Regionale woonagenda 2020 1. Stad en ommeland bieden samen een breed palet aan woonmilieus dat aansluit bij de behoefte. 2. De feitelijke afspraken, ook over het nieuwbouwprogramma, organiseren we in drie subregio s. Daarnaast stemmen we als 20 gemeenten gezamenlijk af op hoofdlijnen. 3. We stellen de bestaande voorraad centraal in ons woonbeleid 4. We vragen de provincie om op een andere wijze te sturen 5. De stadsregio stelt samen met gemeenten een strategie op met betrekking tot het realiseren van vrije sector huur 6. Voor het prioriteren van woningbouwplannen voeren de gemeenten in de stadsregio een stoplichtmodel in.
programma 13.30 uur: Ontvangst 14.00 uur: Presentatie: waar willen we wonen in 2040? 14.30 uur: Discussie 15.00 uur: Pauze 15.20 uur: Brainstorm in groepen: Hoe te anticiperen op een ontspannende woningmarkt? Wat zijn interventiemogelijkheden? 16.30 uur: Terugkoppeling plenair 17.00 uur: Afsluiting en borrel Follow up: EIB gaat effecten interventies analyseren
Toekomstwaarde bestaande woningvoorraad Van nieuwbouw naar voorraadstrategie 8 oktober 2014
6
7
Nu? 8
Vraagstelling Transformatieopgave bestaande voorraad: waar / hoe groot? Gezamenlijk ontwikkelen voorraadstrategieën Bewustzijn creëren over opgave in bestaande voorraad
Wat is toekomstwaarde? Toekomstwaarde: duurzame inzetbaarheid / bruikbaar Toekomstwaarde is de mate waarin nu bestaande woningen in de komende vijfentwintig jaar aantrekkelijk blijven voor hun doelgroep of - eventueel met aanpassingen - kunnen voorzien in de woningvraag van andere doelgroepen 10
Van nieuwbouw bestaand 400000 350000 300000 250000 200000 150000 100000 Bestaande voorraad Toekomsttrend nieuwbouw Gerealiseerde nieuwbouw 50000 0
Nieuwbouw als percentage bestaande voorraad 40% 35% 30% 25% 20% 15% 10% Gerealiseerde nieuwbouw RS-scenario EG-scenario DA-scenario 5% 0%
Leegstand vastgoed (m2) 250000 200000 150000 100000 kantorenleegstand (m2) 50000 0
Toekomst onzeker Scenario s: Mogelijke toekomstbeelden Hoekpunten van het speelveld Geen keuze! 14
Drie scenario s Dynamische agglomeraties Evenwichtige groei (middenscenario) Ruimtelijke segregatie Extra groei Concentratie rond steden Comfort boven basis Koop boven huur Groene boven stenige milieus Trendmatige groei Evenwichtige spreiding Meer ontgroening Evenwichtige behoefteontwikkeling Lage groei Trek naar gebieden met voorzieningen Van de Achterhoek (en De Liemers) naar steden Gemeenschappelijk: Groei-scenario s Stijgend welvaartsniveau Vergrijzing en ontgroening 15
Per scenario: waar ligt de opgave in de bestaande voorraad? Waar doen zich tekorten voor: Kwantitatief overschot obv EIB op termijn Substitutie Kwaliteit woningen / woonmilieus woningbehoefte 9000 8800 8600 8400 8200 8000 7800 aantal saldobenadering Kwalitatieve opgave (op termijn) Kwaliteit woningen / woonmilieus 7600 2010 2020 2030 2040
Substitutie Rekening houden met substitutie-effecten: Door ontspanning Door verdwijnen doorstroming 17
waar vertaalt kwetsbaarheid zich naar de wijken Dat is onzeker, zo blijkt uit de scenario s 18
Minst aantrekkelijke delen van de woningvoorraad: Ontspanning volgens onderzoek EIB Segmenten: kleine gezinswoningen en kleine appartementen Huur en koop Locaties: wijken met hoge bebouwingsdichtheid verder van centrum(voorzieningen) Vermogenspositie: laag inkomen en / of grote daling woningwaarde Bouwperiodes: 45-65 en 75-90 19
Gebieden die er dan uitspringen Stedelijk gebied: 1. Wijken met relatief kleine woningen, veel sociale huur nabij centrum 2. Wijken met relatief kleine woningen, veel sociale huur op afstand van centrum In Arnhem vooral wederopbouwwijken, in Nijmegen de wijken met doorzonwoningen Wijken nabij centrum in Nijmegen profiteren van studenten Grote kernen: 3. Wijken met relatief veel appartementen (huur en koop), accent op periode 65-75; vergrijsd 4. Wijken met rijenwoningen (huur en koop), merendeels periode 75-90; met relatief lage woningwaarde Kleine kernen: 5. Doorsnee dorp 6. Dorpen op afstand van de steden, gegroeid vanaf 1965 met relatief veel huur 20
Aanvullende indicatoren van kwetsbaarheid Voor bepalen interventies 24
Inkomens- en vermogenspositie
Waarde per m2
Waarde (ontwikkeling)
Flexibiliteit / aanpasbaarheid van de voorraad Courant Potentieel aanpasbaar Slecht aanpasbaar <1920 Bovengemiddelde m2- prijs 1920-45 Volledig Ondergemiddelde m2- prijs 1945-65 Volledig 1965-75 Aanpasbaar grenzend aan centrum Ondergemiddelde m2- prijs Op afstand van centrum 1975-90 Volledig >1990 Landelijk (sub)stedelijk
Illustratie bouwjaren 29
Leefbaarheid
Mogelijke interventies In welke delen van de voorraad zijn interventies nodig: - Beleidsmatig (hoe te anticiperen op ontspanning in de toekomst?) - Praktisch (welke instrumenten / interventies zijn zinvol?)
Duurzaam inzetbaar bestaande voorraad in het verleden: spontaan of gestuurd Succesfactoren: duurzame inzetbaarheid / flexibiliteit
Hoe duurzaam inzetbaar zijn?
PROGRAMMA / VRAGEN Tijdigheid: Wat kunnen partijen doen om problemen bij ontspanning op de woningmarkt te voorkomen? Particuliere investeringen: Hoe kunnen woningeigenaren worden gestimuleerd om te (blijven) investeren in hun woning? Leegstand: Biedt leegstaand kantorenvastgoed kansen voor het ontwikkelen van nieuwe woonmilieus? Transformatie doelgroepen: Op welke manier kan een wisseling van doelgroepen worden ondersteund? 34
Vragen? Bram Klouwen bram@companen.nl 06-53778893 35