Grip krijgen op veiligheid

Save this PDF as:

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Grip krijgen op veiligheid"

Transcriptie

1 Grip krijgen op veiligheid Jaap Wijnker Karin Lemmens Veiligheid in de GGZ 24 september 2013

2 Even voorstellen.. Karin Lemmens Jaap Wijnker Veiligheid in de zorg Governance, risk & compliance in de zorg 1

3 Balans tussen regels en ruimte Bron: KPMG, december

4 Inhoud, structuur en cultuur moeten altijd in balans zijn Visie, missie, strategie Inhoud?? Zodra visie, missie en strategie ontbreken, gaat de focus naar structuur uit Procedures, administratie, functieprofielen, hiërarchie, ICT,. Structuur!! STRUCTUUR!! Bureaucratie, inefficiëntie, teveel overhead, teveel systemen en procedures Managementstijl, loyaliteit, communicatie, motivatie, vrijheid, openheid,. Cultuur?? Zodra een gepaste cultuur ontbreekt, wordt het gewenste gedrag niet vertoond, is er weinig vertrouwen en gaat de focus uit naar structuur 3

5 De visie van Jan van den Heuvel 4

6 Risicomanagement in beweging Statisch Dynamisch Gericht op compliance met wet- en regelgeving Voorkomen dat de organisatie door de minimumgrens zakt? Statisch intern beheersings- en controlesysteem op basis van regels Fouten leiden tot (meer) maatregelen in plaats van leren Periodiek achteruitkijken en overtredingen constateren (kwartaal reviews) Risicomanagement verantwoordelijkheid van financial control of risk officer Administratie door handmatige registraties, checks en controls 5

7 Wel of niet In Control? Risico-inventarisatie Programma CBC/IOC 31-aug-11 Risicobeschrijving Beheersing CBC/F4-ID Oorzaak Gebeurtenis Consequenties (gevolg) OK36 Harde (wettelijke, hygiene) eisen moeten Onder druk van budget passen ontwerpteams een Het herstellen van gemaakte geborgd worden aantal harde eisen niet toe keuzes is kostbaar Actiehouder beheersmaatregelen Mogelijke / geplande beheersmaatregelen Beheers maatregelen in uitvoering - structurele afstemming met ziekenhuishygiene Deadline lopende beheersmaatregelen Afgeronde beheersmaatregelen ontwikkeling van risico OK15 Betrokkenen bij programma hebben tegengestelde belangen; men is weinig bereid tot het sluiten van compromissen Besluitvorming komt moeilijk en langzaam tot stand Vertraging als er moeilijk compromissen gesloten worden. (en als deze niet gesloten worden dan wordt er een sub optimaal resultaat bereikt) -in gesprek gaan met de betrokken partijen (bijvoorbeeld Beeld wanneer het gaat om E.02) OK41 Veel afhankelijkheden worden gezien, maar Zonder dat er keuzes gemaakt worden of zaken Door keuzes uit te stellen, over een aantal van die afhankelijkheden inhoudelijk afgehandeld worden, worden problemen ontstaat er vertraging in de wordt wel gesproken, zonder dat er heldere vooruit geschoven besluitvorming. besluiten over worden genomen. OK50 Functioneren architecten Verschillende architecten werken samen, wat voor Lagere kwaliteit van OK's. Projectmanagers Alternatieven worden onderzocht - Extra architect aangetrokken problemen kan zorgen. -evaluatie architecten aug 2011 Alternatieven worden onderzocht OK8 Draagvlak creeren is niet geborgd op projectniveau; of er is op papier wel draagvlak maar bij daadwerkelijke implementatie blijkt er weerstand te zijn Betrokkenen (o.a. Snijders + OK-personeel) zijn Behalen uiteindelijke Stuurgroepvoorzitters - Organiseren van informatiebijeenkomst -PGB neemt dit met Rosmarijn Boender op weinig betrokken bij ontwerpen en uitvoering, kwaliteitsdoelstelling komt in om stakeholders aan te haken hebben weerstand tegen verandering; gevaar; kost tijd om - Kritisch bezien of benodigde besliskracht Betrokkenheid kernspelers verslapt, prioriteiten betrokkenen weer aan te haken aan tafel zit op belangrijke momenten: zo worden anders gelegd, minder tijd/energie niet, dan herplannen en mensen laten beschikbaar voor programma EF. Daarnaast is de aanhaken. opkomst van de schil om kernspelers heen (chirurgen, anesthesiologen) laag. OK11 Komst nieuwe "belangrijke spelers" bij programma (bijv. structuurwijziging van Vitale Functies waardoor een nieuwe MT ontstaat; nieuwe hoogleraren) Een nieuwe visie op OK's ontstaat Vertraging in proces, eventueel Stuurgroepvoorzitter - Reeds genomen besluiten vastleggen - Overdracht historie CBC, F04 en E04 van zelfs opnieuw bepalen van PvE; door stuurgroep en programmabureau huidig MT DP&S naar nieuw MT Vitale overschijding van budget - Goede overdracht waarborgen tussen Functies key-spelers: bewust tijd voor reserveren -Herijken uitgangspunten OK-projecten - Consequenties van voorgenomen wijzigingen volledig overzien, voordat definitief besloten kan worden tot wijziging (nee, tenzij..) - (zie ook maatregelen onder #11) Welkomstmap voor nieuwe betrokkenen met historisch overzicht OK67 Druk op planning t.a.v. aanbesteding & aanbestedingsstrategie Timeframe a priori in planning opnemen, besluitvorming conform planning handhaven OK17 Druk op de verschillende projecten van het..waardoor de verschillende fasen in Vertraging door programma sneltreinvaart worden doorlopen. Fase-afsluitingen heroverwegingen worden niet geformaliseerd waardoor er ruimte is om tussentijds terug te komen op reeds gepasseerde fasen OK32 Projectmanagers (bouw) en adviseurs (oa Er wordt geoptimaliseerd op techniek in plaats van De gebruiker staat niet meer aannemers) hebben te weinig kennis van processen centraal bij de ontwerpen en het primaire proces / planning is leading uitvoering, waardoor kwaliteit dienstverlening in gevaar komt. Kost tijd en geld om dat achteraf te herstellen. -bij de besluitvorming wordt zowel de gebruikers- als de techniekkant belicht 6

8 Continue erosie Onderhoudskosten Regel Regel Compliance issue Compliance issue Compliance issue Compliance issue Veiligheid Risico Risico Regel Regel Regel Compliance issue Compliance issue Aantal issues 7

9 Onzichtbaar implementatieplafond 100% implementatie 100% documentatie 8

10 Alleen bekende risico s Complexiteit zorg GEDRAG Onbekende risico s GEDRAG REGELS GEDRAG Bekende risico s Aantal risico s 9

