Basisschool Schalmei Schalmei de beste basis Reigersbos 313 1107 EZ Amsterdam 020-6973735, directie@schalmei.nl De vreedzame school Verbeterplan rekenen 2010-2011 Basisschool Schalmei Verbeterplan Rekenen 10-11, versie 24-05-10 1
Inleiding Dit verbeterplan loopt van augustus 2010 tot en met juli 2011 en is een vervolg op het verbeterplan 2009-2010. Het plan bestaat uit 2 delen: deel 1, het verbeteren van de resultaten en deel 2 het verbeteren van het didactisch handelen en de afstemming. Om een zo goed mogelijke afstemming met het project Omdat Elk Kind Telt te bewerkstelligen, kan het plan tussentijds bijgesteld worden. Het deelplan Didactisch handelen en afstemming is van toepassing op alle vakken die op school gegeven worden, dus niet expliciet voor rekenen. Leerkrachten worden verder geschoold om volgens het Activerende Directe Instructiemodel les te geven. Daarnaast wordt, middels het werken met groepsplannen, instructie gegeven op drie niveaus. Taken en verantwoordelijkheden De schoolleider De schoolleider is als eindverantwoordelijke de manager van dit plan. Daarbij zal hij/zij zich als coach én als bewaker van het traject opstellen. Tevens is hij/zij, samen met de algemeen directeur, verantwoordelijk voor de algehele voortgang en de financiën van het traject. De IBers De IBers hebben gedurende dit traject een rol als coach. Tevens zijn zij bewakers van de onderwijsresultaten op individueel, groeps- en schoolniveau. De rekenspecialist De rekenspecialist zal net als de IBers een rol als coach hebben. Daarnaast zal zij een belangrijke voortrekkersrol in het traject hebben. Tevens zal zij zich op de hoogte houden van ontwikkelingen op rekengebied en, i.o.m. IB, haar specifieke inhoudelijke deskundigheid delen met het team. Ook zal zij de onderwijsondersteunende rekenmaterialen beheren en actueel houden. Tot slot zal zij zich, als voorzitter van de werkgroep rekenen, bezig houden met de keuze van een nieuwe rekenmethode. De leerkrachten Van de leerkrachten zal een open, betrokken, leergierige en onderzoekende houding verwacht worden. De schoolleider, IBers en rekenspecialist zullen er alles aan doen wat binnen hun mogelijkheden ligt, hen op de hoogte en gemotiveerd te houden. Onderlinge communicatie en interactie Het moge duidelijk zijn dat zowel de directeur als de IBers en de rekenspecialist een voorbeeldfunctie hebben in dit traject. Dat betekent dat zij zich bewust zijn van hun doen en laten, zoals het nakomen van afspraken, een enthousiaste en kritische houding t.a.v. dit traject uitstralen, enz. Maandelijks zal een overleg tussen bovengenoemde functionarissen over de voortgang van het verbetertraject plaats vinden. De te bespreken punten zijn: - Wat zijn de resultaten tot nu toe, zijn deze naar verwachting en zo niet wat kunnen we daar aan doen - lopen wij nog op schema, wat gaat goed, waar lopen wij tegenaan, waardoor wordt dit veroorzaakt en hoe kunnen wij dit oplossen - is er nog voldoende afstemming met het project OEKT - wat zijn onze bevindingen n.a.v. de klassenbezoeken, welke leerkrachten doen het goed en welke leerkrachten hebben extra ondersteuning nodig - wat bespreken we op de eerstkomende teamvergadering over het traject - w.v.t.t.k. Na deze bijeenkomst zullen de bevindingen van deze groep op de agenda van de teamvergadering staan. Basisschool Schalmei Verbeterplan Rekenen 10-11, versie 24-05-10 2
Opbrengstgericht werken In de bijlage van dit plan is het deelplan Opbrengstgericht werken opgenomen. Een deel van dit deelplan is al opgenomen in het verbeterplan. De overige aspecten zullen verwerkt worden in het verbeterplan, nadat de projectleiding haar reacties hierop gegeven heeft. Basisschool Schalmei Verbeterplan Rekenen 10-11, versie 24-05-10 3
VERBETERPLAN 2010-2011 Onderwerp: rekenen Datum: mei 2010 Uitgangssituatie 1. Het huidige onderwijsaanbod Voor het rekenen maakt de school in de groepen 1 en 2 gebruik van de methode Ik en Ko rekenonderwijs in meertalige kleutergroepen. Het aanbieden van de (rekenkundige) begrippen staat volop in de aandacht. In de groepen 3 t/m 8 werkt de school met de methode Rekenrijk. In de groepen 3 t/m 8 wordt gewerkt met groepsplannen. De groepen zijn geclusterd op basis van de pedagogische en didactische onderwijsbehoeften van de leerlingen. Deze onderwijsbehoeften worden geformuleerd op een Pedagogisch Didactisch Groepsoverzicht. Voor remediëren wordt Maatwerk gebruikt. Op de roosters wordt 60 minuten per dag uitgetrokken voor het rekenonderwijs. Indien gewenst wordt deze tijd verlengd door het geven van huiswerk. 2. Tussenresultaten Rekenen en Wiskunde M onder 07-08 VS 07-08 %DE 08-09 VS R&W M 4-39 (D) 43,8% a. 37,4 (E) b. 42,1 (D) R&W E 4-52,3 (C) 43,8% a. 47,4 (E) b. 54,2 (C) 08-09 %DE a. 55,6% b. 36,8% a. 52,6% b. 33,4% 09-10 VS 37.2 (D) 44.1 (D) R&W M 5 77 60,7 (D) 52,2% 57,8 (E) 50,1% 55.6 (D) R&W E 5 64,4 (E) 52.2% 66,5 (E) 35,2% 65.8 (C) R&W M 6-58,1 (C) 24% 78,3 (E) 29,4% 77.9 (C) R&W E 6-64,9 (C) 28,6% 79,5 (D) 33,4% 80.2 (C) R&W M 7 102 65,6 (E) 63,1% 73,6 (C) 21,7% 86.5 (D) R&W E7 72,1 (E) 68,4% 79,8 (C) 31,8% 76.5 (E) Basisschool Schalmei Verbeterplan Rekenen 10-11, versie 24-05-10 4
Rekenen Wiskunde M8 112 Niet bekend Niet bekend Niet bekend Niet bekend 116.2 (B) 3. Bevindingen van de inspectie (n.a.v. schoolbezoek februari 2009) Eén van de oorzaken voor het achterblijven van de resultaten ziet de inspectie in de tekortkomingen in het leerstofaanbod. Bij met name rekenen en wiskunde lukt het de school niet om voldoende leerlingen de stof tot en met groep 8 aan te bieden. Wanneer leerlingen niet meekomen met de stof van het eigen leerjaar, worden ze op een eigen leerlijn gezet. De afspraak is dat dit vanaf groep 6 gebeurt, in sommige gevallen gaat de school al eerder over tot het bieden van een alternatief aanbod. In de praktijk betekent dit dat leerlingen werken uit boekjes van lager leerjaren. Omdat de school verder geen aantoonbare acties onderneemt om (een deel) van de leerlingen hun achterstand te laten inlopen, lukt het de school niet om aan voldoende leerlingen het aanbod t/m groep 8 aan te bieden. De resultaten van de CITO eindtoets van de afgelopen drie schooljaren zijn wisselend, in 06-07 scoort de school tussen de ondergrens en de bovengrens in, in 07-08 scoort de school enigszins onder de ondergrens en in 08-09 sterk onder de ondergrens. Hiermee is de school rekenzwak te noemen. In februari 2010 is de inspectie opnieuw op school geweest voor een TKO. Er is een protocol en ontwikkelingsperspectief ontwikkeld voor leerlingen die een eigen leerlijn krijgen. Tevens zal m.i.v. het schooljaar de leerstof tot en met groep 8 volledig worden aangeboden. 