Nuttige tips voor goede contracten L. DE MEYERE A. VAN OEVELEN F. WALSCHOT Editor: Centrum voor beroepsvervolmaking in de rechten KLUWER
Inhoudsopgave Woord vooraf IX /. Prijsbepalingsclausules 1 A. Inleiding 1 1. De koopovereenkomst 1 2. De aannemingsovereenkomst 3 3. De licentieovereenkomst 5 a. Een betaling van een "Lump sum" 5 b. Royalty's gebaseerd op de omzet 5 c. Per unit royalty's 5 d. Een aanbetaling gevolgd door periodieke royalty's 6 B. Voorbeelden van clausules 6 1. De koopovereenkomst 6 a. Voorbeeld 1 6 b. Voorbeeld 2 6 2. De aannemingsovereenkomst 6 a. Voorbeeld 1 6 b. Voorbeeld 2 6 3. De licentieovereenkomst 7 a. Voorbeeld 1 7 b. Voorbeeld 2 7 //. De prijsherzieningsclausules 8 A. De normale prijs 8 B. De prijsherziening 9 1. Waarom prijsherzieningsformules? 10 2. Modelformule voor prijsherziening 10 3. Toepassingsmodaliteiten 11 a. Wetgeving 11 b. Waarde van de coefficienten 11 c. Grondstofprijzen 12 d. Lonen 12 e. Refertedata en termijnen van wijziging 12 4. Vrijwaringsclausule 13 5. Overheidsopdrachten 13 C. Voorbeelden van prijsherzieningsclausules 13 1. De koopovereenkomst 13 a. Voorbeeld 1 13 b. Voorbeeld 2 14 2. De aannemingsovereenkomst 14 ///. Clausules betreffende de wijze van betaling 15 A. Inleiding 15 1. De koopovereenkomst 15 2. De aannemingsovereenkomst 16 3. Licentieovereenkomsten 17 B. Voorbeelden van clausules 18 1. De verkoopovereenkomst 18 a. Voorbeeld 1 18 b. Voorbeeld 2 18 c. Voorbeeld 3 18 d. Voorbeeld 4 18 Nuttige tips voor goede contiacten
Inhoud e. Voorbeeld 5 18 2. Aannemingsovereenkomsten 19 3. Licentieovereenkomsten 20 a. Voorbeeld 1 20 b. Voorbeeld 2 20 TV. Interpretatieclausules 22 A. Inleiding 22 B. Voorbeelden van clausules 24 1. Voorbeeld 1 24 2. Voorbeeld 2 25 3. Voorbeeld 3 25 V. Exoneratieclausules 26 A. Begripsomschrijving en onderscheid met aanverwante begrippen 26 B. Verschijningsvormen 28 C. De aanvaarding van exoneratieclausules 29 D. De interpretatie van exoneratieclausules 31 E. De geoorloofdheid van exoneratieclausules 33 1. Principiele geoorloofdheid 33 2. Gemeenrechtelijke uitzonderingen 35 a. Bijzondere wettelijke bepalingen van openbare orde of van dwingend recht... 35 b. Exoneratieclausules die de schuldenaar vrijstellen van aansprakelijkheid voor zijn persoonlijke opzettelijke fout 36 c. Exoneratieclausules die iedere zin of betekenis ontnemen aan de aard van het door de partijen beoogde contract 39 3. Bijkomende uitzonderingen in koop- en dienstverleningscontracten tussen professionele verkopers of dienstverleners en consumenten 41 4. Bijkomende uitzonderingen in koop- en dienstverleningscontracten tussen professionele verkopers of dienstverleners en consumenten alsmede in overeenkomsten tussen beoefenaren van vrije beroepen en hun clienten 44 a. Exoneratieclausules voor schade door overlijden of lichamelijk letsel 44 b. Exoneratieclausules die de rechten van de consument c.q. client bij wanprestatie van de verkoper c.q. vrije beroepsbeoefenaar op ongepaste wijze uitsluiten of beperken 45 F. Bijlage: voorbeelden van exoneratieclausules 46 VI. Overmacht- en imprevisieclausules 48 A. Beknopt overzicht van de gemeenrechtelijke regeling 48 1. De overmachtsleer 48 2. De imprevisieleer 50 B. Overmachtclausules 51 1. Verschijningsvormen 51 2. Geoorloofdheid 53 C. Imprevisieclausules 54 1. Begrip en verschijningsvormen 54 2. Geoorloofdheid 56 D. Bijlage A: Voorbeelden van overmachtclausules 57 E. Bijlage B: Voorbeelden van imprevisieclausules 58 VII. Schadebedingen 60 A. Begrip en onderscheid met zgn. "opzegbedingen" 60 1. Begrip 60 2. Onderscheid met zgn. "opzegbedingen" 61 B. Verschijningsvormen 62 C. De interpretatie van schadebedingen 63 VI
