Scan & verbeter het werkvermogen Sofie Vandenbroeck Leuven, 6 oktober 2016
Langer werken
Stijging levensverwachting in België 2014: 81,07 jaar 2013: 0,6 jaar minder (218 dagen) Gemiddelde jaarlijkse stijging laatste 20 jaar 0,2 jaar (72 dagen of elke 5 jaar plus 1jaar) 2
Actieve bevolking neemt af
De oudere werknemer
Wat verbetert met de leeftijd? Wat verslechtert met de leeftijd? 5
Definitie leeftijd Ouder worden Biologische, psychologische, sociale en maatschappelijke veranderingen Chronologische leeftijd Functionele leeftijd Psychosociale leeftijd Organisatie leeftijd Levensloop leeftijd Kalender leeftijd Gezondheid Sociale waarneming en zelfwaarneming Tijd in dienst Thuissituatie (De Langhe, 2006)
Een aantal stellingen 7
De spierkracht van oudere werknemers gaat achteruit? (Kenny GP et al, 2008)
Oudere werknemers ervaren meer geheugen problemen?
Oudere werknemers zijn minder productief? 10
Oudere werknemers zijn minder betrokken? 11
Oudere werknemers hebben meer stress? 12
Werkvermogen
Werkvermogen
Duurzame inzetbaarheid!
Werkvermogen 55+ 30 % 10 % 60 % Goed Verlaagd Niet in staat te werken
Werkvermogen voorspelt arbeidsongeschiktheid, pensionering en mortaliteit Work ability index (WAI) in 1981 (Tuomi et al, 1997)
Relatie met kwaliteit van het werk & productiviteit WERKVERMOGEN 1016 (%) HOGE KWALITEIT HOGE HOGE a P - WAI IN1992 + PRODUCTIVITEIT KWALITEIT PRODUCTIVITEIT WAARDE (%) ( %) (%) EXCELLENT 105 (10.3) 15.2 28.6 21.9 <0.001 GOED 269 (26.5) 21.5 28.2 9.7 MATIG 166 (16.3) 10.7 20.8 15.5 SLECHT 176 (17.3) 9.6 14.8 16.5 a p-waarde gebaseerd op 2-test (Tuomi et al, 2001)
(Tuomi et al, 2001)
The best investment in productivity is to improve the work ability Prof. J. Ilmarinen
Huis van Werkvermogen Wetenschappellijk kader
Huis van werkvermogen (Ilmarinen et al, 2001)
Opgewassen tegen lichamelijke eisen Opgewassen tegen mentale eisen
Gezondheidrisico s Absenteisme/ presenteisme Leefstijlaandoeningen Leefstijlgewoonten Depressie Burnout Bevlogenheid
Zichtbaarheid op de arbeidsmarkt Talentmanagement
Waarden en welzijn Verbondenheid Balans werk-privé Arbeidstevredenheid Motivatie Vertrouwen in het management Blijfintentie
Arbeidsomstandigheden (temperatuur, licht, ventilatie, etc.) Ergonomische aanpassingen en opleidingen Ontwikkel-en ontziemaatregelen (tijdskrediet, deeltijds werken, jobrotatie, jobverrijking, minder fysieke belasting, etc.)
ALS IK KAN!
ALS IK WIL!
ALS IK MAG!
Overleg even met je gebuur Welke verdieping ondervindt bij je eigen organisatie de meeste problemen? 31
Wat is Wellfie en hoe werk je er mee? We fietsen er even door 32
Gratis online tool Focus KMO s CAO 104 Leeftijdsbewust beleid
www.wellfie.be
Aanmelden werkgever
Registratie werkgevers
Aanmelden werkgever Weblecture 1
http://vimeo.com/groepidewe/review/116745070/2a7036bf9c
Aanmelden werkgever Weblecture 1 Vragenlijst werkgever
Inhoud vragenlijst werkgever
Werkvermogen Bv. Voor de onderneming is het belangrijk dat er aandacht besteed wordt aan het behoud van het werkvermogen van oudere werknemers.
Gezondheid en functionele capaciteiten Medisch Bv. Zijn er in uw onderneming gezondheidsrisico s aanwezig die arbeidsgeneeskundige toezicht vereisen? Verzuim Bv. Medewerkers melden zich ziek om redenen die op het werk te vinden zijn? Welzijnsbeleid
Competenties Rekrutering Bv. Kent u de financiële tegemoetkomingen voor de werkgever bij de aanwerving van een oudere medewerker? Talentmanagement Bv. Weten de medewerkers goed wat ze nog willen of kunnen met hun loopbaan?
