun digitale informatie. Dit rapport beschrijft het onderzoek dat uitgevoerd is naar een aanpak om deze kloof te overbruggen. In het kader van dit onderzoek is een strategisch stappenmodel ontwikkeld dat de kleinere erfgoedinstellingen in staat moeten stellen om stapsgewijs de risico s op verlies van digitale informatie te verminderen. In hoofdlijnen behandelt het model achtereenvolgens het strategisch verankeren van duurzame toegang, het borgen van de digitale objecten, het toevoegen van de noodzakelijke metadata en het aanpassen aan de veranderende omgeving. Het reduceren van de complexiteit en het inrichten als een continu proces van verbetering vormden hierbij belangrijke uitgangspunten. De ordening van de onderwerpen naar hun bijdrage aan het verminderen van de risico s is nog niet eerder zo nadrukkelijk beschreven. De bruikbaarheid van dit theoretisch model is vervolgens getoetst onder twaalf deskundigen uit het werkveld. Daarnaast is er een praktijktoets uitgevoerd in de Zeeuwse Bibliotheek. De belangrijkste

8 conclusie was dat het stappenmodel bruikbaar is voor het ontwikkelen van beleid voor duurzame toegang tot de digitale erfgoed informatie. Het onderzoek toonde echter ook aan dat het goed organiseren van duurzame toegang tot digitale informatie een lastige uitdaging is, die de kleinere erfgoedinstellingen naar verwachting niet zelfstandig tot een goed eind zullen kunnen brengen. Dit rapport eindigt daarom ook met een aantal aanbevelingen waarin landelijke koepelorganisaties, grote instellingen en marktpartijen worden opgeroepen om de kleinere erfgoedinstellingen te helpen bij het verbeteren van de duurzame toegang tot hun digitale informatie. De kleinere erfgoedinstellingen zelf zullen daarbij actief op zoek moeten gaan naar nieuwe samenwerkingsverbanden en rolverdelingen om zo de juiste taken op de juiste schaal te kunnen realiseren.

9 Inhoudsopgave: 1. Inleiding: duurzame toegang een lastige nieuwe taak Een verkenning van het probleem Onderzoeksopzet Informatiemanagement als optiek Inleiding tot d e definitie van een strategisch stappenmodel Een kort overzicht van de bestaande instrumen ten Een impressie van het werkveld Volwassenheidsmodel voor digitale duurzaamheid Kaders van het stappenmodel Deel A: Het bepalen van de context en het mandaat Deel B: De digitale objecten veilig stellen Deel C: Duurzaam toegang bieden Praktijk toetsing in de Zeeuwse Bibliotheek Resultaten externe validatie Conclusies en aanbevelingen Geraadpleegde bronnen Bijlage 1: Conceptueelmodel en onderzoeksontwerp... i Bijlage 2: Globaal overzicht onderzoeksomgeving... ii Bijlage 3: Opbouw van een Archival Information Package... iii Bijlage 4: Beschrijving van de elementen van het volwassenheidsmodel... iv Bijlage 5: Stappenmodel met relatie naar het volwassenheidsmodel... viii Bijlage 6: De vijftien elementen in relatie tot het stappenmodel... ix Bijlage 7: Toetsing Zeeuwse Bibliotheek... xii Bijlage 8: Resultaten expert review... xvii

10

11 1. Inleiding: duurzame toegang een lastige nieuwe taak In onze moderne wereld is digitale informatie niet meer weg te denken. Het bedrijfsleven, de overheid, de wetenschap, de media, er is geen sector waar digitale informatie geen belangrijke rol speelt. Veel van deze digitale informatie is afkomstig uit de publieke sector en veel digitale informatie vindt uiteindelijk een onderkomen in de publieke sector. De bibliotheken, archieven en musea vormen in deze ontwikkelingen een belangrijk schakelpunt. Enerzijds werken deze cultureel erfgoedinstellingen hard aan het digitaal toegankelijk maken van hun collecties en anderzijds vormen ze voor veel digitale informatie het eindstation. Vooral de functie als eindstation lijkt voor de cultureel erfgoedinstellingen een lastige nieuwe taak te worden. Digitale informatie speelt in het dagelijkse leven een onmisbare rol. In korte tijd is er een samenleving ontstaan waaruit digitale informatie niet meer weg te denken is. Een belangrijk deel van de digitale informatie op het gebied van cultuur, onderwijs en wetenschap is afkomstig uit de publieke sector. Musea, archieven, bibliotheken en andere erfgoedinstellingen hebben, doorbouwend op hun traditionele taken, inmiddels hun aandacht gericht op het laagdrempelig toegang bieden tot digitale informatie. Men beschouwt dit als een noodzakelijke voorwaarde om in de huidige samenleving een rol te blijven spelen. Al in 2002 trokken de onderzoekers van het DigiCULT project (European Commission, 2002) de conclusie: In the Information Society, in the long run, only the digital will survive in the memory of a nation as it is more readily available and accessible than analogue cultural heritage resources. Dankzij het laagdrempelig karakter van internet ontstaat er ook een grote hoeveelheid aan digitale informatie uit andere, private en particuliere, bronnen. Een steeds groter deel van deze informatie is van belang voor de kennis en cultuur van de samenleving. Door deze ontwikkelingen staan cultureel erfgoedinstellingen voor een aantal forse uitdagingen. In de eerste plaats zien ze zich genoodzaakt om zo snel mogelijk hun content digitaal beschikbaar te stellen om hun zichtbaarheid en meerwaarde in de moderne maatschappij te behouden. In de tweede plaats vraagt de verandering van informatieschaarste naar informatieovervloed om het vinden van een nieuwe rol. De erfgoedinstellingen hebben hun huidige rol als toegangspoort tot Stapsgewijs naar duurzame toegang 11 Thesis MBI april 2010

12 kennis en cultuur voor een groot deel verloren en of ze over de juiste competenties beschikken om als filter en wegwijzer in de moderne informatiesamenleving te kunnen fungeren is nog de vraag. De derde uitdaging is het voor de lange termijn garanderen van toegang tot de informatie. Voor digitale informatie blijkt dit een complexe opdracht te zijn die niet eenvoudig in het verlengde ligt van het beheer van de fysieke informatiebronnen. In tegenstelling tot informatie op fysieke dragers vraagt digitale informatie om een continu proces van aandacht en onderhoud. Dit rapport richt zich op deze laatste uitdaging. Centraal daarbij staat de vraag wat (kleine) erfgoedinstellingen kunnen doen om duurzame toegang tot hun digitale informatie beter te waarborgen. Leeswijzer Het rapport begint met een algemene verkenning van het probleem van digitale duurzaamheid in hoofdstuk 2. In hoofdstuk 3 wordt de opzet van het onderzoek verder toegelicht. Hoofdstuk 4 beschrijft de onderzoeksoptiek waarin een verband gelegd wordt tussen informatiemanagement en de problematiek van digitale duurzaamheid. In de hoofdstukken 5 tot en met 12 wordt de ontwikkeling van het stappenmodel voor duurzame toegang beschreven. Dit deel vormt de kern van het theore tische model van deze thesis en is ter beoordeling integraal aan de reviewers voorgelegd. In hoofdstuk 13 worden de resultaten besproken van de praktijktoetsing van dit model in de Zeeuwse Bibliotheek. Hoofdstuk 14 beschrijft de resultaten van de expert review van het stappenmodel. Beide toetsingen leiden uiteindelijk naar de conclusies en aanbevelingen die beschreven zijn in hoofdstuk 15. Stapsgewijs naar duurzame toegang 12 Thesis MBI april 2010

