v Deel A Inleiding 1 Wat is een project? 3 1.1 Inleiding 3 1.2 Prince2 4 1.3 pico 6 1.4 Wanneer is een fase afgerond? 7 1.5 Wanneer spreek je van een geslaagd project? 8 1.6 Waarom mislukt een project? 9 2 Hoe werk je projectmatig? 11 Stap 1: Kies een fase 12 Stap 2: Gebruik de snelkaart 12 Stap 3: Pas het sjabloon toe 15 Stap 4: Gebruik de evaluatieformulieren 17 Stap 5: Lever je materiaal op 19 Stap 6: Bespreek persoonlijke en groepsevaluatie 20 3 Hoe werk je samen? 29 3.1 De rollen en verantwoordelijkheden van de student 30 3.2 De rollen en verantwoordelijkheden van de docent 38 3.3 De rollen en verantwoordelijkheden van de externen 39 3.4 Wie neemt het initiatief bij welke fase? 39 3.5 Algemene spelregels 41 3.6 Belangen van jezelf en de groep 43 3.7 Feedbacktips 44 4 Allerlei praktische zaken voor je begint! 47 4.1 Ik moet een product opleveren maar wat is dat eigenlijk? 47 4.2 Waarom moet ik mijn product opdelen in deelproducten? 48 4.3 Hoe breng ik de wensen en eisen per deelproduct in kaart? 49 4.4 Ken je grenzen 50 4.5 De klantvraag en het verborgen probleem 50 4.6 Bezwaren en de klant overtuigen met de Drie B s 52 4.7 Wie is nou mijn klant? 55 4.8 Wat moet je met gebruikers? 56 4.9 Be smart! 56
vi Deel B De fasen Fase 0: De eerste stappen 61 A De briefing 62 0.1 De briefing 62 B Het tijdspad 64 0.2 Het tijdspad 64 C Wat wil je bereiken? 65 0.3 Wat wil je persoonlijk bereiken met dit project? 65 0.4 Welke competenties zijn aan bod gekomen in deze fase? 68 0.5 Sjablonen 69 0.6 En nu in de praktijk 73 0.6.1 Ieder zijn eigen rol 73 0.6.2 Zoek de verschillen 74 0.6.3 Plannen maken, plannen breken 75 0.6.4 Wat ben ik competent! 75 0.6.5 Wat wil je bereiken? 76 0.6.6 Daar ben ik geknipt voor 77 Fase 1: Het samenwerkingscontract 81 A Organisatiebeheer 82 1.1 Het samenwerkingscontract in detail 82 1.1.1 De rollen en hun verantwoordelijkheden 82 1.1.2 Zorg voor productiviteit en continuïteit 83 1.1.3 Creëer je werksfeer 83 1.1.4 Ben je er nu alweer niet? 84 1.1.5 De spelregels en de consequenties 85 1.1.6 Wat mag het kosten? 85 1.1.7 Goed overleg organiseer je van tevoren 86 1.1.8 Het organiseren van je oplevering 87 1.1.9 Het logboek 87 B Informatiebeheer 88 1.1.10 Hoe beheer je je documentatie 1.1.11 Welke bronnen zijn er voor mij beschikbaar? 89 1.1.12 Wat hebben wij in huis als projectgroep? 90 C Kwaliteitsbeheer 90 1.1.13 Wat is het bedrijfsprofiel van jouw organisatie? 90 1.1.14 Hoe noem je je bedrijf? 92 1.1.15 Hoe ziet je logo eruit? 93 1.1.16 Wat wordt je slogan? 93 1.1.17 De huisstijl van je organisatie 94 1.1.18 De verwerking van je documentatie 94 1.1.19 De wijze waarop je evalueert 95 1.2 Welke competenties zijn aan bod gekomen in deze fase? 97
vii 1.3 Sjablonen 97 1.4 En nu in de praktijk 100 1.4.1 En dat noem jij kwaliteit? 100 1.4.2 Een indruk achter laten 101 Fase 2: De quickscan 103 A De kaders 104 2.1 De klantvraag 104 2.2 Wie wil er gebruik maken van jouw product 106 2.3 Wie heeft er belang bij dit product? 107 2.4 Welke eisen stelt de klant 107 B De details 108 2.5 Uit welke deelproducten bestaat mijn eindproduct 108 2.6 Eisen per (deel)product 108 2.6.1 Vormgeving 109 2.6.2 Gebruikersvriendelijkheid 109 2.6.3 Functionaliteit 110 2.6.4 Technische eisen 110 2.6.5 Beveiliging 111 2.7 Onduidelijkheden per deelproduct 111 2.8 De grenzen van een product 112 2.8.1 Beschikbaar budget 113 2.8.2 Beschikbare tijd 113 2.8.3 Welke competenties missen we? 114 2.8.4 Gestelde functionaliteit 114 2.8.5 Beschikbare technologie 114 2.8.6 Toegestane implementatie 115 2.8.7 Gestelde wensen of eisen van de klant 115 C De organisatie 116 2.9 Wat is jouw rol, wat is mijn rol? 116 2.10 Interne en externe communicatie 116 2.11 De vragen aan de klant 116 2.12 Welke competenties zijn aan bod gekomen in deze fase? 119 2.13 Sjablonen 119 2.14 En nu in de praktijk 121 2.14.1 Ken je klant 121 2.14.2 Herken het probleem (1) 122 Fase 3: De verwachtingen van de klant 123 A Het gesprek 124 3.1 Het gesprek met de klant 124 3.1.1 De voorbereiding van je gesprek 124 3.1.2 Speerpunten tijdens je gesprek 126
