Capaciteitsmanagement Een kwantitatief logistieke benadering van zorgprocessen Masterclass patiëntenlogistiek NVZ-vLm 15 april 2008 De Ruwenberg, St. Michielsgestel Ir. Arnoud de Bruin Stafadviseur divisie IV VUmc & Promovendus VU Faculteit Exacte Wetenschappen 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 1
Persoonlijke achtergrond 2003: Afgestudeerd aan de TU Delft Bachelor: Luchtvaart- en ruimtevaarttechniek Master: Industriële Organisatie Thesis: Modelling and Simulation for Analysis of Operative Care Chains (LUMC) Sinds 06/03: Stafadviseur patiëntenlogistiek (VUmc, div IV) Sinds 10/04: Promovendus VU, Faculteit der Exacte Wetenschappen Medio 2007: Mede-oprichter van PICA, Kenniscentrum patiëntenlogistiek 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 2
Opbouw college I. Capaciteitsmanagement 13.00-13:50 op de polikliniek KORTE PAUZE II. Capaciteitsmanagement 14:00-14.50 in de kliniek KORTE PAUZE III. Interactieve workshop met laptop 15:00-15.50 AFSLUITING 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 3
I) Capaciteitsmanagement in de polikliniek Concept Advanced Access (IHI, Institute for Healthcare Improvement) Website: www.ihi.org Vanaf 1996 ontwikkeld in de VS door Dr. Mark Murray. Sinds 2002 bekend in Nederland onder de naam: Werken Zonder Wachtlijst, eerst door de CBO-doorbraakprojecten, later onder de paraplu van SnellerBeter Leren door een andere (logistieke) bril naar organisatie van poli te kijken 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 4
Kernelementen WZW Hoofddoel: Wegwerken wachtlijst tot polikliniek Beheersen van het spel van vraag & aanbod Formuleren van eigen doelstellingen Principes eigen maken Resultaten borgen 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 5
Begrippen vraag en aanbod Veel begripsverwarring VRAAG = aantal patiënten dat vraagt om een afspraak op poli / of wacht voor opname in de kliniek (kan zowel via telefoon, balie, interne specialismen) AANBOD = aantal beschikbare plekken in de spreekuren (of aantal beschikbare bedden in kliniek) 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 6
Spel van Vraag en Aanbod Vraag beïnvloeden: Laten we alle patiënten toe? Herhaalfactor (patient initiated care) Groepsafspraken Ander medium dan face-to-face Aanbod beïnvloeden: 6 weken horizon Inhaalspreekuren Buffercapaciteit Vraag en aanbod continu op elkaar afstemmen Real Time Demand Capacity Management Tool (IHI) 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 7
Polikliniek De 8 principes van WZW 1. Evenwicht vraag en aanbod 2. Uitstel = meer werk Motto: Doe het werk van vandaag, vandaag 3. Minimaliseer het aantal wachtrijen 4. Minimaliseer de herhaalfactor 5. Maximaliseer patiënten per specialist 6. Minimaliseer de fluctuatie in aanbod 7. Anticipeer op fluctuatie in vraag en aanbod 8. 100% capaciteitsbezetting onmogelijk METEN = WETEN 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 8
Beschikbaarheid van data uit het ZIS Spreekuur datum Artscode Afspraakdatum Pat nr Type Verw [1] Verw [2] kol A - kol C 0:00:00, 4-1-2007 JME 0:00:00, 6-11-2006 6412696 E SPEX 03009268 59 0:00:00, 4-1-2007 JME 0:00:00, 30-11-2006 1394341 E KLI VHON 35 0:00:00, 4-1-2007 JME 0:00:00, 5-12-2006 0164936 H 30 0:00:00, 4-1-2007 JME 0:00:00, 7-12-2006 3418879 H KLI VHON 28 0:00:00, 4-1-2007 JME 0:00:00, 18-12-2006 2097613 H KLI VHON 17 0:00:00, 4-1-2007 JME 0:00:00, 18-12-2006 3523409 H KLI VHON 17 0:00:00, 4-1-2007 JME 0:00:00, 18-12-2006 5830156 H KLI VHON 17 0:00:00, 4-1-2007 JME 0:00:00, 19-12-2006 0917130 H 16 0:00:00, 4-1-2007 JME 0:00:00, 21-12-2006 7420900 H KLI VHON 14 0:00:00, 4-1-2007 JME 0:00:00, 27-12-2006 9336249 H 8 0:00:00, 4-1-2007 JME 0:00:00, 28-12-2006 8186442 E SINT PGAS 7 0:00:00, 4-1-2007 JME 0:00:00, 2-1-2007 4226314 E SPEX 03009268 2 0:00:00, 4-1-2007 JME 0:00:00, 2-1-2007 4753042 H 2 0:00:00, 4-1-2007 JME 0:00:00, 2-1-2007 6274036 E KLI VHON 2 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 9
