ECM Programma Mastertraject Executive Change Management Daadwerkelijk strategisch vernieuwen 1
Programma ECM Seminars & Workshops Consultatie Actieonderzoek & studiereis Intakegesprek Bij aanmelding voor ECM geeft u in enkele alinea s uw overwegingen daarbij. Mede op basis van die notitie voert u een intake-/selectiegesprek met de programmamanager van ECM. U gaat na of ECM voldoende beantwoordt aan uw verwachtingen en of de condities aanwezig zijn om de opleiding succesvol af te ronden. 2
Actieonderzoek Gedurende de looptijd van ECM (ongeveer een jaar) en een aansluitende afronding van ca. een half jaar voert u in uw eigen organisatie een zogenaamd actieonderzoek uit. U gaat, gebruikmakend van uw verantwoordelijkheden en bevoegdheden, in de organisatie op zoek naar mogelijkheden om vernieuwing en innovatie te initiëren. Door middel van gerichte interventies realiseert u gaandeweg ook daadwerkelijk veranderingen in uw organisatie. Daarin onderscheidt actieonderzoek zich van de meer traditionele vormen van onderzoek: U bent op onderzoekende wijze resultaatgericht en doet praktisch onderzoek. Bij dit alles maakt u gebruik van de inzichten en methoden die u zich eigen maakt tijdens de workshops en seminars en verkent u in de consultatiegroepen met andere deelnemers de methodische vraagstukken die aan de orde zijn in uw actieonderzoek. Studiereis naar Turkije Na het derde seminar voert u gezamenlijk, gedurende een week, een intensief action research project uit in centraal Turkije. Als groep outsiders wordt u geconfronteerd met ongewone vraagstukken in een ongewone context. De opgave is om individueel en als groep een weg te vinden in een cultuur, waarvan u de spelregels gaandeweg enigszins leert kennen. Deze studiereis biedt u nieuwe perspectieven op ondernemerschap, leiderschap en interveniëren. Seminars* In zeven meerdaagse seminars verwerft u inzicht in de actuele theoretische benaderingen van leiderschap, strategiseren, veranderen en vernieuwen. Vanuit verschillende theoretische tradities en invalshoeken reiken de docenten u conceptuele kaders aan om als spelbepaler te acteren in een spel, waarvan de regels niet bekend zijn of aan verandering onderhevig zijn. De volgende seminars zijn de inhoudelijke ruggengraat van ECM: * Onverwachte wijziging in docenten voorbehouden. Seminar 1: Strategisch leiderschap bij ambigue nieuwe vraagstukken (prof. dr. Jaap Boonstra) U onderzoekt ideeën over strategisch leiderschap en verbindt die met de betekenis die u wilt hebben voor uw netwerk en in uw organisatie; aan welke issues verbindt u zich en wat is voor u als leider en vernieuwer wezenlijk van 3
belang? Hoe kunt u als leider onderzoekend en handelend aan de slag met situaties en in omstandigheden die verbazing, verwarring en soms zelfs verontwaardiging oproepen? Wat te doen als niemand weet hoe het zit (of als iedereen het met elkaar oneens is en elkaars taal niet spreekt)? U onderzoekt verschillende tradities en benaderingen van strategisch handelen. Aan de hand van theorie en concepten verkent u de veranderings- en vernieuwingsvraagstukken die manifest of latent aan de orde zijn in de werkpraktijken van u en uw mede-deelnemers. Seminar 2: Systems thinking and designing complex organizations (dr. Patrick Hoverstadt) In dit (Engelstalige) seminar introduceert Patrick Hoverstadt het systeemdenken. Hij is één van de leidende praktijkgerichte denkers op het gebied van systeemdynamica. U raakt vertrouwd met taal en concepten die u in staat stellen om antwoorden te ontwikkelen op vragen rond coördinatie, procesverbetering, sturing en verantwoording, innovatie, kwaliteitsborging. Hoe kunt u processen en structuren zo ontwerpen dat ze mensen, in verschillende onderdelen van een organisatie, uitnodigen om dat te doen wat structureel bijdraagt aan duurzame waardecreatie door organisatie als geheel? U besteedt bijzondere aandacht aan de afstemming met strategische (netwerk)partners van de organisatie. Seminar 3: Doing (insider) action