FISCAAL PRAKTIJKBOEK 2010-2011 Directe belastingen Fiscale nieuwigheden praktisch bekeken Een co-editie van Kluwer, de Fiscale Hogeschool en EHSAL-FHS-Seminaries Editors: L. Maes H. De Cnijf L. De Broeck Auteurs : B. Ameye D. Coveliers W. Defoor S. Hugelier J. Peeters J. Roseleth P. Smet Chr. Thompson P. Van Eesbeeck J. Vanden branden L. Vereycken
Verantwoordelijke uitgever: H. Suijkerbuijk Eindredactie: T. Boullart 2010 Wolters Kluwer Belgium NV Ragheno Business Park Motstraat 30 B-2800 Mechelen Tel.: 0800 40 300 www.kluwer.be info@kluwer.be ISBN 978-90-4652-719-1 D/2010/2664/405 BP/FPDB-YI10001 Behoudens de uitdrukkelijk bij wet bepaalde uitzonderingen mag niets uit deze uitgave verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt worden, op welke wijze ook, zonder de uitdrukkelijke voorafgaande en schriftelijke toestemming van de uitgever.
DEEL I DE 80%-GRENS: TOEPASSING VOOR ZELFSTANDIGE BEDRIJFSLEIDERS 1 Paul Van Eesbeeck en Luc Vereycken 1. Inleidende situering 7 1.1. Inleiding 7 1.2. Bereik van de 80%-grens 8 1.2.1. Wettelijk kader 8 1.2.2. Toepassingsgebied 9 1.2.3. Sancties bij overschrijding van de 80%-grens 10 1.2.4. Tijdstip van de controle 13 1.2.5. Verantwoordingsstukken 14 2. Componenten voor de berekening van de 80%-grens 16 2.1. Formule voor de berekening van de 80%-grens 16 2.2. Berekeningscomponenten uit de formule 16 2.2.1. Extrawettelijk pensioen (factor EP) 16 2.2.2. (Laatste) normale brutojaarbezoldiging (factor B) 19 2.2.3. Wettelijk rustpensioen (factor WP) 31 2.2.4. Totaal aantal gepresteerde en nog te presteren dienstjaren (factor T) 34 2.2.5. Normale duurtijd van de loopbaan (factor N) 38 2.2.6. Omzetting van rente in kapitaal (factor COEF) 39 2.2.7. Aanrekening van andere extrawettelijke pensioenen (factor EP (rente) andere) 42 2.3. Toepassing van de 22%/32%-regel 48 3. Financiering van de backservice 51 4. Optimalisatie 80%-grens: eerder eindleeftijd 60 jaar dan 65 jaar 55 4.1. Groeps- en IPT-verzekering 55 4.2. Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen (VAPZ) 57 4.3. Verdere commentaar 58 5. De 100%-grens 60 5.1. Situering 60 5.2. Arbeidsongeschiktheidsdekkingen 60 5.3. Overlijdensdekkingen 62 Bijlage: omzettingscoëfficiënten van kapitaal in rente (80%-grens) 63 Blz. Fiscaal praktijkboek 2010-2011 Directe belastingen VII
DEEL II DE BELASTINGVERMINDERING EN HET BELASTINGKREDIET VOOR ENERGIEBESPARENDE UITGAVEN: WAAR STAAN WE EN WAT BRENGT DE TOEKOMST? 65 Sophie Hugelier 1. Voor wie 69 1.1. Voor de eigenaar 69 1.1.1. Volle eigenaar of naakte eigenaar? 69 1.1.2. Echtgenoten eigenaars? 70 1.1.3. Verkoop op plan? 71 1.2. Voor de huurder 71 1.2.1. Welke huurder? 71 1.2.2. Wanneer huurder? 71 1.2.3. Wat met een gratis ter beschikking gestelde woning? 72 1.3. Wat met betalingen gedaan aan eigendom van derde? 72 2. Voor welke woningen 73 3. In aanmerking te nemen uitgaven 75 3.1. De werkelijk betaalde uitgaven 75 3.1.1. Wat met voorschotten? 