4. Overige ontwikkelingen Omdat Elk Kind Telt In het stadsdeel Zuidoost is een verbeterproject voor het leer- en vormingsgebied rekenen en wiskunde, Omdat Elk Kind Telt gestart. Dit meerjarenproject gaat uit van het gedachtegoed van Michael Fullan: duurzame schoolontwikkeling. Het doel van het project is: het zichtbaar en blijvend verbeteren van leerlingenresultaten op het gebied van rekenen en wiskunde. In het project staan de volgende thema s centraal: leiderschap, onderzoeksmatig omgaan met leerlingendata (verzamelen, analyseren en gevolgen voor het handelen), het cyclisch handelen, het verbeteren van de leerkrachtcompetenties op het gebied van rekenen en wiskunde en het leren borgen van verworvenheden. Hiertoe worden op alle niveaus professionele leergemeenschappen (PLG s) samengesteld ([gemandateerd] bestuurders, directies, IB-ers en leerkrachten) onder deskundige leiding; deze activiteiten maken onderdeel uit van de Rekenacademie. Binnen de PLG s krijgen de directies de opdracht dit kader te vertalen naar hun eigen schoolse situatie en schoolspecifieke verbeterpunten, te ondernemen acties en te bereiken resultaten te formuleren. Omdat de in dit project genoemde thema s allen terugkomen in dit verbeterplan, zal de komende periode regelmatig afstemming plaats vinden tussen het verbeterplan vanuit het verbeterproject Omdat Elk Kind Telt en dit verbeterplan. Het verbetertraject van de school Vanaf november 2009 is planmatig gewerkt aan het verbeteren van de didactische en pedagogische vaardigheden van de leerkrachten. Voor de groepen 3 t/m 8 hebben we deze stappen verbonden aan het vakgebied rekenen. De leerkrachten hebben hernieuwde scholing ontvangen in het werken met de methode Rekenrijk. Ook zijn de leerkrachten geschoold en begeleid in het werken met het Activerende Directie Instructiemodel (ADI-model). Voor de afstemming van de instructie op de onderwijsbehoeften van de leerlingen, hebben de leerkrachten scholing ontvangen in het analyseren van de rekentoetsen en het in kaart brengen van de onderwijsbehoeften op een pedagogisch-didactisch groepsoverzicht. Hiermee hebben zij voor het vak rekenen groepsplannen gemaakt in drie aanpakken. Op dit moment wordt gewerkt aan de laatste cyclus groepsplannen. Uit de klassenobservaties door de directie, interne en externe begeleiders blijkt dat er inmiddels vooruitgang is geboekt. Op het Basisschool Schalmei Verbeterplan Rekenen 10-11, versie 24-05-10 5
gebied van leerkrachtvaardigheden (werken met het ADI-model, effectief stellen van doelen voor de drie aanpakken) zijn de verschillen tussen leerkrachten nog te groot zijn om op schoolniveau te kunnen spreken van een voldoende basis. Gewenst resultaat / Prestatieindicator(en) 1. Doelen op het gebied van de leerlingresultaten Aan het eind van de planperiode scoren alle groepen minimaal op de normering van de inspectie (bron: Analyse en waardering van opbrengsten Primair onderwijs, maart 2009). De resultaten van de Cito eindtoets liggen op de ondergrens van de inspectie (volgens de tabel voor rekensterke en rekenzwakke scholen). Leerlingen met een ontwikkelingsperspectief worden in deze meting buiten beschouwing gelaten. R&W, versie 2006 Norm % D/E > 15 % gewogen leerlingen Groep 4: R&W M 4 36 30% Groep 4: R&W E 4 45 30% Groep 5: R&W M 5 60 30% Groep 5: R&W E 5 66 30% Groep 6: R&W M 6 74 30% Groep 6: R&W E 6 79 30% Groep 7: R&W M 7 94 30% Groep 7: R&W E 7 88 (?) 30% 2. Doelen op het gebied van de didactiek en differentiatie A. Kennis en gebruik van de methode en ondersteunende materialen De leerkrachten gebruiken het didactisch handboek van Rekenrijk systematisch bij de voorbereiding van hun lessen. De leerkrachten gebruiken een schoolspecifieke jaarplanning voor Rekenrijk om de onderwijstijd optimaal af te stemmen op de onderwijsbehoeftes van de leerlingen. Op de lesroosters wordt dagelijks minimaal 60 minuten uitgetrokken voor rekenonderwijs De leerkrachten geven in de groepsadministratie aan welke maatregelen zij nemen om de leerlingen op de methodelijn te houden. De leerkrachten gebruiken het computerprogramma van Rekenrijk De leerkrachten gebruiken de methode Maatwerk en het bijbehorende computerprogramma ten behoeve van remediërende activiteiten De leerkrachten zorgen dat de diverse hulpmaterialen makkelijk bereikbaar zijn voor de leerlingen De leerkrachten maken duidelijke afspraken met leerlingen over het gebruik van het materiaal B. Afstemming De leerkrachten geven in de groepsadministratie aan welke maatregelen zij nemen om de leerlingen op de methodelijn Basisschool Schalmei Verbeterplan Rekenen 10-11, versie 24-05-10 6
te houden (convergente differentiatie) De leerkrachten benutten systematisch het bij de methode horende toets- en zorgverbredingsysteem voor preventieve, diagnostische en remediërende maatregelen. De leerkracht bepaalt op basis van de toetsresultaten welke aspecten met de hele groep, een groepje leerlingen of een individuele leerling nog een keer doorgenomen worden De leerkracht bepaalt op basis van de toetsresultaten in welke aanpak de leerlingen worden ingedeeld bij het groepsplan rekenen. De leerkrachten kunnen de I-lijn van Rekenrijk en de materialen van Maatwerk adequaat inzetten om leerlingen op de methodelijn te houden De leerkrachten hanteren voor de leerlingen met A-scores op de CITO toetsen de werkwijze Compacten zoals ontwikkeld door SLO bij de methode Rekenrijk Voor deze leerlingen is een verrijkingsaanbod ontwikkeld dat naast de verrijkingsbladen van de methode ook materialen en activiteiten omvat op andere leergebieden dan rekenen De leerkrachten hebben voor/met de rekenzwakke leerlingen een 1-strategieschriftje