research in your own organization (dr. David Coghlan) In dit (Engelstalige) seminar verkent u de strategische veranderkundige mogelijkheden van onderzoekend optreden in uw eigen organisatie(netwerk). Hoe verhoudt uw habitus van eindverantwoordelijk bestuurder of manager zich met die van de practitioner-researcher? U bespreekt hoe u door middel van een veranderingsgericht onderzoek in uw organisatie verstarring kunt doorbreken, nieuwe strategische perspectieven kunt ontwikkelen en individueel en collectief leren kunt bevorderen. Insider action research is in wezenlijke opzichten afwijkend van traditionele vormen van onderzoek. Het gaat uit van het unieke karakter van de praktijk waarop het onderzoek betrekking heeft en is gericht op het ontwikkelen van het verander- en innovatievermogen van die unieke werkpraktijk. U krijgt stapsgewijs in de vingers hoe u uw insider action research project vorm kunt geven. 4
Seminar 4: Waarderend vernieuwen (prof. dr. Danielle Zandee) Het inzicht dat we de bestaande, sociale realiteit zelf creëren en in stand houden legt de verantwoordelijkheid bij ons zelf, maar opent ook perspectieven voor vernieuwing. Hoe kunnen we ons bevrijden uit vastgeroeste niet-werkende situaties en vormgeven aan meer gewenste toekomsten? Uitgangspunt bij het beantwoorden van deze vragen is dat grootschalige en radicale verandering wellicht tot stand komt door het slim uitvergroten en combineren van kleinschalige, innovatieve praktijken. Om dat te leren gaat u in dit seminar aan de slag met denken en doen vanuit meervoudig perspectief en met een waarderende manier van onderzoeken en vernieuwen. Seminar 5: Samenwerken over organisatiegrenzen (prof. dr. Sandra Schruijer en prof. dr. Leopold Vansina) Dit seminar speelt u met elkaar een langdurige simulatie. Het uitgangspunt daarvan is dat verschillende partijen met verschillende belangen en doelstellingen elkaar op de één of andere manier nodig hebben om hun doelen te realiseren. U ontdekt gaandeweg uiteenlopende aspecten van samenwerkingsrelaties in complexe omstandigheden. U doet nieuwe ervaringen op met het leiden van samenwerkingsprocessen, met intergroepsrollen en grensrollen, terwijl u zichzelf ontmoet in de rollen die u neemt en de manier waarop u onbekende uitdagingen aangaat. Tijdens de reflecties op de simulatie krijgt u concepten en inzichten geïntroduceerd, die handig zijn bij het begrijpen van samenwerkingspatronen en bij het ontwikkelen van patroondoorbrekend gedrag. Seminar 6: Strategisch interveniëren (dr. Jan den Hollander) Aan de hand van uw concrete en actuele praktijkervaringen staat u stil bij uw persoonlijk interventierepertoire en de impact daarvan op de gebeurtenissen waar u zelf één van de spelbepalers in bent. Hoe kunt ú (in úw specifieke werksituatie en gebruikmakend van úw unieke talenten en ambities) als het ware een kraak zetten in gestolde handelingspatronen en vastgeroeste interpretatiekaders? U wordt uitgenodigd om theoretische inzichten en concepten uit de interventiekunde toe te passen op en in uw actuele werkpraktijk. 5
Seminar 7 (slotseminar): Ontwikkelingsfixaties doorbreken als insider-outsider (dr. Wilfred Verweij en consultatiedocenten) Ten tijde van dit slotseminar ruim een jaar na aanvang van de ECM bent u een eind op streek met uw handelingsonderzoek. In uw learning history beschrijft u onder meer hoe u uw handelingsonderzoek heeft benut om andere actoren te betrekken bij een door u geregisseerd proces van ontdekkend en strategisch leren. Dat laatste houdt onder meer in: Het doorbreken van stagnaties in organisationeel leren en ontwikkelen. In dit seminar zoekt u uit hoe u bij dat doorbreken van stagnaties gebruik maakt van uw dubbele identiteit ; u bent onderdeel van uw werkpraktijk en tegelijk mentaal buitenstaander. U inventariseert ook welke aanvullende interventies in het kader van uw handelingsonderzoek nodig of mogelijk zijn. Methodische workshops* Tussen de meerdaagse seminars volgt u methodische workshops. Deze