Mastocytose 4580403
Mastocytose Neoplastische proliferatie van mestcellen Symptomen : Constitutioneel: moe gewichtsverlies koorts, zweten Huid (pruritus, urticaria, dermatografie) Buikpijn, GI-problemen, flauwvallen, hoofdpijn hypotensie Spier/botpijn Type Mastocytose Cutaan: urticaria pigmentosa/maculopapulair, diffuus of mastocytoom Systemisch: infiltratie in tenminste een extracutaan orgaan, ongeacht huidinfiltratie
Mastocytose 80% cutaan meestal kinderen codon 816 mutatie (c-kit) ontbreekt goede prognosis, spontane regressie volwassenen: > 30 jr., meestal geassocieerd met SM 20% systemisch meestal volwassenen >30 jr. codon 816 mutation (c-kit) bijna altijd lokalisatie in beenmerg huid niet per se aangedaan (50%). agressieve mastocytose huid meestal niet aangedaan milt, maagdarmkanaal, lever, klieren!!!: Mestcellen in beenmerg is niet gelijk aan mastocytose! opm.: Mestcellen in perifeer bloed is zeer zeldzaam!
Cutane mastocytose, roodbruine pigmentaties
Cutane mastocytose bij kinderen
Darier s Sign: zwelling na wrijving
Klinische presentatie patiënt Dermatologie: Vrouw 22 jaar. Sinds circa 1 jaar bestaande multipele licht bruine plekken verspreid over de benen m.n. de bovenbenen, plots ontstaan, niet ziek geweest, asymptomatisch beloop. Altijd wel een gevoelige huid gehad, forse lokale reactie na insectensteken. Geen andere klachten, geen systemische allergische reacties. Patholoog: Biopt in de dermis, met name subepidermaal: mestcelhyperplasie. DD. een vorm van (cutane) mastocytose. Klinisch aanwijzingen voor urticaria pigmentosa of een van de andere vormen van mastocytose? Verwijzing internist: hematoloog : i.v.m. systemische mastocytose?
Laboratoriumresultaten Hemoglobine 9,2 Leukocyten 4,0 Trombocyten 224 MCV 95 Lymfocyten 1,11 Monocyten 0,32 Eosinofielen 0,10 Basofielen 0,02 Segmentkernigen 2,42 APTT 27,3 CRP 6 Kreatinine 58 ASAT 0-31 U/L 20 ALAT 0-34 U/L 17 LD <247 U/L 137 Tryptase 0-11,4 µg/l 13,2
Huidbiopt (pathologie) Hypergepigmenteerde basale cellaag (melanocyten: bruin) Infiltratie van mestcellen in de papillaire en reticulaire dermis Opvallende bruine pigmentatie t.g.v. toename van melanocyten en depositie van pigment kan verklaard worden door complexe intercellulaire relatie tussen melanocyten en mesctcellen.
Beenmergaspiraat: KCHL
Beenmergaspiraat: KCHL
Beenmergaspiraat: KCHL
Toluidine blauwkleuring Beenmergaspiraat: KCHL
Beenmergaspiraat: KCHL
Beenmergaspiraat: KCHL
Toluidine blauwkleuring Beenmergaspiraat: KCHL
BM biopt (pathologie) Beenmergbiopt met haarden van mestcellen (CD 117) Conclusie: Multipele mestcel haarden. Beeld kan passen bij (indolente) mastocytose. Geringe reticulinevervezeling. Tevens lichte eosinofilie.
Flowcytometrie Kleine populatie cellen met expressie van CD117+CD25+ CD2 passend bij pathologische mestcellen
Wel of geen systemische mastocytose?
Varianten van systemische mastocytose 1. Indolent SM (geen andere hem. maligniteit. Laag aantal mestcellen, soms huidlaesies a) 1.1 beenmerg MC (geen huidbetrokkenheid) b) 2.2 Smouldering syst. MC (2 B-criteria, geen C-criteria) 1. SM + assoc. clonal haematol. disease (AHNMD): SM + hematologische klonale maligniteit (AML/MDS/MPN, lymfoom) 2. Aggressieve SM (1 of meer C-criteria) zeldzaam: 4. Mestcell leukemie (meer dan 20% MC, >10% mestcellen PB, geen cutane laesies) 5. Mest cell sarcoom (unifocaal niet systemisch, destructief sneldelend groeipatroon) 6. Extracutaan mastocytoom (unifocaal niet systemisch, niet-destructief langzaam groeipatroon)
Systemische mastocytose 1 major criterium en 1 minor criterium OF 3 minor criteria Major criterium (pathologie) Localisatie van multifocale aggregaten bestaande uit >15 cellen in beenmerg of extracutane orgaan, mbv mestcel-specifieke kleuring (CD117, CD25, tryptase) Minor criteria Atypische morfologie of spindle shape in >25% van alle mestcellen in BM of extracutaan weefsel. c-kit codon 816 mutatie (meestal: Asp816Val) in BM of bloed of ander orgaan CD2 en/of, CD25 expressie naast bestaande markers (CD117?) Serum tryptase level persisterend >20 ng/ml.
Normale en afwijkende mestcellen normaal afwijkend afwijkend: minder korrels en spoelvormig
de kit-receptor normale mestcel mastocytosemestcel KIT-receptor normaal afwijkend Mestcelgroei en -activatie Toegenomen (ongecontroleerde) groei en activatie
Conclusie: 1 major en 3 minor criteria voor systemische mastocytose zonder aanwijzingen voor orgaan betrokkenheid of allergische reacties. Het betreft hier een indolente systemische mastocytose.
Met dank aan: Magda Smolders, klinisch chemisch analist, morfologie Luthy Alcála, patholoog Marjolein van der Klift, hematoloog
Mastocytose: toename van afwijkende mestcellen in huid, beenmerg, darmstelsel, milt, lever of botten Dit kan resulteren in de volgende problemen Plaatselijke of algemene symptomen door uitscheiding van mestcelfactoren Toename van mestcellen in huid, beenmerg en andere weefsels