11 Geen lineair verband Aantal incidenten Optimum Bron: Academy of Management Journal Aantal regels 10

12 Onderzoek in 46 Israëlische ziekenhuizen Onderzoek naar de omvang van behandelprotocollen (aantal regels) en behandelfouten (vormen van ongewenst gedrag) De omvang van een behandelprotocol heeft een curvilineaire relatie met het aantal medische fouten. De verklaringen die daarvoor te geven zijn: hoe meer regels, hoe minder regelruimte en daarmee eigenaarschap; hoe meer regels, hoe meer onduidelijkheid kan ontstaan over de regels. Een optimale control dichtheid leidt tot minder behandelfouten Eigenaarschap = het toe-eigenen van de verantwoordelijkheid voor een proces of resultaat door zorgverleners en zorgteams Regelruimte = de vrijheid om de verantwoordelijkheid voor een proces of resultaat op eigen wijze in te richten 11

13 Risicomanagement in beweging Statisch Gericht op compliance met wet- en regelgeving Voorkomen dat organisatie door minimumgrens zakt Statisch intern beheersings- en controlesysteem op basis van regels Fouten leiden tot (meer) maatregelen in plaats van leren Periodiek achteruitkijken en overtredingen constateren (kwartaal reviews) Risicomanagement verantwoordelijkheid van financial control of risk officer Administratie door handmatige registraties, checks en controls Dynamisch Gericht op succesvol implementeren van de organisatiestrategie Sturen op gedrag dat strategische doelen ondersteunt/ondermijnt Leiderschap dat zich richt op het creëren van een cultuur van vertrouwen Betrokkenheid op basis van Three Lines of Defence -model Dynamisch controlesysteem door minder hard controls en meer soft controls Forward checking door continu monitoren en auditen Vermindering handwerk door introductie van IT-controls 12

14 Graaien op de A2! Wat zou u doen? Waarom? 13

15 Omgeving bepaald het gedrag van mensen Oefening Vorm s.v.p. even tweetal met uw buurman of buurvrouw. Waan uzelf deelnemer aan het verkeer. Samen met u buurman/-vrouw bent u op weg. Bedenk in 2 minuten elke denkbare reden waarom weggebruikers harder rijden dan mag. Bijvoorbeeld: Omdat mijn bolide daarom vraagt. Omdat anderen het ook doen. Etc. 14

16 Soft controls: een wetenschappelijk model Helderheid Handhaving Voorbeeld - gedrag Aanspreek - baarheid Uitvoer - baarheid Bespreek - baarheid Betrokken - heid Transparantie 8 basis Soft controls - 15

17 Helderheid Het gewenste gedrag binnen de organisatie is helder voor management en medewerkers 16

18 Voorbeeldgedrag Het gewenste gedrag van management is zichtbaar 17

19 Uitvoerbaarheid Er is voldoende tijd, capaciteit en middelen om de doelstellingen te realiseren 18

20 Betrokkenheid Management en medewerkers voelen zich betrokken bij de doelstellingen van de organisatie 19

21 Bespreekbaarheid Management en medewerkers voelen zich comfortabel om dilemma s te bespreken en incidenten te melden 20

22 Transparantie Gedrag van management en medewerkers is voldoende zichtbaar 21

23 Aanspreekbaarheid Management en medewerkers voelen zich comfortabel om iemand aan te spreken op diens gedrag 22

24 Handhaving Gewenst gedrag wordt beloond en ongewenst gedrag wordt gesanctioneerd. Mensen leren van fouten en incidenten 23

25 Eigenaarschap hoort in de lijn 1e verdedigingslinie 2e verdedigingslinie 3e verdedigingslinie Operatie & management Staffunctie Auditfunctie Risico-eigenaarschap: Van dag tot dag identificeren en beheersen van risico s op de werkvloer. Management is primair verantwoordelijk. Risico-control: Toezicht op naleving van beheersingsmaatregelen. Identificatie, monitoring en rapportage van risico s. Risico-assurance: Onafhankelijke (interne of externe) beoordeling van de opzet en effectiviteit van de 1 e linie en de 2 e linie. 24

26 Meten van Soft controls 8 Soft controls 100% 80% 60% 40% 20% 0% Soft controls zijn de niet-tastbare gedragsbeïnvloedende factoren in een organisatie van belang voor de realisatie van doelen Soft controls en vooral het falen ervan hebben grote invloed op de effectiviteit van Hard controls en zijn de echte oorzaken achter bijvoorbeeld financiële, veiligheidsof reputatierisico s Organisaties dragen verantwoordelijkheid voor het creëren van een context die leidt tot het gewenste gedrag van mensen Door het meten van Soft controls kun je gedragspatronen identificeren en een inschatting maken van mate waarin gedrag zich in toekomst blijft voordoen 25

27 Terug naar Jan van den Heuvel 26

28 A3 kwaliteitshandboek en ISO gecertificeerd 27

29 Inhoud, structuur en gedrag moeten altijd in balans zijn Visie, missie, strategie Inhoud?? Zodra visie, missie en strategie ontbreken, gaat de focus naar structuur uit Procedures, administratie, functieprofielen, hiërarchie, ICT,. Structuur!! STRUCTUUR!! Bureaucratie, inefficiëntie, teveel overhead, teveel systemen en procedures Managementstijl, loyaliteit, communicatie, motivatie, vrijheid, openheid,. Gedrag?? Zodra een gepaste cultuur ontbreekt, wordt het gewenste gedrag niet vertoond, is er weinig vertrouwen en gaat de focus uit naar structuur 28

30 Dank u voor uw aandacht

31 2013 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer , is een dochtermaatschappij van KPMG Europe LLP en lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG International Cooperative ( KPMG International ), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Nederland. De naam KPMG, het logo en cutting through complexity zijn geregistreerde merken van KPMG International. The KPMG name, logo and cutting through complexity are registered trademarks or trademarks of KPMG International.