rekenen gemaakt. Dit schriftje gaat de hele schoolloopbaan met de leerling mee C. Kennis van de didactiek en de leerlijnen Individuele leerkrachten bereiden hun lessen voor op het schoolspecifieke lesvoorbereidingsformuier voor het vak rekenen. De leerkrachten beschikken over voldoende vakdidactische kennis (leerlijnen, effectieve didactiek) om op de juiste wijze te werken met Rekenrijk. De leerkrachten hebben kennis van de kenmerken van realistisch rekenen: werken met functionele contexten, het gebruik van modellen, schema s en materialen, interactief onderwijs en eigen inbreng van de leerlingen. De leerkrachten hanteren het ADI-model op de juiste wijze. De leerkrachten hebben kennis en maken gebruik van de didactische aanwijzingen uit het "Didactisch handboek' van de methode De leerkrachten zijn in staat bij de lesvoorbereiding de relatie tussen het lesdoel en de leerlijn te leggen De leerkrachten passen de kennis en vaardigheden die zij opdoen in het project Omdat elk kind telt toe in hun lessen. De leerkrachten voldoen aan de didactische vaardigheden zoals beschreven in het deelplan didactisch handelen en dan vooral gericht op de volgende gebieden; instructie, realistisch rekenprincipes en klassenmanagement De leerkrachten zijn gericht op en in staat om het strategisch denken van leerlingen te bevorderen d.m.v. interactieve instructie- en werkvormen De leerkrachten van de groepen 3 t/m 6 maken gebruik van de didactiek en materialen van Met Sprongen Vooruit D. Borging Alle gemaakte afspraken worden vastgelegd in de schoolafsprakenmap De directeur, IB en rekenspecialist leggen klassenbezoeken af, gericht op de rekendidactiek en de differentiatie Stappen Stap 1: A. Kennis en gebruik van de methode De leerkrachten gebruiken het didactisch handboek van Rekenrijk bij de voorbereiding van hun lessen Basisschool Schalmei Verbeterplan Rekenen 10-11, versie 24-05-10 7
De leerkrachten maken een jaarplanning die erop gericht is met alle leerlingen de doelen voor het leerjaar te behalen. De leerkrachten gebruiken de I-lijn materialen en het computerprogramma van Rekenrijk volgens de aanwijzingen uit de handleiding en het didactisch handboek De leerkrachten gebruiken voor de leerlingen met A-scores op de CITO toetsen de werkwijze Compacten De leerkrachten gebruiken het digitaal registratiesysteem De leerkrachten gebruiken de methode Maatwerk en het bijbehorende computerprogramma ten behoeve van remediërende activiteiten De leerkrachten zorgen dat de diverse hulpmaterialen makkelijk bereikbaar zijn voor de leerlingen De leerkrachten maken duidelijke afspraken met leerlingen over het gebruik van het materiaal B. Afstemming Aan de hand van de analyses wordt de overdracht naar de volgende leerkracht gedaan De leerkrachten maken een pedagogisch-didactisch overzicht voor hun groep en stellen op basis hiervan een groepsplan rekenen op in drie aanpakken In de groepsplannen is duidelijk aangegeven wie op welk moment met welke leerling(en) met welke middelen en materialen werkt De leerkrachten leren daarbij de I-lijn materialen en de verrijkingsbladen op de juiste wijze in te zetten De leerkrachten noteren hun observaties die zij tijdens de lessen doen in hun groepsplan en gebruiken deze om hun instructies voortdurend effectief afgestemd te houden op de leerlingen De leerkrachten onderhouden het 1-strategieschriftje rekenen voor rekenzwakke leerlingen Voor leerlingen met A-scores is een verrijkingsaanbod ontwikkeld dat naast de verrijkingsbladen van de methode ook materialen en activiteiten omvat op andere leergebieden dan rekenen De opgestelde groepsplannen worden geëvalueerd De leerkrachten stellen met ondersteuning van IB individuele streefdoelen op voor hun leerlingen op basis van de resultaten op de CITO-E toetsen van juni 2010 De interne en externe begeleiders ondersteunen en begeleiden de uitvoering van de groepsplannen door feedback op de plannen en klassenobservaties m.b.t. de uitvoering In de zorgcyclus worden de groepsplannen geëvalueerd tijdens de consultatieve groepsbesprekingen tussen leerkracht en IBer C. Kennis in de didactiek en de leerlijnen Individuele leerkrachten bereiden hun lessen voor op het schoolspecifieke lesvoorbereidingsformuier voor het vak rekenen De leerkrachten leren het strategisch denken van leerlingen te bevorderen d.m.v. interactieve instructie- en werkvormen D. Borging Alle gemaakte afspraken worden vastgelegd in de schoolafsprakenmap De directeur, IB en rekenspecialist leggen klassenbezoeken af, gericht op de rekendidactiek en de differentiatie Indien mogelijk worden er afspraken gemaakt over collegiale consultatie en intervisie om de nieuwe werkwijze te onderhouden Stap 2: Basisschool Schalmei Verbeterplan Rekenen 10-11, versie 24-05-10 8
A. Kennis en gebruik van de methode De leerkrachten ontvangen scholing ter verbetering van hun analytische en diagnostische vaardigheden. Bijzondere aandacht zal hierbij worden besteed aan het voeren van diagnostische gesprekken De leerkrachten ontvangen begeleiding bij het voeren van diagnostische rekengesprekken B. Afstemming In de zorgcyclus worden de groepsplannen geëvalueerd tijdens de consultatieve groepsbesprekingen tussen leerkracht en IBer Tijdens de consultatieve groepsbespreking in februari worden de CITO M-toetsen van januari 2011 geanalyseerd en wordt vastgesteld in welke mate de streefdoelen voor individuele leerlingen zijn gehaald De IBer bekijkt met de leerkracht of de verwachte score is gehaald op de leerrendement grafiek Op basis van de CITO-M resultaten worden nieuwe streefdoelen voor de CITO-E resultaten geformuleerd De leerkrachten stellen hun groepsplan bij n.a.v. de resultaten van de CITO-M toetsen R&W en de observaties en evaluaties in het groepsplan en de bespreking van beide met IB C. Kennis in de didactiek en de leerlijnen Individuele leerkrachten bereiden hun lessen voor op het schoolspecifieke lesvoorbereidingsformuier voor het vak rekenen De leerkrachten ontvangen vakdidactische scholing waarbij specifieke aandacht is voor de denkstrategieën en de plaats van diverse strategieën op de betreffende leerlijn De leerkrachten van de groepen 3 t/m 6 