Postgraduaat Verpleegkundige in de Palliatieve Zorg Bijblijven & evolueren door permanente vorming bij de Hogeschool-Universiteit Brussel Permanente vorming Onderwijs Opleidingsaanbod 2012-2013 Groepscentrum Permanente Vorming www.hubrussel.be/gpv 1
Levenslang leren Wil je je kennis opfrissen, verdiepen of verbreden? Wil je op de hoogte blijven van actuele thema s? Ben je op zoek naar een nieuwe uitdaging die je carrière een totaal andere wending kan geven? Het Groepscentrum Permanente Vorming biedt je een ruime waaier aan mogelijkheden gaande van postgraduaten over lang- of kortlopende opleidingen tot studiedagen en workshops. Deze brochure geeft je een overzicht van het aanbod navormingen voor professionelen werkzaam in het onderwijs. Op onze website www.hubrussel.be/gpv is het meest actuele aanbod terug te vinden. Alle vormingen kun je betalen met opleidingscheques en een aantal zijn ook erkend voor betaald educatief verlof. Wil je werk maken van goed opgeleid personeel voor je organisatie en ben je vooral op zoek naar een opleiding op maat? Neem dan gerust contact op, ons team staat voor je klaar om een passende oplossing te vinden voor je vraag. Hilde Vanacker Diensthoofd Groepscentrum Permanente Vorming 2
Postgraduaat Gelijke Onderwijskansen in de (groot)stad Postgraduaat ICT-Coördinator Basisonderwijs Leerkrachten basis- en secundair onderwijs, zorg- en GOK-coördinatoren, leerlingenbegeleiders en CLBmedewerkers. Ook schoolopbouwwerkers of andere schoolnabije medewerkers zijn welkom. Je geeft les aan autochtone of allochtone kansarme kinderen en jongeren in een stedelijke context? Je bent op zoek naar nieuwe inzichten, methodieken, materialen om verder werk te maken van de gelijke onderwijskansen van deze kinderen en jongeren? Een dieper inzicht in de (groot)stedelijke context en gelijke kansen is de algemene doelstelling van dit postgraduaat. De verschillende pijlers van het gelijkekansenbeleid zijn hierbij de leidraad. Daarom reikt deze opleiding handvatten aan om zelf aan de slag te gaan in de klas, vertrekkend van de eigenheid van de school. Je maakt kennis met best practices uit het onderwijsveld, treedt in dialoog met allochtone en autochtone deskundigen en leerkrachten, analyseert wetenschappelijke gegevens, neemt deel aan een studiebezoek en verkent bruikbare materialen en didactische werkvormen. 22 woensdagnamiddagen, telkens van 14 tot 18 uur. Start op 19 september 2012. 700 euro en Brigitte Puissant, docente aan de Hogeschool- Universiteit Brussel en verschillende gastdocenten. ICT-coördinatoren zonder specifieke vooropleiding; leraren basis- of secundair onderwijs met interesse en ambitie voor ICT-coördinatie; opvoeders met sterke ICT-competenties die zich beleidsmatig op pedagogisch-didactisch vlak willen bekwamen en bachelors met een technisch diploma die onderwijscompetenties willen verwerven. Een goede ICT-coördinator leidt het onderwijzend personeel en de leerlingen naar een verantwoord ICTgebruik. Dit postgraduaat biedt een brede kijk op het ICT-beleid en toont je tools, lesmateriaal en achtergrondinformatie om op school aan de slag te gaan. Ook Mac-toepassingen komen aan bod. Praktijkgerichte sessies overlopen alle facetten van de ICT-diamant en -eindtermen. Thema s die aan bod komen: de eindtermen, het beleidsplan, tools voor directies, het softwareaanbod, trage computers, creatief met foto s, beeld en geluid, tools voor leerkrachten, presenteren en digiborden, Google op school, veilig en verantwoord ICTgebruik, webquest en webpaden, weblogs en wiki s 15 woensdagnamiddagen, telkens van 14 tot 18 uur. Start op 26 september 2012. 600 euro en Patrick Keysabyl, ICT-coördinator Arkorum en verschillende gastdocenten. 3
Postgraduaat Leraar Nederlands voor anderstaligen Postgraduaat Mentor in stage- en aanvangsbegeleiding Toekomstige, beginnende en ervaren lesgevers, vormingswerkers en vrijwilligers die Nederlands als tweede taal (willen gaan) onderwijzen aan volwassen anderstaligen. Lesgeven aan volwassenen is boeiend. Spreekt het je bovendien aan om anderstaligen wegwijs te maken in onze Nederlandse taal? Al verschillende jaren op rij verzorgt Vera Bochar dit sterk praktijkgerichte postgraduaat. Je doet immers veel meer dan les volgen. Voor het praktische luik van de opleiding observeer je 9 lesuren en geef je ook zelf 9 uren les in een Centrum voor Volwassenenonderwijs naar keuze. Naast deze stage worden ook jouw activiteiten in de lessen beoordeeld alsook het portfolio dat je zelf samenstelt. 15 woensdagnamiddagen, telkens van 14 tot 17 uur. Start op 26 september 2012. 550 euro en Vera Bochar, docente aan de Hogeschool-Universiteit Brussel en verschillende gastdocenten.. Mentoren (actief) in stage- of aanvangsbegeleiding, zorgcoördinatoren, leerlingenbegeleiders, praktijklectoren, stagebegeleiders en beleidsondersteuners. Dit postgraduaat is de eerste module van de Banaba Schoolontwikkeling en wil mensen helpen groeien in competenties van mentoring en coaching. We vertrekken van een analyse van eigen kwaliteiten en uitdagingen. De opleiding bundelt de ontdekte krachten en stimuleert je om deze aan te wenden om anderen te begeleiden. We analyseren leerbehoeften en verwachtingen van gecoachten en hoe we hieraan kunnen tegemoet komen als mentor/coach. We besteden aandacht aan allerlei begeleidingen die je als mentor/ coach kan bieden. Het doel daarvan is om hun groeikracht te versterken, hun integratie in de school te vergemakkelijken en innovaties en vernieuwend werken kansen te geven. Binnen een verruimende opvatting van mentoring staan we stil bij mogelijke aspecten van continue loopbaanbegeleiding en kwaliteitsvolle coaching van collega s op langere termijn. 22 lesdagen, telkens van 9 tot 16 uur. Start op 19 oktober 2012 met tweedaagse. Overige lesdagen telkens op vrijdag. 650 euro en Ria De Sadeleer, docente aan de HUB en verschillende gastdocenten. 4
