1
2
Buurt Bekkerveld - Aarveld Aantal inwoners per 1.1.2016: 2788 0 19 jarigen 525 20 44 jarigen 994 45 64 jarigen 819 65 jaar en ouder 495 Woningen: 1518 Bron: Kerncijfers Heerlen 2016 Wie kunt u aanspreken in uw buurt? Wijkagent 0900 8844 Buurt-BOA Maurice Costongs Tel: 06-53723976 of email: m.costongs@heerlen.nl Buurt-BOA Joshi Laven Tel: 06-58086551 of email: j.w.laven@heerlen.nl Procesbegeleider: Eugène Hodes: Tel: 14045 of email: e.hodes@heerlen.nl Stadsdeelcoördinator: Eugène Hodes Tel: 14045 of email e.hodes@heerlen.nl Gebiedsregisseur: Adriane Keulen, Tel: 14045 of email a.keulen@heerlen.nl Buurtwethouder: Barry Braeken, Tel: 14045 of email b.braeken@heerlen.nl Sociaal buurtteam/ Deze buurt heeft een eigen sociaal buurtteam en buurtsteun. Sociaal buurtteam Tel: 045 Buurtsteun: 5604004 of mail info@sociaalbuurtteamheerlen.nl. Voor buurtsteun: 06-47600307 of info@aarbek.nl. Het expertiseteam voor deze buurt is het expertise team Heerlen-Zuid. Buurtorganisaties: De buurtorganisaties zijn voor bewoners het aanspreekpunt bij de buurtontwikkeling en de aanpak van de knelpunten van hun eigen buurt. In deze buurt is de Wijkraad Bekkerveld-Aarveld actief. Website: www.aarbek.nl. Email: info@aarbek.nl. NB: Een toelichting op deze begrippen vindt u in bijlage 1. 3
Bijzonderheden buurt Bekkerveld-Aarveld is een woonbuurt die tegen het centrum van Heerlen aanligt. De buurt bestaat uit de twee sub-buurten Bekkerveld en Aarveld. Er wonen meer dan 2.700 inwoners. Aarveld is bij veel mensen bekend door basisschool Tarcisius. Daarnaast heeft de buurt vier middelbare scholen. Bekkerveld is vooral bekend door het circus dat er ieder jaar plaatsvindt en het muziekfestival ParkCity Live. Samenwerking Vier keer per jaar komt het buurtteam schoon, heel en veilig bij elkaar. De deelnemers van het buurtteam zijn: de wijkraad Aarveld-Bekkerveld, wijkagent, Wonen Zuid, jongerenwerk van Alcander en de BOA, stadsdeelcoördinator en gebiedsregisseur van de gemeente. Het buurtveiligheidsplan wordt in dit overleg besproken. Daar waar nodig worden acties uitgezet. De maatschappelijk werker van het sociaal buurtteam zal in de toekomst aansluiten bij het buurtteam schoon, heel en veilig. Trends en ontwikkelingen Objectief scoort deze buurt verschillend t.o.v. het Heerlense gemiddelde. Opvallende veiligheidsthema s zijn diefstal/inbraak woning, diefstal van motorvoertuigen, zakkenrollerij, openlijk geweld, bedreiging, mishandeling, diefstallen en inbraken bij bedrijven en instellingen, jeugdoverlast, verkeersongevallen en verkeersoverlast. In de eerste helft van 2017 zijn er ten opzicht van dezelfde periode in 2016 opvallende stijgingen als het gaat diefstal/inbraak woning, zakkenrollerij, bedreiging, mishandeling, geluid, overlast, jeugdoverlast en verkeersoverlast. Opvalllende dalingingen zijn vernieling, diefstal uit/vanaf motorvoertuigen, diefstal van motorvoertuigen, diefstal af/uit/van overige voertuigen, openlijk geweld (persoon), overval, diefstal/inbraak bedrijven en instellingen, verkeersongevallen, wapenhandel, burengerucht (relatieproblemen), vernieling c.q. zaakbeschadiging en drugshandel. Als het gaat om de veiligheidsbeleving (hoe ervaren bewoners de veiligheid in hun buurt) dan scoort deze buurt op veel veiligheidsthema s neutraal en gunstig ten opzichte van het Heerlense gemiddelde. Wel ervaren