Nieuwe contractvormen en projectcontrol

Nieuwe contractvormen en projectcontrol Nieuwe contractvormen en projectcontrol Rin-Sjoerd Zijlstra 12 juni 2014 Agenda Projecten in het nieuws Nieuwe kijk op projecten? Projectfalen en contractvorm Keuze voor juiste contractvorm Projectcontrol

Nadere informatie

Veranderende eisen van institutionele klanten. Institutioneel vermogensbeheer in 2020 11 december 2012

Veranderende eisen van institutionele klanten. Institutioneel vermogensbeheer in 2020 11 december 2012 Veranderende eisen van institutionele klanten Roel Menken Institutioneel vermogensbeheer in 2020 11 december 2012 2020 is geen science fiction 2020 is al over 7 jaar! Parallellen met de consumentengoederenmarkt

Nadere informatie

Onderzoek Soft controls bij interne accountantsdiensten: Terugkoppeling bevindingen

Onderzoek Soft controls bij interne accountantsdiensten: Terugkoppeling bevindingen RISK & COMPLIANCE Onderzoek Soft controls bij interne accountantsdiensten: Terugkoppeling bevindingen 16 februari 2010 ADVISORY Onderwerp: Onderzoek Soft controls binnen interne accountantsdiensten Geachte

Nadere informatie

Bestuur en toezicht lopen grote risico s

Bestuur en toezicht lopen grote risico s kpmg gezondheidszorg Bestuur en toezicht lopen grote risico s Integraal risicomanagement nog niet volwassen Voorwoord Risicobeheersing in de zorg wordt steeds belangrijker. Daaraan liggen niet alleen specifieke

Nadere informatie

Onderzoeksresultaten big data. Ook middenbedrijf ontdekt toegevoegde waarde big data

Onderzoeksresultaten big data. Ook middenbedrijf ontdekt toegevoegde waarde big data Onderzoeksresultaten big data Ook middenbedrijf ontdekt toegevoegde waarde big data Mei 2014 Inhoudsopgave Samenvatting 2 Onderzoeksresultaten 3 Contactpersonen 7 Onderzoeksresultaten big data 2 Samenvatting

Nadere informatie

Risico s managen is mensenwerk

Risico s managen is mensenwerk TRANSPORT Risico s managen is mensenwerk Ondernemen is kansen zien en grijpen, maar ook risico s lopen. Risicomanagement behoort daarom tot de vaste agenda van bestuurders en commissarissen. Omdat ook

Nadere informatie

Regelloos en toch in control?

Regelloos en toch in control? Workshop Regelloos en toch in control? Controllersbijeenkomst 1 februari 2017 1 februari 2017 1 Associatie Cultuur 2 Even voorstellen Sharona Glijnis Manager Internal Audit, Risk & Compliance Services

Nadere informatie

Actieplan naar aanleiding van BDO-onderzoek. Raad van Commissarissen GVB Holding N.V. Woensdag 13 juni 2012

Actieplan naar aanleiding van BDO-onderzoek. Raad van Commissarissen GVB Holding N.V. Woensdag 13 juni 2012 Actieplan naar aanleiding van BDO-onderzoek Raad van Commissarissen GVB Holding N.V. Woensdag 13 juni 2012 Inhoudsopgave - Actieplan GVB Raad van Commissarissen GVB Holding N.V. n.a.v. BDO-rapportage 13

Nadere informatie

Toekomstverkenning RIBW s

Toekomstverkenning RIBW s Toekomstverkenning RIBW s Congres RIBW Alliantie Wouter Bos Sectorleider KPMG Gezondheidszorg Partner, KPMG Plexus 21 maart 2013 Maatregelen Bestuurlijk Akkoord en Regeerakkoord Ambulantisering: in 2020

Nadere informatie

Ons stelsel: een tussenstand

Ons stelsel: een tussenstand Ons stelsel: een tussenstand Avéro Achmea Zorgseminar Amerongen, 20 juni 2012 Wouter Bos Voorzitter KPMG Gezondheidszorg Partner, KPMG Plexus Ons stelsel: een tussenstand Kenmerken Uitdagingen Sleutelvragen

Nadere informatie

Wat zijn de risicomanagement eisen uit IORP II en wat is de bestuurlijke impact?

Wat zijn de risicomanagement eisen uit IORP II en wat is de bestuurlijke impact? Educatiesessie 19 september 2018 Wat zijn de risicomanagement eisen uit IORP II en wat is de bestuurlijke impact? N A T H A L I E H O U W A A R T Programma 1. Wat zegt IORP over risicomanagement? 2. Hoe

Nadere informatie

De essentie van de nieuwe ISO s. Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij

De essentie van de nieuwe ISO s. Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij De essentie van de nieuwe ISO s Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij 1 Waar ik het over ga hebben De uitdaging en de oplossing De HLS voor iedereen De HLS voor wie het wil Waar we staan en wat er

Nadere informatie

GOVERNANCE, RISK & COMPLIANCE WHITEPAPER

GOVERNANCE, RISK & COMPLIANCE WHITEPAPER GOVERNANCE, RISK & COMPLIANCE De wereld van vandaag wordt gekenmerkt door de snelle ontwikkeling van nieuwe technologieën en disruptieve marktomstandigheden. Deze ontwikkelingen hebben verregaande gevolgen

Nadere informatie

Integriteitcultuur binnen Nederlandse gemeenten. Uitkomsten onderzoek

Integriteitcultuur binnen Nederlandse gemeenten. Uitkomsten onderzoek Integriteitcultuur binnen Nederlandse gemeenten Uitkomsten onderzoek KPMG Integrity 26 april 2013 Inleiding Integriteit binnen gemeenten: een actueel thema KPMG Integrity KPMG Integrity is al ruim 10 jaar

Nadere informatie

Risicomanagement en NARIS gemeente Amsterdam

Risicomanagement en NARIS gemeente Amsterdam Risicomanagement en NARIS gemeente Amsterdam Robert t Hart / Geert Haisma 26 september 2013 r.hart@risicomanagement.nl / haisma@risicomanagement.nl 1www.risicomanagement.nl Visie risicomanagement Gemeenten

Nadere informatie

Gezondheidszorg 2025, Who needs a doctor?

Gezondheidszorg 2025, Who needs a doctor? Gezondheidszorg 2025, Who needs a doctor? Anna van Poucke Voorzitter KPMG gezondheidszorg Nederland Er vindt een aantal fundamentele ontwikkelingen plaats binnen de gezondheidszorg De veranderende samenstelling

Nadere informatie

Corporatie in control

Corporatie in control Corporatie in control Professionalisering van de financiële functie Een onderzoek naar de volwassenheid van de financiële functie en ambitie voor de toekomst KPMG 201 2 Corporaties in control Inleiding

Nadere informatie

diepgaande analyse en inzicht in besparingspotentieel

diepgaande analyse en inzicht in besparingspotentieel HR benchmark: diepgaande analyse en inzicht in besparingspotentieel KPMG ziet veel corporaties die gedwongen zijn, of anticiperen op schaarser wordende middelen en veranderende kerntaken. Aangezien de

Nadere informatie

LCOZ M2 Monitoring & handhaving. Cora Wielenga, 8 februari 2018

LCOZ M2 Monitoring & handhaving. Cora Wielenga, 8 februari 2018 LCOZ M2 Monitoring & handhaving Cora Wielenga, 8 februari 2018 Programma Compliancecyclus: terugblik op CRM Compliancecyclus: Monitoring Compliancecyclus :Handhaving Casuïstiek Compliancecyclus Regels

Nadere informatie

Assetmanagement. Resultaten maturityscan. 14 januari 2015

Assetmanagement. Resultaten maturityscan. 14 januari 2015 Assetmanagement Resultaten maturityscan 14 januari 2015 De 7 bouwstenen van Assetmanagement 2 22.Afwijkingen en herstelacties 23. Preventieve acties 24. Verbetermanagement 5.Leiderschap en betrokkenheid

Nadere informatie

Hoezo dé nieuwe ISO-normen?