Aan de slag met taal gericht vak onderwijs in de eerste en tweede graad Anderstalige nieuw komers in de reguliere klas Leerkrachten van de eerste en tweede graad secundair onderwijs. Heel veel leerlingen hebben het moeilijk met het verwerken van de talige informatie die ze tijdens de lessen in de verschillende vakken aangeboden krijgen. Hun thuistaal verschilt wezenlijk van de sterk vakgebonden schooltaal. Taalgericht vakonderwijs (TVO) helpt bij het toegankelijk maken van de vakinhouden. Bij een taalgerichte aanpak leren de leerlingen in een relevante context. Ze enten in een positief leerklimaat de nieuwe kennis op de aanwezige voorkennis. Ze leren verder in interactie met medeleerlingen en leerkracht en met de nodige taalsteun. 7 en 14 maart 2013, telkens van 9.30 tot 12.30 uur. 100 euro Fons Vandergraesen, oud-hoofdlector Nederlands aan de Hogeschool-Universiteit Brussel. Directies, coördinatoren en leerkrachten lager en secundair onderwijs. Lang niet alle nieuwkomers worden in eerste instantie opgevangen in de voor hen specifiek voorziene omkadering en stromen dus dadelijk door naar de reguliere klassen. Maar ook mét specifieke opvang worden leerkrachten vroeg of laat geconfronteerd met leerlingen die een duidelijk ander leertraject volgen. Deze leerlingen hebben nog een grote inhaalbeweging te maken en verschillen ook onderling erg in onderwijservaring en leeringesteldheid. In deze sessie bekijken we hoe we aan de slag kunnen gaan met anderstalige nieuwkomers in het reguliere onderwijs. 8 maart 2013 van 9 tot 12 uur. Foyer vzw - Brussel 35 euro Hilde De Smedt en Hadewijch De Doncker Foyer vzw. 5
Breinvriendelijk leren Coach de coach Leerkrachten basisonderwijs. We gaan na hoe je vanuit de werking van het brein je stijl van lesgeven kunt aanpassen. Door wetenschappelijk onderzoek is er steeds meer bekend over de structuur en de werking van onze hersenen en ons cognitief functioneren. We kunnen deze kennis gebruiken door nieuwe hersenvriendelijke onderwijsmethoden te bedenken. Bij breinvriendelijk leren wordt het educatieve aanbod afgestemd op de manier waarop onze hersenen werken. De kwaliteit van het leren wordt niet bepaald door de leerstof, maar door de informatieverwerking van de lerende. Leerlinggericht onderwijs dus, waarbij leerkrachten openstaan voor elk kind en voor de wijze waarop het informatie verwerkt. 29 april 2013 van 9 tot 16 uur. 100 euro Kurt Teugels, trainer bij Art de Co. Coördinatoren en directies basis- en secundair onderwijs. Coaches die leerkrachten, stagiairs, ouders, leerlingen... begeleiden, weten dat regelmatige gesprekken de basis vormen van een goede begeleiding. In die gesprekken wordt veel feedback gegeven maar feedback geven is geen evidente zaak. Hoe vertel ik een boodschap het best, zonder de ander onzeker of defensief te maken? Hoe krijg ik het meest uit de persoon die ik begeleid? Hoe breng ik mijn boodschap op een respectvolle manier? Hoe kan ik toch feedback geven en de motivatie goed houden? Hoe breng ik correctieve feedback en slecht nieuws? Hoe stel ik actiepunten op in het kader van een volgend gesprek? Hoe ga ik zelf om met feedback... Deze intrigerende kwesties worden besproken aan de hand van jouw eigen concrete situaties. Daarbij worden theoretische begrippen getoetst aan de praktijk. 12 oktober 2012 van 9 tot 16 uur en 16 november 2012 van 14 tot 18 uur. 165 euro Hugo Geervliet, trainer bij Insigno. 6
Conflicten in de com muni catie vermijden De kunst van het vragen stellen Directies basis- en secundair onderwijs. Communiceren op dezelfde golflengte kan ons echt naar een hoger niveau tillen. Toch heeft ieder van ons zich, na een verbale uitbarsting, al eens afgevraagd hoe het ooit zo ver is kunnen komen. Onbegrip en verkeerd begrepen worden zijn vaak aanleiding tot conflicten. Meer nog: elke vorm van communicatie houdt een potentieel risico in voor misverstanden. In deze praktische cursus leer je wat je kunt doen om conflicten niet te laten escaleren of om ze zelfs te vermijden. Aan de hand van concrete modellen en cases uit de praktijk leer je hoe je op een constructieve en assertieve manier kan communiceren. 8 maart 2013 van 9 tot 16 uur en 29 maart 2013 van 14 tot 18 uur. 165 euro Hugo Geervliet, trainer bij Insigno. Iedereen die op een creatieve, innovatieve en efficiënte manier wil vragen leren stellen. Welke soort vragen stellen we en welk effect hebben ze? Is dit effect afhankelijk van de vraagsteller en hoe komt dit? Wat onderscheidt een goede van een minder goede vraag? Welke vragen brengen ons het dichtst bij ons doel? In deze opleiding leren we op een creatieve, innovatieve en efficiënte manier met vragen omgaan. We oefenen ons in het vragen stellen in een gesprek en gaan na welk effect en resultaat vragen kunnen hebben in de praktijk van een organisatie, team, klas of groep. Bijzondere aandacht gaat naar de kracht van originele, prikkelende en blijvende vragen. 19 oktober 2012 of 4 maart 2013, van 9.30 tot 16.30 uur. 100 euro Kristof Van Rossem is opgeleid in het begeleiden van taakgerichte groepen en socratische gesprekken en gespecialiseerd in praktische filosofie voor organisaties. Hij is docent filosofie en ethiek aan de Hogeschool-Universiteit Brussel. 7