Polikliniek Principe 1: 1 Evenwicht tussen vraag en aanbod Verzoek voor een afspraak Toegangstijd Wachtlijst Stuwmeer Consult op het spreekuur tijd Toegangstijd Indien toegangstijd constant is, geen structureel capaciteitsprobleem (tenzij de toegangstijd > 10 weken is) 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 10
Polikliniek Resultaten meting bij poli Cardiologie (VUmc) Aantal consulten pla 800 700 600 500 400 300 200 694 792 639 Aanbod Vraag Realisatie 100 156 130 158 0 189 143 0 NP CON TE + ST 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 11
Polikliniek Principe 2: 2 Wachtlijst = meerwerk Geen flexibiliteit bij onverwachte gebeurtenissen Veel werk bij verzetten overvolle spreekuren Overboekingen/ dubbelboekingen No-shows Geïrriteerde patiënten en verwijzers INTERVENTIE: Eenmalig wachtlijst wegwerken # pts op wachtlijst = Aantal NP per week * toegangstijd [wk] 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 12
Principe 3: 3 Minimaliseer het # wachtrijen In de loop van de jaren veel wachtrijen (slots) gecreëerd (bijv. MRI) # wachtrijen complexiteit flexibiliteit gevoeliger voor fluctuaties Voorbeeld Type afspraak NP CON TE ETC Specialist Dr. Pietersen Dr. Jansen Dr. Thijs 16 wachtrijen Etc. 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 13
Principe 4: 4 Minimaliseer de herhaalfactor Herhaalfactor = # controlepatiënten / # nieuwe patiënten Vaak bestaat een groot deel van de consulten uit controlepatiënten Deze zorgvraag genereren we dus zelf Kan herhaalfrequentie omlaag? Ontslagbeleid intensiveren MIDDEL: CONSENSUS BESPREKINGEN 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 14
Principe 4: Impact reductie herhaalfactor Bij een productie van 1500 NP s per jaar en een HF van 4 ziet men 4 * 1500 = 6000 CON s. Bij een reductie van de HF van 4 naar 3 daalt het aantal CON s naar 3 * 1500 = 4500. Een reductie van 1500 consulten!! 7 6 Herhaalfactor (CON/NP) 5 4 3 2 5,1 5,8 5,8 5,2 4,8 4,1 4,2 3,7 3,9 3,7 3,3 4,3 3,1 4,0 1 0 jul-03 aug-03 sep-03 okt-03 nov-03 dec-03 jan-04 feb-04 mrt-04 apr-04 mei-04 jun-04 jul-04 aug-04 sep-04 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 15
Principes 5 t/m 7 5. Maximaliseer patiënten per specialist Taakdelegatie (doktersassistentes/nurse practicioners) Systematisch gaten vullen Meer telefonisch / e-mail / groepsconsulten Minder verstoringen tijdens spreekuur (Tracer inleveren) 6. Minimaliseer de fluctuatie in aanbod Minimaliseer # consulttypen / wachtrijen 6 weken agenda heilig / inhaalspreekuren 7. Anticipeer op fluctuatie in vraag en aanbod Flexibiliteit inbouwen in spreekuuropbouw geen starre blauwdruk meer hanteren 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 16
Interventie: nieuwe spreekuursystematiek OCHTEND 1e UUR Buffer 2e UUR Buffer 3e UUR Buffer Flextijd CON CON CON e c o NP CON CON CON NP c o e c e e c CON CON CON CON CON e c o e c F L E X F L E X F L E X TE 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 17 r r r r r r t i t i t i 8:00 8:10 8:20 8:30 8:40 8:50 9:00 9:10 9:20 9:30 9:40 9:50 10:00 10:10 10:20 10:30 10:40 10:50 11:00 11:10 11:20 11:30 11:40 11:50 12:00 12:15 Om variatie in consultduur op te vangen Om variaties in vraag en aanbod op te vangen MIDDAG Flextijd 1e UUR Buffer 2e UUR Buffer 3e UUR Buffer F L E X F L E X F L E X CON CON CON e c o NP CON CON CON NP c o e c e e c CON CON CON CON CON e c o e c TE r r r r r r t i t i t i 12:30 12:40 12:50 13:00 13:10 13:20 13:30 13:40 13:50 14:00 14:10 14:20 14:30 14:40 14:50 15:00 15:10 15:20 15:30 15:40 15:50 16:00 16:10 16:20 16:30 16:45