ontvangen scholing in het werken met Met Sprongen Vooruit D. Borging Directie, IB en de rekenspecialist controleren de differentiatie (het instructiemodel, de groepsplannen en het gebruik van Maatwerk, Compacten en de I-lijn) d.m.v. klassenbezoeken Directie en IB bespreken de analyse van de resultaten van de afzonderlijke groepen en trekken conclusies voor het schoolbeleid De analyse en beleidsconclusies van de CITO-M toetsen worden met het team besproken Directie en interne en externe begeleiders controleren de uitvoering van de afspraken d.m.v. klassenbezoeken en controle van de groepsadministraties Stap 3: B. Afstemming De leerkrachten van de groepen 3 t/m 6 kunnen de materialen van Met Sprongen Vooruit effectief inzetten in hun groep of afzonderlijke (groepjes) leerlingen In de zorgcyclus worden de groepsplannen geëvalueerd tijdens de consultatieve groepsbesprekingen tussen leerkracht en IBer De CITO-E toets R&W wordt afgenomen Tijdens de consultatieve groepsbespreking in juni worden de CITO-E toetsen van geanalyseerd en wordt vastgesteld in Basisschool Schalmei Verbeterplan Rekenen 10-11, versie 24-05-10 9
welke mate de streefdoelen voor individuele leerlingen zijn gehaald Op basis van de bevindingen worden nieuwe streefdoelen geformuleerd Aan de hand van de analyses wordt de overdracht naar de volgende leerkracht gedaan C. Kennis in de didactiek en leerlijnen Individuele leerkrachten bereiden hun lessen voor op het schoolspecifieke lesvoorbereidingsformuier voor het vak rekenen De leerkrachten ontvangen scholing in coöperatief leren toegespitst op het vak rekenen De leerkrachten ontvangen begeleiding bij het inzetten van coöperatieve werkvormen tijdens de rekenlessen D. Borging Directie, IB en de rekenspecialist controleren de differentiatie (het instructiemodel, de groepsplannen en het gebruik van Maatwerk. Compacten en de I-lijn) d.m.v. klassenbezoeken Directie en IB bespreken de analyse van de resultaten van de afzonderlijke groepen en trekken conclusies voor het schoolbeleid De analyse en beleidsconclusies van de CITO-E toetsen worden met het team besproken Directie en interne en externe begeleiders controleren de uitvoering van de afspraken d.m.v. klassenbezoeken en controle van de groepsadministraties Er worden afspraken gemaakt over collegiale consultatie en intervisie om de nieuwe werkwijze te onderhouden in schooljaar 2011-2012 Tijdpad Periode augustus 2010 - november 2010: Stap 1 Periode december 2010 maart 2011: Stap 2 Periode april 2011 juli 2011: Stap 3 Op basis van de evaluatie van dit verbeterplan en de bevindingen van de inspectie, wordt een nieuw verbeterplan gemaakt voor het schooljaar 2011-2012 Evaluatie November 2010 Uit de groepsadministraties blijkt dat: 75% van de leerkrachten de rekenlessen geeft volgens de planning in de groepsplannen 75% van de leerkrachten het ADI-model toepast bij de leerkrachtgebonden lessen van Rekenrijk 75% van de leerkrachten de evaluaties van de lessen gebruikt om de instructie effectief af te stemmen op de onderwijsbehoeften van de leerlingen Uit de lesobservaties blijkt dat: Basisschool Schalmei Verbeterplan Rekenen 10-11, versie 24-05-10 10
75% van de leerkrachten de lessen geeft conform de voornemens uit de groepsplannen en de lesplanningen. Maart 2011 Alle groepen scoren op de normering van de inspectie (bron: Analyse en waardering van opbrengsten Primair onderwijs, maart 2009) De resultaten van de CITO eindtoets liggen boven de ondergrens van de inspectie (volgens de tabel voor rekensterke en rekenzwakke scholen). Naast de door de inspectie aangegeven leerling-categorieën, worden de leerlingen met een ontwikkelingsperspectief in deze meting buiten beschouwing gelaten Uit de groepsadministraties blijkt dat: - 80% van de leerkrachten de rekenlessen geeft volgens de planning in de groepsplannen - 80% van de leerkrachten het ADI-model toepast bij de leerkrachtgebonden lessen van Rekenrijk - 80% van de leerkrachten de evaluaties van de lessen gebruikt om de instructie effectief af te stemmen op de onderwijsbehoeften van de leerlingen Uit de lesobservaties blijkt dat: - 80% van de leerkrachten de lessen geeft conform de voornemens uit de groepsplannen en de lesplanningen - 75% van de leerkrachten van de groepen 3 t/m 6 de materialen en werkwijze van Met Sprongen Vooruit effectief inzet om de doelen te halen - 60% van de leerkrachten diagnostische gesprekken voert op de afgesproken wijze en de informatie uit de gesprekken effectief gebruikt om de instructie af te stemmen op de onderwijsbehoeften van de leerlingen Juli 2011: Uit de groepsadministraties blijkt dat: 85% van de leerkrachten de rekenlessen geeft volgens de planning in de groepsplannen. 85% van de leerkrachten het ADI-model toepast bij de leerkrachtgebonden lessen.van Rekenrijk. 85% van de leerkrachten de evaluaties van de lessen gebruikt om de instructie effectief af te stemmen op de onderwijsbehoeften van de leerlingen. Uit de lesobservaties blijkt dat: - 85% van de leerkrachten de lessen geeft conform de voornemens uit de groepsplannen en de lesplanningen - 80% van de leerkrachten van de groepen 3 t/m 6 de materialen en werkwijze van Met Sprongen Vooruit effectief inzet om de doelen te halen - 75% van de leerkrachten diagnostische gesprekken voert op de afgesproken wijze en de informatie uit de gesprekken effectief gebruikt om de instructie af te stemmen op de onderwijsbehoeften van de leerlingen Externe ondersteuning Externe ondersteuning wordt geboden door Astrid Duyff, als zelfstandig interim manager, adviseur en coach aangesloten bij Basisschool Schalmei Verbeterplan Rekenen 10-11, versie 24-05-10 11
Eduquality Schepers en van Seventer in Amsterdam. Borging De werkwijze wordt ondersteund en gecontroleerd door klassenbezoeken door de intern en externe begeleiders en de directeur Alle gemaakte afspraken en overige ondersteunende informatie worden vastgelegd in de schoolafsprakenmap. Basisschool Schalmei Verbeterplan Rekenen 10-11, versie 24-05-10 12