De school/scholengroep voor de spiegel: opstap naar interne kwaliteitszorg Drugs and the brain: ICT in de lessen biologie en chemie Directeurs en middenkader lager, secundair, buitengewoon en volwassenenonderwijs. Meer in het bijzonder richten we ons tot meerdere personen van een school/scholengroep die, als team, veranderingen kunnen initiëren en implementeren. Zelfkritiek en zelfevaluatie vormen krachtige motoren voor transformatie en verandering. Maar bij zelf evaluatie is het ook belangrijk feedback te vragen aan de medewerkers. In deze opleiding ontwerpen en bespreken we evaluatie-instrumenten waarbij: de school geëvalueerd wordt naar beoogde resultaatgebieden door al zijn participanten; de directeur feedback vraagt aan de leraren; de leraren feedback vragen aan de leerlingen en de leerlingen zichzelf evalueren. Iedereen kijkt mee in de spiegel! Vanuit een rijke ervaring reiken we concrete voorbeelden aan als inspiratiebron. Daarnaast zoeken we vanuit de specifieke doelen van elke school naar kwaliteitsindicatoren die belangrijk zijn, naar instrumenten die best het niveau van kwaliteit meten en naar de manier waarop die resultaten geregistreerd en geïnterpreteerd dienen te worden. 13 en 20 november 2012 telkens van 9 tot 16 uur. 195 euro Leerkrachten biologie en chemie van het secundair onderwijs. Geïnteresseerde leerkrachten en leerkrachten die verantwoordelijk zijn voor het drugbeleid op school. Drugs doet iets met je hersenen, waardoor het gezochte effect kan bereikt worden, maar waardoor ook heel wat onverwachte effecten kunnen optreden. Dit is een belangrijk inzicht voor jongeren. Het geven van grondige en overzichtelijke informatie kan leiden tot goede preventie. Tijdens deze studiedag maken we gebruik van de cd-rom Drugs and the Brain. Op deze cd-rom staat een zeer overzichtelijke presentatie van de werking van cannabis, alcohol, nicotine, heroïne, cocaïne, speed en xtc op de hersenen. Tijdens de workshop bieden we verschillende didactische werkvormen aan waarin we deze inzichten vertalen naar de leerlingen. We maken daarvoor gebruik van recent filmmateriaal en teksten. 19 november 2012 van 13.30 tot 16.30 uur. 45 euro Johan Van de Walle, docent van De Sleutel. Maggy Nelissen, ex-directeur secundair onderwijs en docente binnen het postgraduaat Schoolmanagement. 8
Een goede communi catiecultuur op school Efficiënt en constructief vergaderen Directieleden en (zorg)coördinatoren van basis- en secundaire scholen. Tijdens deze vorming wordt de school als geheel onder de loep genomen. Er wordt zowel ingezoomd op het voeren van functioneringsgesprekken, als op de interpersoonlijke relaties binnen het schoolteam. Naast communicatie met elkaar wordt ook aandacht besteed aan communicatie met ouders en leerlingen. Het teamdoelmatigheidsmodel (de kracht van een team) wordt gekoppeld aan de vijf communicatieaxioma s van Paul Watzlawick. Deze theoretische basis laat toe om de eigen ervaringen en deze van de docent te kaderen, beter te begrijpen en vooral te verbeteren. Deze vorming biedt ruimte voor reflectie: zelf stilstaan bij (de interpretatie van) communicatie en samen werken aan communicatie. Want communiceren doe je samen! 21 februari 2013 van 9 tot 16 uur. 100 euro Koen Mattheeuws, ervaren trainer in Vlaanderen en Nederland bij Art de Co. Directies en leerkrachten basis- en secundair onderwijs. Vergaderen kost veel tijd. Toch blijft het een belangrijk en noodzakelijk communicatiekanaal binnen een organisatie. Hoe kunnen vergaderingen, klassenraden en personeelsvergaderingen zinvol, relevant en boeiend blijven? Hoe komen we met het team tot een gewenste en gedragen oplossing, tot een consensus, tot een idee? Hoe zorgen we ervoor dat daarbij iedereen aan bod komt, ook die stillere medewerker? Van een goede voorbereiding, over het efficiënt leiden van een vergadering tot een daadkrachtig verslag, het komt allemaal aan bod in deze opleiding. We bekijken samen hoe je kort, krachtig en overtuigend jouw punt kan maken. 15 november 2012 van 14 tot 18 uur. 65 euro Hugo Geervliet, trainer bij Insigno. 9
