IS 2.9 - NORDIC OCCUPATIONAL SAFETY CLIMATE QUESTIONNAIRE 09-02 - 2017 1
NOSACQ- 50 Agenda o Wat is het verschil tussen veiligheidscultuur en klimaat? o Waarom aan veiligheidscultuur werken? o Waarom het veiligheidsklimaat meten? o Wat is NOSACQ- 50? o Waarom NOSACQ- 50 gebruiken? o Hoe is de vragenlijst opgebouwd? o De werking van NOSACQ- 50 2
WAT IS VEILIGHEIDSCULTUUR? WAAR KOMT DEZE TERM VANDAAN 3
WAT IS VEILIGHEIDSCULTUUR? VERSCHIL TUSSEN KLIMAAT EN CULTUUR (Bijna)ongevallen Machines Procedures Werkplaats Betrokkenheid direc9e Betrokkenheid preven9e adviseur Betrokkenheid werknemers Leiderschap Communica9e Vertrouwen Ondersteuning Cultuur 4
WAT IS VEILIGHEIDSKLIMAAT? VERSCHIL TUSSEN KLIMAAT EN CULTUUR Rela9e Ongeval Slaap Werkdruk Klimaat Werkrela9e 5
WAT IS VEILIGHEIDSKLIMAAT? VERSCHIL TUSSEN CULTUUR EN KLIMAAT Cultuur - Lange termijn - Karakter Klimaat - Korte termijn - Gemoedstoestand De wijze waarop we veronderstellen ons te moeten gedragen gebaseerd op geschreven en ongeschreven regels die ons zeggen hoe we ons moeten gedragen om aanvaard te worden. Cultuur wordt gevormd door de jaren heen en door het voorbeeldgedrag van de leidinggevenden. Het gevoel van werknemers over iets waarvan ze voelen dat moet gedaan worden, dit gevoel wordt overgedragen door hun leidinggevenden, maar ook beïnvloed door andere externe prikkels. 6
WAAROM AAN VEILIGHEIDSCULTUUR WERKEN? Welzijnsniveau Technische verbeteringen Verbeterde machines Voldoen aan wetgeving Technologie en standaarden Management- systemen HSE management systemen Rapporteren van (bijna)ongevallen Verbeteren van cultuur Gedrag Zichtbaar leiderschap Gemeenschappelijk doel Risicobeheersing Tijd 7
WAAROM AAN VEILIGHEIDSCULTUUR WERKEN? Preven^ecultuur is opgenomen in de Belgische Na^onale Strategie Welzijn op het Werk 2016-2020. 4 strategische doelstellingen o Veilig en gezond werk o Versterken van de deelname aan de arbeidsmarkt o Versterken van de preven^e o Versterken van de preven^ecultuur 8
WAAROM HET VEILIGHEIDSKLIMAAT METEN? het veiligheidsklimaat van een organisa^e is een presta^e- indicator. door het veiligheidsklimaat in een organisa^e te kennen kan je: o verder bouwen op je sterke punten o focus leggen op de verbeterpunten dit zal uiteindelijk leiden tot o minder ongevallen & letsels o meer competente, gemo^veerde & betrokken werknemers 9
BELANGRIJKE AANDACHTSPUNTEN Start NOOIT zonder een akkoord en/of duidelijke inten^e van de leidinggevenden. Het resultaat moet ALTIJD bezien worden als een hulpmiddel voor gesprek en verdeer ontwikkeling. Deelname is ALTIJD vrijwillig, maar hoe groter het aantal deelnemers, des te representa^ever het resultaat. De deelnemers zijn ALTIJD annoniem (zeer belangrijk bij het bepalen van groepen) Alle werknemer hebben RECHT op inzage in de resultaten. 10
BELANGRIJKE AANDACHTSPUNTEN Werknemers, leidinggevenden en manager zouden moeten deelnemen aan/en betrokken worden bij het volledige proces. Probeer niet te veranderen wat niet veranderd kan worden. Er zijn geen standaard oplossingen voor de problemen die naar boven kunnen komen. Het is een goed idee om de oefening over 2 jaar te herhalen om na te gaan of de verbeteringen zichtbaar zijn. In een lerende organisa^e, kan regelma^ge herhaling, een voordeel opleveren. 11
WAT IS NOSACQ- 50? Een vragenlijst ques^onnaire Ontwikkeld door een Scandinavisch team van onderzoekers 50 vragen o Leidinggevenden o Werknemers o Beleid 12