Hoezo dé nieuwe ISO-normen? De nieuwe ISO-normen Dick Hortensius Senior consultant Managementsystemen NEN Milieu & Maatschappij dick.hortensius@nen.nl 1 Hoezo dé nieuwe ISO-normen? 2 1 De cijfers voor Nederland (eind 2013) Norm Aantal

Nadere informatie

Commitment without understanding is a liability

Commitment without understanding is a liability Commitment without understanding is a liability Accent Organisatie Advies Risicocultuur tastbaar maken Propositie van Accent Organisatie Advies Frank van Egeraat Januari 2017 Nederlandse Corporate Governance

Nadere informatie

Veiligheidsmanagement in Rivierduinen

Veiligheidsmanagement in Rivierduinen Veiligheidsmanagement in Rivierduinen Op zoek naar een balans tussen beheersen en toevertrouwen Bart Bruins, klinisch psycholoog/bestuursadviseur Kennisdag risicoanalyse in de GGZ/ 20 juni 2011 Utrecht,

Nadere informatie

Introductie OHSAS 18001

Introductie OHSAS 18001 Introductie OHSAS 18001 OHSAS 18001 -in het kort OHSAS 18001 is een norm voor een managementsysteem die de veiligheid en gezondheid in en rondom de organisatie waarborgt. OHSAS staat voor Occupational

Nadere informatie

Identity & Access Management & Cloud Computing

Identity & Access Management & Cloud Computing Identity & Access Management & Cloud Computing Emanuël van der Hulst Edwin Sturrus KPMG IT Advisory 11 juni 2015 Cloud Architect Alliance Introductie Emanuël van der Hulst RE CRISC KPMG IT Advisory Information

Nadere informatie

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM De tijd dat MVO was voorbehouden aan idealisten ligt achter ons. Inmiddels wordt erkend dat MVO geen hype is, maar van strategisch belang voor ieder

Nadere informatie

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Aan: de Algemene Vergadering van Aandeelhouders van Bavo Europoort B.V. Verklaring betreffende de jaarrekening Wij hebben de in dit rapport opgenomen

Nadere informatie

Compliance Program. Voor pensioenfondsen die pensioenadministratie en/of vermogensbeheer geheel of gedeeltelijk hebben uitbesteed

Compliance Program. Voor pensioenfondsen die pensioenadministratie en/of vermogensbeheer geheel of gedeeltelijk hebben uitbesteed Compliance Program Voor pensioenfondsen die pensioenadministratie en/of vermogensbeheer geheel of gedeeltelijk hebben uitbesteed September 2008 Inhoudsopgave 1 Inleiding 1 1.1 Voorwoord 1 1.2 Definitie

Nadere informatie

Seminar! BETEKENIS VAN INTERNE AUDIT voor specifieke verzekeraars! Internal Audit en doeltreffendheid van! risk management system!

Seminar! BETEKENIS VAN INTERNE AUDIT voor specifieke verzekeraars! Internal Audit en doeltreffendheid van! risk management system! Seminar! BETEKENIS VAN INTERNE AUDIT voor specifieke verzekeraars! Internal Audit en doeltreffendheid van! risk management system!! Tom Veerman! Triple A Risk Finance B.V.! 1! Programma! Solvency II stand

Nadere informatie

Onderzoeksresultaten duurzaam ondernemen. Middenbedrijf heeft veel oog voor groen ondernemen

Onderzoeksresultaten duurzaam ondernemen. Middenbedrijf heeft veel oog voor groen ondernemen Onderzoeksresultaten duurzaam ondernemen Middenbedrijf heeft veel oog voor groen ondernemen Juni 2014 Inhoudsopgave Samenvatting 2 Onderzoeksresultaten 3 Contactpersonen 6 Onderzoeksresultaten groen ondernemen

Nadere informatie

CORPORATIEBESTUURDER: EEN VAK APART

CORPORATIEBESTUURDER: EEN VAK APART CORPORATIEBESTUURDER: EEN VAK APART Analyse van instroom en uitstroom van bestuurders van woningcorporaties 2010-2014 KPMG branchegroep Woningcorporaties op verzoek van Nederlandse Vereniging van Bestuurders

Nadere informatie

BALV 30 November 2018

BALV 30 November 2018 Pilots verantwoording sociaal domein BALV 30 November 2018 Inhoud 1. Pilots Anders verantwoorden in het sociaal domein Wat is anders verantwoorden? Terugblik start pilots Ambities pilots Toelichting pilot

Nadere informatie

Concretere eisen om te (kunnen) voldoen aan relevante wet- en regelgeving zijn specifiek benoemd

Concretere eisen om te (kunnen) voldoen aan relevante wet- en regelgeving zijn specifiek benoemd >>> Overgang Maatstaf 2016 Onderstaand overzicht bevat de selectie van de geheel nieuwe eisen uit de Maatstaf 2016 en de eisen waarbij extra of andere accenten zijn gelegd, inclusief een korte toelichting.

Nadere informatie

Intro ISO. Finance. Wie zijn wij? Producten. Programma

Intro ISO. Finance. Wie zijn wij? Producten. Programma 1 Intro 2 Wie zijn wij? Producten ISO Programma ICT Finance Producten 3 Visma/AccountView Vivaldi (Interim) (Financieel) Management Workshops & Trainingen De 4U way 4 Nadruk op training en kennisoverdracht.

Nadere informatie

Juryrapport Dyade Bestuursbokaal 2015

Juryrapport Dyade Bestuursbokaal 2015 Juryrapport Dyade Bestuursbokaal 2015 Indien van toepassing gebruiken. Kies uit de lijst hieronder en vul in (in HOOFDLETTERS) Banking Energy & Natural Resources Private Equity Insurance Communication

Nadere informatie

OPERATIONEEL RISKMANAGEMENT. Groningen, maart 2016 Wim Pauw

OPERATIONEEL RISKMANAGEMENT. Groningen, maart 2016 Wim Pauw OPERATIONEEL RISKMANAGEMENT Groningen, maart 2016 Wim Pauw Risicomanagement Risicomanagement is steeds meer een actueel thema voor financiële beleidsbepalers, maar zij worstelen vaak met de bijbehorende

Nadere informatie

De onafhankelijke controlfunctie, gepositioneerd in de Three Lines of Defence

De onafhankelijke controlfunctie, gepositioneerd in de Three Lines of Defence Welkom De onafhankelijke controlfunctie, gepositioneerd in de Three Lines of Defence 2 De onafhankelijke controlfunctie, gepositioneerd in de Three Lines of Defence 3 Vraagstelling referaat Onderzoeksvraag:

Nadere informatie

Acht basis soft controls

Acht basis soft controls Acht basis soft controls Tijd voor next level compliance Februari 2016 De meeste Nederlandse ziekenhuizen maken ernst van regelnaleving. Maar voor het bevorderen van gewenst gedrag van medewerkers blijken

Nadere informatie

Meerwaarde Internal Audit functie. 16 maart 2017

Meerwaarde Internal Audit functie. 16 maart 2017 Meerwaarde Internal Audit functie Even voorstellen: Jantien Heimel 2 Even voorstellen: Jeannette de Haan 3 Inhoud 1. Kennismaking 2. Hoe kijken commissarissen aan tegen Internal Audit? Filmpje 3. Wat is

Nadere informatie

Doen we de juiste dingen vs de dingen juist doen

Doen we de juiste dingen vs de dingen juist doen Doen we de juiste dingen vs de dingen juist doen Programma Introductie Better practices Doen we de juiste dingen Discussie Einde 2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland

Nadere informatie

From business transactions to process insights. BPM Round Table, TU/e 26 mei 2014

From business transactions to process insights. BPM Round Table, TU/e 26 mei 2014 From business transactions to process insights BPM Round Table, TU/e 26 mei 2014 Agenda 1 2 3 4 Korte introductie Process mining in de audit Enkele voorbeelden Uitdagingen & de toekomst 1 Korte introductie

Nadere informatie

Vergelijking van de eisen in ISO 9001:2008 met die in ISO FDIS 9001:2015

Vergelijking van de eisen in ISO 9001:2008 met die in ISO FDIS 9001:2015 ISO Revisions Nieuw en herzien Vergelijking van de eisen in ISO 9001:2008 met die in ISO FDIS 9001:2015 Inleiding Dit document maakt een vergelijking tussen ISO 9001:2008 en de Final Draft International

Nadere informatie

Generieke systeemeisen

Generieke systeemeisen Bijlage Generieke Systeem in kader van LAT-RB, versie 27 maart 2012 Generieke systeem NTA 8620 BRZO (VBS elementen) Arbowet Bevb / NTA 8000 OHSAS 18001 ISO 14001 Compliance competence checklist 1. Algemene

Nadere informatie

Wie doet wat? 30-5-2013. Gebruik en beheer van applicaties. Een kader VHIC VHIC. Pagina 1. Pagina 2

Wie doet wat? 30-5-2013. Gebruik en beheer van applicaties. Een kader VHIC VHIC. Pagina 1. Pagina 2 Gebruik en beheer van applicaties Wie doet wat? Pagina 1 Een kader Pagina 2 Bron: daanrijsenbrij, Elementaire bedrijfsinformatica 1 Functioneel beheer Applicaties worden gebruikt door de gebruikersorganisatie.

Nadere informatie

SAP Risk-Control Model. Inzicht in financiële risico s vanuit uw SAP processen

SAP Risk-Control Model. Inzicht in financiële risico s vanuit uw SAP processen SAP Risk-Control Model Inzicht in financiële risico s vanuit uw SAP processen Agenda 1.Introductie in Risicomanagement 2.SAP Risk-Control Model Introductie in Risicomanagement Van risico s naar intern

Nadere informatie

De nieuwe compliance norm ISO 19600 en risicomanagement Een praktijkvoorbeeld voor een license to operate. Arjan Donatz

De nieuwe compliance norm ISO 19600 en risicomanagement Een praktijkvoorbeeld voor een license to operate. Arjan Donatz De nieuwe compliance norm ISO 19600 en risicomanagement Een praktijkvoorbeeld voor een license to operate. Arjan Donatz Group Director, QHSE 11 September 2014. ABOUT US FTS Hofftrans Oil transportation

Nadere informatie

Impact Investing: Hoe positieve impact op maatschappij te vergroten met beleggingen. 7 september 2017

Impact Investing: Hoe positieve impact op maatschappij te vergroten met beleggingen. 7 september 2017 Impact Investing: Hoe positieve impact op maatschappij te vergroten met beleggingen 7 september 2017 9 elementen van effectief beleggen met impact Risico-rendement profiel portefeuille, strategische context

Nadere informatie

Ondernemen dankzij 3 lines of defense. Hoe 3 lines of defense ondernemerschap binnen uw organisatie kan stimuleren

Ondernemen dankzij 3 lines of defense. Hoe 3 lines of defense ondernemerschap binnen uw organisatie kan stimuleren Ondernemen dankzij 3 lines of defense Hoe 3 lines of defense ondernemerschap binnen uw organisatie kan stimuleren Introductie Allebei Bedrijfskundige achtergrond Brede ervaring met non-financial risicomanagement.

Nadere informatie

Doen of laten? Een dag zonder risico s is een dag niet geleefd

Doen of laten? Een dag zonder risico s is een dag niet geleefd Doen of laten? Een dag zonder risico s is een dag niet geleefd Wie, wat en hoe Eric Lopes Cardozo & Rik Jan van Hulst sturen naar succes Doel Delen van inzichten voor praktisch operationeel risico management

Nadere informatie

2010 Integrated reporting

2010 Integrated reporting 2010 Integrated reporting Source: Discussion Paper, IIRC, September 2011 1 20/80 2 Source: The International framework, IIRC, December 2013 3 Integrated reporting in eight questions Organizational

Nadere informatie

Uitkomsten onderzoek Controle en Vertrouwen. 7 mei 2012

Uitkomsten onderzoek Controle en Vertrouwen. 7 mei 2012 Uitkomsten onderzoek Controle en Vertrouwen 7 mei 2012 Voorwoord Onderwerp: resultaten onderzoek Controle en Vertrouwen Geachte heer, mevrouw, Hartelijk dank voor uw medewerking aan het onderzoek naar

Nadere informatie

Terug naar de bedoeling met ISO 9001:2015

Terug naar de bedoeling met ISO 9001:2015 Walvis ConsultingGroep Brengt kwaliteit tot leven Voor kwaliteit van mens en organisatie Terug naar de bedoeling met ISO 9001:2015 Ronald Zwart Vennoot, senior consultant en auditor ronald.zwart@walviscg.nl

Nadere informatie

Vragenlijst onderzoek

Vragenlijst onderzoek Vragenlijst onderzoek Compliance in de zorg KPMG, VCZ en Erasmus Februari 06. HOEVEEL MEDEWERKERS (FTE) TELT HET ZIEKENHUIS?. IN WAT VOOR TYPE ZIEKENHUIS BENT U WERKZAAM? Algemeen 9 Topklinisch 50-000

Nadere informatie

Integraal risicomanagement

Integraal risicomanagement Samenvatting Integraal risicomanagement in 40 Nederlandse ziekenhuizen Inhoud Inleiding 3 Onderzoeksvragen 3 Integraal risicomanagement onvoldoende beschreven 4 Aanbevelingen 5 Over VvAA 7 2 VvAA Risicomanagement

Nadere informatie

In control met Compliance Management

In control met Compliance Management In control met Compliance Management Botlek Studiegroep, 15 september 2016 www.compliancecare.nl Hay Eggen h.eggen@compliancecare.nl 06-27153555 Patrick de Klerk p.deklerk@compliancecare.nl 06-27153555

Nadere informatie

Bent u 100% in Compliance?