Filosofisch gespreks leider voor kinderen en jongeren Gedragsproblemen met leerlingen: opstellingen laten een oplossingsweg zien Iedereen die tewerkgesteld is in Vlaamse centra voor jeugd en kinderzorg, in het onderwijs, jeugdwerking en alle andere geïnteresseerden die met kinderen werken en op een originele manier hun communicatietechnieken willen verruimen. Sinds enkele decennia wordt er in Vlaamse centra voor jeugd- en kinderzorg, in het onderwijs, in de jeugdwerking, enz. gefilosofeerd met kinderen en jongeren. Als het gesprek goed wordt georganiseerd en geleid, geeft dit interessante resultaten, niet alleen op het gebied van sociale vaardigheden, maar ook betreffende burgerschapsvorming in het algemeen. De deelnemers ervaren een toegenomen zelfwaardegevoel, zijn beter in staat hun standpunt te formuleren en te argumenteren en kunnen zich constructief opstellen in een gesprek. In deze opleiding leer je filosofische gesprekken begeleiden in de praktijk. We werken niet alleen aan houdingen, kennis en vaardigheden, maar geven ook praktische tips en materiaal om mee aan de slag te gaan. 30 november 2012 (kennismakingsdag), 15 maart en 19 april 2013, telkens van 9.30 tot 16.30 uur. Kennismakingsdag: 70 euro, driedaagse opleiding: 210 euro Leerkrachten, leerlingenbegeleiders, CLB-medewerkers en directies. Soms heb je geen idee hoe je kunt omgaan met het probleemgedrag van leerlingen en vraag je je af wat een leerling nodig heeft om zich te kunnen herpakken. Dan is het goed om ruimer te kijken dan de persoon van de leerling zelf. Mensen zijn immers geen eilandjes. Ze maken deel uit van verschillende systemen: een familie, een klas, een buurt, een team Systeemopstellingen helpen om zicht te krijgen op wat mensen ervaren in wisselwerking met hun omgeving, hoe ze zich verbonden en gebonden voelen in hun situatie. Een opstelling laat ook zien wat er nodig is om verandering mogelijk te maken. Deze cursus biedt een kennismaking met de systemische manier van kijken. Voorjaar 2013 75 euro Mieke Van Den Eynde, docente aan de Hogeschool- Universiteit Brussel.. Kristof Van Rossem is docent filosofie en ethiek aan de Hogeschool-Universiteit Brussel. 10
Hoe leer je kinderen zich te ontspannen: relaxatietechnieken vertaald op kinder niveau Kennismaking met het Socratisch gesprek Begeleiders/opvoeders die werken met kinderen met of zonder mentale beperking of met volwassenen met een mentale beperking. We zijn er ons steeds meer van bewust dat het belangrijk is voor onze levenskwaliteit dat wij, onze kinderen en onze cliënten zich voldoende kunnen ontspannen. Maar hoe doe je dat, je ontspannen? En als dat niet spontaan lukt, hoe leer je dat dan aan? De klassieke ontspanningstechnieken bieden daar een antwoord op, maar vragen vaak een te groot inlevingsvermogen, een te verfijnd lichaamsbeeld om ze bij kinderen en mensen met een beperking te kunnen inzetten. Met een aantal aanpassingen van de klassieke progressieve relaxatietechniek van Jacobson enerzijds en de autogene training van Schultz anderzijds is het toch mogelijk deze technieken te gebruiken. Tijdens deze workshop gaan we actief aan de slag om ons de relaxatietechnieken eigen te maken die we later kunnen inzetten bij kinderen of volwassenen met een mentale handicap. 29 november 2012 van 13.30 tot 16.30 uur. 40 euro Cristel De Smedt is klinisch psychologe en danstherapeute. Ze heeft 20 jaar ervaring in het werken met kinderen en volwassenen met een beperking. Ieder die deze manier van dialoogvoeren wil ontdekken en een belangrijke vraag uit zijn organisatie samen wil onderzoeken. Het basisprincipe van de socratische methodiek is het aftoetsen van eigen bevindingen over concrete gebeurtenissen in een gezamenlijk gesprek met collega s. Je combineert dus een oefening in communicatieve vaardigheden met een inhoudelijk onderzoek naar iets wat van belang is in jouw organisatie. Bovendien laat de confrontatie met de mogelijke onhoudbaarheid of ontoetsbaarheid van jouw eigen opvattingen (de elenchus -ervaring) toe een openheid te ontwikkelen voor andere (juistere?) bevindingen dan die van jezelf. Dit heeft als effect dat er ook ruimte wordt geschapen voor creativiteit in het uitdenken van nieuwe strategieën en basisbegrippen door de medewerkers. 29 april 2013 van 9.30 tot 16.30 uur. 80 euro Kristof Van Rossem is opgeleid in het begeleiden van taakgerichte groepen en socratische gesprekken en gespecialiseerd in praktische filosofie voor organisaties. Hij is docent filosofie en ethiek aan de Hogeschool-Universiteit Brussel. 11
Kernkwaliteiten Leiding geven aan een participatieve school organisatie Hoe doe je dat? Leerkrachten en directies lager en secundair onderwijs. Leidinggevenden en coaches binnen opvoeding, welzijn, gezondheidszorg en andere sectoren. De één maakt spelenderwijs een compleet draaiboek, de ander leeft zich moeiteloos in een ander in. Weer een ander neemt blindelings de leiding en voert het woord zonder ook maar één minuut voorbereiding. Kwaliteiten waar jij en ik misschien veel en hard moeten voor werken, komen bij anderen als vanzelf naar boven. Er is echter één geruststelling: kernkwaliteiten bezitten we allemaal. Daniël Ofman heeft met zijn kernkwadrantenmodel een waardevol instrument ontwikkeld om ontwikkelingsgericht aan de slag te gaan en te ontdekken hoe valkuilen en allergieën verbonden zijn met kwaliteiten. Zo krijg je inzicht in je eigen handelen, leer je krachtig werken en ontdek je waar jouw uitdaging ligt om niet steeds te stranden in jouw valkuil. 8 oktober 2012 of 6 mei 2013, van 9.30 tot 16.30 uur. 80 euro Bie Van de Kerckhove is gepassioneerd door ontwikkelingsprocessen in mensen en organisaties. Ze is opleidingsverantwoordelijke bij de Provincie Vlaams-Brabant en zelfstandig trainer en adviseur. Directeurs en middenkader lager, secundair, buitengewoon en volwassenenonderwijs. Meer in het bijzonder richten we ons tot meerdere personen van een school/scholengroep die, als team, veranderingen kunnen initiëren en implementeren. Heel wat directies vinden dat ze gestuurd worden door de schoolorganisatie en onvoldoende zelf het roer in handen kunnen nemen. Zij hebben het gevoel dat ze de ganse dag klaar moeten staan voor iedereen en niet komen tot visieontwikkeling, tot innovatie, kortom tot strategisch leiderschap. Om burn-out te voorkomen is het nodig een participatieve schoolorganisatie uit te bouwen; een open teammodel waar iedereen mee verantwoordelijk is voor het geheel en waarbij de school open staat voor impulsen uit de omgeving. 5 en 12 maart 2013 telkens van 9 tot 16 uur. 195 euro Maggy Nelissen, ex-directeur secundair onderwijs en docente binnen het postgraduaat Schoolmanagement. 12