Waarden, houding en motivatie Waarden en welzijn Bv. In deze onderneming werken we vanuit duidelijke waarden? Verbondenheid met de organisatie Balans werk-privé Arbeidstevredenheid Bv. Mijn medewerkers zijn, alles bij elkaar genomen, tevreden met hun werk? Motivatie Vertrouwen in management Bv. Mijn medewerkers zullen door de onderneming altijd eerlijk behandeld worden? Blijfintentie
Werk, werkgemeenschap en leiding Ergonomie Bv. Moeten in uw onderneming medewerkers langdurig in eenzelfde houding staan, zitten, knielen of bukken? Werken tot pensioen/juridisch Bv. Is er bereidheid bij uw medewerkers om na hun pensioen verder te werken? Juridisch Bv. Sta je open voor telewerk?
Aanmelden werkgever Weblecture 1 Vragenlijst werkgever Weblecture 2
http://vimeo.com/groepidewe/review/116746605/f8b8e633db
Aanmelden werkgever Weblecture 1 Vragenlijst werkgever Uitnodigen medewerkers Weblecture 2
Aanmelden werkgever Weblecture 1 Vragenlijst werkgever Medewerkers vullen in & krijgen feedback Uitnodigen medewerkers Weblecture 2
Inhoud vragenlijst medewerker
Werkvermogen Bv. Hoe vindt u het huidige niveau van uw werkvermogen? Bv. Op welke wijze bent u opgewassen tegen de lichamelijke/ mentale eisen van uw job? Bv. Op welke wijze denkt u dat u, uitgaande van uw gezondheidstoestand op dit moment, uw werk in de komende twee jaar kunt blijven doen?
Gezondheid en functionele capaciteiten Medisch Verzuim Bv. Heeft u een verhoogde bloeddruk? Bv. Hoeveel keer bleef u de afgelopen 12 maanden thuis wegens ziekte of ongeval? Welzijnsbeleid Bv. Op mijn werk bruis ik van energie? Bv. Als ik werk voel ik me fit en sterk? Bv. Ik ben enthousiast over mijn baan?
Competenties Rekrutering Bv. Weet u waar u interne vacatures binnen uw organisatie kan vinden? Talentmanagement Bv. Kent u dankzij feedbackgesprekken met uw leidinggevende uw sterktes en zwaktes?
Waarden, houding en motivatie Waarden en welzijn Bv. Mijn persoonlijke waarden sluiten aan bij de waarden van deze organisatie? Verbondenheid met de organisatie Balans werk-privé Bv. Mijn werkeisen zorgen voor hinder in mijn privéleven? Arbeidstevredenheid Bv. Mijn medewerkers zijn, alles bij elkaar genomen, tevreden met hun werk? Autonome motivatie Vertrouwen in management Blijfintentie
Werk, werkgemeenschap en leiding Ergonomie Bv. Moet u tijdens uw werk zware lasten tillen, dragen, trekken of duwen? Bv. Vindt u dat u voldoende mogelijkheid heeft om opleidingen te volgen?
Feedback medewerker
Aanmelden werkgever Weblecture 1 Vragenlijst werkgever Medewerkers vullen in & krijgen feedback Uitnodigen medewerkers Weblecture 2 Opvolgen & afsluiten bevraging
Aanmelden werkgever Weblecture 1 Vragenlijst werkgever Medewerkers vullen in & krijgen feedback Uitnodigen medewerkers Weblecture 2 Opvolgen & afsluiten bevraging Weblecture 3
http://vimeo.com/groepidewe/review/116747944/4b71c7769d
Aanmelden werkgever Weblecture 1 Vragenlijst werkgever Medewerkers vullen in & krijgen feedback Uitnodigen medewerkers Weblecture 2 Opvolgen & afsluiten bevraging Weblecture 3 Resultaten
Feedback werkgever
73
Wellfie tot nu toe
(102)
Volledige Wellfe trajecten Werkgevers= 84 Werknemers n= 3050 Diensten 25 27,4 gezondheidszorg Onderwijs Overheid 1,2 1,2 1,2 4,8 6 7,1 11,9 14,3 Industrie Bouw Handel Horeca Transport Andere
Huidig werkvermogen 100 n= 84 n= 376 n= 1630 n= 31 n= 146 n= 41 n= 9 n= 360 90 80 70 60 Percentage 50 40 30 20 10 0 Bouw Diensten Gezondhei dszorg Handel Industrie Overheid Transport Andere % Goed 83,3 81,9 79,7 83,9 86,3 78 88,9 82,8 % Matig 9,5 15,2 17,1 16,1 9,6 17,1 11,1 13,1 % Slecht 7,1 2,9 3,3 0 4,1 4,9 0 4,2
In staat job verder te zetten in de komende 2 jaar gezien huidige gezondheidstoestand 100 n= 84 n= 376 n= 1630 n= 31 n= 146 n= 41 n= 9 n= 360 90 80 70 60 Percentage 50 40 30 20 10 0 Bouw Diensten Gezondhei dszorg Handel Industrie Overheid Transport Andere % Goed 85,7 88,3 81,5 80,6 90,4 80,5 100 85 % Matig 9,5 9,6 16,1 16,1 7,5 14,6 0 12,2 % Slecht 4,8 2,1 2,4 3,2 2,1 4,9 0 2,8