viii 3.2 De structuur van het gesprek met de klant 129 3.2.1 De opening van het gesprek 129 3.2.2 Uiteenzetten van de wensen en eisen van de klant 130 3.2.3 Definiëren van de klantvraag 130 3.2.4 Beperkingen die door de klant zijn opgelegd 131 3.2.5 Opheldering van zaken 132 3.2.6 Het aanbieden van extra service of diensten 132 3.2.7 De beslissingsbevoegdheid waarborgen 132 3.2.8 De contactpersonen 133 3.2.9 Afspraken maken met de klant 133 3.2.10 De afronding van een gesprek 134 3.3 De nabespreking van je gesprek 134 B De service 135 3.4 De verschillende soorten diensten die jouw organisatie kan bieden 135 3.4.1 De ondersteuning van gebruikers bij de implementatie 136 3.4.2 Inspelen op de toekomstverwachtingen van de klant 137 3.4.3 De service die je op de langere termijn kunt bieden 137 3.4.4 Extra mogelijkheden die door implementatie geboden kunnen worden 137 3.4.5 Extra uitbreidingen of aanpassingen die aansluiten bij het gevraagde eindproduct 138 C De brief en de rapportage 138 3.5 Het gesprek op papier 138 3.6 Welke competenties zijn aan bod gekomen in deze fase? 140 3.7 Sjablonen 141 3.8 En nu in de praktijk 143 3.8.1 De elevator pitch 143 3.8.2 Jij bent je argument! 144 3.8.3 Herken het probleem (2) 145 Fase 4: Het functioneel onderzoek 147 A Het functioneel rapport 148 4.1 Het functioneel rapport 148 4.2 Door u gevraagd 149 4.3 Het schematisch overzicht van het eindproduct 149 4.4 Een functionele beschrijving van de deelproducten 150 4.5 Standaard, op maat of zelf ontwikkelen van een product 151 4.6 Laat de klant kiezen! 152 4.7 Een beeld zegt meer dan... 155 4.8 De functionaliteit op een rijtje 156 4.9 Het advies en de argumenten 157
ix B De werkzaamheden en de kosten 158 4.10 De werkzaamheden in kaart brengen 158 C De offerte en de verkoop 160 4.11 De offerte en het verkoopgesprek 160 4.12 Fixed price en andere soorten overeenkomsten 161 4.13 De structuur van je offerte 162 4.13.1 Het berekenen van de totaalprijs 164 4.14 De extra service die je de klant kunt bieden 165 4.15 Het offertegesprek met de klant 166 4.16 Welke competenties zijn aan bod gekomen in deze fase? 168 4.17 Sjablonen 169 4.18 En nu in de praktijk 173 4.18.1 Een dagje naar de markt (1) 173 4.18.2 Een offerte is geen factuur! 173 Fase 5: Het technisch onderzoek 175 A Het technisch rapport 176 5.1 De technische rapportage 176 5.2 Een overzicht van de technische eisen 176 5.3 Is het geheel haalbaar? 176 5.4 Het definitieve schematische overzicht van het eindproduct 177 5.5 De definitieve keuze van deelproducten 178 5.6 Een product moet je testen 179 B Het argumentatiegesprek 180 5.7 Het argumentatiegesprek met je stuurgroep 180 5.7.1 De structuur van het gesprek 181 C De technische handleiding 183 5.8 De technische handleiding 183 5.8.1 Wat wil je bereiken met de handleiding? 183 5.8.2 Het globale plaatje van je eindproduct 184 5.8.3 De voorbereiding op de implementatie 185 5.8.4 De handelingen in detail 186 5.8.5 De afwerking van je eindproduct 186 5.8.6 De faq, de bronnen en de bijlagen 187 5.9 Welke competenties zijn aan bod gekomen in deze fase? 188 5.10 Sjablonen 189 5.11 En nu in de praktijk 192 5.11.1 Nou kijk, dat doe je zo (1) 192 5.11.2 Een dagje naar de markt (2) 192
x Fase 6: De realisatie 193 A Gegevens om over te nemen in het projectplan 194 6.1 Het projectplan 194 B Gegevens om uit te werken in het projectplan 196 6.2 De werkzaamheden 196 6.2.1 Het plannen van je werkzaamheden 196 6.2.2 Uit de offerte 197 C De realisatie en demonstratie 198 6.3 De realisatie en demonstratie 198 6.3.1 De voorbereiding van een demonstratie, workshop of presentatie 199 6.3.2 Het oefenen, geven en evalueren van je demonstratie, workshop of presentatie 200 6.4 Welke competenties zijn aan bod gekomen in deze fase? 206 6.5 Sjablonen 207 6.6 En nu in de praktijk 209 6.6.1 Nou kijk, dat doe je zo... (2) 209 6.6.2 Loopt u even mee? 209 Fase 7: De evaluatie 211 A De bespreking 212 7.1 De bespreking 212 7.1.1 Het evaluatiegesprek met de klant 212 7.1.2 Het functioneringsgesprek 212 7.1.3 Het beoordelingsgesprek met je projectgroep 215 B De gebruikershandleiding 217 7.2 De gebruikershandleiding 217 7.2.1 Wat wil je bereiken met de handleiding? 218 7.2.2 Het globale plaatje van je eindproduct 219 7.2.3 De basisfuncties van het (deel)product 220 7.2.4 De faq, de bronnen en de bijlagen 221 C De competentieoverdracht 221 7.3 De competentieoverdracht 221 7.4 Welke competenties zijn aan bod gekomen in deze fase? 222 7.5 Sjablonen 223 7.6 En nu in de praktijk 227 7.6.1 Ken je publiek 227 7.6.2 Functioneer ik dan? 227 Register 229