Rekentool Ventilatie van woningen Ontwikkeld in het kader van Optivent, gesteund door Paul Van den Bossche WTCB Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf Inhoud Doel van het rekentool Installatie op PC (Mac) Bestandsbeheer Debieten Toevoer/afvoer Stuklijst Parameters Databank onderdelen 2 Rekentool 20130630 1
Doel van het rekentool Stapsgewijs ontwerp en realisatie van een huishoudelijke installatie Voor de installateur (+architect) Doel is: voor iedereen haalbaar tool Geen concurrentie met 3D tekenpakketten en betalende software voor installatietechnieken studiebureaus In overeenstemming met de Optivent praktijkrichtlijn Voor alle systemen A, B, C, D Ontwikkeld in JAVA ; voor PC, Mac 3 Toekomst Rekentool in ontwikkeling Voorzien, maar nog niet operationeel Afstellen debieten Meten en rapporteren Franstalige versie Afprinten En verdere ambities: Op website/tablet 4 Rekentool 20130630 2
Controleer Java versie (JRE 6 of 7) 5 Installeer zo nodig JAVA JRE 6 of 7 http://www.oracle.com/technetwork/java/ja vase/downloads/index.html 6 Rekentool 20130630 3
Vervolg van de installatie 7 Programma en documentbeheer Plaats Ventilatie 2013xxyy.jar in gewenste map : ZIP-file eventueel uitpakken Eventueel snelkoppeling naar bureaublad maken Documentbeheer: +/- klassiek PC.ven bestanden Bij voorkeur in dezelfde map als.jar Slechts één dossier gelijktijdig openen Steeds vraag voor opslaan Afdrukken/exporteren nog niet operationeel 8 Rekentool 20130630 4
Tabblad debieten 9 Tabblad debieten Doel: Oplijsten van alle ruimten Berekenen van geëiste debieten volgens EPB Vastleggen: Ontwerpdebieten Meerdere ventielen per ruimte Balancering Recirculatie (D) Optie architect: advies kanaal Ø 10 Rekentool 20130630 5
Oplijsten van ruimten Op basis van het grondplan Alle ruimten met ventilatie-eisen In logische volgorde Eventueel ook ruimten zonder ventilatie-eisen (berging, hal, ) D O D O D O D O D O Ga naar kies een ruimtetype Selecteer met afrolmenu, klik gewenste type 11 Oplijsten van ruimten Voor extra ruimte Druk indien groen veld ruimtetype Later toevoegen via knop voeg ruimte in Merk op: Ruimte verwijderen via knop verwijder lijn Eens een ruimte is aangemaakt, kan het ruimtetype niet meer worden gewijzigd Verwijderen en opnieuw invoeren Volgorde kan niet gewijzigd worden 12 Rekentool 20130630 6
Naam ruimte of ventiel Ruimten of ventielen krijgen een automatische genummerde naam Wijzigen is mogelijk Vb slaapkamer 1 1.2 slaapkamer ouders Of: klik in de cel en herschrijf Of: dubbelklik in de cel en corrigeer Afrolmenu of sneltoest 13 Oppervlakte Vul de oppervlakte in waar nodig (???): Tot 1 cijfer na komma of punt: vb 45.2 Niet nodig voor WC, open keuken, ruimten zonder eisen Het geëiste toevoer of afvoerdebiet wordt automatisch berekend 14 Rekentool 20130630 7
Bepaal ontwerpdebieten geëist debiet Geheel getal: vb 46 Balanceren toevoer-afvoer Berekening Totaal van/naar buiten onderaan tabel Debietsbalans: Aanbevolen voor systeem A,B,C Sterk aanbevolen voor systeem D 15 Balanceren toevoer-afvoer? Mogelijkheden Verhoog afvoerdebieten Kan voor ruimten met verplichte afvoer de m- factor negatief beïnvloeden Voeg afvoerposities toe In berging, hal, dressing In droge ruimten? Recirculatie toevoer woonkamer Gedeeltelijk of volledig Debiet < som debieten andere droge ruimten» Slaapkamer, bureel, speelkamer Breng ook recirculatie afvoer in balans 16 Rekentool 20130630 8
Recirculatie woonkamer Plaats cursor op lijn woonkamer 17 Recirculatie woonkamer Klik knop recirculatie toevoer Woonkamer wordt opgedeeld in 2 posities (Ontwerp basislijn niet meer actief) Recirculatie: vul gewenst recirculatiedebiet in Ventiel: saldo van het geëiste debiet Verwijderen lijn indien niet gebruikt 18 Rekentool 20130630 9
Recirculatie in balans brengen Ook afvoer voorzien: In slaapkamer, bureau of speelkamer In gang, nachthal, Vb: maak halruimte aan Klik knop recirculatie afvoer Vul debiet in Controleer recirculatiebalans 19 Opdelen van ruimten In 2 of meer ventielen: Om de buisdiameter te beperken Om het debiet per ventiel te beperken Voor een betere luchtverdeling in de ruimte Klik knop extra ventiel Ruimte wordt opgedeeld in 2 posities (Ontwerp basislijn niet meer actief) kies de ontwerpdebieten voor elk ventiel 20 Rekentool 20130630 10