13 2. Een verkenning van het probleem Het op een duurzame manier toegankelijk houden van digitale informatie is blijkbaar een lastige opgave, maar wat is nu eigenlijk precies het probleem? In tegenstelling tot traditionele media voor informatieopslag als papier, zijn digitale dragers niet automatisch geschikt voor bewaring op de langere termijn. Digitale informatie vraagt om voortdurende verzorging omdat allerlei bedreigingen de beschikbaarheid op langere termijn in gevaar brengen. Dit hoofdstuk bespreekt de belangrijkste van deze bedreigingen en de consequenties daarvan voor de organisaties die het lange termijn beheer moeten uitvoeren. Veranderingen in de technologie Om te beginnen levert de snelle ontwikkeling van de digitale techniek een groot probleem op voor het bewaren van digitale informatie. Eén van de Britse onderzoeksnetwerken voor digitale duurzaamheid, the Digital Preservation Coalition, deed in 2006 een uitgebreid onderzoek naar de problemen met duurzame toegang tot digitale informatie. In het rapport dat hierover gepubliceerd werd, Mind the Gap (Waller & Digital Preservation Coalition, 2006) worden onder andere de volgende technologische bedreigingen genoemd: De dragers van digitale informatie zijn niet duurzaam De huidige digitale dragers hebben een beperkte houdbaarheid. Afhankelijk van het type drager kan deze variëren van enkele jaren tot misschien enkele tientallen jaren, maar een duurzaam medium voor de opslag van digitale informatie bestaat (nog) niet. Daarbij komt het verschijnsel dat door de technologische ontwikkelingen digitale dragers snel opgevolgd worden door dragers die meer capaciteit hebben of sneller werken. Er lijkt op dit gebied sprake van een merkwaardige paradox tussen de toename van opslag capaciteit en de afname in duurzaamheid van het medium. De hardware om de dragers te kunnen benaderen veroudert snel Naast de opslagmedia zelf veroudert ook de hardware om deze media te kunnen lezen en verwerken in hoog tempo. Door de voortschrijdende techniek krijgen hardwaresystemen een steeds hogere verwerkingscapaciteit. Vanwege het hoge tempo waarin dit gebeurt is het niet mogelijk om de oude systemen voor langere tijd te blijven ondersteunen. In veel gevallen wordt de winst in snelheid en capaciteit bereikt door het toepassen nieuwe technologie die niet compatible is met voorgaande systemen. Stapsgewijs naar duurzame toegang 13 Thesis MBI april 2010

14 De software om de gegevens op de dragers te interpreteren veroudert snel Ook de software die gebruikt wordt om de digitale informatie te lezen en te bewerken verandert voortdurend. Vaak betekenen nieuwe versies van de softwaresystemen ook nieuwe versies van bestandsformaten. Voor tekst documenten en grafische formaten ontstaan er langzamerhand afspraken over standaardformaten. Op andere terreinen zoals audiovisueel materiaal of CADbestanden is vaak specifieke software nodig voor het afspelen of bewerken. Veranderingen in de omgeving Het zorgvuldig bewaren van digitaal opgeslagen gegevens en het kunnen teruglezen van die gegevens alleen is niet voldoende. De opgeslagen data wordt pas informatie wanneer er voldoende extra informatie over deze data beschikbaar is. Deze extra informatie, vaak aangeduid met de term metadata, is nodig om de opgeslagen bits te vertalen in data, om de data te kunnen vertalen in informatie en om uiteindelijk de informatie betekenis te kunnen geven in een bepaalde context. Het beheren van de relevante metadata vormt dus een extra uitdaging voor het op een duurzame manier toegankelijk houden van de digitale informatie. De hoeveelheid extra informatie die aan het digitale object moet worden toegevoegd om de informatie op de lange termijn van betekenis te laten zijn is afhankelijk van de doelgroep waarvoor men de informatie opslaat. In de literatuur duidt men dit aan met de term Designated Community. In het artikel The CASPAR Approach to Digital Preservation (Giaretta, 2007) geeft David Giaretta hiervan een aardig voorbeeld door zich af te vragen welke informatie een Marsmannetje nodig zouden hebben om het signaal te kunnen ontcijferen van de Ionosonde (een digitaal radar signaal dat de ruimte in wordt gezonden ): Representation Information for Martians How much Representation Information would one need to provide for a Martian to understand and use Ionosonde data which is digitally encoded? Where to start? Let s start with a definition on paper of the format and maybe a Rosetta Stone equivalent of Martian to English (or Chinese or whatever language the document is written in). But what about some other things like bits? binary notation, IEEE encoding for floating point numbers, definitions of the names of the data values, relationship between the data values, definition of frequency, definition of a second, basic physics, graduate level physics, English, etc., etc? The list is very, very long. De keuze van de beoogde doelgroep is dus van invloed op de hoeveelheid metadata die bij het digitale object opgeslagen moet worden. Daarbij is het mogelijk dat in de loop van de tijd de beoogde doelgroep zelf wijzigt, bijvoorbeeld wanneer specialistische informatie ook voor een breder publiek Stapsgewijs naar duurzame toegang 14 Thesis MBI april 2010

15 ontsloten gaat worden. Maar het kan ook zijn dat de context en de kennis van de beoogde doelgroep in de loop van de tijd wijzigt waardoor het noodzakelijk wordt om extra metadata op te nemen. Veranderingen in de organisatie Het realiseren van duurzame toegang tot digitale informatie is niet alleen een uitdaging op het gebied van techniek en metadatabeheer. Organisaties die de langetermijnzorg voor digitale informatie op zich willen nemen moeten een strategische keuze maken waarbij zij bereid moeten zijn om vergaande organisatieaanpassingen door te voeren. In het artikel Thirteen Ways of Looking at.digital Preservation uit D Lib Magazine (Lavoie & Dempsey, 2004) beschrijven Lavoie en Dempsey dertien verschillende invalshoeken van waaruit het probleemgebied van digitale duurzaamheid beschouwd kan worden en geven daarmee een aardig beeld van de breedte van het probleemgebied. In hun optiek is het duurzaam toegankelijk maken van digitale informatie: Een continu proces Veroudering van digitale informatie is een voortdurend proces en de bestrijding daarvan moet ook als continu proces ingericht worden, waarbij er geen tijd is voor uitstel want achteraf repareren is geen optie. Een set van afgesproken resultaten Met welke doelstelling wordt het materiaal duurzaam ontsloten? Gaat het om het behouden van de informatie, gaat het om een exacte kopie, moet alle beschikbare functionaliteit in stand gehouden worden? Een goed begrepen verantwoordelijkheid Duurzame toegang tot digitale informatie begint bij de creatie van het digitale object. In tegenstelling tot de conservering van fysieke objecten moet nu de verantwoording voor de duurzame toegang door de organisatie gedeeld worden met de makers en bewerkers van de informatie. Een selectie proces De hoeveelheid digitale informatie groeit enorm en is veel te groot om in totaliteit verwerkt te kunnen worden; selectie is absoluut noodzakelijk, maar op grond waarvan? Een economisch duurzame activiteit Een continu proces vereist ook een continue financieringsstroom. Tot op heden wordt duurzame toegang vaak gefinancierd uit tijdelijke middelen, waarbij het digitaliseren vaak nog veel meer aandacht krijgt conservering. Stapsgewijs naar duurzame toegang 15 Thesis MBI april 2010

16 Een gezamenlijke inspanning Om de enorme uitdagingen het hoofd te bieden is samenwerking noodzakelijk; dit levert schaalvoordelen op en voorkomt onnodige verdubbelingen. Maar hoe en met wie? Een onschadelijke bezigheid In veel gevallen beschikt de bewarende instelling niet over de rechten op het materiaal. Duidelijke afspraken over de consequenties van het duurzaam bewaren zijn nodig. Wanneer het borgen van duurzame toegang tot digitale informatie strijdig is met belangen van andere partijen is de kans op succes gering. Een gespreide taak? Het vanuit één organisatie uitvoeren van alle taken is vaak niet haalbaar en wellicht ook niet zinvol. Kan duurzame toegang georganiseerd worden via gedistribueerde functionaliteit in een samenwerkingsnetwerk? Een complementaire taak Het materiaal moet integraal beschikbaar zijn voor de dienstverlening, er moet geen dark archive ontstaan dat los staat van de overige dienstverlening van de instelling. Een goed begrepen proces Binnen het denken over duurzame toegang tot digitale informatie moet er verder kennis ontwikkeld worden over standaarden, over richtlijnen en indicatoren voor het inrichten van de processen en moeten er mechanismen komen voor certificering. Een transactioneel proces Duurzame toegang is te complex om het helemaal zelf te realiseren. Een deel van het proces of het volledige proces onderbrengen bij anderen zal nodig zijn. De vraag is dan wel wat voor soort transacties moet worden ingericht, wat de businessmodellen zijn, waar de financiering vandaan moet komt, hoe een schatting gemaakt kan worden van de kostenontwikkeling en welke garanties geëist kunnen worden voor de uitkomst of voor het proces. Een proces met veel keuze mogelijkheden Gaat de digitale representatie dienen als vervanger van het origineel of worden beide duurzaam opgeslagen? Wat is een vervanger van het origineel: een exacte kopie bijvoorbeeld, inclusief paginanummers die kloppen (belangrijk voor referenties), of gaat het alleen om de informatie zelf, welke eisen of voorkeuren heeft de gebruiker? Stapsgewijs naar duurzame toegang 16 Thesis MBI april 2010