Principe 8: 8 Het gevaar van 100% capaciteitsbezetting 100 Het effect van bezetting op de wachttijd Wachttijd (min) 90 80 70 60 50 40 30 20 10 Alarmfase! 0 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Bezetting (%) Conclusie: er is voldoende rest (buffer) capaciteit nodig 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 18
NP productie (EC + ICC) Aantal NP 3000 2800 2600 2400 2200 2000 1800 1600 1400 1200 1000 + 12,1% - 5,6 % - 5 % + 44,3% 2255 2402 2143 2267 1563 2003 2004 2005 2006 2007 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 19
CON productie 10000 + 3,3 % + 0,7 % 9500 + 10,3 % 9690 9753 Aantal CON 9000 8500 8000 + 6,5 % 7988 8504 9380 7500 7000 2003 2004 2005 2006 2007 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 20
TE productie Aantal TE 3000 2500 2000 1500 1000 + 15,9 % 1806 2094 + 14,5 % 2397-12,9 % 2088 + 6,8 % 2229 500 0 2003 2004 2005 2006 2007 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 21
Conclusie Tijdens WZW (2004) is de spreekuursystematiek gebaseerd op een capaciteit van 2600 uren Gerealiseerde productie (in tijd) in 2007 = 3100 uur Een toename van bijna 20% Flextijden zitten continu vol, overboekingen komen terug, toegangstijd loopt weer op. 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 22
Enkele kritische factoren Dokter in the lead Committent bij hoger management Borging Blijf meten! 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 23
Datum Weeknr. 16/04/07 16 STAP 2. Voer in deze twee kolommen de 3e beschikbare plaats in Spreekuur NP_datum CON_datum Toegangstijd NP [wk] Toegangstijd CON [wk] ARO 11/06/07 18/06/07 8,00 9,00 OKA 01/05/07 24/04/07 2,14 1,14 YAP 21/05/07 04/06/07 5,00 7,00 LVA 21/05/07 21/05/07 5,00 5,00 KMA 08/05/07 08/05/07 3,14 3,14 MBA 24/05/07 10/05/07 5,43 3,43 MGO 09/05/07 25/04/07 3,29 1,29 RNY 22/05/07 22/05/07 5,14 5,14 BRO 02/05/07 02/05/07 2,29 2,29 HAU 15/05/07 24/04/07 4,14 1,14 VZW 03/05/07 03/05/07 2,43 2,43 CCO 31/05/07 24/05/07 6,43 5,43 KOD 31/05/07 31/05/07 6,43 6,43 GVE 31/05/07 31/05/07 6,43 6,43 CAL 21/05/07 14/05/07 5,00 4,00 FVI 18/05/07 22/06/07 4,57 9,57 ABE 11/05/07 11/05/07 3,57 3,57 CAR1 25/05/07 5,57 KBO 01/05/07 01/05/07 2,14 2,14 MCA 11/05/07 11/05/07 3,57 3,57 BRI 31/05/07 31/05/07 6,43 6,43 PRE-OP 24/04/07 1,14 Gemiddelde 4,42 4,43 Ong. arts 20/04/07 0,57 Aanv. Onderz./Specials 3e plek Toegangstijd [wk] Niet vergeten oo ECHO 18/04/07 0,29 in te vullen! X-ECG 09/05/07 3,29 HOLTER 04/06/07 7,00 PACM 18/06/07 9,00 BIVENTRICUL 18/06/07 9,00 ACAR 09/05/07 3,29 cargn 20/04/07 0,57 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 24
12,00 Toegangstijd per arts 10,00 Toegangstijd NP [wk] Toegangstijd CON [wk] 8,00 6,00 4,00 2,00 0,00 ARO OKA YAP LVA KMA MBA MGO RNY BRO HAU VZW CCO KOD GVE CAL FVI ABE CAR1 KBO MCA BRI PRE-OP Gemiddelde 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 25 Toegangstijd [wk]
Ontwikkeling toegangstijd tijdens project (2004) Toegangstijd (weken) 12 11 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 0 NP (gemiddeld) NP (ongeacht arts) CON (gemiddeld) 49 51 1 3 5 7 9 11 13 15 17 19 21 23 25 27 29 31 33 35 37 39 41 43 45 47 49 51 53 2 4 Weeknummer 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 26
Ontwikkeling toegangstijd (2007) 10,00 angstijd NP rood = Toegangstijd NP, blauw = CON 9,00 8,00 7,00 6,00 5,00 4,00 3,00 2,00 1,00 0,00 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 Toegangstijd [wk] Weeknr 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 27
Ontwikkeling toegangstijd (2008) 10,00 9,00 Toegangstijd NP Toegangstijd CON 8,00 7,00 ALARMFASE 6,00 5,00 4,00 3,00 2,00 1,00 0,00 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 Toegangstijd [wk] Weeknummer 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 28
Einde deel I Vragen? 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 29
