INHOUD. Deel I. Privaatrechtelijke aspecten... 1

Transcriptie

1 Deel I. Privaatrechtelijke aspecten Hoofdstuk 1. Wettelijk kader van het samenwonen Wet inwerkingtreding Civielrechtelijk begrip wettelijke samenwoning Verklaring van wettelijke samenwoning (art B.W.) Bepalingen van primaire of dwingende aard (art B.W.) Gezinswoning Bijdragen in de lasten Schulden Bepalingen van secundaire of aanvullende aard (art B.W.) Einde van de wettelijke samenwoning (art B.W.) Erfrecht voor de wettelijk samenwonende Hoofdstuk 2. Wettelijk samenwonen en het onroerend goed Bescherming van de woning Dringende en voorlopige maatregelen Gemeenschappelijke verblijfplaats (art. 1479, lid 1 B.W.) Deel II. Fiscaalrechtelijke aspecten Hoofdstuk 1. Het begrip samenwonenden vanuit het schenkings- en successierecht Vlaams gewest Successierecht Historiek Begrip samenwonenden Wettelijk samenwonenden Feitelijk samenwonenden Algemeen Bewijsvoering Weerlegbaar vermoeden Overmacht Gemeenschappelijke huishouding In beginsel: geen uitsluitingen Soms testament noodzakelijk Overzicht tarieven Tabel I Tarief in rechte lijn, tussen echtgenoten en samenwonenden Tabel II Tarief tussen broers en zussen en tussen andere personen Aparte taxatie Gezinswoning Algemeen Samenwonenden en onroerend goed V

2 Rechthebbenden Begrip gezinswoning Aanrekening passief Bewijsvoering Belastingkrediet Schenkingsrecht Historiek Samenwonenden Overzicht tarieven Onroerende goederen Bouwgronden Roerende goederen Brussels gewest Successierecht Historiek Wettelijk samenwonenden Overzicht tarieven Tabel I Tarief in rechte lijn, tussen echtgenoten en tussen wettelijk samenwonenden Tabel II Tarief tussen broers en zussen Tabel III Tarief tussen ooms of tantes Tabel IV Tarief tussen alle andere personen Gezinswoning Algemeen Voorwaarden Abattement Schenkingsrecht Historiek Wettelijk samenwonenden Overzicht tarieven Onroerende goederen Gezinswoning Roerende goederen Waals gewest Successierecht Historiek Wettelijk samenwonenden Overzicht tarieven Tabel I Tarief in rechte lijn, tussen echtgenoten en wettelijk samenwonenden Tabel II Tarief tussen broers en zussen, ooms en tantes en neven en nichten, alle andere personen Gezinswoning Algemeen Voorwaarden Gevolgen van de aparte taxatie VI Kluwer

3 3.2. Schenkingsrecht Historiek Wettelijk samenwonenden Overzicht tarieven Onroerende goederen Gezinswoning Roerende goederen Overzichtstabel samenwonenden in de drie gewesten Hoofdstuk 2. Een van beide partners is eigenaar van het onroerend goed Testamentaire bescherming Algemeen Juridische bezwaren Fiscale aspecten Conventionele bescherming Huurovereenkomst Bruikleen Verkoop/schenking met beding van aanwas Toegevoegd intern gemeenschappelijk vermogen Aankoopoptie Later huwelijk Zonder huwelijkscontract Inbreng in huwgemeenschap Op het ogenblik van de inbreng Op het ogenblik van het overlijden Scheiding van goederen met beperkte gemeenschap Op het ogenblik van de inbreng Op het ogenblik van het overlijden Hoofdstuk 3. Beide partners zijn eigenaars van het onroerend goed via het beding van tontine of aanwas Historiek en inleidende begrippen Historiek van de tontine Tontine in ons huidig rechtssysteem Het begrip tontine in de rechtsleer Oudere rechtsleer Huidige rechtsleer Vormen van verkrijging Aankoop of schenking Burgerlijke maatschap vereniging Aanwas Volle eigendom of vruchtgebruik Roerende en onroerende goederen Tontine Tontine versus aanwas Babylonische spraakverwarring Aanwasbeding Samenwonenden en onroerend goed VII