Mijn leraar is ZEN Mindfulness: een training voor professionals werkzaam in onderwijs en welzijn Leerkrachten, docenten, practicabegeleiders, trainers en begeleiders. De klas is een unieke plaats om de zen-attitude in de praktijk te brengen. Deze houding biedt heel wat voordelen, zowel voor de leerkracht als voor de leerlingen. Zen maakt je authentiek, helpt (jezelf) relativeren en stimuleert het gevoel voor humor. Milde aandacht is het sleutelwoord: de leerkracht richt de aandacht niet alleen op de klas, maar ook op zichzelf. Wie zich, tijdens het lesgeven, bewust is van de spanning in het eigen lichaam, krijgt meer controle over emoties en gedachten. De zen-houding opent bovendien het hart omdat je conflicten in de klas aanpakt op een vriendelijke en milde manier. Geen irritaties meer die je levensenergie blokkeren en roofbouw op je gezondheid plegen. Je geeft (opnieuw) les met passie en vergeet daarin jezelf. Dit bevordert de flow en geeft een enorme voldoening. 6 maart 2013 van 9.30 tot 16.30 uur. 70 euro Lieven Ostyn, werkzaam als arts in het domein van zelfzorg en stresshantering, o.a. aan het UZ Antwerpen en het UZ Gent. Lieven Ostyn is ook gastdocent bij meditatieve retraites in binnen- en buitenland. Professionals werkzaam in het onderwijs of de welzijnssector. Als professional anderen begeleiden of enthousiast voor de klas staan is allerminst vanzelfsprekend. Soms leidt dit zelfs tot stress: een spanningsklacht gaat over in chronische pijn, angstige gedachten worden piekergedachten, sporadische negatieve gedachten nemen toe en maken je onzeker, veroordelend of somber. Ervan uitgaand dat negatieve gedachten kunnen bijdragen tot psychische en fysische klachten, leer je in deze opleiding een andere relatie aangaan met de spiraal van automatische gedachten, emoties en impulsen. Er zijn wetenschappelijke bewijzen dat mindfulness leidt tot een andere omgang met negatieve gedachten, emoties en spanning. Mindfulness beschermt tegen dreigende burn-out en stress en draagt bij tot meer psychisch welzijn. 17 en 24 april, 15, 22 en 29 mei, 5, 12 en 19 juni 2013, telkens van 18.30 tot 21.30 uur. 300 euro Kristel Luyckx is als lector verbonden aan de HUB. Ze is sociaal-agoog en geeft mindfulnesstrainingen onder supervisie van Dr. E. Maex, liaisonpsychiater bij het Ziekenhuis Netwerk Antwerpen.. 13
Muziekland: muziek initiatie voor kleuters Omgaan met agressie in de school Iedereen die met vier- tot zevenjarigen te maken heeft, in het bijzonder in het kleuteronderwijs en lesgevers uit het deeltijds kunstonderwijs (klassen muziekinitiatie voor kleuters). Met het oog op een nieuwe onderwijspolitiek moet het kleuteronderwijs en het deeltijds kunstonderwijs (DKO) meer werk gaan maken van muziekinitiatie. In het DKO kunnen kinderen straks al vanaf zes jaar een instrument leren bespelen. Om de doorstroming naar dat onderwijs te vergemakkelijken, wil de minister van Onderwijs kinderen ook in het leerplichtonderwijs al van zeer jonge leeftijd artistiek, en dus ook muzikaal, stimuleren. De hervormingen creëren een acute behoefte aan methodes om jonge kinderen te initiëren in de elementaire muziektheorie. Op deze vorming maken de deelnemers kennis met een methode die daarop inspeelt. 22 oktober 2012 van 13.30 tot 16.30 uur. 40 euro Elien De Schryver is verbonden aan het centrum voor muziektherapie AREAM vzw en heeft als muzikant uitgebreide ervaring met muziekinitiatie bij peuters en kleuters. Directieleden en leerkrachten uit het basis- en secundair onderwijs. Meer dan ons lief is horen we in de media over gevallen van agressie. Helaas spelen deze uitbarstingen zich niet alleen af in het openbare leven en de uitgaansbuurten, maar ook op school. Agressie komt overal en in allerlei vormen voor. Vaak begint het ongemerkt, maar plots is het er: een woede-uitbarsting, een vloed van kwaadheid en emoties. Vaak met ernstige gevolgen voor alle betrokken partijen. Deze vorming leert je hoe je in dergelijke situaties gepast kan reageren. Hoe je - via enkele eenvoudige stappen - de agressie kan kanaliseren en zodoende jezelf, de agressor en de omgeving kan beschermen. Vanuit nazorg staan we ook stil bij wat er is gebeurd en hoe je hier mee aan de slag kan. 7 december 2012 van 9 tot 16 uur. 100 euro Erwin Vermesen, ervaren trainer bij Art de Co. 14