Hulpmiddel: advies minimum diameter Als indicatie voor de benodigde ruimte Niet gebruiken voor detailontwerp! Op basis van snelheidscriterium eindkanaal Zie tabblad parameters 21 Kanalentracé: Tabblad toevoer Tabblad afvoer Doel: Tekening op schaal van kanalennet Toewijzen van componenten Berekening van drukverliezen: Voor ventilatorselectie Voor een evenwichtig net Voor afstelbaarheid van ventielen 22 Rekentool 20130630 11
Globale opbouw tekenvlak Informatie over de actieve (aangeduide) component Opvolging en informatie over het volledige ontwerp 23 Tekenvlak: isometrisch zicht Semi-3D Tekenen in 3 vlakken Buiten 3 vlakken?: zie verder Tekenraster 1 meter In stappen van 0.25 m 24 Rekentool 20130630 12
Kanalentracé 2 afzonderlijke tabbladen Toevoer Afvoer (maak het andere tracé zichtbaar via knop toon afvoer of toon toevoer ) 25 2 zijden van de ventilator Centraal punt = ventilator Minimum 2 aansluitingen aan de ventilator Naar het buitenrooster Naar één of meerdere ventielen Er mogen meerdere kanalen direct vertrekken vanuit de ventilator (gesteld dat die meerdere aansluitpunten heeft) Tool momenteel minder geschikt voor collectorsystemen 26 Rekentool 20130630 13
3 ontwerpfasen van het kanaletracé Fase 1: Teken het volledige tracé = lijnen Wijs ruimten/ventielen toe Wijs buitenrooster toe Fase 2: Automatische berekening: Debieten per kanaalstuk Identificatie van T-stukken en bochten Berekenen van debieten Selectie van voorkeurcomponenten uit DB Berekenen drukverliezen Bepalen evenwicht/afstelbaarheid 27 3 ontwerpfasen Fase 3: Manuele aanpassingen van het tracé Ontdubbelen van ventielen Verplaatsen posities Aanpassen diameters Keuze van ander componenten 28 Rekentool 20130630 14
Fase 1: lijnen Klik links op startpunt, Houdt ingedrukt Verplaats muis tot eindpunt Laat knop los Het raster/snap van het actieve vlak wordt gevolgd Maar schuin kan ook Merk op: Bochten mogelijk tussen 0 en 90 T-stukken enkel haaks: Geen Y, geen dubbele hoeken 29 Fase 1: lijnen Schakel zo nodig over naar andere vlakken Via knop wissel zicht Verleng lijnstuk: Klik het lijnstuk aan (rood) Cursor op eindpunt Klik rechts, kies verplaats punt Klik links op eindpunt, houd ingedrukt, verplaats en laat los Breek lijnstuk: Klik het lijnstuk aan (rood) Cursor op eindpunt of midden Klik rechts, kies verplaats punt Klik links op midden, houd ingedrukt, verplaats en laat los Breken en verlenging: ook per groep ( shift indrukken) 30 Rekentool 20130630 15
Fase 1: lijnen buiten 3 vlakken Mogelijk maar te vermijden!!! Enkel van punt tot punt Met hulplijnen Teken lijnen 2,3,4 Teken groene lijn Verwijder overtollige lijnen Merk op: Moeilijk om dit kanaalstuk in de ruimte te situeren, zie eventueel coördinaten Kleurverschillen lijnen helpen soms Punt 2 is lager dan punt 1 31 Fase 1: Wijs ruimten, ventielen of buitenrooster toe Ga naar een eindpunt Klik rechts Kies voeg eindstuk toe Selecteer en klik Zie melding: 32 Rekentool 20130630 16
Tabblad toevoer Tabblad afvoer: gebruik Startberekening doorvoeren Berekent kanaaldiameters op basis van snelheids- en drukvalcriterium Wijst T-stukken en bochten toe Kiest de componenten (generiek of opgegeven voorkeur) Controle Drukevenwicht Installatie afstelbaar (maximale regelbaarheid van de ventielen niet overschreden?) 33 Fase 2: automatische berekening Klik startberekening Resultaat: Klik op melding om te weten waar het probleem zich bevindt Melding van mogelijk probleem (hier T met dubbele hoek) Opmerking kan genegeerd worden, maar geen drukverlies berekend, en geen component toegevoegd aan stuklijst 34 Rekentool 20130630 17
Fase 2: automatische berekening Debieten per kanaalstuk Identificatie van T-stukken en bochten Bochten met diverse hoeken, meest nabije wordt geselecteerd uit de voorkeurlijst DB T-stukken: enkel rechthoekige Berekenen van debieten per kanaalstuk Bepalen kanaaldiameter Op basis van snelheidscriterium kanaaltype en drukcriterium Grootste Ø Zie tabblad parameters 35 Fase 2: automatische berekening Selectie van voorkeurcomponenten uit DB Diameters T-stukken, bochten en ventielen: aansluitend op kanalen Indien niet gevonden: Kanalen, bochten, ventielen: geen drukberekening T-stukken: steeds drukverlies op basis van formule 36 Rekentool 20130630 18