75 3.1.2. Gespreide betalingen 76 3.1.3. Betalingen door fiscaal alleenstaanden met de vereiste hoedanigheid van eigenaar 76 3.1.4. Betalingen door fiscaal alleenstaande huurders 77 3.1.5. Betalingen door echtgenoten met een gemeenschappelijke aanslag 78 3.1.6. Betalingen door de beheerder van een appartementsgebouw 78 3.1.7. Betalingen door de huurder die toch worden gedragen door de eigenaar 78 3.1.8. Betalingen ter uitvoering van een leasing 79 3.2 Welke energiebesparende uitgaven? 79 3.3. Invloed van de ouderdom van de woning 81 3.4. Onverenigbaarheden 82 3.4.1. Toegelaten combinatie 82 3.4.2. Toegelaten cumulatie 83 4. Technische vereisten m.b.t. die energiebesparende uitgaven 84 4.1. Uitgaven voor de vervanging van een oude stookketel 84 4.1.1. Nieuwe stookketel op hout 84 4.2. Uitgaven voor onderhoud van de stookketel 85 4.2.1. Onderhoudscontract 86 4.2.2. Hoogte van de onderhoudskost 87 VIII Kluwer
4.3. Uitgaven voor de installatie van een systeem van waterverwarming door middel van zonne-energie 87 4.4. Uitgaven voor de plaatsing van zonnecelpanelen voor het omzetten van zonne-energie in elektrische energie 87 4.5 Uitgaven voor de plaatsing van alle andere uitrustingen voor geothermische energieopwekking 89 4.6 Uitgaven voor de plaatsing van dubbele beglazing 89 4.6.1. Raamwerk 89 4.6.2. Veranda s 89 4.6.3. Deuren 90 4.6.4. Plafonnering 90 4.7. Uitgaven voor de isolatie van daken, muren en vloeren 90 4.7.1. Isolatie van daken 90 4.7.2. Isolatie van muren en vloeren 90 4.8. Uitgaven voor de plaatsing van een warmteregeling van een installatie van centrale verwarming door middel van thermostatische kranen of door een kamerthermostaat met tijdsinschakeling 92 4.9. Uitgaven voor een energie-audit van de woning 92 5. Wie moet de werken uitvoeren 93 5.1. Geregistreerde aannemer 93 5.1.1. Bouwpromotoren en sleutel-op-de-deur- firma s 94 5.1.2. Geregistreerd aannemer die zelf energiebesparende uitgaven aan zijn eigen woning uitvoert 94 5.2. Energie-deskundige 95 6. Hoe groot is het fiscaal voordeel? 96 6.1. Belastingvermindering 96 6.2. Belastingvermindering van 40 % per woning 96 6.2.1. Absoluut jaarmaximum 97 6.2.2. Opvulling van dat jaarmaximum 97 6.2.3. Administratieve zienswijze betreffende het grensbedrag 98 6.2.4. Maximumgrens bij samen belaste echtgenoten 99 6.3. Overdrachtmogelijkheid voor het deel boven de maximumgrens 102 6.4 Omzetting van belastingvermindering in belastingkrediet 112 6.4.1. Wat is een belastingkrediet? 112 6.4.2. Werkwijze voor omzetting van vermindering in een krediet 113 6.4.3. Omzetting in een krediet: voor welke belastingvermindering is dat mogelijk? 114 6.4.4. Uitgesloten belastingplichtigen 115 6.5. Combinatie van de omzetting in belastingkrediet en de overdraagbaarheid van de belastingvermindering 116 6.6. Volgorde van aanrekening 117 Fiscaal praktijkboek 2010-2011 Directe belastingen IX
