Bij gebrek aan bewijs



Vergelijkbare documenten
Voorwoord 1 0. Inleiding 1 1

Methodologie & onderzoek

VAN KLINISCHE ONZEKERHEID NAAR EEN ZOEKSTRATEGIE

Literatuuronderzoek. Systematische Review Meta-Analyse. KEMTA Andrea Peeters

Ontwikkelen van een Cochrane Systematic Review over interventies

Leren verbeteren met gegevens over voorgeschreven medicijnen. Bram Plouvier Predictive analytics consultant

Evidence WWW

Onderzoeksdesigns. Ellen Tromp, epidemioloog St Antonius ziekenhuis

Dirk Ubbink. Evidence Based Surgery Workshop 2010

WELKOM! Belangrijke vraag bij EBP. Definitie EBP Wat is nu Evidence-Based Practice? Waarom is evidence-based mondzorg nodig? O.a.

Evidence Based Practice

WELKOM! Definitie EBP. Belangrijke vraag bij EBP. 3 Perspectieven EBP Wat is nu Evidence-Based Practice?

Evidence Based Practice in de alledaagse praktijk. Definitie EBP

Rob Heerdink Universitair Hoofddocent Klinische Farmacoepidemiologie Universiteit Utrecht

WERKT DE WEBCARE INTERVENTIE?

EBM. Domein arts. Overwegingen bij domein arts

Systematic Reviews Dr. Hester Vermeulen

Systematic Reviews Dr. Hester Vermeulen

Peer review EBM. Ontwikkeld door WVVK in opdracht van Pro-Q-Kine

Zoeken naar evidence

Evidence Based (Implant) Dentistry Dr Marco S Cune, tandarts

PROGRAMMA OVERZICHT Evidence Based Midwifery (EBM) Oktober December 2015, i.s.m. VLOV, CEBAM, KCE en. expertisecel Moeder & Kind

Formulier voor het beoordelen van de kwaliteit van een artikel over een interventieonderzoek (bij voorkeur een RCT)

Systematische review als middel tot synthese van bestaande kennis

Wetenschappelijke vorming in de huisartsopleiding

Evidence based nursing: wat is dat?

Verschillendedesigns beantwoorden verschillende vragen

Inleiding Methodologie Master MBRT Hogeschool INHOLLAND 27 november Prof.dr. Rob A.B. Oostendorp

Voorwoord... iii Verantwoording... v

Hoe meet je kwaliteitsverbetering? En hoe kan je dat in je eigen regio doen?

Evidence Based Practise versus Practice Based Evidence

EVIDENCE-BASED ALLIED HEALTH CARE. Prof.dr. Rob A.B. Oostendorp

Evidence based richtlijnontwikkeling (EBRO) training voor patiënten. Ton Kuijpers, Epidemioloog

- Geplaatst in VISUS EBM IN DE OPTOMETRIE: HOE PAS JE HET TOE?

Handleiding Critically Appraised Topic (CAT) OLVG

Critical Appraisal of a Topic De 7 stappen van de CAT Bachelor geneeskunde 3de jaar AWV

Op zoek naar wetenschappelijke literatuur?

Paramedisch OnderzoekCentrum

Evidence-based Medicine (EBM) in de verzekeringsgeneeskunde

MODULE Evidence Based Midwifery

Methodologie voor onderzoek in de verpleegkunde. Foeke van der Zee

De 7 stappen van een CAT

Formulier voor het beoordelen van de kwaliteit van een systematische review. Behorend bij: Evidence-based logopedie, hoofdstuk 2

Literatuuronderzoek. Hoe lang mag een waaknaald blijven zitten?

THE COCHRANE LIBRARY. Dr. Nele Pauwels (Informatiedeskundige Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg Gent)

Voorwoord van Hester van Herk... iii Voorwoord van Foeke van der Zee... iv Verantwoording... vi

Handleiding voor het maken van een CAT

Het doen van literatuuronderzoek

Zorgpaden: Evidence Based or Wishful thinking?

CRITICALLY APPRAISED TOPIC

Evidence-based diëtetiek

Masterclass: statistical analysis 101. Bianca de Greef Sander van Kuijk Afdeling KEMTA

Samenvatting. Effectiviteit van ergotherapie: stand van zaken

Stage-opdracht deskundigheidsbevordering

Chapter 9 Samenvatting CHAPTER 9. Samenvatting

STATISTIEK. Basiscursus Regelgeving en Organisatie Klinisch onderzoek. Dr. ir. Peter van de Ven Epidemiologie & Biostatistiek p.vandeven@vumc.

behandeling volgens de KNGF-richtlijn bij mensen met artrose aan de heup en/of knie.

