BBD: Bowel Bladder Dysfunction Bladder Dysfunction Dr. Leen Geyskens Kinderarts, interesse in bedplassen en continentieproblematiek Symposium 5 jaar kindergeneeskunde 20/9/2014
Blaasdysfunctie: moeilijkheden bij vullen of ledigen van de blaas incontinentie overdag enuresis: nachtelijke incontinentie
cijfers Continentie overdag 4 jaar (2,4 +/- 0,6 j): tussen 2-4 jaar klaar om toilettraining te starten 92 % op 5 jaar, 99 % op 12 j Nachtelijke continentie 5-7 jaar (85 % op 10 j) Zuigeling 15-20x/d plassen (reflex) Normale frequentie op 5 jaar 4-7 x/d Blaascapaciteit: 2 tot 14 jaar : (leeftijd in jaar + 2) x 30 ml
etiologie Neurogene oorzaken: onderbreking in bezenuwing: congenitaal, verworven (traumatisch) Anatomische oorzaken: ectopische ureter, urethrakleppen, Functionele oorzaken: idiopathisch: vertraagde rijping, toilettrainingsmoeilijkheden,?
Incontinentie (overdag) 1. Overactieve blaas 2. Hypo actieve blaas 3. Dysfunctional voiding 4. Andere
1. Overactieve blaas Overactieve detrusorspier Frequente mictie Urgency Vaak ook incontinentie en urge-incontinentie Associatie met UTI Frequente associatie met constipatie (BBD) Behandeling Vaak spontane verbetering (soms pas tienerleeftijd) Vaste tijdstippen plassen (1,5-2u) Behandelen van constipatie/uti
2. Hypo actieve blaas Weinig frequent plassen (2-3x/d) Ophoudmaneuvers Toename blaascapaciteit met uitrekken van detrusorspier met verzwakken Grote residu s Risico op UTI Associatie met constipatie Soms incontinentie tgv overloop, urge Behandeling Constipatie of UTI behandelen Aansporen tot plassen (vaste tijdstippen) en volledige blaaslediging
3. Dysfunctional voiding Het niet kunnen ontspannen van de urethrasfincter en/of bekkenbodem tijdens het plassen Veroorzaakt door: neurologisch letsel: ruggenmergaandoening,.. geen neurologische afwijking Vaak geassocieerd met constipatie, soiling, encopresis Verhoogd risico op UTI, VUR, trabekelblaas Diagnose: urodynamisch onderzoek Behandeling is complexer: anticholinergica, alfa blokkers, plassen op vaste tijdstippen, gedragstherapie, relaxatie, biofeedback, (antibiotica, behandeling constipatie)
4. Andere Giechelincontinentie: meestal meisjes 7-15 j grote plas tijdens lachen etiologie? behandeling: anticholinergica? Methylphenidaat? Biofeedback? Vaginale reflux prepubertair nadruppelen binnen de 10 minuten na de mictie tgv labia-adhesie, tgv plassen met benen te weinig gespreid behandeling: labiae minora losmaken (oestrogenencrème bv. Aacefemine 1-2x/d), benen spreiden
Evaluatie blaasdysfunctie anamnese klinisch onderzoek aanvullende onderzoeken
anamnese Plasfrequentie, incontinentie-episodes, plasvolumes Symptomen van blaasdysfunctie: urgency, dysurie, ophoudmaneuvers, druppelen,. Stoelgangsfrequentie, bristol schaal, soiling, encopresis,.. Stress, gedrag Dieet: drinkgewoontes, Zindelijkheidstraining Familiale anamnese: renale, urologische problemen, blaasdysfunctie, Voorgeschiedenis: perinatale asfyxie, trauma, UTI Ontwikkeling
klinisch onderzoek Neurologisch onderzoek Inspectie onderrug: dimpel, lipoom, beharing, Perianale en genitale zone Abdomen / ppa: constipatie?
aanvullende onderzoeken Urineonderzoek: microscopisch, kweek, stick Bloedname Beeldvorming enkel indien: verdacht voor neurologische of anatomische afwijkingen geen effect van therapie UTI, VUR proteïnurie: nierschade? Echo nieren,blaas Mictiecystografie MRI lumbosacraal Uroflow (Urodynamisch onderzoek)
Behandeling conservatieve aanpak medicamenteuze behandeling andere
conservatieve aanpak Vermindering van de klachten in 40-70 % 1. Aanpakken van plasgedrag: Normale plasgewoonten uitleggen en afwijkend plasgedrag bekijken Vast plasschema opmaken: om de 1,5-3 u Juiste plashouding, volledig leegplassen, geen buik pers gebruiken Plaskalender opmaken: uur, volume, incontinentie, stoelgang, drank, Beloningssysteem (voor meewerken!) Bekkenbodemkinesitherapie te overwegen 2. Behandel constipatie (in 30-80 % van kinderen met blaasdysfunctie aanwezig!) 3. Bij meisjes: vermijd urethritis/vaginitis: geen bubbelbaden, zepen beperken, goede hygiëne
medicamenteuze behandeling Anticholinergica: ontspannen detrusorspier Meest gebruikte : Oxybutynine (Ditropan ): (0,1-)0,2 mg/kg/dosis, 3x/dag Andere: Tolterodine (Detrusitol ): minder neveneffecten, minder efficiënt; 5-10 j: 2x1 mg/d Solifenacine (Vesicare ): minder neveneffecten, dosis? Neveneffecten: constipatie, droge mond, flushing, warmteintolerantie, centraal zenuwstelselklachten (agitatie, sedatie, nachtmerries, verwarring, hallucinaties) Alfa blokkers: ontspannen blaashals en detrusorspier Bv. Terazosine = startdosis: 0,5 mg/d, max 5 mg/d, s avonds Neveneffecten: hypotensie, asthenie, hoofdpijn, slaperigheid, nausea
(andere behandelingen) Biofeedback Elektrostimulatie Botox Heelkunde Katheterisatie intermittent
BBD: Bowel Bladder Dysfunction Erg frequente associatie: 50 % van de kinderen met blaasdysfunctie heeft darmdysfunctie 3 hypothesen: 1. Druk van gevuld rectum op blaasachterwand 2. Urethra en anale sfincter 1 eenheid met zelfde bezenuwing 3. Erg gevuld rectum waardoor langdurige contractie bekkenbodem en daardoor niet ontspannen van urethra: dyscoördinatie Behandeling: eerst darmdysfunctie (constipatie) aanpakken, nadien blaasdysfunctie! Constipatie incontinentie overdag enuresis
O ka pi Bekkenbodemkliniek voor kinderen AZ Turnhout Dr. Liesbet Vercammen, kindergastro-enterologie Dr. Leen Geyskens, kinderarts Bekkenbodemkinesisten Kinderdiëtisten
O ka pi Oppuntstelling Kaka Pipi problemen bij kinderen
Kiko meets Okapi!