17 Een meerwaarde voor de maatschappij Het duurzaam toegankelijk zijn van digitale informatie levert een meerwaarde op voor de maatschappij. De kosten voor het duurzaam toegankelijk houden worden echter nog niet breed gedeeld. De kans bestaat dat instellingen zich vanwege de complexiteit van de uitdaging vooral richten op hun direct belangen dit ten koste van het maatschappelijk belang. Tot slot Het duurzaam toegankelijk houden van digitale informatie kan dus gezien worden als een breed maatschappelijk probleem met technische, economische en organisatorische uitdagingen. Afgaande op de beschikbare publicaties lijkt het er op dat vooral de publieke sector (overheid, wetenschap en cultureel erfgoed ) zich verdiept in het vinden van adequate oplossingen. Toch heeft ook de private sector belang bij het vinden van oplossingen voor het probleem van digitale duurzaamheid. Het gaat dan bijvoorbeeld om het voor de lange termijn beschikbaar houden van kennis (intellectueel eigendom), van gegevens in juridische of financiële transacties of van testresultaten van medicijnen. In de literatuur is tot op heden echter nog weinig terug te vinden over de manier waarop de private sector deze problematiek benadert. Voor dit onderzoek is dan ook vooral geput uit publicaties van publieke instellingen zoals universiteiten, nationale bibliotheken en archieven of andere onderzoeksinstellingen en (internationale) samenwerkingsprojecten. In de volgende hoofdstukken wordt het onderzoek naar het omgaan met digitale duurzaamheid beschreven, gericht op een specifiek deel van de publieke sector, namelijk de kleinere erfgoedinstellingen. Stapsgewijs naar duurzame toegang 17 Thesis MBI april 2010

18 3. Onderzoeksopzet Dit hoofdstuk behandelt het ontwerp en de uitvoering van het onderzoek. Het beschrijft de definitie van het probleemgebied en geeft een analyse van de verschillende aspecten die hierbij van belang zijn. Verder wordt de doelstelling van het onderzoek beschreven en wordt er inzicht gegeven in de opbouw van het onderzoek en de gevolgde strategie voor de uitvoering daarvan. Kader van het onderzoek Het duurzaam toegankelijk houden van digitale informatie is nog een jong probleem. Pas in de afgelopen tien tot vijftien jaar is men begonnen met het doen van onderzoek naar de mogelijke oplossingen. Vooral in de publieke sector lijkt er een steeds breder wordende dialoog over de beste benadering van dit probleem te ontstaan. In dit domein zijn het vooral de overheid (in het bijzonder de archieven), de wetenschap en de cultureel erfgoedsector die zich inspannen voor het vinden van oplossingen. Dit onderzoek is met name toegespitst op de cultureel erfgoedsector en in het bijzonder op de problematiek van de kleinere en middelgrote collectiebeherende instellingen. De doelstelling was het uitvoeren van een praktijkgericht onderzoek vertrekkend vanuit de vraag op welke manier de bestaande theoretische inzichten kunnen bijdragen aan betere resultaten voor duurzame toegang tot digitale erfgoedinformatie in de kleinere erfgoedinstellingen. Het kader voor dit onderzoek was de huidige praktijk voor het beheer van digitale erfgoedcollecties in de Zeeuwse Bibliotheek. Om echter tot relevante resultaten te komen voor de hele erfgoedsector in Nederland is voor dit onderzoek samenwerking gezocht met een aantal landelijke koepelorganisaties en diverse experts en ervaringsdeskundigen uit de erfgoedsector. Probleemschets De Zeeuwse Bibliotheek beheert een aantal unieke collecties op het gebied van Zeeuws cultureel erfgoed. Deze collecties omvatten diverse materialen zoals boeken, foto s, prentbriefkaarten, kranten en affiches. De Zeeuwse Bibliotheek heeft eind jaren negentig besloten om deze fysieke collecties te gaan digitaliseren om zodoende een groter publiek te kunnen bereiken en tegelijkertijd het originele materiaal te beschermen tegen verdere slijtage door raadplegen. In de afgelopen jaren zijn op deze wijze forse digitale collecties ontstaan die een steeds belangrijker rol zijn gaan spelen in de dienstverlening van de Zeeuwse Bibliotheek. Stapsgewijs naar duurzame toegang 18 Thesis MBI april 2010

19 Het technisch en inhoudelijk beheer van de collecties is inmiddels vrij goed verankerd in de organisatie, maar de huidige manier van werken waarborgt niet, het voor de lange termijn toegankelijk houden van deze collecties. Dit is onder andere opgemerkt in een eerder onderzoek naar technische maatregelen voor het opslaan van de digitale materialen (Boogerd, 2008). In de beleidsvisie van de Zeeuwse Bibliotheek voor de komende jaren speelt het beschikbaar stellen van digitaal erfgoed materiaal een belangrijke rol. De verwachting is, dat het aantal digitale objecten en de diensten die op basis hiervan ontwikkeld worden in de komende jaren sterk zal groeien. Dit maakt de noodzaak voor een goed uitgekristalliseerd beleid ten aanzien van digitale duurzaamheid nog groter. Uit recente werkveld onderzoeken in de cultureel erfgoedsector (zie hoofdstuk 8) blijkt dat de situatie in de Zeeuwse Bibliotheek sterk vergelijkbaar is met die in andere erfgoedstellingen. Waar de grote, nationale instellingen er steeds beter in slagen om duurzame toegang tot hun digitale informatie te realiseren blijven de kleine en middelgrote instellingen nog zoeken naar de juiste aanpak, als het al niet ontbreekt aan het bewustzijn van de problematiek van duurzame toegang. Er is veel wetenschappelijke informatie voorhanden en er wordt veel onderzoek gedaan, maar hiervan is maar weinig toegespitst op het formuleren van concreet beleid in de kleinere erfgoedinstellingen. De vraag die dit onderzoek probeert te beantwoorden is dan ook: op welke manier kan de nu al aanwezige algemene kennis over duurzame toegang vertaald worden naar een betere beleidsmatige borging van duurzame toegang tot de digitale collecties van de kleinere erfgoedinstellingen in het algemeen en de Zeeuwse Bibliotheek in het bijzonder? Nadere probleem analyse De kern van de problematiek wordt gevormd door het risico van verlies van digitale informatie op langere termijn. Centraal in dit onderzoek staat de vraag welke maatregelen een organisatie kan nemen om de kans op verlies van digitale informatie zo klein mogelijk te houde n. Anders geformuleerd gaat het om de mate waarin de aspecten van duurzaam beheren (beleid, inrichting, technologie) een positief effect hebben op de mate van toegankelijkheid van digitale informatie (beschikbaarheid, betekenis) op langere termijn. Er lijkt een sterk positief verband te bestaan tussen goed beheer en duurzame toegang, de maatregelen zijn immers met dat doel ontwikkeld. De vraag rijst hierbij echter wel of meer aandacht voor aspecten van duurzaam beheer in alle gevallen ook automatisch een betere waarborg voor duurzame toegang oplevert. De verwachting is dat de context van de organisatie namelijk een belangrijke rol speelt bij de effectiviteit van de maatregelen. Zo kan een kleine erfgoed instelling beleid formuleren ten aanzien Stapsgewijs naar duurzame toegang 19 Thesis MBI april 2010