Methodologie voor onderzoek in zorg, welzijn en hulpverlening. Foeke van der Zee

HANDLEIDING CAT. Handleiding voor het maken van een CAT


Behandeling van een trigger finger. Loes van Boxmeer & Emma Wassenaar

Observationeel onderzoek Patiënt-controleonderzoek Cohortonderzoek Cross-sectioneel Systematisch review

Circuittraining Een nieuwe groepstraining met een functioneel karakter

Leidraad beoordelingen behandelingen tot verzekerde pakket door Kenniscentrum GGZ van Zorgverzekeraars Nederland

Historiek en toepassing van evidence-based medicine in de (geestelijke) gezondheidszorg. Dr Guido Pieters

Classificeren en meten. Overzicht van de officiële definities van de meter sinds Raymond Ostelo, PhD. Klinimetrie

ECEL. Wouter Fransman

GEFELICITEERD! Evidence-based logopedie. Evidence-based logopedie: 10 jaar! Taakverdeling. Wat ben

HEEFT HET GEBRUIK VAN HEEFT HET GEBRUIK VAN TEPELHOEDJES 4/16/2013 TEPELHOEDJES INVLOED OP DE MELKPODUCTIE? INVLOED OP DE MELKPRODUCTIE?

Kenniscentrum Verzekeringsgeneeskunde: een samenwerkingsverband tussen het AMC, UMCG, UWV en VUmc

Kritische reflectie over alternatieve geneeswijzen voor rugpijn

Welke vragenlijst voor mijn onderzoek?

MINDFULNESS EN ACT INTERVENTIES ALS E-HEALTH: EEN META-ANALYSE

Pilotstudie naar effectiviteit Physical Sense Methode bij RSI patiënten

De beantwoordbare vraag (PICO)

Methodologie voor sociaalwetenschappelijk onderzoek. Foeke van der Zee

Op zoek naar wetenschappelijke literatuur?

AIOS handleiding Versie mei 2017 Individuele Opdracht Wetenschappelijke Vorming Fase 2

Comparison: Kinderen zonder deze risicofactor.

Systematische reviews op het gebied van complementaire en alternatieve geneeskunde: belang, methoden en voorbeelden uit de acupunctuur

Hoe organiseer ik een journalclub? M. Suker Arts-onderzoeker

Hoe zet je gevonden evidence voor wondbehandeling om naar de praktijk? Pilot evidence based wondbehandeling bij geïnfecteerde donor site.

Verpleegkundige dossierbesprekingen. Evidence-based practice voor de dagelijkse praktijk

HET WERKEN met GEZONDHEIDSPROFIELEN in de MANUELE THERAPIE

Evidence-based werken in de verzekeringsgeneeskunde. Muntendam symposium Amsterdam,

Evidence Based Practice

BEGRIP VAN BEWIJS. vrije Universiteit amsterdam. Instituut voor Didactiek en Onderwijspraktijk. Vragenlijst. Herman Schalk

Cochrane Netherlands. Cursus Evidence-Based Practice voor zorgprofessionals

Beschrijvende statistiek

Hoe weet ik waarom mijn interventies werken en voor wie?

Cursus Evidence-Based Practice voor zorgprofessionals. Utrecht, 14 en 15 oktober Cochrane

Advies van de Wetenschappelijke Commissie Wijkaanpak

Leeswijzer evidence summaries logopedische behandeling

2. In functie van implementatie van onderzoekscompetenties in de lerarenopleiding

Tromboseprofylaxe bij niet-chirurgische gehospitaliseerde patiënten. Dr. Marieke J.H.A. Kruip Internist-hematoloog Erasmus MC

Transcriptie:

Bij gebrek aan bewijs kennis is macht! internet in de spreekkamer P.A. Flach Bedrijfsarts Arbo- en milieudienst RuG 09-10-2006 1

3 onderdelen 1. Wat is EBM 2. Zoeken in PubMed 3. Beoordelen van de resultaten 09-10-2006 2

Evidence Based Medicine the conscientious, explicit and judicious use of current best evidence in making decisions about the care of individual patients. 09-10-2006 3

Balans tussen twee kwaden zonder klinisch vernuft tiranniseert het bewijs de praktijk zonder bewijs is je klinisch vernuft snel verouderd. 09-10-2006 4

Wat is het niet Kookboekgeneeskunde geschikt om de kosten te drukken slaafs zoeken naar RCT s en meta-analyse analyse VB: diagnostische test: cross-sectional sectional design therapie-effect: effect: RCT/meta-analyse analyse zie ook artikel in syllabus 09-10-2006 5

Wie zoekt er wel eens wat op internet? En hoe? 09-10-2006 6

Hoeveel lees je in een week? ½ uur of minder 1 uur 1,5 uur 2 uur 3 uur of meer 3% 46% 23% 20% 8% En wat lees je dan? 09-10-2006 7

booming business nieuwe richtlijnen 3000 nieuwe artikelen/dag 1000 nieuwe links in PubMed/dag 47 nieuwe RCT/dag 09-10-2006 8

Waarom EBM teveel patiënten teveel tijdschriften niet gerichte informatie overload geen tijd EBM levert de info die je NU nodig hebt 09-10-2006 9

Van vraag naar zoekstrategie Formuleer zo exact mogelijk: Voor welke patiënt Voor welke aandoening Welk aspect (interventie, epidemiologie) Wat is het alternatief Welk probleem moet het oplossen. Bepaal zoektermen Wat is de strategie 09-10-2006 10