Omgaan met regels Omgaan met stress Directies, leerkrachten basisonderwijs, beleidsmedewerkers zorg, GOK-leerkrachten. Als leerkracht zoek je naar handgrepen om leerlingen te sturen naar aanvaardbaar gedrag. Moeten we een straf geven? Hoe gaan we daarbij te werk? Hoe brengen we eenduidigheid? Welke effecten verwachten we? Zijn er binnen ons schoolteam afspraken rond belonen en straffen? In deze workshop wordt stilgestaan bij de eigen houding van het belonen en straffen. We gaan daarnaast ook op zoek naar onze eigen kracht en troeven bij het lesgeven, zowel wat het didactisch als wat het pedagogisch handelen betreft. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de didactische pakketten Het gat in de haag en Contactsleutels. 15 maart 2013 van 13 tot 16 uur. 45 euro Johan Van de Walle, docent bij De Sleutel.. Kaderleden en leidinggevenden binnen het onderwijs en ook teamleden die verantwoordelijkheid dragen op het gebied van welzijn op het werk, veiligheid en gezondheid. Is stress een modewoord? Mogelijk, maar toch voelen mensen hoe de werkdruk verhoogt, hoe hun dagelijkse mobiliteit problematischer wordt en hoe de combinatie van gezin, werk en sociaal leven moeilijker wordt. Ook stress in het professionele leven neemt toe. Minder mensen dienen met minder middelen meer en beter te presteren. Kwaliteitszorg en procedureel werken beheersen onze werkdag, het werkveld dringt zich steeds nadrukkelijker op en dat wreekt zich. Toch kan stress beheersbaar blijven. Deze opleiding geeft inzicht in de stressoren en hoe ze werken, in hoe leidinggevenden vaak oorzaak zijn van stress, maar ook hoe zij een stressbeleid kunnen uitbouwen dat niet enkel het welzijn van hun medewerkers, maar ook de efficiëntie en effectiviteit van hun organisatie kan verhogen. 5 december 2012 van 9 tot 16 uur. 125 euro Herman Siebens, advanced master business ethics, is momenteel directeur van KTA Wemmel (hotel-, sport- en toerismeschool). Hij publiceerde heel wat artikels en een twintigtal boeken, o.m. op het gebied van stress en stressbeleid. 15
Oudergesprekken: voorbereiding is alles Output als input voor het proces Leerkrachten basis- en secundair onderwijs. Hoe het gesprek verloopt tijdens een oudercontact, een slechtnieuwsgesprek of andere gesprekken met ouders, heb je zelf niet helemaal in de hand. Veel factoren bepalen immers de interactie tussen de gesprekspartners en dus ook het gesprek. Wat je tijdens een gesprek alvast heel wat vooruit helpt, is een goede voorbereiding, onder andere gebaseerd op de volgende vragen: Wat is het/mijn doel van het gesprek? Wat kunnen de verwachtingen van mijn gesprekspartner zijn? Hoe ga ik het gesprek aanpakken? Over welke feiten beschik ik, om mijn boodschap te ondersteunen en sterker te maken? Wat doe ik bij (potentiële) conflicten? Hoe sluit ik krachtig af? De antwoorden op deze vragen bekijken we samen tijdens deze sessie. Verschillende communicatievaardigheden komen daarbij aan bod. 3 mei 2013 van 14 tot 18 uur. 65 euro Hugo Geervliet, trainer bij Insigno. Directeurs en middenkader lager, secundair, buitengewoon en volwassenenonderwijs. Meer in het bijzonder richten we ons tot meerdere personen van een school of scholengroep die, als team, veranderingen kunnen initiëren en implementeren. Je leert het CIPO-model diepgaand kennen en leert de mogelijkheden ervan hanteren om het beleid op school te verantwoorden, te verbeteren of te veranderen. Per school/scholengroep werken we een Visie-Swot-strategie uit in 3 stappen: 1. Bepalen van visie en missie van de school gefocust op volgende vragen: Wie zijn we? Voor wie zijn we er? Wat doen we, op welke manier? 2. SWOT-analyse. 3. Bepalen van strategische prioriteiten. Daarnaast worden modellen aangereikt om een participatieve schoolorganisatie uit te bouwen, waarbij iedereen mee verantwoordelijk is voor het geheel. Als slot wordt dieper ingegaan op het schoolklimaat als middel om het onderwijsgedrag van leraren gunstig te beïnvloeden. Samen zoeken we hoe we de school horizontaal en verticaal kunnen uitbouwen. 5 en 19 februari 2013, telkens van 9 tot 16 uur. 195 euro Maggy Nelissen, ex-directeur secundair onderwijs en docente binnen het postgraduaat Schoolmanagement. 16
PAV-project: van idee tot evaluatie Peer mediation: van conflict tot kans Leerkrachten secundair onderwijs of leerkrachten die interesse hebben om projectmatig aan de slag te gaan. Variatie in de lessen PAV is essentieel. Deze nascholing richt zich tot leerkrachten die op zoek zijn naar een uitdagende didactiek. Een didactiek die aan de slag gaat met inhouden en doelen van (beroeps) jongeren. De inhouden en doelen zijn gebaseerd op problemen en interesses van jongeren waarmee je als coach met de klas werkt aan een eindproduct binnen een project. Dat eindproduct biedt de klas inspiratie om het aangekaarte probleem zichtbaar te maken, te begrijpen of op te lossen. Door het gebruik van deze aanpak dienen jongeren samen te leren, van elkaar en van anderen in functie van een gemeenschappelijk einddoel. 8 mei 2013 van 13.30 tot 16.30 uur. 40 euro Katrien De Maegd, docente binnen de Lerarenopleiding aan de Hogeschool-Universiteit Brussel. Directieleden en leerkrachten uit het basis- en secundair onderwijs. Deze opleiding laat je ontdekken wat peer mediation is en wat het kan betekenen voor de school en haar leerlingen. Je leert o.m. de basisprincipes van bemiddelen kennen, krijgt zicht op de verschillende stappen van een bemiddelingsproces, leert die stappen op een actieve manier kennen door er zelf mee aan de slag te gaan, gaat na hoe je bemiddeling kan inzetten op verschillende niveaus (leerlingen- en teamniveau), staat stil bij de mogelijke vragen, hindernissen en valkuilen en leert organisaties kennen die jouw school kunnen ondersteunen bij een traject om bemiddeling in jouw school te implementeren. 4 februari 2013 van 9 tot 16 uur. 100 euro Erwin Vermesen, ervaren trainer bij Art de Co. 17