20 van duurzaam beheer van digitale collecties, maar wanneer ze niet kan beschikken over voldoende middelen, deskundig personeel of de juiste technische faciliteiten zal dit voor de duurzame toegang op langere termijn waarschijnlijk betrekkelijk weinig meerwaarde hebben. Zo is het denkbaar dat het richten op het zo goed mogelijk uitvoeren van één maatregel effectiever is dan het proberen te implementeren van een breed scala aan maatregelen. Voor het onderzoek wordt verondersteld dat de context waarin de organisatie opereert van invloed is op de mate waarin maatregelen voor duurzaam beheer een positief effect op de duurzame toegang tot de digitale informatie kunnen hebben. De doelstellingen en grootte van de organisatie worden hierbij als belangrijkste kenmerken van de context beschouwd. Doelstelling van het onderzoek Op grond van deze analyse is de doelstelling voor dit onderzoek als volgt geformuleerd: De doelstelling van het onderzoek is het doen van aanbevelingen aan de stuurgroep Informatisering & Automatisering ter verbetering van het beleid op het gebied van duurzame toegang tot de digitale erfgoedcollecties in de Zeeuwse Bibliotheek door inzicht in te geven in de maatregelen die bij kunnen dragen aan het verbeteren van de duurzame toegang tot digitale erfgoedcollecties in kleine en middelgrote erfgoedinstellingen. Methode van onderzoek De bestudering van de theorie over duurzame toegang tot digitale informatie, in combinatie met de bestudering van werkveldonderzoeken over de huidige beheerpraktijk van digitale erfgoedcollecties en het vooronderzoek, leverde inzichten op in de wijze waarop beleidsmaatregelen voor het beheer van digitale collecties kunnen bijdragen aan het beter waarborgen van de duurzame toegang tot de digitale erfgoedcollecties voor kleine en middelgrote erfgoedinstellingen. Op grond van deze richtlijnen is het huidige beleid van de Zeeuwse Bibliotheek voor digitale erfgoed collecties geanalyseerd en is tevens de toepasbaarheid van deze richtlijnen in de cultureel erfgoed sector getoetst door het raadplegen van experts en ervaringsdeskundigen in de cultureel erfgoed sector. Uiteindelijk heeft dit geleid tot de formulering van aanbevelingen voor de verbetering van het huidige beleid voor duurzame toegang tot de digitale collecties, specifiek voor de Zeeuwse Stapsgewijs naar duurzame toegang 20 Thesis MBI april 2010

Onderdeel: van Gedistribueerde voorzieningen voor duurzame toegang (A.1)

Onderdeel: van Gedistribueerde voorzieningen voor duurzame toegang (A.1) BESCHRIJVING CASE STUDY PROJECT DDS HERLEEFT Onderdeel: van Gedistribueerde voorzieningen voor duurzame toegang (A.1) Dit document bestaat uit twee delen: 1. Project DDS herleeft Beschrijving van het hele

Nadere informatie

NATIONALE COALITIE DIGITALE DUURZAAMHEID BEGINSELVERKLARING. CONCEPT 4 juni 2007 DE UITDAGING

NATIONALE COALITIE DIGITALE DUURZAAMHEID BEGINSELVERKLARING. CONCEPT 4 juni 2007 DE UITDAGING NATIONALE COALITIE DIGITALE DUURZAAMHEID BEGINSELVERKLARING CONCEPT 4 juni 2007 DE UITDAGING Versterking van de wetenschap en een betere benutting van de resultaten zijn een onmisbare basis, als Nederland

Nadere informatie

nemen van een e-depot

nemen van een e-depot Stappenplan bij het in gebruik nemen van een e-depot CONCEPT VOOR FEEDBACK Bijlage bij Handreiking voor het in gebruik nemen van een e-depot door decentrale overheden 23 juli 2015 Inleiding Dit stappenplan

Nadere informatie

Het digitale informatielandschap van de toekomst. Jeanine Tieleman Kwaliteitsmedewerker Digitaal Erfgoed Nederland jeanine.tieleman@den.

Het digitale informatielandschap van de toekomst. Jeanine Tieleman Kwaliteitsmedewerker Digitaal Erfgoed Nederland jeanine.tieleman@den. Het digitale informatielandschap van de toekomst Jeanine Tieleman Kwaliteitsmedewerker Digitaal Erfgoed Nederland jeanine.tieleman@den.nl Opzet presentatie: Wat is DEN? Digitale informatiemaatschappij

Nadere informatie

Standaarden in het (digitaal) beschrijven van vormgevingsarchieven Bernadine Ypma, zelfstandig onderzoeker

Standaarden in het (digitaal) beschrijven van vormgevingsarchieven Bernadine Ypma, zelfstandig onderzoeker Standaarden in het (digitaal) beschrijven van vormgevingsarchieven Bernadine Ypma, zelfstandig onderzoeker Deze samenvatting geeft de resultaten van een onderzoek naar ontsluitingsmethoden van vormgevingsarchieven

Nadere informatie

VAN AMBITIE NAAR UITVOERING - INRICHTING EN BESTURING I&A DELFLAND. 31 augustus 2013

VAN AMBITIE NAAR UITVOERING - INRICHTING EN BESTURING I&A DELFLAND. 31 augustus 2013 VAN AMBITIE NAAR UITVOERING - INRICHTING EN BESTURING I&A DELFLAND 31 augustus 2013 CONTEXT Delfland wordt de komende jaren geconfronteerd met een groeiende interne en externe vraag naar (innovatieve)

Nadere informatie

Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting

Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting xvii Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting Samenvatting IT uitbesteding doet er niet toe vanuit het perspectief aansluiting tussen bedrijfsvoering en IT Dit proefschrift is het

Nadere informatie

Werkgroep Preservation Preservation en Research & Development

Werkgroep Preservation Preservation en Research & Development Werkgroep Preservation Preservation en Research & Development Leden van de werkgroep Aad van der Valk, NIBG Andrea Scharnhorst, DANS Barbara Sierman, KB Giovanna Fossati, EYE, voorzitter Inge Angevaare,

Nadere informatie

Bewaren van digitale informatie: hoe kom je tot een goede beslissing?

Bewaren van digitale informatie: hoe kom je tot een goede beslissing? Bewaren van digitale informatie: hoe kom je tot een goede beslissing? Hans Hofman Nationaal Archief Netherlands NCDD Planets dag Den Haag, 14 december 2009 Overzicht Wat is het probleem? Wat is er nodig?

Nadere informatie

DIGITAL FOREVER. Digital Assets at risk

DIGITAL FOREVER. Digital Assets at risk DIGITAL FOREVER Digital Assets at risk 1 DR G.J. VAN BUSSEL Archivaris, Bedrijfskundige, Bestuurlijk Informatiekundige Lector Digital Archiving & Compliance (HvA) Strategisch Beleidsadviseur College van

Nadere informatie

Toekomst voor ons digitaal geheugen

Toekomst voor ons digitaal geheugen Toekomst voor ons digitaal geheugen De nationale verkenning digitale duurzaamheid Inge Angevaare coördinator, Nationale Coalitie Digitale Duurzaamheid ICTU Kennislab, 17 juni 2009 Indeling Algemene introductie

Nadere informatie

Netwerk Digitaal Erfgoed / Werkgroep Monitoring Vragenlijst aan NDE-projecten 2013/2014

Netwerk Digitaal Erfgoed / Werkgroep Monitoring Vragenlijst aan NDE-projecten 2013/2014 Netwerk Digitaal Erfgoed / Werkgroep Monitoring Vragenlijst aan NDE-projecten 2013/2014 Deze vragenlijst dient om een totaalbeeld te krijgen van de resultaten van de projecten die in 2013/2014 gefinancierd

Nadere informatie

Digitale duurzaamheid 101. Wat het is, wat het niet is en wat u er mee moet.

Digitale duurzaamheid 101. Wat het is, wat het niet is en wat u er mee moet. Digitale duurzaamheid 101 Wat het is, wat het niet is en wat u er mee moet. Wie zijn wij? Vader van Amber (5) en Stijn (3) Getrouwd met Pamela O.a.Vader.man.vriend.eigenzinnig. dichter.gouda.zelfstandig

Nadere informatie

Data, tools en infrastructuren Rollen en verantwoordelijkheden

Data, tools en infrastructuren Rollen en verantwoordelijkheden Data, tools en infrastructuren Rollen en verantwoordelijkheden Laurents Sesink Nederlands-Vlaamse samenwerking bij de digitalisering van het erfgoed Antwerpen, 21 juni 2012 Waarom wetenschappelijke data

Nadere informatie

Raad voor cultuur Raad voor cultuur Raad voor cultuur

Raad voor cultuur Raad voor cultuur Raad voor cultuur R.J.Schimmelpennincklaan 3 Postbus 61243 2506 AE Den Haag Telefoon +31(0)70 310 66 86 Fax +31(0)70 361 47 27 e-mail cultuur@cultuur.nl www.cultuur.nl De staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,

Nadere informatie

1. De Vereniging - in - Context- Scan... 2. 2. Wijk-enquête... 3. 3. De Issue-scan en Stakeholder-Krachtenanalyse... 4. 4. Talentontwikkeling...