workshops zijn praktisch van aard: U krijgt een introductie op methoden, technieken en vaardigheden die vaak blijken te werken bij het initiëren en sturen van strategische vernieuwing. De invulling van de workshops wordt definitief bepaald op basis van de samenstelling van de deelnemersgroep en de voorkeuren van de deelnemers. Voorlopig staan de volgende methodische workshops gepland: Eendaagse workshop: Interventie- en leerstrategieën (drs. Willem Rozema en dr. Wilfred Verweij) Doel van de ECM is uw repertoire te vergroten voor het behandelen van vraagstukken die zich niet eenduidig laten beschrijven. Hoe kunt u dan uitvinden wat u moet leren, wat u nodig heeft en hoe u optimaal gebruik kunt maken van alle kennis en know-how die de opleiding u aanbiedt? In deze workshop verkent u hoe u handig te werk kunt gaan als niemand u kan vertellen wat de goede antwoorden zijn. Hoe kunt u in een bestuurlijke of managementrol een zoekende houding verder ontwikkelen en tegelijk oordelen, beslissingen nemen en knopen doorhakken? Hoe gebruikt u de ECM om geavanceerd actie en reflectie te combineren? * Onverwachte wijziging in docenten voorbehouden. 6
Eendaagse workshop: Scenario s ontwikkelen (dr. Theo van Mullekom) In deze workshop maakt u kennis met de methode van scenariobouw als hulpmiddel voor strategieontwikkeling. Scenariobouw helpt om de aandacht en energie van de mensen in een systeem te richten op mogelijke toekomsten. Vooral in turbulente en onzekere tijden is het immers belangrijk om mentale denkkaders op te rekken en verbinding te maken op betekenis- en visieniveau. U maakt zich de methode van scenariobouw eigen door met elkaar te werken aan een real-life, real-time casus. Eendaagse workshop: Group model building (dr. Etiënne Rouwette) De methode group model building is gebaseerd op systeemdynamica en is een hulpmiddel om inzicht te ontwikkelen in de mechanismen die een probleem of conflict veroorzaken. U raakt vertrouwd met de uitgangspunten die aan deze methode ten grondslag liggen en oefent met de methode door gebruik te maken van speciaal ontwikkelde software. Tweedaagse workshop: Interveniëren door middel van (organisatie)opstellingen (drs. Wieger Janse) De methodiek van organisatieopstellingen maakt de dynamiek in een systeem zichtbaar, tastbaar en voelbaar en ook wat die dynamiek voor de mensen betekent. De methode biedt een zeer directe manier van het ervaren van organisatie- en veranderprocessen. U verkent, al doende, op welke manieren u deze interventiemethode kunt toepassen, in welke contexten en waar de grenzen ervan liggen. Consultatiebijeenkomsten U komt regelmatig bijeen met een consultatiegroep van zes tot zeven deelnemers, onder supervisie van een externe coach (consultatiedocent). Gedurende de consultatiebijeenkomsten wisselt u diepgaand van gedachten over de voortgang van uw actieonderzoek en dat van uw collega-deelnemers. 7
Learning history U doet verslag van uw insider action research project in een learning history. Hierin geeft u inzicht in de professionele vraagstukken waarmee u in uw actieonderzoek wordt geconfronteerd, de manier waarop u die benadert en hanteert en wat en hoe u gaandeweg heeft geleerd. Individuele meesterproef Het mastertraject ECM sluit u af met een beoordelingsgesprek over de door u geschreven learning history van uw handelingsonderzoek naar vernieuwingsmogelijkheden. In dit gesprek beoordeelt een externe assessor uw bijdrage vanuit een drietal perspectieven: De ontwikkeling van uw eigen competenties De ontwikkeling van het verander/vernieuwingsvermogen van uw organisatie De ontwikkeling van het vakgebied Deelnemers die deze meesterproef met succes doorstaan verwerven de graad Master of Change Management (MCM). Tijd, kosten en data Doorlooptijd Studiebelasting Kosten en data 13 maanden 600 uur www.sioo.nl/ecm of scan de QR code Meer informatie? Programmamanagement Dr. Wilfred Verweij verweij@sioo.nl 030-291 30 00 Programmacoördinatie Petra Zinser zinser@sioo.nl 030-291 30 00 8