TAALLEREN IN INTERACTIE alleen voor cluster 2? Ciska Heertjes-Groen Logopediste Taalbrug SO Begeleidster TII SBO
INHOUD Video opname TOS klas op de Taalbrug SO Wat zie je? Wat is taalleren in interactie? Taalleren in interactie alleen voor cluster 2 leerlingen?
VIDEO OPNAME Fragment kinderpostzegels met een eindgroep op Taalbrug SO
WAT HEB JE GEZIEN?
THEORIE
RMM REFLECTERENDE MOEDERTAALMETHODE Van Uden (jaren 70) auditief beperkten RMM Reflecterende Moedertaal Methode Gebaseerd op de interactie tussen ouder en kind
INTERACTIEF TAALONDERWIJS OP DE BASISSCHOOL Jaren 90 Expertise Centrum Nederland Interactief taalonderwijs in BaO Verbinding tussen processen taalverwerving thuis en leren van taal in de context van het onderwijs
TAALLEREN IN INTERACTIE OP DE TAALBRUG 3 UITGANGSPUNTEN 1. Taal leren in omgang met anderen 2. Aansluiten bij de ervaring van kinderen 3. Geleid zelf ontdekkend leren en reflectie
VISIE Kinderen met TOS leren taal in gesprekken door in de interactie de onvolledige of beperkte uitingen van kinderen centraal te stellen en er bewust op te reageren in de zone van de naaste ontwikkeling.
KNELPUNT IN ONDERWIJS Interactie in het onderwijs is beperkt. Spreekinitiatief ligt meestal bij de leerkracht Kennisoverdracht en uitleg staan centraal Vaak worden vragen gesteld waarop de leerkracht zelf het antwoord al kent
WAT HEB JE ALS BEGELEIDER NODIG VOOR GOED INTERACTIEF TAALONDERWIJS? 1. Je moet beschikken over basisvaardigheden m.b.t. gesprekvoering (observatie formulier) 2. Je moet taalleersituaties creëren waarin je kinderen de ruimte biedt om op eigen initiatief te praten 3. Je moet kunnen vangen en de dubbelrol kunnen spelen en schriftelijke ondersteuning kunnen bieden 4.Je moet gesprekonderwerpen kiezen die aansluiten bij de ervaring en de beleving van kinderen
1. BASISVAARDIGHEDEN fragment basisvaardigheden (observatie formulier invullen)
OBSERVATIE FORMULIER
2. RUIMTE GEVEN Fragment ruimte bieden
2. RUIMTE GEVEN
3. VANGEN EN DE DUBBELROL Vangen De begeleider is er voortdurend op gericht het kind te volgen, door er naar te luisteren en te kijken. De begeleider vangt wat het kind doet of bedoelt te zeggen maar nog niet goed kan (uitzeggingsbehoefte). Eerste helft van de dubbelrol De begeleider speelt de rol van het kind en geeft het goede voorbeeld. De uiting van het kind wordt herhaald in correcte omgangstaal. Taalaanbod in de zone van de naaste ontwikkeling. Tweede helft van de dubbelrol De begeleider heeft zijn eigen inbreng in het gesprek, maar zorgt ervoor dat het taalaanbod gericht is op de ontwikkeling van het kind.
Uiting leerling Vangen Eerste helft van de dubbelrol Leerling laten herhalen Tweede helft Scheuren Ik denk dat hij bedoelt Je scheurt de zegel eraf ik scheur de zegel eraf Zo, en dan ben je klaar
Fragment vangen en de dubbelrol
Fragment vangen en de dubbelrol Logo : wat zeg je? LL 1 : Eigenlijk moet je gewoon een schaar meenemen, da s veel handiger, dat je die knipt. Dan hoef je die niet zo te scheuren. Voor dezelfde geld scheur je m kapot. Logo : Julian zegt: je kunt misschien beter een schaar meenemen. Dan kun je m gemakkelijker eraf halen. Eerste helft Logo : Kijk (wachten!!) Tweede helft LL 2 : Er zitten van die hele kleine puntjes aan. Dat is makkelijker om te scheuren. Logo : Heel goed. Er zitten van die kleine gaatjes in zegt Douk. Dan kun je gemakkelijk scheuren. Eerste helft Tweede helft?
4. GESPREKSONDERWERPEN KIEZEN Oefening geschikt gespreksonderwerp
COMMUNICATIEVE VAARDIGHEDEN Een voorwaarde om taal te kunnen leren in interactie is dat kinderen beschikken over de nodige functies en vaardigheden om te kunnen communiceren. Daarom vraagt het ontwikkelen van com. vaardigheden in het onderwijs aan TOS kinderen bijzondere aandacht. Leerlijn communicatieve vaardigheden Reflectie vooraf, tijdens en na
10 HOOFDDOELEN COMMUNICATIEVE VAARDIGHEDEN 1. Aandachtig luisteren 2. Initiatief nemen 3. Beurtgedrag 4. Informatie vragen en geven 5 Praten over gevoelens 6. Interactie regelen 7. Reageren op de ander 8. Opdracht gesprek of mondelinge verhaal begrijpen 9. Begrijpelijk vertellen 10. Soorten gesprekken
REFLECTIE Fragment reflectie voor tijdens achteraf
Basisvaardigheden Taalleren in interactie gespreksonderwerp Gesprek Vangen & Dubbelrol Communicatieve vaardigheden Afspraken vooraf Reflectie tijdens Reflectie eind
TAALLEREN IN INTERACTIE ALLEEN VOOR CLUSTER 2?
TAALLEREN IN INTERACTIE SBO PETRUS DONDERS IN GEMERT Taal leren door gesprekken voeren Basis voorwaarden Vangen en de dubbelrol Communicatieve vaardigheden
COMMUNICATIEVE VAARDIGHEDEN SBO 1. Aandachtig luisteren 2. Initiatief nemen 3. Beurtgedrag 4. Informatie vragen en geven 5 Praten over gevoelens 6. Interactie regelen 7. Reageren op de ander 8. Opdracht gesprek of mondelinge verhaal begrijpen 9. Begrijpelijk vertellen 10. Soorten gesprekken
Fragment konijntje SBO
DUS IS TAAL LEREN IN INTERACTIE ALLEEN VOOR CLUSTER 2? Nee!!!