Fase 2: automatische berekening Berekenen drukverliezen Op basis van karakteristieken uit databank C en n waarden Voor T-stukken: empirische formule Aanduiding per eindventiel/ruimte Naam ruimte of ventiel Debiet Drukverlies tussen:» Ongeregeld ventiel (volledig open)» Buitenrooster 37 Fase 2: automatische berekening Aanduiding drukevenwicht Geeft aan of we te maken hebben met een redelijk evenwichtig niet: Rood = meer dan gemiddeld + maximaal verschil Groen = minder dan gemiddeld maximaal verschil Blauw = binnen grenzen gemiddeld +/- max. verschil Criterium: zie tabblad parameters 38 Rekentool 20130630 19
Fase 2: automatische berekening Ontwerpvak Controle toewijzing ruimte/ventielen Controle toewijzing luchttoevoeropening Knop startberekening In principe maar één keer te gebruiker Maar herbeginnen kan Zie ook afrolmenu bewerk :» Verwijder alle toevoercomponenten Maximum drukverlies Van ruimte/ventiel tot buitenrooster Minimum drukverlies Drukevenwicht Indien alles binnen grenzen gemiddeld +/- max. verschil (enkel blauw) Afstelbaar? 39 Afstelbaarheid controleren Drukval standaard berekend voor volledig open ventiel Maar in de achtergrond ook voor een maximaal gesloten ventiel Een installatie is afstelbaar als men elk ventiel kan regelen tot aan het drukverschil van het ventiel met hoogste drukverschil in volledig open stand Merk op: betrouwbaarheid is sterk afhankelijk van de correcte gegevens in de databank! 40 Rekentool 20130630 20
Afstellen van ventielen drukverlies + + + + + Niet Afstelbaar! Ruimte 1 Ruimte 2 Ruimte 3 Ruimte 4 Ruimte 5 41 Sterk aanbevolen: controle akoestiek! 42 Rekentool 20130630 21
Bijkomende info componentvak Lijntekening Voor actieve component Type component Coördinaten Lengte Hoek debiet Component (uit databank)= merk+naam Wijzigbaar: van aangeklikte component Merk Component (via naam) Detailinfo 43 Fase 3: Manuele aanpassingen Componenten Diameters wijzigen (vb standardiseren op 125 mm) Andere merken Ventiel opsplitsen in 2 ventielen Via tabblad debieten Kanaal bijtekenen en toewijzen Automatische herberekening van toegevoegd deel Wijzigingen tracé Kanaal opbreken Punt (meerdere componenten selecteren via shift ) verplaatsen 44 Rekentool 20130630 22
Fase 3: aanpassingen Herstarten van scratch? verwijder alle componenten Met waarschuwing 45 Afdrukken (Direct: nog niet operationeel) Indirect naar word, xls, mail, Via print screen Via screen clipping 46 Rekentool 20130630 23
(Tabblad stuklijst) Doel: stuklijst van in het project gebruikte onderdelen, voor: Prijsberekening Aankoop- of magazijnbon Huidige beperkingen: Geen verzameling per post Geen reducties, moffen, beugels, isolatie, 47 Stuklijst: voorbeeld 48 Rekentool 20130630 24
Tabblad parameters Oplijsten van ontwerpparameters Met aanbevolen waarden Mogelijke wijziging door gebruiker Toepassen op nieuwe dossiers = Aangepaste parameters ook voor volgende dossiers 49 Tabblad databank onderdelen Doel: Lijst van onderdelen voor kanalennet Met gegevens voor drukverliesberekening Onder vorm van C en n factoren Niet voor T-stukken (empirische berekening) Ventielen: volledig open/gesloten Onderscheid Generiek: algemeen, merkloos Door het WTCB ingevoerd (Merken: van specifieke leveranciers) Zie eigen invoer, momenteel nog manueel 50 Rekentool 20130630 25
51 Tabblad databank onderdelen Gebruik Component toevoegen mogelijk Eigen componenten invoeren, met mogelijkheid deze ook voor andere eigen projecten te gebruiken Berekening C n factoren Voorkeur opgeven: Componentkeuze voor startberekening Standaard generiek, maar aan te passen door gebruiker Nieuwe componenten opslaan = ook beschikbaar maken voor nieuwe dossiers 52 Rekentool 20130630 26
(Tabblad loggen) Geeft meer detail voor de berekeningen in de lopende sessie Nuttig voor debuggen in ontwikkelingsfase Wordt nadien verwijderd 53 Rekentool 20130630 27