II) Capaciteitsmanagement in de kliniek De grootte van zorgeenheden: een wiskundige benadering Publicaties - Bedden Beter Bezet (ZorgVisie, april 2007) - Mastertheses Lillian van Zanten - Artikel in Annals of Operations Research (in review) Allemaal te downloaden via: www.vumc.nl/pica 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 30
Operational Research (OR) Management Science Definitie [Morse and Kimball]: "a scientific method for providing executive departments with a quantitative basis for decisions regarding operations under their control", with the added proviso that "quantitative aspects are not the whole story in most executive decisions" This umbrella concept of operational research covers many analytic approaches and methods, such as simulation modelling, mathematical programming, decision analysis, cost effectiveness analysis, development of indicators, and methods for forecasting, monitoring and evaluation 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 31
Knelpunten Gedwongen overplaatsingen Beddenhuis raakt vol Grote variatie bedbezetting / scheefgroei Gebrek aan kwantitatieve onderbouwing werklast aantal operationele bedden aantal fte aantal fte/bed 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 32
Historische scheefgroei of bewust beleid? 110% 100% 90% < 70% Bedrijf smatige def initie Verpleegdag def initie 70-80% > 85% Bedbezetting 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 Afde lings nr 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 33
Introductie Registratie ziekenhuizen op basis van financiële parameters Deze parameters zijn meestal ongeschikt om capaciteitsvraagstukken te beantwoorden Ligduur afdeling cardiologie (ICIN) Capaciteitsvraagstukken vereisen ander instrumentarium 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 34
Welke grootheden spelen een rol? 1. Zorgvraag = instroom + weigeringen 2. Ligduur (Length Of Stay = LOS) 3. Aanbod = is het aantal operationele bedden Zorgvraag Vol? Instroom Zorgeenheid met X bedden Ontslag Weigeringen Ligduur Tunnelformule (Little s Law) Gemiddeld aantal patiënten op een zorgeenhei d = Instroom (p/dg) Gemiddelde ligduur (dg) 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 35
De impact van variatie: enkele voorbeelden Flaw Of Averages Eindtijd Veelvuldig overwerk, uitloop Gemiddelde eindtijd is 15:36 15:36 Vaak te vroeg klaar, onbenutte uren, afzeggingen Sessies gedurende het jaar 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 36
Impact van variatie in de kliniek Getallenvoorbeeld Intensive Care van het VUmc Instroom: 4 patiënten per dag (gemiddeld) Ligduur: 6 dagen (gemiddeld) obv tunnelformule volgt voor het gem. aantal bezette bd: 4 * 6 = 24 dit gemiddelde resulteert in veel operationele problemen zoals weigeringen Oorzaak hiervan is de extreme variatie in: Instroom Ligduur Zorgprocessen verschillen hierin fundamenteel van industriële processen 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 37
Variatie in instroom en ligduur Instroom naar IC Ligduur op de IC 80 1 0 0 % Aantal Aantal dagen 70 60 50 40 30 20 10 0 7 3 6 5 47 4 2 40 1 6 4 2 24 10 3 3 1 0 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1 0 11 12 Aantal patiënten naar IC A ant a l pa tie n te n op ge nom e n op IC U % van de ligdagen % v a n d e lig d a g e n 9 0 % 8 0 % 7 0 % 6 0 % 5 0 % 4 0 % 3 0 % 2 0 % 1 0 % 0 % Lorenz curve 20% 0 % 1 0 % 2 0 % 3 0 % 4 0 % 5 0 % 6 0 % 7 0 % 8 0 % 9 0 % 1 0 0 % % van % v d p de a tie patiënten n t e n 80% 80% van de beschikbare capaciteit wordt verbruikt door 20% van de patiënten (80/20 regel) 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 38
Lorenz curve Figuur uit: Dimensioning hospital wards using the Erlang loss model (de Bruin, Bekker, van Zanten, Koole), Submitted to AOR 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 39