7 Formaliteiten 129 7.1. Formaliteiten betreffende de factuur 129 7.2. Formaliteiten voor aanvraag belastingvermindering 130 7.3. Modelattesten 132 DEEL III EMIGRATIE VAN VENNOOTSCHAPPEN: EINDE VAN DE BELGISCHE EXITHEFFING NABIJ? 137 Patrick Smet en Christopher Thompson 1. Inleiding 143 2. De Belgische fiscale wetgeving 144 2.1. Toepassingsgebied 144 2.2. Belasting in hoofde van de emigrerende vennootschap 145 2.3. Belastingheffing in hoofde van de aandeelhouders 147 2.3.1. Roerende voorheffing 147 2.3.2. Aandeelhouders/Belgische vennootschappen 148 2.4. Belastingheffing in hoofde van de aandeelhouders inzake inkomsten verkregen na de emigratie 149 3. Overeenstemming van exitheffing met dubbelbelastingverdragen? 150 4. Overeenstemming met EU wetgeving? 153 4.1. Inleiding 153 4.2. Selectie van HvJ rechtspraak inzake emigratie van vennootschappen 154 4.2.1. Daily Mail 154 4.2.2. Centros 155 4.2.3. Überseering 156 4.2.4. Cartesio 157 4.3. HvJ rechtspraak inzake exitheffingen toepasselijk op natuurlijke personen 158 4.3.1. de Lasteyrie du Saillant 158 4.3.2. N. 159 4.4. Mededeling van de Europese Commissie 161 4.5. Inbreukprocedures Europese Commissie 163 4.6. Beoordeling 164 5. Conclusie 166 X Kluwer
DEEL IV DE ONTVANGSTTHEORIE EN DE GEVOLGEN VOOR DE TERMIJNBEREKENING 167 Wim Defoor 1. Inleiding 171 2. Vuistregels bij de termijnberekening 172 3. Gerechtelijke fase 175 3.1. Oude fiscale procedure: ontvangsttheorie 175 3.2. Nieuwe fiscale procedure: verzendtheorie? 176 3.3. Artikel 53bis Ger.W. 179 4. Administratieve fase 181 4.1. De wet: verzendtheorie 181 4.2. Grondwettelijk Hof en Cassatie: ontvangsttheorie 182 4.3. De wet van 19 mei 2010 houdende fiscale en diverse bepalingen 185 5. Besluit 188 DEEL V BELGISCH REGIME VAN INFORMATIE-UITWISSELING VAN RENTEBETALINGEN ONDER DE SPAARRICHTLIJN 189 Dirk Coveliers 1. Situering van de overgang naar uitwisseling van rente-informatie 195 1.1. Doel van de spaarrichtlijn 195 1.2. De overgang naar uitwisseling van rente-informatie in België 196 2. Het persoonlijke toepassingsgebied 199 2.1. Onderworpen begunstigden 199 2.1.1. Natuurlijke personen 199 2.1.2. Bijzondere situaties (bv. uitsplitsing in blote eigendom vruchtgebruik) 199 2.2. Woonstaat van de begunstigde 200 3. Betalende instantie 201 3.1. Marktdeelnemers die interesten betalen of bewerkstelligen 201 3.2. Betalende instanties bij ontvangst 201 4. Materieel toepassingsgebied 206 5. Verplichtingen van de betalende instanties 208 5.1. Identificatie van begunstigden 208 5.1.1. Vaststelling van de fiscale woonplaats 208 Fiscaal praktijkboek 2010-2011 Directe belastingen XI
5.2. Gebruik van het Fiscaal Identificatienummer (FIN) 209 5.3. Informatie-uitwisseling 211 5.3.1. Overzicht van de uitwisselingscategorieën interesten 212 5.3.2. Bijkomende categorie D 214 5.3.3. Bijkomende categorie E 215 5.3.4. Overzicht 215 5.3.5. Verstrekken van de vereiste gegevens 217 DEEL VI ONRECHTMATIG VERKREGEN BEWIJS IN FISCALIBUS 221 Jo Roseleth en Joris Peeters 1. Inleiding 227 2. Bewijs verkregen met miskenning van de materiele wet 229 2.1. Het principe van de doelgebondenheid 229 2.2. Het visitatierecht 230 2.2.1. Het doel van de bevoegdheid 231 2.2.2. Temporele beperkingen 232 2.2.3. Wijze van toegang 233 2.3. De vraag om inlichtingen 235 2.3.1. De vraag om inlichtingen en het EVRM 236 2.3.2. Geen fishing-expedition 237 2.3.3. Het bankgeheim 238 2.3.4. De vraag om inlichtingen en derden 239 2.4. Het subsidiair onderzoek 239 2.4.1. Het doel van de bevoegdheid interpretatie voor de wijziging 