Rust brengen in de klas met Mindfulness voor kinderen Structureel coöperatief leren Leerkrachten lager onderwijs. Mindfulness of aandachtstraining kent sinds enkele jaren een groot succes bij volwassenen. Wetenschappelijk onderzoek bevestigt intussen het positieve effect van Mindfulness op omgaan met piekeren, onrust, stress en emoties. Deze workshop leert je hoe je Mindfulness kan aanwenden in de dagelijkse onderwijspraktijk en hoe je kinderen kan helpen om via mindfulnessoefeningen hun innerlijke rustpunt te zoeken. De klassieke mindfulnessvaardigheden worden ingeoefend: mediteren, bodyscan en yoga. 8 februari 2013 van 9 tot 16 uur en 22 februari 2013 van 9 tot 12 uur. 125 euro Virginie Vandaele werkt als zelfstandig filosofe en Mindfulnesstrainer. Samen met Veronique Benoit richtte ze de vzw KiddyMinds op. Ze is medeauteur van het CD-boekje Mindfulness met kinderen en het boek Mindful opvoeden. Directieleden en leerkrachten van basis- en secundaire scholen. Door interactie tijdens het leren voelen jouw leerlingen zich betrokken. Ze leren als een hecht team op een actieve manier samenwerken. Alle kinderen ervaren leersucces en het klasmanagement wordt geoptimaliseerd. Professor Spencer Kagan werkte deze visie uit in Structureel Coöperatief Leren (SCL). Hij ontwierp geschikte werkvormen en bijpassend klasmanagement om dit te realiseren. SCL is een werkwijze waarbij leerlingen effectief samenwerken in groepjes van twee of vier ongeacht of het nu om taal, rekenen of een andere les gaat. Leerlingen leren van én met elkaar en ze leren meer! 21 februari 2013 van 9 tot 16 uur. 100 euro Koen Mattheeuws, ervaren trainer in Vlaanderen en Nederland bij Art de Co. 18
Verantwoord school beleid en -management Waarderend coachen Directie- en andere kaderleden van scholen en scholengemeenschappen. Deze opleiding laat de deelnemers kennismaken met enkele cruciale onderwijskundige concepten, zoals onderwijskwaliteit, beleidsvoerend vermogen en efficiëntie van de school. Hierbij wordt ook ingezoomd op hun onderlinge samenhang. Het uiteindelijke doel is dat de deelnemers voor zichzelf kunnen formuleren welke kapstokken hun management draagt, zodat het verantwoord kan worden genoemd. Er wordt m.a.w. een aanzet tot een persoonlijke schoolmanagementvisie gegeven. Daarnaast wordt kritisch gekeken naar de verschillende modellen rond leiderschapsstijl en de drie basisvormen van controle. De deelnemers werken aan de hand van concrete werkinstrumenten actief aan een persoonlijke visie op hun eigen leiderschap. 22 november en 13 december 2012, telkens van 9 tot 16 uur. 140 euro Herman Siebens, advanced master business ethics, momenteel directeur van KTA Wemmel (hotel-, sport- en toerismeschool), met meerdere publicaties op zijn naam. Hij is docent binnen het postgraduaat Schoolmanagement. Directeurs, leidinggevenden, managers, afdelingshoofden, adviseurs in de bedrijfswereld, het onderwijs, de welzijns- en de gezondheidssector. De fundamenten van het waarderend coachen vinden we terug in de waarderende onderzoeksbenadering of Appreciative Inquiry. In zijn essentie toont waarderend coachen aan de coachee hoe hij zijn gevoel voor verwondering over zijn huidig leven en zijn toekomstige mogelijkheden kan (her)ontdekken. Waarderend coachen focust op wat de coachee kan en op zijn al aanwezige kwaliteiten, in plaats van op zijn beperkingen of gepercipieerde problemen. 6, 7 en 21 februari 2013, telkens van 9.30 tot 16.30 uur. 210 euro Rudi Timmermans heeft meer dan 15 jaar ervaring als HR-manager bij een multinational. Sinds een aantal jaren werkt hij als zelfstandig consultant (www.evenwicht.be) en combineert dit met een job als deeltijds docent aan de Hogeschool-Universiteit Brussel. 19
Waarderend organiseren Werken met Energizers - vervolgopleiding Leidinggevenden en iedereen die bezig is met veranderingstrajecten en organisatieontwikkeling. We zijn gewend om tekorten in mensen en organisaties op te sporen en vervolgens te proberen om deze tekorten te verhelpen. Hoe vaak zoeken we niet eerst naar het negatieve, naar datgene wat nog moet verbeterd worden? En dat terwijl uit onderzoek blijkt dat mensen zich veel sterker ontwikkelen als zij zich richten op hun sterkten in plaats van op hun zwakten. Appreciative Inquiry (AI) is een bevestigende, waarderende manier van kijken naar de wereld en gaat op zoek naar kansen en mogelijkheden in plaats van naar problemen en onmogelijkheden. AI streeft naar de volledige ontplooiing van mensen en organisaties. Tijdens deze workshop maak je kennis met de inzichten en principes die schuil gaan achter dit waarderend perspectief en zal je zelf kunnen ervaren wat het effect is van een dergelijke aanpak. 