Onderwerp: didactisch handelen en afstemming datum: mei 2010 VERBETERPLAN 2010-2011 Uitgangssituatie Analyse van de schoolpopulatie en de buurt Op de teldatum van 1-10-2009, heeft 44% van de leerling-populatie een gewicht. Op 1-10-2008 was dit nog 52%. (De nieuwe gewichtenregeling, waarbij niet meer de etnische achtergrond, maar het opleidingsniveau de maatstaf is, heeft er toe geleid dat aan de school minder gewicht is toegekend) 46% heeft een Surinaamse, Marokkaanse, Turkse of Antilliaanse achtergrond, 27% van de ouders komt uit een niet Engelstalig land (veelal Ghana of een ander Afrikaans land), 19% heeft een Nederlandse achtergrond en 8% komt uit een ander Europees land Het gemiddelde opleidingsniveau van de ouders ligt op VMBO niveau, een gering aantal ouders heeft alleen een basisschool of een HBO/WO opleiding Veel kinderen wonen in een eenoudergezin en worden door de moeder opgevoed Op de school zitten relatief veel zij-instromers (voornamelijk in de groepen 2 en 3); circa 25% van de leerlingen komt van een andere school wegens verhuizing of wisseling van school binnen de buurt. Regelmatig hebben deze zijinstromers een cognitieve of sociaal-emotionele achterstand Thuis en in de wijk is, behalve de brede school, weinig educatieve uitdaging voor de leerlingen. De bereidheid om deel te nemen aan deze activiteiten is gering. De belangstelling voor en deelname aan de brede school activiteiten is goed In de buurt is voldoende ruimte voor sport en spel. Verder is de buurt ruim van opzet, maar wordt regelmatig geconfronteerd met criminaliteit. Het huidige onderwijsaanbod De diversiteit in de populatie leerlingen van de school, vraagt om een gedifferentieerd onderwijsaanbod. Ook behoeft deze populatie naar verhouding veel aandacht op sociaal-emotionele gebied. De school heeft de afgelopen jaren voorrang gegeven aan de veiligheid op school met het project De Vreedzame School. Daardoor is het cognitieve aspect onderbelicht. Zelfstandig werken is het afgelopen jaar een punt van aandacht geweest. In iedere groep wordt gewerkt met instructiegroepjes en is een instructietafel aanwezig. Inmiddels zijn er schoolbrede afspraken vastgelegd. Vorig schooljaar jaar zijn voor het eerst analyses van de methodeonafhankelijke toetsen (rekenen, de D en E leerlingen) gemaakt. Naar aanleiding van deze analyses werken de leerkrachten met groepsplannen rekenen en groepshandelingsplannen voor de leerlingen die op andere vakgebieden zijn uitgevallen. Basisschool Schalmei Verbeterplan Rekenen 10-11, versie 24-05-10 13
Bevindingen van de inspectie (kwaliteitsonderzoek februari 2009) Afstemming 1 2 3 4 7.1 De leraren volgen de vorderingen van hun leerlingen systematisch. 7.2 De leraren analyseren de vorderingen van de leerlingen om vast te stellen wat de aanpassingen van het aanbod en/of het onderwijsleerproces moeten zijn voor de groep. 7.3 De leraren stemmen de instructie en verwerking af op de verschillen in ontwikkeling tussen de leerlingen (waarderingen: 1 draagt niet of nauwelijks bij; 2 draagt onvoldoende bij; 3. draagt voldoende bij; 4. draagt in hoge mate bij) De inspectie heeft geconstateerd dat één van de speerpunten van de school in haar schoolplan het verbeteren van de opbrengsten was. Zij ziet echter geen concrete acties die hiertoe moeten bijdragen. Bovendien heeft de school haar opbrengsten ook niet zodanig geanalyseerd dat zij vanuit een nulmeting gericht kan werken aan het verhogen van het niveau. Ook een grondige analyse, waarin tekortkomingen in de eigen onderwijskwaliteit in relatie wordt gebracht tot de tegenvallende resultaten ontbreekt. De inspectie heeft opgemerkt dat een deel van het team de tegenvallende resultaten nu voornamelijk in de kenmerken van de leerling-populatie zoekt en minder in het eigen handelen of schoolbeleid. Tijdens haar laatste bezoek in februari 2010, heeft de inspectie bij een aantal leerkrachten verbeteringen geconstateerd op bovengenoemde aspecten. Omdat teveel leerkrachten deze vaardigheden nog onvoldoende beheersten, zijn deze aspecten nog niet als voldoende beoordeeld. Gewenst resultaat / Prestatieindicator(en) Doelen op het gebied van Klassenmanagement De leerkrachten plannen hun onderwijsaanbod voor het hele schooljaar, waarbij als uitgangspunt geldt dat de methodes voor het betreffende leerjaar helemaal uitgewerkt worden De leerkrachten realiseren, rekening houdend met de specifieke onderwijsbehoeften van de leerlingen, voldoende onderwijstijd De leerkrachten spreiden de aandacht over de groep en betrekken alle leerlingen bij de les De leerkrachten hanteren werkvormen die leerlingen in staat stelt verantwoordelijkheid te nemen voor het leerproces De leerkrachten gebruiken de organisatie van uitgestelde aandacht en zelfstandig werken om voorinstructie, verlengde instructie of begeleid inoefenen aan individuele leerlingen of groepjes leerlingen te geven De leerkrachten laten geen tijd verloren gaan aan begin, tijdens of aan einde van de les De leerkrachten hebben de les organisatorisch voorbereid Alle bij de methoden behorende (ondersteunende) materialen zijn aanwezig in de klas en/of hangen op een voor de leerlingen goed zichtbare plek De leerkrachten hebben de mappen ingericht volgens de schoolafspraken Doelen op het gebied van Effectieve instructie volgens het Activerende Directe Instructiemodel De leerkrachten hebben de lessen inhoudelijk voorbereid De leerkrachten hanteren het model activerende, directe instructie op de juiste wijze De leerkrachten maken effectief gebruik van de onderwijstijd en verlengen deze indien leerlingen daar behoefte aan Basisschool Schalmei Verbeterplan Rekenen 10-11, versie 24-05-10 14