240 2.4.2. Wetswijziging 241 2.5. De universele aanwending van regelmatig verworven bewijs 244 2.6. Andere wetsbepalingen waarvan de miskenning leidt tot onrechtmatig verkregen bewijs 247 2.7. Conclusie 248 3. Bewijs verkregen met miskenning van de beginselen van behoorlijk bestuur 249 3.1. Het zorgvuldigheidsbeginsel 250 3.2. Het verbod van machtsafwending 251 3.3. Het fair-play beginsel 251 3.4. De hoorplicht en het recht van verdediging 251 3.5. Het redelijkheidsbeginsel 252 3.6. Conclusie 253 4. In welke mate is onrechtmatig verkregen bewijs in strafzaken bruikbaar in fiscale zaken? 254 5. Slotbeschouwing 257 XII Kluwer
DEEL VII VERNIETIGING OF ONTHEFFING VAN DE AANSLAG: WAT ZIJN DE RECHTEN VAN DE FISCUS? 259 Joke Vanden branden 1. Inleiding 263 2. De wettelijke bepalingen 265 3. Verschil tussen oude en nieuwe bepaling artikel 356 van het WIB92 267 4. Nietigheid van aanslag bij gerechtelijke beslissing of beslissing directeur 268 5. Aanslagjaar wel van belang voor het verleden 269 6. Is het vestigen van een aanslag (art. 355 WIB92) of een subsidiaire aanslag (art. 356 WIB92) verplicht? 271 7. Moet de procedurefout voor de beide procedures voorafgaandelijk worden rechtgezet? 272 8. Moet voor beide bepalingen het volledig taxatieproces worden doorlopen, inclusief het administratief beroep? 273 9. Binnen welke termijn moet de nieuwe aanslag en de subsidiaire aanslag worden gevestigd? 274 10. Vordering in rechte na directoriale beslissing waarin de aanslag werd nietig verklaard, indien belastingplichtige niet berust in de beslissing? 276 11. Rechtsmiddel tegen de aanvankelijke aanslag die nietig is verklaard bij vonnis of arrest 278 12. Vereist de hertaxatie de nietigheid of de ontheffing van de aanvankelijke aanslag? 279 13. Schending van een regel betreffende de verjaring 280 14. Schending van bewijsregel sluit de toepassing van de subsidiaire aanslag uit 284 Fiscaal praktijkboek 2010-2011 Directe belastingen XIII
DEEL VIII SPONTANE FISCALE REGULARISATIE DOOR MIDDEL VAN EEN AANVULLENDE AANGIFTE BIJ HET LOKAAL CONTROLEKANTOOR OF BIJ DE BBI 285 Bart Ameye 1. Inleiding 291 1.1. Eenmalig bevrijdende aangifte 292 1.2. Permanente fiscale regularisatie 295 2. Aanvullende spontane aangifte 298 2.1. Definitie 298 2.2. Toepassing van de spontane aangifte 299 2.2.1. Vóór de EBA 299 2.2.2. Na de EBA 300 2.2.3. Administratieve bevestiging 301 2.3. Wie kan indienen? 301 2.4. Vestiging en invordering van de belasting 302 2.5. Componenten van de belastingberekening van de aanvullende taxatie door de spontane aangifte 302 2.5.1. Belastingtarief 302 2.5.2. Belastingverhoging 303 2.5.3. Gemeente- of agglomeratiebelasting 304 2.5.4. Aanvullende crisisbijdrage 308 2.5.5. Nalatigheidsinteresten 309 2.5.6. Spaarrichtlijn 310 2.6. Sociale rechtzettingen 312 2.7. Voor welke periode aanvullend aangeven? 313 2.8. Strafrechtelijke immuniteit 315 3. Besluit 317 INHOUD JAARGANG 2003-2004 319 INHOUD JAARGANG 2004-2005 321 INHOUD JAARGANG 2005-2006 325 INHOUD JAARGANG 2006-2007 329 INHOUD JAARGANG 2007-2008 333 INHOUD JAARGANG 2008-2009 337 INHOUD JAARGANG 2009-2010 345 XIV Kluwer