lnhoud D. De geoorloofdheid van schadebedingen 64 1. In het gemene recht 64 2. In specifieke wetsbepalingen 68 E. Bijlage: Voorbeelden van schadebedingen 73 VIII. Verjaringsclausules 75 A. Begrip en verschijningsvormen 75 B. Geoorloofdheid 75 1. Principes...- 75 2. Toepassingen 76 C. Bijlage: Voorbeelden van verjaringsclausules 79 IX. Ontbindingsbedingen 80 A. Overzicht van de juridische context 80 B. Het uitdrukkelijk ontbindend beding 82 1. Algemeen 82 2. Gevallen waarin een uitdrukkelijk ontbindend beding wettelijk uitgesloten of gereglementeerd is 83 3. Vergelijking van de rechterlijke tussenkomst bij een stilzwijgend en een uitdrukkelijk ontbindend beding 85 4. Wijze van formulering van de tot ontbinding aanleiding gevende wanprestatie in een uitdrukkelijk ontbindend beding 88 5. Keuzerecht van de schuldeiser 89 6. lnhoud van een uitdrukkelijk ontbindend beding 90 7. Voorbeelden van uitdrukkelijk ontbindende bedingen 91 X. Ingebrekestellingsbedingen 98 A. Ingebrekestelling 98 1. Definitie en doel 98 2. Tijdstip van ingebrekestelling 99 3. Afwijkingen van de principiele verplichting tot ingebrekestelling 100 a. Wettelijke vrijstelling van verplichting 100 b. Contractuele regelingen 101 c. Overige gevallen waarin geen ingebrekestelling verplicht is 102 4. Vorm en de inhoud van de ingebrekestelling 103 5. Gevolgen van de ingebrekestelling 107 a. Moratoire schadevergoeding 107 b. Verbintenissen tot betaling van een geldsom: moratoire interesten 107 c. Verplaatsing van het risico 108 6. Bijzondere bepalingen inzake betalingsachterstand bij handelstransacties 109 a. Essentiele elementen 109 b. Betalingsachterstand en ingebrekestelling 110 7. Besluit 113 8. Enkele voorbeelden van factuurvoorwaarden en ingebrekestellingen 115 XI. Bewijsclausules 118 A. Begrip en verschijningsvormen 118 B. Geoorloofdheid 119 1. Principiele geoorloofdheid 119 2. Beperkingen en uitzonderingen 121 a. Gemeenrechtelijke beperkingen 121 b. Specifieke beperkingen in koop- en dienstverleningscontracten tussen professionele verkopers of dienstverleners en consumenten alsmede in overeenkomsten tussen beoefenaren van vrije beroepen en hun clienten 121 c. Specifieke beperkingen bij overeenkomsten op afstand en bij verkoopovereenkomsten met een consument gesloten buiten de onderneming van de verkoper.. 123 C. Bijlage: Voorbeelden van bewijsclausules 124 Nuttige tips voor goede contracten V -11
lnhoud XII. Confidentialiteitsclausules 125 A. Inleiding 125 1. Octrooi tegenover knowhow 126 a. Definities 126 b. Gevolgen van dit onderscheid 128 2. De bescherming van knowhow 130 a. Burgerrechtelijke beschermingsmiddelen 130 b. Eenzijdige beschermingsmiddelen 131 c. De contractuele bescherming: geheimhoudingsclausules 133 B. Voorbeelden van clausules 138 1. Voorbeeld voor onderaannemers en leveranciers 138 2. Voorbeeld voor een samenwerkingsakkoord 138 3. Voorbeeld van een clausule in een contract met een studiebureau of een universiteit. 139 XIII. Niet-mededingingsclausules 140 A. Inleiding 140 1. Contractuele bedingen en impliciete verbintenissen 140 2. Niet-mededingingsclausules en de wet op de economische mededinging 142 B. Voorbeelden van clausules 144 1. Voorbeelden in onderaannemingscontract 144 a. Voorbeeld 1 144 b. Voorbeeld 2 144 2. Voorbeeld in research- en ontwikkelingsovereenkomst 145 3. Voorbeeld in samenwerkingsakkoord 145 4. Voorbeeld in agentuurovereenkomst 145 5. Voorbeeld in verkoop van aandelen 146 6. Voorbeeld in schadebeding bij niet-mededinging 146 XIV. Nietigheidsclausules 147 A. Inleiding 147 B. Voorbeelden van clausules 149 1. Voorbeeld 1 149 2. Voorbeeld 2 149 3. Voorbeeld 3 149 4. Voorbeeld 4 - Invalid clauses 149 5. Voorbeeld 5 149 6. Voorbeeld 6 150 7. Voorbeeld 7 150 XV. De vierhoekenclausule 151 A. Inleiding 151 B. Voorbeelden van clausules 153 1. Voorbeeld 1 153 2. Voorbeeld 2 154 3. Voorbeeld 3 154 4. Voorbeeld 4 154 VIII