Uit de greep van de pen.

Uit de greep van de pen. Met mijn kleine fijne handjes kom ik ook in jouw wereld zien. Ik wil rekken, strekken, plooien, draaien, graaien. Met alle vingers tien. Laat me sukkelen en proberen. Geef me wat tijd dat ik kan leren. Scheuren, kleuren veters strikken. Als dank voor de tijd, al het oefengerief, schrijf ik je straks een mooie brief! (Els Dekocker) Uit de greep van de pen PEDIC schooljaar 2015-2016 - Pagina 1 netwerk kinderverzorgsters

Waarom deze titel? Als we kinderen de juiste pengreep willen leren moeten we uit greep van de pen. De oplossing zit in het manipuleren van m a t e r i a l e n. die Zoek de valse! PENGREEP. 1. Een verkeerde pengreep is dikwijls het gevolg van te snel, te fijn schrijfmateriaal aan te bieden. 2. De leerkracht van de derde kleuterklas moet de juiste pengreep aanleren. 3. Bij een verkeerde pengreep bied ik korter en dikker materiaal aan..... Een leerplan zegt ons hoe het moet. Koppeling aan andere leerplannen. - BEWEGINGSOPVOEDING : motorische handeling - NEDERLANDS : communicatieve functie - BEELDOPVOEDING : expressieve functie Schrijfonderwijs werkt aan drie aspecten. cognitief dynamisch affectief psychomotorisch 1. Van grof naar fijn 2. Ruimte 3. Lateralisatie COGNITIEF ASPECT. - Ruimte verkennen, ervaren : wat bevindt zich in de ruimte? - Ruimtelijke begrippen benoemen. - Ruimte gebruiken : soorten schrijfvlakken, posities van het schrijfvlak. - Inzicht krijgen in motorisch handelen : schrijfhand, pengreep, schrijfhouding, positie van blad. - Verwoorden van de zaken. Uit de greep van de pen PEDIC schooljaar 2015-2016 - Pagina 2 netwerk kinderverzorgsters

DYNAMISCH-AFFECTIEF. - Krabbels van peuters : resultaten van motorische groei en rijping. - Getekende boodschappen. - Ontwikkelen van een eigen schrift = eigen tekens of geïmiteerde druk- of blokletters, imitatie van volwassenen. De kleuter wil niet zozeer vastleggen voor later. Hij wil onmiddellijk uiten wat hij denkt en voelt. PSYCHOMOTORISCH. - van grof naar fijn bewegingen komen uit de schouders en elleboog pols- hand- vinger- en oogbewegingen werken samen. - ruimte hanteren en plaatsen van voorwerpen in een grote ruimte nauwkeurig omgaan met veel wisselend en steeds kleiner materiaal in kleiner werkvlak uitdrukkelijk gebruiken van beide handen. - lateralisatie Kleuter kiest een hand dat functioneel het beste bij zijn handeling past (=tweehandig, normaa!) hersenontwikkeling zorgt voor lateralisatie. Hier ontstaat een linker- en rechterwerkveld met elk een eigen werken draairichting. rond 5 à 6 jaar neemt meestal 1 zijde duidelijk de bovenhand. Vanaf die periode kan een kleuter specifieke oefeningen beginnen maken. Doelen in het leerplan. 38 doelen Jongste kleuters oudste kleuters 25 13 ontluikend schrijven kleuterschrijven Uit de greep van de pen PEDIC schooljaar 2015-2016 - Pagina 3 netwerk kinderverzorgsters

Zo hoort het. Pengreep Pen vastnemen op 2cm van de penpunt / Als linkshandige hou je je pen ongeveer 3cm boven de penpunt Duim en wijsvinger omklemmen lichtjes de pen Pen rust op onderste kootje van middelvinger Vingers lichtjes buigen De wijsvinger is de meest sturende vinger De duim draagt er zorg voor dat het schrijfmateriaal langs de wijsvinger gelegd en gehouden kan worden. Schrijfhouding : beide voeten plat op de grond romp niet tegen de tafel schouders evenwijdig met de tafelrand Onderarm van schrijfhand volledig op tafel Bovenlichaam lichtjes voorover buigen Hoofd licht gebogen Blad lichtjes draaien Hand laten op rusten Steun met de pink en de handrand als je schrijft Schrijfpatronen. Materialen. Onthoud : KIJK NAAR JE KLEUTERS! Als er niet met het materiaal gespeeld wordt wil dat zeggen dat : - het te gemakkelijk is : kleuters haken af - het te moeilijk is kleuters beginnen er niet aan. Richt je op de zone van de naaste ontwikkeling! Uit de greep van de pen PEDIC schooljaar 2015-2016 - Pagina 4 netwerk kinderverzorgsters