Waar zoeken, welke database? Google? Scholar? Medline Cochrane library CBS SumSearch 09-10-2006 11

09-10-2006 12

09-10-2006 13

PubMed is Medline Nat. Lib. Med. Washington 09-10-2006 14

09-10-2006 15

09-10-2006 16

09-10-2006 17

09-10-2006 18

09-10-2006 19

09-10-2006 20

09-10-2006 21

09-10-2006 22

09-10-2006 23

09-10-2006 24

09-10-2006 25

09-10-2006 26

09-10-2006 27

09-10-2006 28

09-10-2006 29

09-10-2006 30

09-10-2006 31

09-10-2006 32

09-10-2006 33

09-10-2006 34

09-10-2006 35

09-10-2006 36

Een beetje oefenen Eigen casus? Of een voorbeeld van mij? 09-10-2006 37

Waar vind je de hardcopy? Medische bibliotheken Via bibliotheek hogeschool Via Internet 09-10-2006 38

09-10-2006 39

09-10-2006 40

09-10-2006 41

09-10-2006 42

Bewijssterkte (Sacket( Sacket) Niveau D: geen wsch onderbouwing Experts Principes Niveau C: geringe bewijskracht pre & quasi experimenteel Niveau B: matige bewijskracht kleinere RCT s Niveau A: grote bewijskracht Grote & goede RCT s Meta-analyse analyse Systematic reviews 09-10-2006 43

Effectstudies bewijssterkte in afnemende volgorde Meta-analyse analyse Systematic review Randomized controlled/clinical clinical trial Non-randomized controlled/clinical clinical trial 09-10-2006 44

Nul-hypothese (RCT) Interventie VM Interventie NM R Controle VM Controle NM 09-10-2006 45

Randomised Clinical Trial EXPERIMENTELE OPZET Waarbij groepen worden vergeleken, met of zonder interventie Selectie van steekproef (met ziekte) Verdeling in 2 (of meer) groepen Toepassing van toegewezen therapie in groepen Meten van uitkomst (outcome) 09-10-2006 46

Randomised Clinical Trial RANDOMISATIE Geen mogelijkheid om indeling in bepaalde groep te beïnvloeden Kans op verschillen in groepen verkleinen CONTROLE GROEP Wat gebeurt er met zelfde soort personen zonder therapie Behandeling zo gelijk mogelijk Placebo 09-10-2006 47

Randomised Clinical Trial BLINDHEID Invloed van verwachtingspatroon uitschakelen (of tenminste gelijkschakelen) Onderzoeker = niet therapie gever = niet meter Patiënt Onderzoeker (meting / data verwerking) Statisticus Rapporteur 09-10-2006 48

Structuur van een publicatie Inleiding Nul-hypothese Methoden Design Meetinstrumenten Resultaten Discussie Literatuur Tabellen en grafieken Eigen conclusie vs. conclusie auteurs (kwaliteit?) Start nieuwe zoekstrategie 09-10-2006 49

Diagonaal lezen publicatie (10 min) Achtergrond van de vraagstelling Wat is er bekend en wat niet? Wat verwachten de auteurs? Onderzoeksvraag Nulhypothese 09-10-2006 50

Structuur van een publicatie Inleiding Nul-hypothese Methoden Design Meetinstrumenten Resultaten Discussie Literatuur Tabellen en grafieken Eigen conclusie vs. conclusie auteurs (kwaliteit?) Start nieuwe zoekstrategie 09-10-2006 51

Patiënten en methoden Onderzoeksdesign Variabelen Meetschalen Validiteit Betrouwbaarheid 09-10-2006 52

Onderzoeksdesign? Interventie VM Interventie NM R Controle VM Controle NM 09-10-2006 53

Meetschalen Nominaal Geslacht Aandoening Ordinaal DPSI Angst McGill (pijn) Caries Interval/ratio Bloedingsscore Lengte Mondopening Gewicht 09-10-2006 54

Structuur van een publicatie Inleiding Nul-hypothese Methoden Design Meetinstrumenten Resultaten Discussie Literatuur Tabellen en grafieken Eigen conclusie vs. conclusie auteurs (kwaliteit?) Start nieuwe zoekstrategie 09-10-2006 55

Resultaten Presentatie van de gegevens en de uitkomsten van statistische toetsen Doel: Vraagstelling beantwoorden Hypothese verwerpen of handhaven Lees dit altijd zelf!! cave abstract! 09-10-2006 56

"He uses statistics as a drunkard uses a lamppost, for support, not for illumination." A statistician is one who collects data and draws confusions. "Facts are stubborn things, but statistics are more pliable." 09-10-2006 57

Aanbevolen literatuur 09-10-2006 58

Voor deze presentatie is gebruik gemaakt van materiaal van het Wenckebach instituut, dat voor deze workshop is aangepast. Het Wenckebach instituut verzorgt nascholing voor bedrijfsartsen en verzekeringsartsen waar u in kleine groepen hands-on kunt oefenen met EBM 09-10-2006 59