1. De Vereniging - in - Context- Scan... 2. 2. Wijk-enquête... 3. 3. De Issue-scan en Stakeholder-Krachtenanalyse... 4. 4. Talentontwikkeling... Meetinstrumenten De meetinstrumenten zijn ondersteunend aan de projecten van De Sportbank en ontwikkeld met de Erasmus Universiteit. Deze instrumenten helpen om op een gefundeerde manier te kijken naar

Nadere informatie

DUTO Normenkader Duurzaam Toegankelijke Overheidsinformatie

DUTO Normenkader Duurzaam Toegankelijke Overheidsinformatie DUTO Normenkader Duurzaam Toegankelijke Overheidsinformatie Erik Saaman (projectleider DUTO) NORA Gebruikersraad, 9 juni 2015 normenkader@nationaalarchief.nl Duurzaam toegankelijke overheidsinformatie

Nadere informatie

Bantopa Terreinverkenning

Bantopa Terreinverkenning Bantopa Terreinverkenning Het verwerven en uitwerken van gezamenlijke inzichten Samenwerken als Kerncompetentie De complexiteit van producten, processen en services dwingen organisaties tot samenwerking

Nadere informatie

De informatie adapter vormt de basis voor uitwisseling van digitale informatie in projecten waarbij de volgende uitgangspunten gekozen worden:

De informatie adapter vormt de basis voor uitwisseling van digitale informatie in projecten waarbij de volgende uitgangspunten gekozen worden: Op het vlak van informatie uitwisseling tussen bedrijven valt veel te verbeteren. Veel van die verbeteringen vinden hun oorzaak in het niet goed op elkaar aansluiten van de verschillende softwaretoepassingen

Nadere informatie

Foto: THE Holy Hand Grenade! CC BY-SA 2.0

Foto: THE Holy Hand Grenade! CC BY-SA 2.0 SCOREMODEL Foto: THE Holy Hand Grenade CC BY-SA 2.0 Foto: Wief70 CC BY-NC 2.0 Foto: portfolium CC BY-NC 2.0 DUURZAME BEWARING IS Organisatiestructuur Mensen en middelen Opslagsystemen Standaarden Karakteriseren

Nadere informatie

Stichting Geschiedenis Fysiotherapie

Stichting Geschiedenis Fysiotherapie Beleidsplan Stichting Geschiedenis Fysiotherapie 2014-2019 Opgesteld door het Bestuur van de SGF. Geaccordeerd per:2 juni 2014 Beleidsdocument 2014-2019 Stichting Geschiedenis Fysiotherapie Page 1 Inleiding

Nadere informatie

Choral + Spraaktechnologie: ingezet voor de ontsluiting van audiovisuele

Choral + Spraaktechnologie: ingezet voor de ontsluiting van audiovisuele Choral + Spraaktechnologie: ingezet voor de ontsluiting van audiovisuele archieven De benadering Doel van het NWO CATCH project CHoral (2006-2011): onderzoek en ontwikkel geautomatiseerde annotatieen zoek

Nadere informatie

Competenties met indicatoren bachelor Civiele Techniek.

Competenties met indicatoren bachelor Civiele Techniek. Competenties met indicatoren bachelor Civiele Techniek. In de BEROEPSCOMPETENTIES CIVIELE TECHNIEK 1 2, zijn de specifieke beroepscompetenties geformuleerd overeenkomstig de indeling van het beroepenveld.

Nadere informatie

SAMENVATTING EN CONCLUSIES

SAMENVATTING EN CONCLUSIES SAMENVATTING EN CONCLUSIES Aanleiding en vraagstelling De aanleiding van dit onderzoek is de doelstelling van het ministerie van Veiligheid en Justitie om het aantal vrijwilligers bij de Nationale Politie

Nadere informatie

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. BISL Business Information Services Library Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2

Nadere informatie

Olde Bijvank Advies Organisatieontwikkeling & Managementcontrol

Olde Bijvank Advies Organisatieontwikkeling & Managementcontrol SAMENVATTING ITIL ITIL is nog steeds dé standaard voor het inrichten van beheerspocessen binnen een IT-organisatie. En dekt zowel applicatie- als infrastructuur beheer af. Indien gewenst kan ITIL worden

Nadere informatie

Draaiboek Invoering Basisregistratie Personen l Afnemers

Draaiboek Invoering Basisregistratie Personen l Afnemers Draaiboek Invoering Basisregistratie Personen l Afnemers Van Oriëntatie naar Gebruik van de BRP Inleiding & toelichting op de vijf hoofdstappen Publicatiedatum: oktober 2014 Ten geleide Voor u ligt de

Nadere informatie

Digitale cultuur als continuüm

Digitale cultuur als continuüm Digitale cultuur als continuüm Samenvatting Activiteitenplan 2017-2020 Stichting Digitaal Erfgoed Nederland (DEN) Den Haag, 31 januari 2016 1/5 1. Vooraf Deze samenvatting is gebaseerd op de subsidieaanvraag

Nadere informatie

Preservation metadata voor AV-collecties: De uitdagingen

Preservation metadata voor AV-collecties: De uitdagingen Preservation metadata voor AV-collecties: De uitdagingen subtitel arial 32 cursief in onderkast AV-productie-archief Entertainment Nieuws Drama Nationaal erfgoed Amateurfilm Documentaires Fotocollectie

Nadere informatie

Binnen het bestek van deze doelstelling is een specifieke actie van de lidstaten en de Commissie voorzien om gezamenlijk:

Binnen het bestek van deze doelstelling is een specifieke actie van de lidstaten en de Commissie voorzien om gezamenlijk: EUROPESE INHOUD IN WERELDWIJDE NETWERKEN COÖRDINATIEMECHANISMEN VOOR DIGITALISATIEPROGRAMMA'S DE BEGINSELEN VAN LUND: CONCLUSIES VAN DE VERGADERING VAN DESKUNDIGEN, LUND, SWEDEN, 4 APRIL 2001 Het eeurope

Nadere informatie

Formulier Datamanagementplan

Formulier Datamanagementplan Formulier Datamanagementplan NWO is in 2015 gestart met een pilot Datamanagement. Tijdens deze pilot vraagt NWO onderzoekers met toegekende onderzoeksprojecten onderstaand datamanagementplan in te dienen.

Nadere informatie

Impressie ICT Benchmark Gemeenten 2012 Inzicht in prestaties door benchmarking van ICT-kosten met andere gemeenten

Impressie ICT Benchmark Gemeenten 2012 Inzicht in prestaties door benchmarking van ICT-kosten met andere gemeenten Impressie ICT Benchmark Gemeenten 2012 Inzicht in prestaties door benchmarking van ICT-kosten met andere gemeenten Impressie ICT Benchmark Gemeenten 2012 Inzicht in prestaties door benchmarking van ICT-kosten

Nadere informatie

Portal Planning Process

Portal Planning Process BROCHURE Portal Planning Process SAMENWERKEN AAN EEN WAARDEVOL PORTAAL BROCHURE PORTAL PLANNING PROCESS 2 Axians PORTAL PLANNING PROCESS BROCHURE Inhoud Introductie 4 3 Portal Planning Process 5 4 Uitdagingen

Nadere informatie

Adviesraad voor wetenschap, technologie en innovatie DURVEN DELEN OP WEG NAAR EEN TOEGANKELIJKE WETENSCHAP

Adviesraad voor wetenschap, technologie en innovatie DURVEN DELEN OP WEG NAAR EEN TOEGANKELIJKE WETENSCHAP Adviesraad voor wetenschap, technologie en innovatie DURVEN DELEN OP WEG NAAR EEN TOEGANKELIJKE WETENSCHAP Adviesraad voor wetenschap, technologie en innovatie!! " # "# $ -. #, '& ( )*(+ % & /%01 0.%2

Nadere informatie

Acquisitiebeleidsplan Noord-Hollands Archief 2015-2020

Acquisitiebeleidsplan Noord-Hollands Archief 2015-2020 Acquisitiebeleidsplan Noord-Hollands Archief 2015-2020 Maart 2015 Het Noord-Hollands Archief wil fungeren als het geheugen van de provincie Noord-Holland en de aangesloten gemeenten in Kennemerland en

Nadere informatie

DVM in Amsterdam, de ambities waargemaakt door de systemen!