Uit de greep van de pen PEDIC schooljaar 2015-2016 - Pagina 5 netwerk kinderverzorgsters

Twee handjes Twee handjes op de tafel, twee handjes in de zij Twee handjes op de schouders, op t hoofdje allebei Vingerversjes en -activiteiten De rechter gaat de hoogte in, de linker gaat ook mee. En steek ze nu maar flink vooruit en draai er maar eens mee. Nu maken wij twee vuistjes en weet je ook waarom? Dan kunnen we gaan trommelen van rommeldebommeldebom. De duimpjes zijn de dikste, de pinkjes zijn zo klein; Nu moeten die twee handjes weer op t ruggetje zijn. Ienemienemutte Het bekende aftelversje is ook op de vingers van de hand met opponerende duim uit te voeren. Iene miene mutte tien pond grutte tien pond kaas Ienemienemutte is de BAAS! mogelijke variaties: - aantal vingers dat erbij betrokken is - wélke vinger startvinger is. Controle: als kinderen het tegelijkertijd uitvoeren moeten ze op dezelfde vinger uitkomen. Dit kan ook zonder eerst naar elkaars handen te kijken en bij de controle wél. Uit de greep van de pen PEDIC schooljaar 2015-2016 - Pagina 8 netwerk kinderverzorgsters

Torentje, torentje bussekruit De gebalde vuist met de duim naar bovenvan één kind wordt op tafel geplaatst en daarboven telkens weer een andere, totdat de toren op het laatst door de zwaaiende bewegingen gebroken wordt. Vijf kleine vingers. In mijn holletje In mijn holletje staat een bolletje en daarop een hanepluim. Pluim, pluim, pluim en een hanepluim. Hier is mijn pink en daar is mijn duim. Spel: De verschillende vingers worden door de andere hand aangewezen op de maat van het gezongen liedje. Beginnen met de ringvinger, richting de duim, dan overspringen naar de pink etc. Zo kom je in de laatste regel bij "pink" en "duim" op de juiste plaats uit. variatie: De andere 'aanwijshand' kan ook achterwege blijven. Nu moeten de vingers van de hand steeds op tijd 'wakker worden' en omhoog veren als ze aan de beurt zijn. Uit de greep van de pen PEDIC schooljaar 2015-2016 - Pagina 9 netwerk kinderverzorgsters

Handjes draaien. Duimelot Naar bed, naar bed zei Duimelot. Eerst nog wat eten, zei Likkepot Waar zal ik het halen, zei Lange Jaap In grootmoeders kastje, zei Ringeling Dan zal ik 't verklappen, zei 't Kleine Ding Beeld dit versje bij het opzeggen uit. De vingers kunnen opgemaakt worden met gezichtjes. Ik wed en ik wed Vinger-spelliedje: men legt de uitgespreide vingers van beide handen tegen elkaar, laat de beide middelvingers doorzakken en trekt de handpalmen uiteen, terwijl de vingertoppen tegen elkaar blijven. Men kan dan achtereenvolgens de duimen en wijsvingers uit elkaar bewegen en weer naar elkaar toe; de ringvingers zijn niet beweegbaar, terwijl de pinken weer vrij kunnen bewegen Uit de greep van de pen PEDIC schooljaar 2015-2016 - Pagina 10 netwerk kinderverzorgsters

Observatiewijzer Opdracht : Kies 3 peuters uit de klas plan 1 momenten om deze peuters te observeren naar motorisch handelen. (turnles bouwhoek schilderact. buitenspel ) Datum :.. Activiteit : Naam peuter 1 :... Naam peuter 2 :... Naam peuter 3 :... Conclusie : Zie gelijkenissen en verschillen in de ontwikkeling? Uit de greep van de pen PEDIC schooljaar 2015-2016 - Pagina 11 netwerk kinderverzorgsters

Tweede bijeenkomst : - 27 november 2015 : Sint-Baafshuis Biezekapelstraat 2 9000 GENT of - 28 januari 2016 : Abdij Roosenberg Oudheerweg-Heide, 3 9250 WAASMUNSTER of - 29 januari 2016 : KBO De Kameleon (afdeling De Cocon) Nestor de Tièrestraat, 102 9700 Oudenaarde Agenda : 1. Reflectie op de observaties - Wat waren de ervaringen tijdens het observeren? - Wat kon je concluderen uit je observatie? 2. Materiaal maken. Uit de greep van de pen PEDIC schooljaar 2015-2016 - Pagina 12 netwerk kinderverzorgsters