Impact variatie op de beddencapaciteit Het aantal benodigde bedden op IC >> 24 Er is restcapaciteit nodig Hoeveel restcapaciteit nodig is hangt af van mate van variatie EN de grootte van het systeem Met behulp van wachttijdtheorie blijkt dat er 34 bedden nodig zijn om het % weigeringen laag te houden De bedbezetting is dan 70% (m.a.w. 30% restcapaciteit) 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 40
Electief = planbaar = weinig variatie (?) 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 41
Voorbeeld van natuurlijke variatie Aankomstpatroon op de Spoedeisende Hulp 14% 55% 31% 10.0% 9.0% 8.0% 7.0% 6.0% 5.0% 4.0% 3.0% 2.0% 1.0% 0.0% 0_1 1_2 2_3 3_4 4_5 5_6 6_7 7_8 8_9 9_10 10_11 11_12 12_13 13_14 14_15 15_16 16_17 17_18 18_19 19_20 20_21 21_22 22_23 23_24 Relative frequency [%] 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 42
Intermezzo: Bezettingsgraad Op dit moment één norm voor alle zorgeenheden (85%) soms uitzondering voor IC/MC (80%) Onduidelijkheid over definitie Ziekenhuis definitie Bedrijfsmatige definitie Bedbezetting is een belangrijke indicator voor management Weinig inzicht in de relatie tussen hoogte van bezettings%, de kans op een weigering en grootte van een afdeling 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 43
Algemene definitie bedbezetting Aantal verpleegdagen per jaar Aantal operationele bedden * 365 dagen Definitie op basis van verpleegdagen Dit is een financieel administratieve FB-parameter Een verpleegdag betekent niet dat een bed 24 uur bezet is geweest Het aantal operationele bedden het werkelijk aantal beschikbare bedden denk bijv. aan de weekenddip Bedbezetting > 100% is theoretisch mogelijk 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 44
Bedrijfsmatige definitie bedbezetting Gemiddeld # patiënten op een ZE Aantal operationele bedden Tunnelformule Instroom ZE (p/d) * Ligduur (dg) Aantal operationele bedden Bedbezetting is per definitie 100% Instroom = # opnamen + # overplaatsingen + # DBH + # pre-op opnamen Voorbeeldberekening bedbezetting zorgeenheid: A) Instroom = 1204 pts per jaar = 3,3 pts/dag B) Gemiddelde ligduur = 2,5 dg C) 10 beschikbare bedden Bedbezetting = (3,3 * 2,5) / 10 = 83% 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 45
Ziekenhuis vs. bedrijfsmatige definitie Afdeling VUmc 2005 Bedrijfsmatig 2005 Verschil Gemiddelde ligduur [dg] Inwendige Geneeskunde 99,6% 90,4% -9,2% 7,1 dg Hartbewaking (CCU) 98,2% 78,1% -20,1% 1,7 dg IC volwassenen chirurgie 89,5% 85,0% -4,5% 6,1 dg HLK/TRA/PCH 86,1% 78,5% -7,6% 7,6 dg Oogheelkunde 75,5% 56,3% -19,2% 2,1 dg Kinderkliniek 74,3% 63,4% -10,9% 3,7 dg Kort verblijf 64,0% 42,4% -21,6% 1,2 dg - Ziekenhuis definitie >> Bedrijfsmatige definitie - Verschil groter bij afdelingen met relatief korte ligduur 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 46
Bedrijfsmatige versus ziekenhuis berekening (2005) 110% 100% 90% < 70% Bedrijfsmatige definitie Verpleegdag definitie 70-80% > 85% Alarmfase! Bedbezetting 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 Afdelingsnr 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 47
De relatie met het aantal weigeringen Er is een relatie tussen de kans op een weigering en: 1. de hoogte vd bedbezetting 2. de grootte van de afdeling (schaalvoordelen) Aantal weigeringen zegt iets over de kwaliteit van zorg Weigeringen zijn nooit helemaal te voorkomen Blijft altijd een afweging tussen kwaliteit (service-level) en kosten Wiskundige modellen en simulatie technieken kunnen impact variatie kwantificeren 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 48
15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 49
Wiskundig model Erlang verlies model A. K. Erlang (1878-1929) Vereenvoudiging van de werkelijkheid Wordt al gebruikt bij call centers Call center Ziekenhuis Telefonisten Bedden Klanten Patiënten Weigering alle lijnen bezet Weigering alle bedden bezet Erlang model gevalideerd Erlang model niet gevalideerd Dit model legt relatie tussen de bezettingsgraad, aantal bedden en de kans op het weigeren (overplaatsen) van een patiënt 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 50