DVM in Amsterdam, de ambities waargemaakt door de systemen! (Bijdragenr. 56) DVM in Amsterdam, de ambities waargemaakt door de systemen! Bert van der Veen Advin b.v. Rien Borhem Gemeente Amsterdam 1. Inleiding Om het verkeer in goede banen te leiden wordt steeds

Nadere informatie

B) Toelichting van EYE op het inmiddels gewijzigd beleid t.a.v. duurzame opslag van gedigitaliseerde films en born digital films

B) Toelichting van EYE op het inmiddels gewijzigd beleid t.a.v. duurzame opslag van gedigitaliseerde films en born digital films Mevrouw drs. M. C. van Heese Erfgoedinspectie/Collecties en Archieven IPC 3500 Postbus 16478 2500 BL Den Haag Amsterdam, 11 februari 2016 Betreft: De stoot van de rijkscollectie BYE Filmmuseum Geachte

Nadere informatie

Een overzichtsraamwerk voor beheermethoden

Een overzichtsraamwerk voor beheermethoden Een overzichtsraamwerk voor beheermethoden De enorme ontwikkeling die het beheer van ICT in de afgelopen jaren doormaakt, heeft een scala aan beheermethoden opgeleverd. Het gaat om een groot aantal methoden

Nadere informatie

IMPRESSIE ICT BENCHMARK GEMEENTEN 2011

IMPRESSIE ICT BENCHMARK GEMEENTEN 2011 IMPRESSIE ICT BENCHMARK GEMEENTEN 2011 Sparrenheuvel, 3708 JE Zeist (030) 2 270 500 offertebureau@mxi.nl www.mxi.nl Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 1.1 Zevende ronde ICT Benchmark Gemeenten 2011 3 1.2 Waarom

Nadere informatie

Data Governance van visie naar implementatie

Data Governance van visie naar implementatie make connections share ideas be inspired Data Governance van visie naar implementatie Frank Dietvorst (PW Consulting) deelprogrammamanager Caesar - Vernieuwing Applicatie Landschap Leendert Paape (SAS

Nadere informatie

Globalisatie, met nieuwe opkomende economieën als China, Brazilië en

Globalisatie, met nieuwe opkomende economieën als China, Brazilië en Globalisatie, met nieuwe opkomende economieën als China, Brazilië en India, heeft de wereld in veel opzichten in hoog tempo veranderd. Voor veel bedrijven betekent dit een strategische herbezinning op

Nadere informatie

Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties

Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties Het gaat om de volgende zeven verandercompetenties. De competenties worden eerst toegelicht en vervolgens in een vragenlijst verwerkt. Veranderkundige

Nadere informatie

Digitaal Depot Nationaal Archief

Digitaal Depot Nationaal Archief Wat is een e-depot? Jacqueline Slats Nationaal Archief of the Netherlands Studiedag Digitale Depots, 15 oktober 2008 Felixarchief Antwerpen 1 De Digitale Overheid De samenleving werkt meer en meer met

Nadere informatie

Bantopa (Samen)werken aan Samenwerken

Bantopa (Samen)werken aan Samenwerken Bantopa (Samen)werken aan Samenwerken Masterclass - Alliantievaardigheden Een praktische leidraad voor toekomstige alliantiemanagers Samenwerken als Kerncompetentie De complexiteit van producten, processen

Nadere informatie

Termen en begrippen Eisen Duurzaam Digitaal Depot

Termen en begrippen Eisen Duurzaam Digitaal Depot Afgedrukt : 722011 Pagina 1 van 12 R.S. Jonker Aangeboden digitaal archiefstuk A Digitaal archiefstuk (DA), zoals de archiefvormer het aanbiedt aan het depot. Hiertoe wordt het door de zorgdrager verwijderd

Nadere informatie

Business Process Management

Business Process Management Business Process Management Prof. dr. Manu De Backer Universiteit Antwerpen Katholieke Universiteit Leuven Hogeschool Gent Wat is een bedrijfsproces? Een verzameling van (logisch) gerelateerde taken die

Nadere informatie

Preserva'on metadata voor cer'ficering van Trusted Digital Repositories

Preserva'on metadata voor cer'ficering van Trusted Digital Repositories Preserva'on metadata voor cer'ficering van Trusted Digital Repositories Paula Witkamp Data Archiving and Networked Services paula.witkamp@dans.knaw.nl Wat is DANS Het data archief Duurzame toegang Rol

Nadere informatie

De toekomst van de kb is digitaal

De toekomst van de kb is digitaal Met genoegen presenteer ik u de plannen van de kb voor de komende jaren. De toekomst van de kb is digitaal. Wij willen inzetten op die digitale toekomst, kwaliteit leveren aan onze klanten, en de huidige

Nadere informatie

Van Samenhang naar Verbinding

Van Samenhang naar Verbinding Van Samenhang naar Verbinding Sogeti Page 2 VAN SAMENHANG NAAR VERBINDING Keuzes, keuzes, keuzes. Wie wordt niet horendol van alle technologische ontwikkelingen. Degene die het hoofd koel houdt is de winnaar.

Nadere informatie

Duurzaamrendementvan software

Duurzaamrendementvan software Duurzaamrendementvan software Week van Kwaliteitsmanagement 3 oktober 2011 Joost Kouwenberg Agenda Wie zijn wij? Problematiekbij klanten Aanpak Reliant Consultancy Praktijkvoorbeeld Samenwerkingmet Mavim

Nadere informatie

Onderzoek naar de evalueerbaarheid van gemeentelijk beleid

Onderzoek naar de evalueerbaarheid van gemeentelijk beleid Onderzoek naar de evalueerbaarheid van gemeentelijk beleid Plan van aanpak Rekenkamer Maastricht februari 2007 1 1. Achtergrond en aanleiding 1 De gemeente Maastricht wil maatschappelijke doelen bereiken.

Nadere informatie

Bijlage 1: Methode. Respondenten en instrumenten

Bijlage 1: Methode. Respondenten en instrumenten Bijlage 1: Methode In deze bijlage doen wij verslag van het tot stand komen van onze onderzoeksinstrumenten: de enquête en de interviews. Daarnaast beschrijven wij op welke manier wij de enquête hebben

Nadere informatie

Algemene vragen. Specifieke vragen. Wat is de naam van uw organisatie? (verplicht) DiVault. Wat is de naam van uw e-depot oplossing?

Algemene vragen. Specifieke vragen. Wat is de naam van uw organisatie? (verplicht) DiVault. Wat is de naam van uw e-depot oplossing? Algemene vragen Wat is de naam van uw organisatie? (verplicht) DiVault Wat is de naam van uw e-depot oplossing? DiVault Wat is uw naam? (verplicht) Hans Mannaert Wat is uw e-mailadres? (verplicht) hans@divault.nl

Nadere informatie

Nederlands Muziek Instituut en Haags Gemeentearchief 2013-2016

Nederlands Muziek Instituut en Haags Gemeentearchief 2013-2016 Samen werken aan een gezamenlijke toekomst Nederlands Muziek Instituut en Haags Gemeentearchief 2013-2016 [Verkorte versie] 1. Inleiding Bij de advisering door de commissie Hirsch Ballin is ten aanzien

Nadere informatie

Geleerde lessen van zes pilotprojecten Eindrapport Regie in de Cloud -project werkpakket 3

Geleerde lessen van zes pilotprojecten Eindrapport Regie in de Cloud -project werkpakket 3 Ervaringen en aanbevelingen op het gebied van datamanagement Geleerde lessen van zes pilotprojecten Eindrapport Regie in de Cloud -project werkpakket 3 Introductie Onderzoekers in zes pilotprojecten hebben

Nadere informatie

Archimate risico extensies modelleren

Archimate risico extensies modelleren Archimate risico extensies modelleren Notatiewijzen van risico analyses op basis van checklists versie 0.2 Bert Dingemans 1 Inleiding Risico s zijn een extra dimensie bij het uitwerken van een architectuur.