Bent u 100% in Compliance? Themabijeenkomst TQC Bent u 100% in Compliance? 6 december 2011 KWA Bedrijfsadviseurs B.V. Robin Sinke 21 december 2011-1 Doel van deze bijeenkomst het brede speelveld van Compliance de praktische invulling

Nadere informatie

ISO9001:2015, in vogelvlucht. Door Tjarko Vrugt

ISO9001:2015, in vogelvlucht. Door Tjarko Vrugt ISO9001:2015, in vogelvlucht Door Tjarko Vrugt 18-11-2015 - Qemc - Tjarko Vrugt Bron: NEN - Delft 2 DE NIEUWE NEN EN ISO 9001 : 2015 Deze presentatie beperkt zich tot de essentie Sktb besteed in 2016

Nadere informatie

Interne audits vanuit risico denken. Kleemans Organisatieadvies Ingrid van Rijckevorsel

Interne audits vanuit risico denken. Kleemans Organisatieadvies Ingrid van Rijckevorsel Interne audits vanuit risico denken Kleemans Organisatieadvies Ingrid van Rijckevorsel Agenda Opening, verwachtingen Theorie risicomanagement Risicogericht auditen Opdracht Opening, verwachtingen Opening

Nadere informatie

Ontwikkelagenda 2015 Ledenbijeenkomst Verkoop zorg en ondersteuning. 9 februari 2015

Ontwikkelagenda 2015 Ledenbijeenkomst Verkoop zorg en ondersteuning. 9 februari 2015 Ontwikkelagenda 2015 Ledenbijeenkomst Verkoop zorg en ondersteuning 9 februari 2015 In het kort - Arjan Ogink Primaire focus op GGz, Care en Jeugd 12 jaar adviseur in de zorg Opgeleid als ingenieur / bedrijfskundige

Nadere informatie

Ervaring nieuwe maturiteitsaudit Het Facilitair Bedrijf

Ervaring nieuwe maturiteitsaudit Het Facilitair Bedrijf Ervaring nieuwe maturiteitsaudit Het Facilitair Bedrijf Annick Seghers Netwerk organisatiebeheersing 20 april 2017 Twee voor de prijs van één Twee rapporten want twee onderdelen in audit Audit (maturiteit)

Nadere informatie

Leiderschap in de nieuwe ISO 9001 / HKZ norm. Door: Bartel Debbaut & Marly Dekkers

Leiderschap in de nieuwe ISO 9001 / HKZ norm. Door: Bartel Debbaut & Marly Dekkers Leiderschap in de nieuwe ISO 9001 / HKZ norm Door: Bartel Debbaut & Marly Dekkers Opdracht Inleiding Inleiding ISO als KMS 2 kanten HARDE KANT - Meten - Monitoring - Analyse - Evaluatie -. ZACHTE KANT

Nadere informatie

Programma doorontwikkeling veiligheidshuizen. Informatiemanagement en privacy 21 november 2011

Programma doorontwikkeling veiligheidshuizen. Informatiemanagement en privacy 21 november 2011 Programma doorontwikkeling veiligheidshuizen Informatiemanagement en privacy 21 november 2011 Presentatie Privacy Binnen het programma doorontwikkeling veiligheidshuizen is Privacy een belangrijk onderwerp.

Nadere informatie

Gedragseffecten in de (internal) audit-professie. 25-jarig jubileum Internal Auditing & Advisory 29 juni 2018

Gedragseffecten in de (internal) audit-professie. 25-jarig jubileum Internal Auditing & Advisory 29 juni 2018 Gedragseffecten in de (internal) audit-professie 25-jarig jubileum Internal Auditing & Advisory 29 juni 2018 1 Introductie John Bendermacher RA CIA 57 jaar Chief Audit Executive ABN AMRO Voorheen SNS REAAL,

Nadere informatie

Toezicht op Financiën. Wim Touw 17 april 2013

Toezicht op Financiën. Wim Touw 17 april 2013 Toezicht op Financiën Wim Touw 17 april 2013 Agenda OMGEVING FINANCIEEL MANAGEMENT SOFT CONTROLS DE ROL VAN DE ACCOUNTANT SPECIFIEKE VRAGEN 1 OMGEVING 2 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004

Nadere informatie

Bekend zijn met de visie en inzet van procesmanagement in de eigen organisatie.

Bekend zijn met de visie en inzet van procesmanagement in de eigen organisatie. en werkwijze BPM awareness Inzicht in de toepassing van BPM op strategisch niveau in het algemeen en binnen de eigen organisatie. Kennismaken met BPM vanuit een strategisch perspectief Nut en toegevoegde

Nadere informatie

Planning & Control. Inleiding. Inhoudsopgave

Planning & Control. Inleiding. Inhoudsopgave Planning & Control Inleiding Planning & Control is de Engelse benaming voor coördinatie en afstemming. Het is gericht op interne plannings- en besturingsactiviteiten. Een heldere Planning & Control functie

Nadere informatie

Aegon Future Fit Governance, cultuur en gedrag in een exponentieel versnellende omgeving

Aegon Future Fit Governance, cultuur en gedrag in een exponentieel versnellende omgeving Aegon Future Fit Governance, cultuur en gedrag in een exponentieel versnellende omgeving Strategie egon Nederland Commissarissen symposium KPMG Amstelveen 9 oktober 2017 Aegon Future Fit Introductie Aegon

Nadere informatie

Sikko Bruinsma

Sikko Bruinsma Regelarm geworteld Sikko Bruinsma 23-01-2018 Agenda Waarom regelarm? Wat is regelarm? Quickscan regelarm Wat hebben we te doen? 2 Regelarm krantenkoppen 3 Regelarm geworteld Waarom regelarm Terugdringen

Nadere informatie

Opdrachtgeverschap 2.0. Toezien op de afspraken in de verwerkersovereenkomst

Opdrachtgeverschap 2.0. Toezien op de afspraken in de verwerkersovereenkomst Opdrachtgeverschap 2.0 Toezien op de afspraken in de verwerkersovereenkomst Doel van deze presentatie Zelf een mening hebben over welke certificering/ verklaring het beste past bij een af te nemen dienst

Nadere informatie

December 2018 kpmg.nl

December 2018 kpmg.nl Onderzoek fusie en samenwerking woningcorporaties 2018 December 2018 kpmg.nl Kleinere en middelgrote corporaties zoeken actief samenwerking op! Woningcorporaties hebben te maken met uiteenlopende uitdagingen.