Speel het Wellfie spel 1 10 FINISH 11 20 Werkgemeenschap & leiding 2 9 12 19 Waarden, houding & motivatie 34 87 13 14 18 17 Competenties 5 6 15 16 Gezondheid 81
CAO 104 Hoe Wellfie inzetten? 82
Wat is cao 104? Afgesloten door sociale partners in 2012 In voege sinds 1 januari 2013 Kadert in Europa 2020-strategie participatiegraad 50% Wners 55 tot 65 jaar Werkgelegenheidsplan (jaar-of meerjarenplan) WNers 45+ behouden Wners 45+ aantrekken Ondernemingen > 20 werknemers o.b.v. FTE begin kalenderjaar Voor 4 jaar
Informatie en raadpleging Voorstel werkgelegenheidsplan Drie maanden na afsluiten boekjaar Geen ondernemingsraad Ondernemingsraad Twee maanden voor advies Geen vakbondsafgevaardigden Vakbondsafgevaardigden Geen comité voor preventie en bescherming op het werk Comité voor preventie en bescherming op het werk Advies ikv welzijn op het werk Werknemers Enkel kennisgeving (20 50 WNs) 84
Actiegebieden cao 104 Preventie en wegwerken van fysieke belemmeringen Aanpassing arbeidstijd en - omstandigheden Loopbaanontwikkeling en begeleiding Selectie en indienstneming Systemen van erkenning van verworven competenties Gezondheid werknemer Ontwikkeling competenties en kwalificaties Preventie en wegwerken van psychosociale belemmeringen Interne mutatie en een functie verwerven die aangepast is aan evolutie van de mogelijkheden en competenties Andere acties.. 85
Inhoud werkgelegenheidsplan (1) Gegevens van de onderneming - Identificatienummer - Naam van de onderneming - Adres - Vertegenwoordigd door (naam, voornaam, hoedanigheid) Datum waarop het plan is gesloten Geldigheidsduur van het plan Doelstelling: o Behoud van het aantal werknemers van 45 jaar en ouder o Verhoging van het aantal werknemers van 45 jaar en ouder 86
Inhoud werkgelegenheidsplan (2) Vaststelling van gekozen actiegebied(en) en beschrijving van concrete ondernemingsspecifieke maatregelen Beschrijving van de betrokken functie(s) of werkplekken Persoon die verantwoordelijk is voor de uitvoering Evaluatie van het vorig plan (NVT) Extra bijlagen: Voorstellen van de werknemersvertegenwoordigers waarmee de werkgever geen rekening heeft gehouden Toelichting door de werkgever als hij het advies van de werknemersvertegenwoordigers niet heeft gevolgd 87
Visie Evaluatie resultaten Meting: Een Wellfie doen Uitvoeren werkgelegenheidsplan Communicatie Prioriteiten stellen m.b.t. actiegebied en maatregelen Mobiliseren & sensibiliseren hoofdactoren Opstellen werkgelegenheidsplan 88
Hoe met Wellfie échte vooruitgang bewerkstelligen? Sofie Vandenbroeck, IDEWE
Enkele aandachtspunten
Pre- Wellfie Tijdens Wellfie Post- Wellfie Doelstelling & doelgroep Budget Rol-& taakverdeling Timing en planning Communicatieplan Overlegorganen Wellfiecampagne. Wellfie.be 3 instructiefilmpjes Webinar Start to wellfie Individueel adviesgesprek
Voorbeeld gezondheidzorg
Pre- Wellfie Tijdens Wellfie Post- Wellfie Sleutelpersonen & leidinggevenden Communicatie Garandeer vertrouwelijkheid Tonen dat je achter project staat Respons communiceren Reminders Wellfie.be 3 instructiefilmpjes Webinar Info@wellfie.be Individueel adviesgesprek
Voorbeeld overheid
Pre- Wellfie Tijdens Wellfie Post- Wellfie Werknemers bedanken Resultaten communiceren Werkgroep Bespreken verbeterpunten en gekoppelde concrete acties Actieplan: Welke? Waarom? Wie? Wanneer? Hoe? Jaaractieplan of globaal preventieplan Wellfie.be 3 instructiefilmpjes Webinar Intervisiesessie Individueel adviesgesprek
Voorbeeld dienstensector
Is slechts een startpunt
Gezondheid en functionele capaciteiten Cartamotionproject
Gezondheid en functionele capaciteiten Gezonde veerkracht
Meer info? www.wellfie.be Informatie tool FAQ s Voorbeeldrapport werkgever Filmpjes info@wellfie.be Voor praktische en inhoudelijke vragen Vragenlijsten 100
Opdracht 1. Lees het werkgeversrapport 2. Bepaal de verbeterpunten 3. Stel prioriteiten: Op welke verdiepingen van het huis ga je eerst inzetten? 4. Formuleer concrete acties om deze knelpunten aan te pakken 101