Nadere informatie

Uitwerking onderdelen werkplan

Uitwerking onderdelen werkplan Uitwerking onderdelen werkplan Het Nationaal Platform Data Model (NPDM) heeft een werkplan opgesteld om richting te geven aan de activiteiten voor de komende maanden en inzicht te krijgen in de benodigde

Nadere informatie

Proces Mediaverwerking

Proces Mediaverwerking Proces Mediaverwerking Anne Werst, manager Catalogiseren awerst@beeldengeluid.nl Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid Cijfers Ruim 750.000 uur radio, televisie, film 1.500.000 catalogusbeschrijvingen

Nadere informatie

Management. Analyse Sourcing Management

Management. Analyse Sourcing Management Management Analyse Sourcing Management Management Business Driven Management Informatie- en communicatietoepassingen zijn onmisbaar geworden in de dagelijkse praktijk van uw organisatie. Steeds meer

Nadere informatie

Digitaal Archief Vlaanderen Stappenplan & Projectfiches

Digitaal Archief Vlaanderen Stappenplan & Projectfiches www.pwc.be Digitaal Archief Vlaanderen Stappenplan & Projectfiches september 2013 1. Inleiding In dit deel van de studie rond het Digitaal Archief Vlaanderen bekijken we het technische stappenplan dat

Nadere informatie

THE CLOUD IN JURIDISCH PERSPECTIEF SPREKERSPROFIEL. Mr. Jan van Noord Directeur International Tender Services (ITS) BV

THE CLOUD IN JURIDISCH PERSPECTIEF SPREKERSPROFIEL. Mr. Jan van Noord Directeur International Tender Services (ITS) BV THE CLOUD IN JURIDISCH PERSPECTIEF SPREKERSPROFIEL Mr. Jan van Noord Directeur International Tender Services (ITS) BV Wat is Cloud Op het moment dat content uit het eigen beheer c.q. toezicht verdwijnt

Nadere informatie

Digitale opslag Door Jeffrey van der Hoeven

Digitale opslag Door Jeffrey van der Hoeven Digitale opslag Door Jeffrey van der Hoeven Cumulatieve prognoses van Beeld&Geluid, KB, Nationaal Archief en KNAW tezamen. Wat is 1 Petabyte aan data? 1800m 1,5 miljoen CD-ROM s 828m 443m 324m Eiffeltoren

Nadere informatie

Business. IT in charge. Met resultaten CIO Survey en 9 CIO s aan het woord. Analytics

Business. IT in charge. Met resultaten CIO Survey en 9 CIO s aan het woord. Analytics Business Analytics IT in charge Met resultaten CIO Survey en 9 CIO s aan het woord Informatie is van en voor mensen CIO speelt belangrijke rol in nieuw spanningsveld Door Guus Pijpers Een van de eerste

Nadere informatie

Risicomanagement en NARIS gemeente Amsterdam

Risicomanagement en NARIS gemeente Amsterdam Risicomanagement en NARIS gemeente Amsterdam Robert t Hart / Geert Haisma 26 september 2013 r.hart@risicomanagement.nl / haisma@risicomanagement.nl 1www.risicomanagement.nl Visie risicomanagement Gemeenten

Nadere informatie

TARA. of een open architectuur voor archieven. een verkenning door Karin van der Heiden en Ivo Zandhuis

TARA. of een open architectuur voor archieven. een verkenning door Karin van der Heiden en Ivo Zandhuis TARA of een open architectuur voor archieven een verkenning door Karin van der Heiden en Ivo Zandhuis TARA Toegankelijke Archieven Referentie Architectuur toegankelijke archieven wat wil uw baas? profileren

Nadere informatie

Beoordelingscriteria scriptie CBC: instructie en uitwerking

Beoordelingscriteria scriptie CBC: instructie en uitwerking Nederlandse Associatie voor Examinering 1 Beoordelingscriteria scriptie CBC: instructie en uitwerking Met de scriptie voor Compensation & Benefits Consultant (CBC) toont de kandidaat een onderbouwd advies

Nadere informatie

Last but not least. Hoofdstuk 35. Bijlagen

Last but not least. Hoofdstuk 35. Bijlagen Last but not least Hoofdstuk 35 Bijlagen V1.2 / 01 februari 2016 Geen copyright! MCTL is in licentie gegeven volgens een Creative Commons Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Gebaseerd op een werk van

Nadere informatie

Enterprisearchitectuur

Enterprisearchitectuur Les 2 Enterprisearchitectuur Enterprisearchitectuur ITarchitectuur Servicegeoriënteerde architectuur Conceptuele basis Organisatiebrede scope Gericht op strategie en communicatie Individuele systeemscope

Nadere informatie

Ieder document direct beschikbaar

Ieder document direct beschikbaar Slide 1 Ieder document direct beschikbaar 4 februari 2016 1 Slide 2 Over Expansion Implementatiespecialist op gebied van digitale documentverwerking en archivering Verantwoordelijk voor volledig implementatietraject

Nadere informatie

Stop met procesgericht ICT-beheer. Betere resultaten door eigen verantwoordelijkheid

Stop met procesgericht ICT-beheer. Betere resultaten door eigen verantwoordelijkheid Stop met procesgericht ICT-beheer Betere resultaten door eigen verantwoordelijkheid Wie is Leo Ruijs? Leo Ruijs, Service 8-2 - Ontwikkelingen vakgebied 1950-1970 Beheer als specialisatie 1970-1990 ICT

Nadere informatie

CMS Ronde Tafel. Cloud Continuity. Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant

CMS Ronde Tafel. Cloud Continuity. Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant CMS Ronde Tafel Cloud Continuity Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant Introductie Quint Wellington Redwood Onafhankelijk Management Adviesbureau Opgericht in 1992 in Nederland Ruim 20 jaar ervaring

Nadere informatie

UITGANGSPUNTEN VOOR DE STRUCTUUR VAN DE WETENSCHAPPELIJKE INFORMATIEVOORZIENING AAN DE RADBOUD UNIVERSITEIT NIJMEGEN

UITGANGSPUNTEN VOOR DE STRUCTUUR VAN DE WETENSCHAPPELIJKE INFORMATIEVOORZIENING AAN DE RADBOUD UNIVERSITEIT NIJMEGEN UITGANGSPUNTEN VOOR DE STRUCTUUR VAN DE WETENSCHAPPELIJKE INFORMATIEVOORZIENING AAN DE RADBOUD UNIVERSITEIT NIJMEGEN I. ORGANISATIESTRUCTUUR Er is één bibliotheekvoorziening binnen de universiteit. Deze

Nadere informatie

Slimme IT. Sterke dienstverlening. E-START ONDERSTEUNING OP MAAT VAN LOKALE BESTUREN BIJ E-GOVERNMENT EN ORGANISATIEONTWIKKELING

Slimme IT. Sterke dienstverlening. E-START ONDERSTEUNING OP MAAT VAN LOKALE BESTUREN BIJ E-GOVERNMENT EN ORGANISATIEONTWIKKELING Slimme IT. Sterke dienstverlening. 1 E-START ONDERSTEUNING OP MAAT VAN LOKALE BESTUREN BIJ E-GOVERNMENT EN ORGANISATIEONTWIKKELING 2Dienstverlenende vereniging E-START WAAROM? 3 Lokale besturen komen steeds

Nadere informatie

Informatie duurzaam digitaal toegankelijk mr M. J. Martin Berendse Algemeen Rijksarchivaris

Informatie duurzaam digitaal toegankelijk mr M. J. Martin Berendse Algemeen Rijksarchivaris Informatie duurzaam digitaal toegankelijk mr M. J. Martin Berendse Algemeen Rijksarchivaris Informatie duurzaam digitaal toegankelijk 10-10- 2011 Content management: Alle relevante informatie, altijd,

Nadere informatie

De curriculum van de masteropleiding PM MBO kan op verschillende niveau s bekeken worden:

De curriculum van de masteropleiding PM MBO kan op verschillende niveau s bekeken worden: Marco Snoek over de masteropleiding en de rollen van de LD Docenten De curriculum van de masteropleiding PM MBO kan op verschillende niveau s bekeken worden: Het intended curriculum : welke doelen worden

Nadere informatie

VOORSTEL AAN HET ALGEMEEN BESTUUR

VOORSTEL AAN HET ALGEMEEN BESTUUR datum vergadering 17 juni 2010 auteur Daniëlle Vollering telefoon 033-43 46 133 e-mail dvollering@wve.nl afdeling Staf behandelend bestuurder drs. J.M.P. Moons onderwerp agendapunt Uitkomst en benutting

Nadere informatie

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model.

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. 1. Wat is het INK-model? Het INK-model is afgeleid van de European Foundation for Quality Management (EFQM). Het EFQM stelt zich ten doel Europese bedrijven

Nadere informatie

Goed functioneel beheer noodzaak voor effectievere SPI

Goed functioneel beheer noodzaak voor effectievere SPI getronicspinkroccade.nl Goed functioneel beheer noodzaak voor effectievere SPI Machteld Meijer Zeist, 3 oktober 2006 Inhoud Domeinen en modellen Functioneel beheer en BiSL Rol van BiSL in SPI 1 Goed functioneel

Nadere informatie

THEORIE I TECHNOLOGIE I DUURZAAMHEID. [chapeau] Musea en digitale duurzaamheid [kop] Digitaalduurzaam? Esther Boeles

THEORIE I TECHNOLOGIE I DUURZAAMHEID. [chapeau] Musea en digitale duurzaamheid [kop] Digitaalduurzaam? Esther Boeles THEORIE I TECHNOLOGIE I DUURZAAMHEID [chapeau] Musea en digitale duurzaamheid [kop] Digitaalduurzaam? Esther Boeles De digitale revolutie leverde een enorme vloed aan data op. Ook musea sloegen aan het

Nadere informatie

Periodiekenviewer. Jaargangen digitaal inzichtelijk

Periodiekenviewer. Jaargangen digitaal inzichtelijk Periodiekenviewer Jaargangen digitaal inzichtelijk Periodiekenviewer Kranten, tijdschriften, raadsnotulen, archieven en bibliotheek- en bedrijfsarchieven zijn de secondewijzer van de geschiedenis. Hierin

Nadere informatie

Introductie Methoden Bevindingen

Introductie Methoden Bevindingen 2 Introductie De introductie van e-health in de gezondheidszorg neemt een vlucht, maar de baten worden onvoldoende benut. In de politieke en maatschappelijke discussie over de houdbaarheid van de gezondheidszorg

Nadere informatie

Advies inzake Risicobenadering

Advies inzake Risicobenadering dvies inzake Risicobenadering Het afstemmen van modellen op uitdagingen PRIMO heeft binnen haar organisatie een divisie opgericht die zich geheel richt op het effectief gebruik van risicomanagementmodellen.