hebben Doelen op het gebied van Afstemming De leerkrachten zorgen dat de instructie en verwerking zijn afgestemd op informatie over het niveau van de leerling (methodegebonden en methode onafhankelijke toetsen, observaties, nakijken van werk, diagnostisch gesprek) De leerkrachten kunnen met behulp van voorgaande informatie groepsplannen maken, uitvoeren en evalueren Doelen op het gebied van Zelfstandig werken De leerkrachten leggen de nadruk op zelfstandig werken en hanteren de gemaakte afspraken in de groep De leerkrachten zorgen er daarbij voor dat de leerlingen zelf invloed te hebben op het plannen van hun werk en hun activiteiten De leerkrachten zorgen er voor dat leerlingen direct kunnen beginnen De leerkrachten laten leerlingen waar mogelijk in tweetallen of in groepjes werken De leerkrachten zorgen voor en geven extra verwerkingsstof aan goede leerlingen De leerkrachten laten leerlingen in groepen/hoeken werken Borging De school heeft schoolbrede afspraken op het gebied van zelfstandig werken geformuleerd. Deze afspraken zijn terug te vinden in de school-afsprakenmap De informatie over het Activerende Directe instructiemodel is terug te vinden in de schoolafsprakenmap De informatie over het Didactisch model is terug te vinden in de schoolafsprakenmap De directeur en IB leggen klassenbezoeken af, gericht op zelfstandig werken en het Activerende Directe Instructiemodel Het format voor het maken van groepshandelingsplannen is terug te vinden in de schoolafsprakenmap Stappen Stap 1: Klassenmanagement De leerkrachten maken een jaarplanning op basis van de reëel beschikbare dagen De leerkrachten maken een realistisch rooster en houden zich hieraan. De tijden voor lezen zijn gebaseerd op de normen van de PO-Raad. De totale tijd voor taal/rekenen is minimaal 60% van de beschikbare tijd per week. In het weekrooster is niet meer dan 15 minuten pauzetijd opgenomen. De tijd voor eten/drinken in het rooster wordt voor 80% gecombineerd met een onderwijsinhoudelijke activiteit De leerkrachten maken op basis van de jaarplanning concrete weekplanningen De jaarplanningen, het rooster en de weekplanningen worden gemaakt op/in de formats van de school Als leerkrachten willen afwijken van het rooster maken zij inzichtelijk op welke wijze zij de doelen van de uitgevallen lessen zullen realiseren. De directie geeft geen toestemming voor afwijking als blijkt dat de leerkracht hier niet in slaagt Op schoolniveau worden afspraken gemaakt over huiswerk en het inzetten van de vrije gymuren De leerkrachten hebben zoveel mogelijk bij de methoden behorende materialen in de klas De intern begeleiders controleren of alle bij de methoden behorende materialen in de klassen aanwezig zijn en/of zij op een voor de leerlingen duidelijk zichtbare plek in de klas hangen Basisschool Schalmei Verbeterplan Rekenen 10-11, versie 24-05-10 15
Effectieve instructie volgens het Activerende directe instructiemodel De leerkrachten krijgen scholing in activerende didactieken en vormen van coöperatief leren De leerkrachten houden zich bij de lesvoorbereidingen aan de aanwijzingen in de handleidingen van de methodes De leerkrachten vullen een checklist met betrekking tot hun didactisch handelen in Individuele leerkrachten die dit (volgens die directie en IB) nodig hebben maken lesvoorbereidingsformulieren Afstemming De leerkrachten werken met groepsplannen voor rekenen Zelfstandig werken De leerkrachten zorgen er middels dag- en weekplanningen voor dat de leerlingen zelf invloed te hebben op het plannen van hun werk en hun activiteiten De leerkrachten en Interne begeleiding zorgen voor voldoende extra verwerkingsstof aan goede leerlingen Stap 2: Klassenmanagement De leerkrachten hanteren bij alle instructies het Activerende Directe Instructiemodel Effectieve instructie volgens het Activerende Directe Instructiemodel Leerkrachten krijgen begeleiding en ondersteuning in het werken met het model d.m.v. lesobservaties en klassenbezoeken De leerkrachten van de kleutergroepen passen het model toe op al hun instructies vanuit Ik en Ko De leerkrachten ontvangen uitleg over het activeren van de leerlingen uit het ADI model Individuele leerkrachten die dit (volgens die directie en IB) nodig hebben maken lesvoorbereidingsformulieren De leerkrachten leren de effectiviteit van hun instructies te vergroten door gerichte voorinstructie te geven Afstemming In februari 2011 worden de resultaten de CITO M-toetsen op leerkracht- en teamniveau geanalyseerd en besproken. Op basis van deze analyse geven de leerkrachten aan wat hun ambitie is ten aanzien van de te behalen vaardigheidsscores op de CITO-E toetsen N.a.v. de resultaten van deze toetsen zorgen de leerkrachten, middels groepsplannen voor aangepaste en/of extra verwerkingsstof voor leerlingen die A scores behalen en voor leerlingen die D/E-scores behalen. De leerkrachten werken met groepsplannen voor rekenen De leerkrachten ontvangen scholing in het maken van groepsplannen voor technisch lezen Zelfstandig werken De leerkrachten vullen de checklist zelfstandig werken in De leerkrachten zorgen voor en geven extra verwerkingsstof aan goede leerlingen De directeur gaat op klassenbezoek en controleert of afspraken op het gebied van zelfstandig werken nagekomen worden Basisschool Schalmei Verbeterplan Rekenen 10-11, versie 24-05-10 16
Stap 3: Effectieve instructie volgens het Activerende Directe Instructiemodel Leerkrachten ontvangen begeleiding en ondersteuning in het werken met het model d.m.v. lesobservaties en klassenbezoeken Individuele leerkrachten die dit (volgens die directie en IB) nodig hebben maken lesvoorbereidingsformulieren Afstemming In juni 2011 worden de resultaten de CITO E-toetsen op leerkracht- en teamniveau geanalyseerd en besproken. Tevens wordt nagegaan welke verschillen er zijn tussen het ambitieniveau en het werkelijke niveau van de leerlingen. Deze informatie wordt voorzien van een analyse N.a.v. de resultaten van deze toetsen zorgen de leerkrachten, middels groeps(handelings)plannen, voor aangepaste en/of extra verwerkingsstof voor leerlingen die A scores behalen en voor leerlingen die D/E-scores behalen De leerkrachten werken met groepsplannen voor rekenen en technisch lezen De leerkrachten ontvangen scholing in het maken van groepsplannen voor begrijpend lezen Zelfstandig werken De leerkrachten krijgen informatie over het benutten van het zelfstandig werken door de leerlingen voor het geven van voor- of extra instructie Tijdpad Periode augustus 2010 - november 2010: Stap 1 Periode december 2010 maart 2011: Stap 2 Periode april 2011 juli 2011: Stap 3 Op basis van de evaluatie van dit verbeterplan en de bevindingen van de inspectie, wordt een nieuw verbeterplan gemaakt voor het schooljaar 2011-2012 Evaluatie November 2010 Uit controle van het rooster door de directie blijkt dat: - in alle groepen 60% van de leertijd daadwerkelijk besteed wordt aan taal/rekenen - 100% van de leerkrachten zich houdt aan het rooster - uit de weekplanningen en evaluaties blijkt dat de jaarplanning gerealiseerd wordt. De afspraken over huiswerk en het inzetten van de vrije gymuren zijn terug te vinden in de schoolafsprakenmap De leerlingen werken met dag- en weekplanningen waarmee zij zelf invloed te hebben op het plannen van hun werk en hun activiteiten Basisschool Schalmei Verbeterplan Rekenen 10-11, versie 24-05-10 17