WAAROM NOSACQ 50 GEBRUIKEN? Gevalideerd door de NOSACQ- organisa^e (proefondervindelijk) Beschikbaar in verschillende talen (25) Hedendaags onderzoek Niet te lang (max. 20 min.) Eenvoudige 4- punten (Likert) schaal In zekere mate aanpasbaar (demografische gegevens) Bruikbaar binnen verschillende industrietakken Mogelijkheid tot (inter)na^onale benchmark 13
HOE IS DE VRAGENLIJST OPGEBOUWD? 7 dimensies Dim. 7 Dim. 6 Dim. 5 Dim. 4 Dim. 3 Dim. 2 Dim. 1 Veiligheidsbeleid Werknemers - communica^e Werknemers - prioriteit Werknemers - toewijding Leiding - rechtvaardigheid Leiding - empowerment Leiding - prioriteit "+" geformuleerd 0 0,5 1 1,5 2 2,5 3 3,5 4 4,5 5 "- " geformuleerd 44,46,48,50 45,47,49 36,37,38,39,40,42,43 41 33 29,30,31,32,34,35 23,24,27 25,26,28 17,19,20,22 18,21 10,11,12,14,16 13,15 1,2,4,6,7 3,5,8,9 Benchmark Organisa^e X 14
HOE IS DE VRAGENLIJST OPGEBOUWD? Toegekende punten Helemaal niet akkoord Niet akkoord Akkoord Helemaal akkoord Score voor + geformuleerde vraag 1 2 3 4 Score voor - geformuleerde vraag 4 3 2 1 15
HOE WORDT DE BEVRAGING AFGENOMEN? Klassikale - post afname papieren vragenlijst. o Elke lijst wordt met een unieke barcode afgedrukt en anoniem ingevuld. o Na invullen worden alle vragenlijsten ingescand en elektronisch verwerkt. Elektronische afname elektronische vragenlijst via link in e- mail. o Via de link bekomt men de vragenlijst. o Na invullen wordt dit geregistreerd en elektronisch verwerkt. Open link op intranet elektronische vragenlijst via intranet o Via de link bekomt men de vragenlijst o Na invullen wordt dit geregistreerd en elektronisch verwerkt. 16
HOE WORDEN DE RESULTATEN VERWERKT? De resultaten worden steeds door een onapankelijk team verwerkt. o ANONIMITEIT wordt steeds bewaakt! o alle gegevens worden in een door NOSACQ vastgelegde Excel spreadsheet aan NOSACQ bezorgd voor de benchmark o de analyse van de resultaten worden gelijk^jdig door een deskundige van Idewe beoordeeld. 17
HOE WORDEN DE RESULTATEN BEOORDEELD? De schaal : 1-2- 3-4, dit wil zeggen dat alles boven de 2,5 posi^ef is. Vuistregel voor het interpreteren : o < 2,70 : grote nood aan verbetering o 2,70 2,99 : nood aan verbetering o 3,00 3,30 : lichte nood aan verbetering o > 3,30 : behouden en verder ontwikkeling 18
HOE WORDEN DE RESULTATEN BEOORDEELD? 19
HOE GEBEURT DE TERUGKOPPELING? Er wordt een resultaat opgemaakt voor het ganse bedrijf (standaard) = cijfer zegt niet waarom situa^e zo is. Benchmark ten opzichte van andere bedrijven binnen dezelfde sector (standaard) Vergelijking van subgroepen t.o.v bedrijf (op^e) Vergelijking van leidinggevenden t.o.v. Werknemers (op^e) NOOIT compe^^e tussen verschillende subgroepen Interpreta^e van de resultaten en er wordt een advies geformuleerd. 20
WAAR STARTEN? Het is belangrijk dat je een plan hebt dat je begeleidt door de veranderingen die je wil doorvoeren. creëer een draagvlak leg de focus op de juiste plaats (resultaat van me^ng) onderneem ac^es evalueer de genomen ac^es 21
WAAR STARTEN? 22
NORDIC OCCUPATIONAL SAFETY CLIMATE QUESTIONNAIRE Hoofdkantoor Interleuvenlaan 58 3001 Heverlee Tel.: +32 16 39 04 11 Email Website info@idewe.be www.idewe.be info@ibeve.be www.ibeve.be Frank Weckx Preventiedeskundige frank.weckx@idewe.be Telefoon 014 40 02 20 Els Guldentops Preventieadviseur els.guldentops@idewe.be Telefoon 016 39 04 38 23