Validatie model voor klinische zorgeenheden (1) Figuur uit: Dimensioning hospital wards using the Erlang loss model (de Bruin, Bekker, van Zanten, Koole), Submitted to AOR, 2008 Aankomstproces (Electief) 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 51
Validatie model voor klinische zorgeenheden (2) Figuur uit: Dimensioning hospital wards using the Erlang loss model (de Bruin, Bekker, van Zanten, Koole), Submitted to AOR, 2008 Aankomstproces (niet-electief) 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 52
Validatie aantal bezette bedden Figuur uit: Dimensioning hospital wards using the Erlang loss model (de Bruin, Bekker, van Zanten, Koole), Submitted to AOR, 2008 Conclusie: model beschrijft het aantal bezette bedden goed 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 53
Afdelingsgrootte, bedbezetting en weigerings% Bezettingsgraad (bij 5% weigering) Weigeringskans (bij 85% bezetting) 100 80 90 70 Bezettingsgraad 80 70 60 50 40 30 20 60 50 40 30 20 Weigeringskans 10 10 0 2 4 6 8 10 12 14 16 18 20 22 24 26 28 30 32 34 36 38 40 42 44 46 48 50 52 54 56 58 60 Aantal bedden 0 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 54
Huidige situatie VUmc DAG OK (20) Dagbehandeling Kraam/ Verloskunde 2x Kinderkliniek B, C (52) Electieve vraag 4x Intensive Care (42) INW-CHI-PICU-NICU Huisarts & HAP Spoedvraag SEH Eerste Hart Hulp KLINIEK ± 30 zorgeenheden VE VE VE VE VE VE VE VE VE VE VE VE VE VE per specialisme CCU6 MC 9 SCAR4 SCCH6 KV21 529 bedden Poliklinische vraag Poliklinieken Verwijzing Diagnostiek Behandeling Ontslag 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 55
Ziekenhuis van de toekomst? Operatiekamer complex Afdeling Radiologie - MRI - CT Kortverblijf IC & MC Moeder & Kind Kraamafdeling NICU Afdeling Oncologie PICU Langverblijf Acute Opname Afdeling Kinderkliniek Verloskamers SEH 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 56
Decision Support System in MS Excel Ontwikkeld door L. van Zanten DEMO 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 57
Online rekentools http://www.vumc.nl/afdelingen/pica/software/ 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 58
Quick Scan van uw beddenhuis 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 59
Einde deel II Vragen? 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 60
III) Online workshop 3 oefeningen Oefeningen staan op: http://www.vumc.nl/afdelingen/pica/software/workshop/ Toelichting staat op de website, onder de tool Succes ermee!! 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 61
Conclusies 1. Zorgprocessen kenmerken zich door grote variatie in zowel vraag als aanbod (let op Flaw of Averages!) 2. Capaciteitsmanagement = afstemmen van vraag en aanbod 3. Hierbij zijn flexibiliteit en restcapaciteit essentiële begrippen 4. Erlang verliesmodel geeft inzicht in de relatie tussen afdelingsgrootte, bedbezetting en weigeringskans. 5. Dit model maakt het mogelijk om beter gefundeerde besluiten te nemen over capaciteitstoewijzing 6. Bezettingspercentage is afhankelijk van afdelingsgrootte 7. Kwantitatieve modellen kunnen een nuttige bijdrage leveren 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 62
Enkele aanbevelingen Minimaliseer # wachtrijen (op bijv. poliklinieken) Zoek naar schaalvoordelen waar mogelijk samenvoegen van afdelingen (algemene IC) AOA Besteed veel aandacht aan kleine groep lange liggers Streef naar onzekerheidsreductie bij de zaken waar je invloed op hebt Stuur niet alleen op bedbezetting maar ook op weigeringskans (service-level) 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 63
Bedankt voor uw aandacht! Vragen? Contact: am.debruin@vumc.nl 15/04/08 Masterclass patiëntenlogistiek 64