De leerkrachten hebben de checklist Activerende Directe Instructie met betrekking tot hun didactisch handelen ingevuld Directie en IB doen een ronde klassenbezoeken met behulp van de checklist Activerende Directe Instructie. Criterium daarbij is dat alle leerkrachten op 85% van de indicatoren minimaal voldoende scoort. Tevens heeft 100% van de leerkrachten alle bij de methode behorende materialen in de groep De leerkrachten hebben scholing ontvangen in activerende didactieken en vormen van coöperatief leren Individuele leerkrachten die dit (volgens die directie en IB) nodig hebben, werken met lesvoorbereidingsformulieren Interne begeleiding heeft samen met de leerkrachten extra verwerkingsstof voor goede leerlingen uitgezocht Maart 2011 D.m.v. klassenobservaties m.b.v. een observatielijst door directie en IB blijkt dat tijdens alle instructies: o 85% van de leerkrachten instructie geeft volgens de uitgangspunten van het Activerende Directe Instructiemodel (met specifieke aandacht voor het activeren van de leerlingen) o 100% van de leerkrachten past bij rekenen het Didactisch model toe o 100% van de leerkrachten hanteert de afspraken van het Zelfstandig werken (op de door henzelf ingevulde lijsten) Individuele leerkrachten die dit (volgens die directie en IB) nodig hebben, werken met lesvoorbereidingsformulieren 100% van de leerkrachten houden zich aan de afspraken van zelfstandig werken en geven tijdens zelfstandig werken extra instructie Op de groepsplannen is duidelijk terug te vinden wat de goede leerlingen aan extra verwerkingsstof krijgen en welke doelen hieraan gekoppeld zijn. De resultaten van de CITO M toetsen voor technisch lezen liggen minimaal boven de ondergrens van de inspectie De resultaten van de CITO M toetsen voor rekenen liggen mimimaal op de ondergrens van de inspectie Juli 2011 D.m.v. klassenobservaties m.b.v. een observatielijst door directie en IB blijkt dat tijdens de lessen van Ik en Ko, rekenen en taal: o 95% van de leerkrachten instructie geeft volgens de uitgangspunten van het directe instructiemodel (iedere les begint met een terugblik, de lesdoelen worden bekend gemaakt, er wordt een duidelijke uitleg van de leerstof en opdrachten gegeven en opdrachten en aan het eind van de les wordt geëvalueerd) o o 100% van de leerkrachten past bij rekenen het Didactisch model toe 85% van de leerkrachten effectieve uitleg geeft over het gebruik van hulpmiddelen, aandacht besteed aan inoefenen en effectieve feedback geeft aan de leerlingen 85% van de leerkrachten geven tijdens zelfstandig werken gerichte voorinstructie Individuele leerkrachten die dit (volgens die directie en IB) nodig hebben, werken met lesvoorbereidingsformulieren De leerkrachten werken met groepshandelingsplannen voor rekenen en begrijpend lezen De resultaten van de CITO E toetsen voor technisch lezen boven de ondergrens van de inspectie De resultaten van de CITO E toetsen voor begrijpend lezen liggen boven de ondergrens van de inspectie De resultaten van de CITO E toetsen voor rekenen liggen op of boven de ondergrens van de inspectie Externe ondersteuning Externe ondersteuning wordt geboden door Astrid Duyff, als zelfstandig interim manager, adviseur en coach aangesloten bij Eduquality Schepers en van Seventer in Amsterdam. Basisschool Schalmei Verbeterplan Rekenen 10-11, versie 24-05-10 18
Borging Borging De afspraken op het gebied van zelfstandig zijn terug te vinden in de schoolafsprakenmap De informatie over het Activerende Directe Instructiemodel is terug te vinden in de schoolafsprakenmap De informatie over het Didactisch model is terug te vinden in de schoolafsprakenmap De directeur en IB leggen klassenbezoeken af, gericht op het uitvoeren van de groepsplannen en het Activerende Directe Instructiemodel Het format voor het maken van groepsplannen is terug te vinden in de schoolafsprakenmap De directie en de IB voeren, volgens een cyclus, klassenbezoeken en gesprekken uit. Basisschool Schalmei Verbeterplan Rekenen 10-11, versie 24-05-10 19
Bijlage bij Rekenverbeterplan Schalmei 2010-2011 1. Doelen Centrale doelstelling van het project vormt de versterking van het opbrengstgericht leiderschap in de school, tot uitdrukking komend in een cultuur van opbrengstgericht werken (evaluatiecultuur). De inhoudelijke focus ligt hierbij op het rekenonderwijs (project Omdat elk kind telt! ). Onze school werkt tijdens de doorlooptijd van het project aan de ontwikkeling, invoering en borging van een systema-tische werkwijze waarbij data van leerresultaten van de leerlingen uitgangspunt vormen voor het leren van leerlingen. In de kern betekent dit dat alle betrokkenen in onze school op alle niveaus werken volgens de principes van planmatig werken : het helder in kaart brengen van de beoogde kwaliteit en de aanpak, het gericht werken aan het tot stand komen van de beoogde kwaliteit, het in kaart brengen van de resultaten / opbrengsten in samenhang met de beoogde resultaten (met in begrip van het hierover verantwoording afleggen aan de betrokkenen) en het aanpassen van de aanpak. Om de invoering van het systematisch werken met data verder te stimuleren, besteedt onze school aandacht aan de versterking van het reflectief vermogen door gebruik te maken van methodes van zelfevaluatie en het inzetten van audits (kwaliteitsbeoordeling door interne en of externe deskundigen). 