Nadere informatie

Compliance Charter. Pensioenfonds NIBC

Compliance Charter. Pensioenfonds NIBC Compliance Charter Pensioenfonds NIBC Vastgesteld in bestuursvergadering 9 december 2016 Inleiding Pensioenfonds NIBC voert de pensioenregeling van NIBC Bank N.V. uit. Het pensioenfonds is een stichting

Nadere informatie

SEMINAR PRAKTISCH RISICOMANAGEMENT d.d. 1 juni 2010 in De Meern

SEMINAR PRAKTISCH RISICOMANAGEMENT d.d. 1 juni 2010 in De Meern SEMINAR PRAKTISCH RISICOMANAGEMENT d.d. 1 juni 2010 in De Meern Programma 13.30 uur Opening 13.40 uur Risicomanagement in het onderwijs door Marien Rozendaal RA 14.30 uur Pauze 15.00 uur Risicomanagement

Nadere informatie

Recept 4: Hoe meten we praktisch onze resultaten? Weten dat u met de juiste dingen bezig bent

Recept 4: Hoe meten we praktisch onze resultaten? Weten dat u met de juiste dingen bezig bent Recept 4: Hoe meten we praktisch onze resultaten? Weten dat u met de juiste dingen bezig bent Het gerecht Het resultaat: weten dat u met de juiste dingen bezig bent. Alles is op een bepaalde manier meetbaar.

Nadere informatie

Compliance: is dat de bedoeling? Workshop: Van controle naar vertrouwen

Compliance: is dat de bedoeling? Workshop: Van controle naar vertrouwen Compliance: is dat de bedoeling? Workshop: Van controle naar vertrouwen Compliance de theorie Compliance is het zodanig inrichten van de structuur, systemen en cultuur van een zorgorganisatie dat wordt

Nadere informatie

Risico s in beeld. Wat nu? Door Ilona Hoving 1

Risico s in beeld. Wat nu? Door Ilona Hoving 1 Risico s in beeld. Wat nu? 29-9-2015 Door Ilona Hoving 1 Even voorstellen Ilona Hoving 29-9-2015 Door Ilona Hoving 2 Wat gaan we DOEN? Korte introductie op thema Aan de slag met risico s Hoe waardeer je

Nadere informatie

Governance - hoe geef je dat goed vorm en wat vraagt de norm?

Governance - hoe geef je dat goed vorm en wat vraagt de norm? Governance - hoe geef je dat goed vorm en wat vraagt de norm? HKZ-Kwaliteitsdag, 17 april 2018 1 SAFER, SMARTER, GREENER Agenda Introductie DNV GL Introductie Governancecode Zorg Evolutie/ontwikkeling

Nadere informatie

WWW.CAGROUP.NL COMPLIANCE RADAR HET MEEST COMPLETE BESTURINGSSYSTEEM VOOR GEMEENTEN.

WWW.CAGROUP.NL COMPLIANCE RADAR HET MEEST COMPLETE BESTURINGSSYSTEEM VOOR GEMEENTEN. WWW.CAGROUP.NL COMPLIANCE RADAR HET MEEST COMPLETE BESTURINGSSYSTEEM VOOR GEMEENTEN. COMPLIANCE RADAR De Compliance Radar helpt gemeenten een brug te slaan tussen beleidsdoelstellingen en uitvoering. Door

Nadere informatie

4.2 Inzichten in de behoeften en verwachtingen van de belanghebbenden. 4.3 Het toepassingsgebied van het milieumanagementsystee m vaststellen

4.2 Inzichten in de behoeften en verwachtingen van de belanghebbenden. 4.3 Het toepassingsgebied van het milieumanagementsystee m vaststellen 4 Context van de organisatie 4 Milieumanagementsysteemeisen 4.1 Inzicht in de organisatie en haar context 4.2 Inzichten in de behoeften en verwachtingen van de belanghebbenden 4.3 Het toepassingsgebied

Nadere informatie

Reglement Raad van Toezicht Bijlage G: profielschets bestuurssecretaris Bijlage H: profielschets controller

Reglement Raad van Toezicht Bijlage G: profielschets bestuurssecretaris Bijlage H: profielschets controller Reglement Raad van Toezicht Bijlage G: profielschets bestuurssecretaris Bijlage H: profielschets controller Versie: 2017.01 Vastgesteld door Raad van Toezicht: 23 november 2017 Inhoudsopgave 1. Profielschets

Nadere informatie

Portfoliomanagement. Management in Motion 7 maart 2016

Portfoliomanagement. Management in Motion 7 maart 2016 Portfoliomanagement Management in Motion 7 maart 2016 PMO Institute Julianalaan 55 3761 DC Soest I: www.pmoinstitute.com I: www.thinkingportfolio.nl E: info@pmoinstitute.com Tjalling Klaucke E: tj.klaucke@pmoinstitute.com

Nadere informatie

Hierbij informeren wij u graag over de introductie van de onlangs uitgebrachte 2015 versies van de NEN-EN-ISO 9001 en NEN-EN-ISO normen.

Hierbij informeren wij u graag over de introductie van de onlangs uitgebrachte 2015 versies van de NEN-EN-ISO 9001 en NEN-EN-ISO normen. Postbus 159 6700 AD Wageningen Nieuwe Kanaal 9C 6709 PA Wageningen Telefoon: (0317) 45 34 25 Fax: (0317) 41 26 10 E-mail: mail@skh.org Website: http:/www.skh.org K.v.K. Arnhem 09190347 Rabobank rek. nr.

Nadere informatie

Risicogebaseerd denken De PDCA-cyclus De procesbenadering... 42

Risicogebaseerd denken De PDCA-cyclus De procesbenadering... 42 INHOUD VOORWOORD... 13 HOOFDSTUK 1. INLEIDING... 15 1.1. Introductie... 15 1.1.1. Naar een visie op veiligheidsmanagement... 15 1.1.1.1. Het uitgangspunt van beheersing... 16 1.1.1.2. Het uitgangspunt

Nadere informatie

ALS ORGANISATIE IN SHAPE MET P3O Judith Engelberts

ALS ORGANISATIE IN SHAPE MET P3O Judith Engelberts ALS ORGANISATIE IN SHAPE MET P3O 29-03-2018 Judith Engelberts Programma: 1. P3O; wat en waarom? 2. Welk P3O modellen zijn er en welke past bij mijn organisatie? 3. Welke dienstverlenening kent het P3O?

Nadere informatie

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000 Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 11 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER...