Nadere informatie

SEE INFORMATION DIFFERENTLY ARCHIEF- EN INFORMATIEBEHEER: EEN GOED BEGIN IS HET HALVE WERK BASISKENNIS OVER RETENTIESCHEMA'S

SEE INFORMATION DIFFERENTLY ARCHIEF- EN INFORMATIEBEHEER: EEN GOED BEGIN IS HET HALVE WERK BASISKENNIS OVER RETENTIESCHEMA'S SEE INFORMATION DIFFERENTLY ARCHIEF- EN INFORMATIEBEHEER: EEN GOED BEGIN IS HET HALVE WERK BASISKENNIS OVER RETENTIESCHEMA'S INLEIDING DEZE SNELGIDS HELPT U BIJ HET PLANNEN, MAKEN EN BEHEREN VAN RETENTIESCHEMA'S

Nadere informatie

Binden, bewaren, bezielen en betalen

Binden, bewaren, bezielen en betalen EGH/ZHL november 2013 Binden, bewaren, bezielen en betalen voor landschap en erfgoed in Zuid-Holland Zuid-Holland heeft veel te bieden qua natuur, landschap en erfgoed. Er zijn talrijke partijen die zich

Nadere informatie

intelligent software for monitoring centres

intelligent software for monitoring centres intelligent software for monitoring centres Waarom UMO? Binnen Europa en daarbuiten hebben landen te maken met de vergrijzing. Daardoor stijgt de zorgvraag in het komende decennium sterk. Hoe wordt die

Nadere informatie

Energiemanagement Actieplan

Energiemanagement Actieplan 1 van 8 Energiemanagement Actieplan Datum 18 04 2013 Rapportnr Opgesteld door Gedistribueerd aan A. van de Wetering & H. Buuts 1x Directie 1x KAM Coördinator 1x Handboek CO₂ Prestatieladder 1 2 van 8 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

Life Cycle. Management. . als aandachtsgebied binnen Asset Management. Jaap Bakker Senior Adviseur Asset Management Rijkswaterstaat.

Life Cycle. Management. . als aandachtsgebied binnen Asset Management. Jaap Bakker Senior Adviseur Asset Management Rijkswaterstaat. Realisatie Verkenning Planuitwerking Life Cycle Prestaties Life Cycle Risico s Life Cycle Kosten Life Cycle Management. als aandachtsgebied binnen Asset Management Beheer, onderhoud, exploitatie Jaap Bakker

Nadere informatie

Whitepaper. www.facto.nl. De regiepiramide ontsluierd

Whitepaper. www.facto.nl. De regiepiramide ontsluierd De regiepiramide ontsluierd Inleiding Regie is een veelgebruikte term voor een vorm van organiseren in het facilitaire werkveld. Toch is het lang niet altijd duidelijk wat er precies onder moet worden

Nadere informatie

Conclusies en aanbevelingen van de. quick scan informatie- en archiefbeheer bij. afdeling X

Conclusies en aanbevelingen van de. quick scan informatie- en archiefbeheer bij. afdeling X Conclusies en aanbevelingen van de quick scan informatie- en archiefbeheer bij afdeling X Datum quick scan : 10 mei 2011 Medewerker : de heer Y Ingevuld samen met archiefinspecteur : Ja Diagnose en aanbevelingen

Nadere informatie

2. Wat zijn per sector/doelgroep de algemene inzichten ten aanzien van de inhoud van de continuïteitsplannen?

2. Wat zijn per sector/doelgroep de algemene inzichten ten aanzien van de inhoud van de continuïteitsplannen? Samenvatting Aanleiding en onderzoeksvragen ICT en elektriciteit spelen een steeds grotere rol bij het dagelijks functioneren van de maatschappij. Het Ministerie van Veiligheid en Justitie (hierna: Ministerie

Nadere informatie

Taakcluster Strategisch support

Taakcluster Strategisch support 'Would you tell me, please, which way I ought to go from here?' 'That depends a good deal on where you want to get to,' said the Cat. 'I don't much care where ' said Alice. 'Then it doesn't matter which

Nadere informatie

In een keten gaat het om de verbindingen, niet om de schakels.

In een keten gaat het om de verbindingen, niet om de schakels. Verbindingsmodel IV Serviceketen Theo Thiadens en Adri Cornelissen In een keten gaat het om de verbindingen, niet om de schakels. Verbindingsmodel IV Serviceketen Theo Thiadens Alleen een organisatie die

Nadere informatie

Advies. Advies over en ondersteuning bij het (initieel) inrichten/optimaliseren van de structuur van de(it Service Management)organisatie

Advies. Advies over en ondersteuning bij het (initieel) inrichten/optimaliseren van de structuur van de(it Service Management)organisatie DIENST Advies over en ondersteuning bij het (initieel) inrichten/optimaliseren van de structuur van de(it Service Management)organisatie Advies over en ondersteuning bij het initieel inrichten/optimaliseren

Nadere informatie

Fish Based Assessment Method for the Ecological Status of European Rivers (FAME)

Fish Based Assessment Method for the Ecological Status of European Rivers (FAME) Fish Based Assessment Method for the Ecological Status of European Rivers (FAME) Overleg i.v.m. verdere verfijning en validatie van de nieuw ontwikkelde visindex op Europese schaal (EFI = the European

Nadere informatie

READ: de informatiestrategieaanpak van Steenwinkel Kruithof Associates (SKA)

READ: de informatiestrategieaanpak van Steenwinkel Kruithof Associates (SKA) READ: de informatiestrategieaanpak van (SKA) INLEIDING HET SPANNINGSVELD TUSSEN KORTETERMIJNVERWACHTINGEN EN LANGETERMIJNBEHOEFTEN In veel bedrijven volgen businessgerelateerde veranderingen elkaar snel

Nadere informatie

SVHT-IT. Mission statement

SVHT-IT. Mission statement SVHT-IT Mission statement Wij leveren oplossingen en diensten aan het MKB op het gebied van ICT, waarbij service, flexibiliteit en een persoonlijke relatie met de klant voorop staan SVHT-IT is een onderneming

Nadere informatie

Een moderne dienstverlening voor musea en erfgoedinstellingen

Een moderne dienstverlening voor musea en erfgoedinstellingen Een moderne dienstverlening voor musea en erfgoedinstellingen Wat is Heron? Heron of Heritage Online staat voor: Een moderne softwaretoepassing voor het beheren, duurzaam bewaren en ontsluiten van al uw

Nadere informatie

Steenwinkel Kruithof Associates Management en Informatica Consultants. Opzetten en inrichten Shared Service Center in de zorg

Steenwinkel Kruithof Associates Management en Informatica Consultants. Opzetten en inrichten Shared Service Center in de zorg Opzetten en inrichten Shared Service Center in de zorg Hoe zet je gezamenlijk een nieuw en succesvol (ICT) Shared Service Center (SSC) op? En hoe zorg je ervoor dat de samenwerking tussen de deelnemende

Nadere informatie

Doel is, dat dit document uiteindelijk een visie formuleert, waar de volgende partijen achter kunnen staan:

Doel is, dat dit document uiteindelijk een visie formuleert, waar de volgende partijen achter kunnen staan: User Profile Repository Art Recommender Visie document Versie 2.0 1 juli 2011 Auteurs Hennie Brugman, technisch coordator CATCHPlus hennie.brugman@meertens.knaw.nl Doel is, dat dit document uiteindelijk

Nadere informatie