2. Beoogde opbrengsten De inspanningen van onze school zijn gericht op de volgende opbrengsten: - De rekenprestaties van de leerlingen zijn op peildatum 01 augustus 2011 meetbaar en zichtbaar verbeterd ten opzichte van de nulmeting op peildatum 01 augustus 2009. Dit valt onder andere af te leiden uit de vergelijkende gegevens van de Cito-eindtoets en een aantal Cito- tussentoetsen. - De cultuur van opbrengstgericht werken is versterkt. Dit valt onder andere af te leiden uit de toename van het zichtbaar inzetten van data bij de planning van het leerproces van de leerlingen en het periodiek inzetten van instrumenten van zelfevaluatie en auditing in de school. 3. Programma Programmalijn 1: Opbrengstgerichte leiders - Doel: De schooldirectie geeft leiding aan het schoolteam vanuit de principes van opbrengstgericht leiderschap en bevordert hiermee de beoogde cultuur van opbrengstgericht werken in de school. - Aanpak: De schooldirectie ontwikkelt op grond van een gedegen analyse van de huidige situatie een realistisch haalbare verbeteraanpak voor de beoogde kwaliteitsverbetering van opbrengstgericht leiderschap in de school (rol en kerntaken), richt het verbeterproces in, voert de planning uit en volgt de resultaten van de uitvoering. De schooldirectie voert hierbij de volgende activiteiten uit: Aan de hand van (landelijk beschikbare) informatie stelt de schooldirectie een schoolspecifiek kwaliteitsprofiel op voor opbrengstgericht leiderschap in de school. (Wat zijn onze kerntaken vanuit opbrengstgericht leiderschap? Vanuit welke principes gaan we opbrengstgericht leiderschap in onze school versterken?) De schooldirectie consulteert hierover het schoolbestuur en het schoolteam. Schoolbestuur en schooldirectie stellen in samenspraak het beoogde kwaliteitsprofiel vast. De leden van de schooldirectie brengen de beginsituatie van opbrengstgericht leiderschap in kaart met behulp van een ontwikkel assesment vragenlijst (NSA instrument). De leden van de schooldirectie focussen hierbij op het beoogde kwaliteitsprofiel. De leden van de schooldirectie stellen een persoonlijk ontwikkelingsplan op, bespreken dit met de algemeen directeur (of het schoolbestuur wanneer in de instelling geen algemeen directeur functioneert) en met het schoolteam. Schoolbestuur en schooldirectie stellen in samenspraak het persoonlijk ontwikkelingsplan vast. De leden van de schooldirectie voeren het persoonlijk ontwikkelingsplan uit waarbij zij optimaal gebruik maken van het geven van onderlinge feedback- en leerervaringen onder andere opgedaan tijdens de PLG directies (project Omdat elk kind telt! ) Basisschool Schalmei Verbeterplan Rekenen 10-11, versie 24-05-10 20
De leden van de schooldirectie leggen verantwoording af over de resultaten van hun persoonlijk en collectief leertraject periodiek aan de algemeen directeur (of het schoolbestuur wanneer in de instelling geen algemeen directeur functioneert) en aan het schoolteam ( modelgedrag ). - Resultaat: Aan het einde van het project maken de leden van de schooldirectie zichtbaar meer en beter gebruik van de principes van opbrengstgericht leiderschap bij het leiding geven aan het schoolteam. Programmalijn 2: Werkproces opbrengstgericht werken - Doel: Elke leraar hanteert bij het geven van rekenonderwijs het werkproces van opbrengstgericht werken. - Aanpak: Ons schoolteam ontwikkelt, implementeert en borgt een werkproces van opbrengstgericht werken. Centraal in dit proces staan de stappen plannen, uitvoeren, resultaten in kaart brengen & rapporteren en bijstellen. Het werkproces voor opbrengstgericht werken wordt toegepast op het inhoudelijk domein van het rekenonderwijs (samenhang met project Omdat elk kind telt! ). Schooldirectie en schoolteam voeren hierbij de volgende activiteiten uit: De schooldirectie ontwikkelt in samenspraak met de andere aan het project Opbrengstgericht leiderschap deelnemende schooldirecties een wenselijk en realistisch haalbaar werkproces voor opbrengstgericht werken in de school. De schooldirectie consulteert het schoolteam over het beoogde werkproces opbrengstgericht werken, bespreekt de wijze waarop de invoering en borging ervan plaats vindt en zorgt voor draagvlak. De schooldirectie stelt het werkproces vast in samenhang met de wijze waarop de invoering en borging ervan plaats vindt. De leraren voeren stap voor stap het werkproces van opbrengstgericht werken in. De schooldirectie en de leden van het rekenverbeterteam van de school ondersteunen de leraren hierbij o.a. door het uitvoeren van korte gesprekken met leraren en klasseconsultaties. - Resultaat: Aan het einde van het project heeft elk schoolteam zichtbaar het werkproces van opbrengstgericht werken op het domein rekenen ingevoerd en geborgd. Programmalijn 3: Opbrengstgerichte cultuur - Doel: Het schoolteam ontwikkelt, implementeert en borgt een werkproces van zelfevaluatie en reflectie. - Aanpak: Ons schoolteam ontwikkelt, implementeert en borgt een werkproces van zelfevaluatie en reflectie. Centraal in dit proces staat het periodiek inzetten van zelfevaluatie om de voortgang van de beoogde kwaliteitsverbetering rekenen te kunnen volgen (samenhang met project Omdat elk kind telt! ). Schooldirectie en schoolteam voeren hierbij de volgende activiteiten uit: Het projectteam draagt zorg voor de ontwikkeling van het zelfevaluatie instrument sterk rekenonderwijs waarbij onder andere gebruik wordt gemaakt van de bestaande kijkwijzer sterk rekenonderwijs en de inspectiestandaarden. Basisschool Schalmei Verbeterplan Rekenen 10-11, versie 24-05-10 21
De schooldirectie maakt het ontwikkelde instrument passend voor toepassing in de school, bespreekt de wijze waarop de invoering en borging ervan plaats vindt en zorgt voor draagvlak. De schooldirectie stelt het instrument vast in samenhang met de wijze waarop de invoering en borging ervan plaats vindt. De schooldirectie voert in samenspraak met het schoolteam de zelfevaluatie uit. De schooldirectie bespreekt de resultaten van de zelfevaluatie met het schoolteam en stelt op grond van de conclusies de planning voor het rekenverbetertraject bij. - Resultaat: Aan het einde van het project heeft elke schooldirectie in samenwerking met het schoolteam de zelfevaluatie rekenen uitgevoerd en de resultaten ervan verankerd in de vervolg planning van het rekenverbetertraject (samenhang met project Omdat elk kind telt! ). Basisschool Schalmei Verbeterplan Rekenen 10-11, versie 24-05-10 22