26 oktober 2012 van 9.30 tot 16.30 uur. 70 euro Directies en leerkrachten basis- en secundair onderwijs die eerder intekenden voor deze workshop. In de afgelopen zes maanden werd deze workshop volledig vernieuwd. Het concept van de workshop blijft hetzelfde, alleen wordt er aan de slag gegaan met ruim 25 nieuwe werkvormen! Op die manier heeft elke leerkracht weer tal van hapklare ideeën om in de klas toe te passen. Daarnaast zorgt het speelse karakter van deze sessie voor een teamversterkend effect. Deze workshop biedt een waaier aan concrete werkvormen om aan het klimaat in de klas te werken. Dat ga ik morgen in mijn klas doen! is dan ook een vaakgehoorde reactie na afloop. 14 mei 2013 van 9 tot 16 uur. 100 euro Koen Mattheeuws, ervaren trainer in Vlaanderen en Nederland bij Art de Co. Rudi Timmermans heeft meer dan 15 jaar ervaring als HR-manager bij een multinational. Sinds een aantal jaren werkt hij als zelfstandig consultant (www.evenwicht.be) en combineert dit met een job als deeltijds docent aan de Hogeschool-Universiteit Brussel. 20
Werken met humor: een filosofische conference over het geheim van humor Wiskunde kan megaleuk en leerrijk zijn Alle geïnteresseerden. Een goede humorist laat je enkele seconden lachen en enkele minuten nadenken. De humorist heeft -zoals Kierkegaard schreef- met de filosoof de blik van het kind gemeen. Tijdens deze avond verwennen we onze (onder)buik met een deugddoende lach terwijl we nadenken over de link tussen humor en de waarheid, over het geestige in alles wat bestaat, over de lichtheid van het bestaan. 5 februari 2013 van 19.00 tot 21.30 uur. 40 euro Kristof Van Rossem is opgeleid in het begeleiden van taakgerichte groepen en socratische gesprekken en gespecialiseerd in praktische filosofie voor organisaties. Hij is docent filosofie en ethiek aan de Hogeschool-Universiteit Brussel.. Leerkrachten wiskunde eerste graad secundair onderwijs. De docente gaat de uitdaging aan om wiskunde in een positief daglicht te plaatsen aan de hand van gezelschapsspelen. Onderzoeken en enquêtes bewezen immers het nut van spelvorm binnen het wiskundeonderwijs. Je ontdekt dat het eenvoudig is om zelf gezelschapsspelen te ontwerpen en/of te integreren in de lessen wiskunde. De docente reikt een overzicht aan van zelfontworpen gezelschapsspelen en praktische didactische tips. Woensdagnamiddag, voorjaar 2013. 40 euro Lisa Ketsman, leerkracht secundair onderwijs (in het Sint-Catharinacollege te Geraardsbergen) organiseert spelmiddagen en werkt mee aan een spel dat hoort bij het handboek Van basis tot Limiet 1e jaar (Die Keure, zomer 2010). 21
Nog op de agenda Opleidingen op maat Postgraduaat Schoolmanagement start voorjaar 2013 Dansstage 12 en 13 december 2012 Grimeren van kinderen 10, 17 en 24 oktober 2012 Innovaties verkennen in het basis- of secundair onderwijs 30 november en/of 14 december 2012 en/of 11 januari en/of 1 februari 2013 LO: een vak met inhoud! 23 en 24 januari 2013 We bieden ook teamgerichte opleidingen aan, op maat van jouw instelling of organisatie, bij jou of bij ons. De volgende opleidingen bieden we enkel op die manier aan: Communiceren met ouders Geogebra en statistiek Trek- en duwspelen Geïnteresseerd? Neem dan contact op met ons om de mogelijkheden te bespreken. Graag per telefoon op 02-609 37 37 of via mail naar gpv@hubrussel.be Mijn familie en ik en ons migratieverhaal 18 januari 2013 Muziek muzisch voorjaar 2013 Onze partners in permanente vorming zijn de Dienst Voortgezette Opleidingen van KAHO, de Ehsal Management School en de Fiscale Hogeschool. 22
Ja, ik wens meer informatie! Ben je geïnteresseerd en wens je meer te weten over één of meerdere opleidingen? Vul dan hieronder jouw gegevens in en deel de opleiding(en) van jouw keuze mee. Geslacht: man vrouw Naam Voornaam Straat, nr Postcode Gemeente E-mail Ik wil graag meer weten over de volgende opleiding(en): Bezorg ons dit formulier op volgend adres: Groepscentrum Permanente Vorming - Warmoesberg 26-1000 Brussel Of per fax op het nummer: 02-609 37 40 Of per mail op het adres gpv@hubrussel.be 23
Hoe inschrijven Inschrijven Inschrijven kan tot 2 weken voor de start van de opleiding via onze website www.hubrussel.be/gpv. Het inschrijvingsgeld stort je op rekeningnummer 786-5850128-42 van HUB-GPV met vermelding van je naam en de betaalcode van de opleiding. Op die manier is je inschrijving volledig. Inschrijvingen worden binnen de veertien dagen per mail of per post bevestigd. Annuleren Als je je inschrijving minder dan een maand voor de start van de opleiding annuleert, betaal je 20% van het inschrijvingsgeld voor administratieve kosten. Meer weten? Contacteer het secretariaat van het GPV via gpv@hubrussel.be of telefonisch op het nummer 02-609 37 37. Emile Jacqmainlaan Adolphe Maxlaan De Brouckèreplein Campus Brussel - T'Serclaes METRO DE BROUCKERE Muntplein Anspachlaan Nagenoeg alle opleidingen van het Groepscentrum Permanente Vorming gaan door in de gebouwen van de Hogeschool-Universiteit Brussel. Anspachlaan Zuidstraat Beenhouwersstr. Schildknaapstraat Grote MARKT Wolvengracht Campus Brussel - Erasmus Bergstraat (Rue d'assaut) Keizerinlaan CENTRAAL STATION Nationale Bibliotheek (Albertina) Putterijstraat Komediantenstr. Cantersteen Berlaimontlaan Kathedraal Pachecolaan Campus Brussel - Hermes METRO CENTRAAL STATION Koningsstraat VU: Mia Sas, Warmoesberg 26, 1000 Brussel 2012. Lignestraat Koningsstraat Wetstraat METRO PARK Warandepark