4 Onderscheid tussen tontine en aanwas Tontine in volle eigendom Kenmerken Kanscontract Aleatoir karakter Onder bezwarende titel Het belang van deze kenmerken Samenspel van ontbindende en opschortende voorwaarden Gevolgen Terugwerkende kracht Onmiddellijke eigendomsoverdracht Rechtstreekse tussenkomst van de verkoper in de akte Geen overeenkomst over een niet-opengevallen nalatenschap Tontine van vruchtgebruik Formule van de gekruiste aankoop (formule ISTAS) Tontine beperkt in de tijd Tontine en schuldeisers Schuldeisers van e e n van beide partijen (kopers) Schuldeisers van beide partijen (kopers) Het einde van de tontine Overlijden Overeenkomst Uitdrukkelijk Stilzwijgend Fiscale gevolgen van de verzaking Belang bij de verzaking Aanwas Aanwas van volle eigendom Gemeenschappelijke kenmerken van tontine en aanwas Kanselement Doelstelling Fiscale gevolgen Verschilpunten tussen tontine en aanwas Opschortende en ontbindende voorwaarden Terugwerkende kracht Eigendomsoverdracht Contractanten Akten Verdeelde goederen Het einde van de aanwas Belang van het onderscheid Aanwas van vruchtgebruik Fiscale gevolgen Bij de aankoop Tontine VIII Kluwer

5 Aanwas Bij het overlijden Registratierechten Heffing Tontine Aanwas Tarief Tontine Aanwas Belastbare grondslag In volle eigendom In vruchtgebruik Bijkomende pleegvormen Bijkomende verklaring Overschrijving op het hypotheekkantoor Bij verzaking in een latere akte Registratierechten Gevolgen van de verzaking Bijhorende fiscale problemen Toepassing van het verminderde tarief bij aankoop Kleine landeigendommen en bescheiden woningen (5 of 6%) Handelaars in onroerende goederen (5%) Wederverkoop (teruggave registratierechten) Tontine Aanwas Aanwas/tontine met optie Hoofdstuk 4. Concrete toepassing zin of onzin van tontine/aanwasbeding voor echtgenoten/samenwonenden Samenwonenden Rechtstreekse aankoop door beide samenwonenden Drie hypotheses Hypothese 1: de akte aankoop omvat geen tontine/aanwasbeding en er is nadien geen testament opgemaakt Hypothese 2: de akte aankoop omvat geen tontine/aanwasbeding en er is nadien wel een testament opgemaakt Hypothese 3: de akte aankoop omvat een tontine(aanwas)beding Toelichting met cijfervoorbeeld Hypothese 1: aankoop ZONDER TONTINE/ AANWASBEDING Hypothese 2: aankoop MET tontine/aanwasbeding (volle eigendom) Heeft tontine/aanwasbeding nog zin? Samenwonenden en onroerend goed IX

6 1.2. Een van beide partners is al eigenaar van het onroerend goed Huwelijk na tontine Hypothese 1: in de akte aankoop is er geen tontinebeding voorzien en nadien wordt er geen aanwasbeding opgesteld Hypothese 2: in de akte aankoop is er geen tontinebeding voorzien en nadien wordt er wel een aanwasbeding opgesteld Hypothese 3: in de akte aankoop werd wel een tontinebeding voorzien Principe Verzaking aan het tontinebeding Echtgenoten Civielrechtelijke aspecten Erfrecht Grotere bescherming dan de wet Bescherming van niet-preferentie le goederen Bescherming tegen onterving Bescherming tegen omzettingsrecht Huwelijksvermogensrecht Stelsel van zuivere scheiding van goederen Stelsel met gemeenschapsgoederen Fiscale aspecten Aankoop zonder tontine/aanwasbeding De overledene had zijn laatste woonplaats in het Waals Gewest De overledene had zijn laatste woonplaats in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest De overledene had zijn laatste woonplaats in Vlaanderen Aankoop met tontinebeding (volle eigendom) Aankoop met aanwasbeding (volle eigendom) Zin of onzin van het tontine/aanwasbeding Trefwoordenregister X Kluwer