Nadere informatie

Investment Management. De COO-agenda

Investment Management. De COO-agenda Investment Management De COO-agenda Vijf thema s 1) Markt 2) Wet- en regelgeving 3 5) Rol van de COO 5 3) Operations 4) Technologie 2012 KPMG Accountants N.V., registered with the trade register in the

Nadere informatie

Risk & Compliance Charter Clavis Family Office B.V.

Risk & Compliance Charter Clavis Family Office B.V. Risk & Compliance Charter Clavis Family Office B.V. Datum: 15 april 2013 Versie 1.0 1. Inleiding Het Risk & Compliance Charter (charter) bevat de uitgeschreven principes, doelstellingen en bevoegdheden

Nadere informatie

Digitalisering in de zorg en de rol van de controller

Digitalisering in de zorg en de rol van de controller Digitalisering in de zorg en de rol van de controller Verbeter uw uitgangspositie bij toetsing door de Belastingdienst 16 februari 2016 Annette Pol Habing Marieke Herber AGENDA 1. Inleiding 2. Praktijkvoorbeelden

Nadere informatie

De nieuwe ISO-normen: meer dan KAM-management alleen!

De nieuwe ISO-normen: meer dan KAM-management alleen! De nieuwe ISO-normen: meer dan KAM- alleen! Dick Hortensius Senior consultant Managementsystemen NEN Milieu & Maatschappij dick.hortensius@nen.nl 1 Wat kunt u verwachten? Ontwikkelingen systeemnormen Plug-in

Nadere informatie

Documentenanalyse Veiligheidsvisitatiebezoek

Documentenanalyse Veiligheidsvisitatiebezoek Ingevuld door: Naam Instelling: Documentenanalyse Veiligheidsvisitatiebezoek In de documentenanalyse wordt gevraagd om verplichte documentatie en registraties vanuit de NTA 8009:2007 en HKZ certificatieschema

Nadere informatie

Matrix Comply-or-Explain Code Banken 2017

Matrix Comply-or-Explain Code Banken 2017 Matrix Comply-or-Explain Code Banken 2017 In oktober 2014 heeft de Nederlandse Vereniging van Banken de herziene Code Banken (de "Code Banken"), onderdeel van een pakket met de naam "Future Oriented Banking"

Nadere informatie

IORP II IMPLEMENTATIE RISK GOVERNANCE RONALD HAMAKER 27 SEPTEMBER 2018

IORP II IMPLEMENTATIE RISK GOVERNANCE RONALD HAMAKER 27 SEPTEMBER 2018 IORP II IMPLEMENTATIE RISK GOVERNANCE RONALD HAMAKER 27 SEPTEMBER 2018 Ontwikkeling in wetgeving Wft Solvency 2 Basel 3 (3.5) Wtk/ Wtv Basel 2 IORP I (2005) PW/FTK (2007) nftk (2015) IORP II (2017) PSW

Nadere informatie

6. Project management

6. Project management 6. Project management Studentenversie Inleiding 1. Het proces van project management 2. Risico management "Project management gaat over het stellen van duidelijke doelen en het managen van tijd, materiaal,

Nadere informatie

VISIE OP TOEZICHT LAVERHOF

VISIE OP TOEZICHT LAVERHOF VISIE OP TOEZICHT LAVERHOF Inleiding De raad van toezicht van Laverhof heeft de wettelijke taak toezicht te houden op de besturing door de raad van bestuur en op de algemene gang van zaken binnen Laverhof

Nadere informatie

OHSAS certificaat voor het waarborgen van veiligheid

OHSAS certificaat voor het waarborgen van veiligheid OHSAS 18001-certificaat voor het waarborgen van veiligheid > continue verbetering > voordelen > internationaal erkende norm > eigen verantwoordelijkheid > compleet arbo- en veiligheidsmanagementsysteem

Nadere informatie

Wie ben ik? WHY: Definitie audit. Effectief auditprogramma (opbouw) GoRisk. NEN Introductie-evenement ISO AUDITING IN BEWEGING

Wie ben ik? WHY: Definitie audit. Effectief auditprogramma (opbouw) GoRisk. NEN Introductie-evenement ISO AUDITING IN BEWEGING NEN Introductie-evenement ISO 19011 AUDITING IN BEWEGING Effectief Auditprogramma Edwin Martherus, GoRisk Beatrixgebouw Utrecht, 20 sept 2018 GoRisk Wie ben ik? Ø Technisch, bedrijfskundig, financieel

Nadere informatie

Van VCA naar OHSAS 18001:2007 naar ISO/CD 45001.2

Van VCA naar OHSAS 18001:2007 naar ISO/CD 45001.2 Van VCA naar OHSAS 18001:2007 naar ISO/CD 45001.2 Jacques Schouwenaars 13 oktober 2015 Onderwerpen Verschillen VCA en OHSAS 18001? ISO/CD 45001.2 Aandachtsgebieden tijdens certificatieaudits Voordelen

Nadere informatie

Strategische ontwikkelingen in de zorg en de rol van de OR. Workshop medezeggenschapsdag ziekenhuizen 2014 OR Fusies en taakstellingen

Strategische ontwikkelingen in de zorg en de rol van de OR. Workshop medezeggenschapsdag ziekenhuizen 2014 OR Fusies en taakstellingen Strategische ontwikkelingen in de zorg en de rol van de OR Workshop medezeggenschapsdag ziekenhuizen 2014 OR Fusies en taakstellingen Met het oog op de toekomst: Kantelpunt in het zorglandschap dient zich

Nadere informatie

In 10 stappen naar een managementsysteem

In 10 stappen naar een managementsysteem In 10 stappen naar een managementsysteem Luc Bortels Publisher HSE 9/2/2017 Luc Bortels Publisher Health, Safety & Environment bij Wolters Kluwer meer dan 25 jaar ervaring in het opzetten van systemen

Nadere informatie

DNB Pensioenseminar. Parallelsessie Beleggingen. 21 september 2011

DNB Pensioenseminar. Parallelsessie Beleggingen. 21 september 2011 DNB Pensioenseminar Parallelsessie Beleggingen 21 september 2011 Hoofdvragen I. Wat maakt iemand een goede bestuurder op het gebied van beleggingen? II. Wat verwacht u van de toezichthouder op het gebied

Nadere informatie

Gemeenten Gelderland. Nieuwe perspectieven 1. Naar een duurzaam begrotingsevenwicht. Frank van der Lee & Anton Revenboer partners BDO Advisory

Gemeenten Gelderland. Nieuwe perspectieven 1. Naar een duurzaam begrotingsevenwicht. Frank van der Lee & Anton Revenboer partners BDO Advisory Gemeenten Gelderland Naar een duurzaam begrotingsevenwicht Nieuwe perspectieven 1 Frank van der Lee & Anton Revenboer partners BDO Advisory Wat gaan we doen? 1. Inleiding en verwachtingen 2. Bevindingen

Nadere informatie