de bewoners bovengemiddeld jeugdoverlast. Maatschappelijke voorzieningen die mogelijk invloed hebben op het veiligheidsbeeld van deze buurt - Op het Bekkerveld zijn vanaf april veel jongeren aanwezig. Er worden joints gerookt en drank genuttigd. Dit leidt soms tot overlast voor omwonenden en bezoekers van het Bekkerveld. - Door de aanwezigheid van de middelbare scholen Grotiuscollege en Bernardinuscollege is er intensief fietsverkeer op de Akerstraat/Heesbergstraat. De wijkraad geeft aan dat er ook sprake is van het gebruik van softdrugs. - Bij basisschool Tarcisius aan de Aarweg ontstaan bij begin en einde van het onderwijs zeer drukke, en soms onveilige situaties, door ouders die hun kinderen halen en brengen. - Nabijheid centrum: De wijkraad benoemt overlast en vernielingen door huiswaarts kerend uitgaanspubliek. - Evenementen ParkCity Live en Bekkerveldfestival. Burgerparticipatie en bewonersinitiatieven In de buurt zijn onder andere de volgende initiatieven op het gebied van burgerparticipatie: - In het Rosarium heeft de wijkraad samen met bewoners het beheer en onderhoud volledig overgenomen van de gemeente. Doelstellingen zijn o.a. het stimuleren van ontmoeting tussen bewoners en het tegengaan van verloedering. - Op het Bekkerveld is een groep bewoners gefaciliteerd door de wijkraad actief onder de noemer Mijn Bekkerveld-jouw Bekkerveld. Elkaar aanspreken op bijvoorbeeld hondenpoep of opruimen van rommel is een van de afspraken in dit verband. - De wijkraad stimuleert het ontstaan van straatcomités die bijdragen aan de sociale cohesie, toezien op het gedrag in de openbare ruimte, aandacht besteden aan sociale en fysieke veiligheid en oog hebben voor het wel en wee van individuele bewoners. - Er is aandacht voor de bereikbaarheid voor hulpdiensten in enkele straten. Soms zien bewoners zelf toe op het parkeergedrag om de bereikbaarheid te waarborgen. - In verschillende (groepjes van) straten onderhouden bewoners een Whatsappgroep of hebben zij contact via de app Nextdoor. Deze groepen richten zich op het signaleren van verdachte situaties in de buurt. Dit burgerinitiatief is een moderne vorm van buurtwacht. Het doel van een BuurtWhatsApp is het zorgen voor meer ogen en oren voor de politie en andere toezichthouders. Door een BuurtWhatsApp kunnen burgers 4
zelf een groot gebied in de gaten houden. De gemeente financiert stickers en/of whatsapppreventieborden. Dit initiatief wordt gefinancierd vanuit het veiligheidsbudget 1. - Om de leefbaarheid in de wijk te vergroten heeft de wijkraad het initiatief genomen om een AED voor de buurt aan te schaffen. De buurt heeft actieve bewoners die hier mee om kunnen en willen gaan. De AED wordt betaald uit bijdragen van de wijkraad, de Hartstichting en gemeente Heerlen (o.a. het veiligheidsbudget). De volgende ideeën zijn ook geopperd voor de verbetering van de leefbaarheid en veiligheid in de buurt. In 2018 wordt bekeken welke hiervan worden uitgevoerd: - Beveiligen achterpad flats L. Stassenstraat - Buitenverlichting IVN-gebouw met bewegingssensoren - Voorlichting over Politiekeurmerk Veilig Wonen en (gratis) check van de woning - Bewoners gaan in gesprek met straatgenoten 1 De raad heeft een veiligheidsbudget van 100.000 ter beschikking gesteld om de veiligheid en leefbaarheid in de buurten te verbeteren. Dit initiatief wordt uit dit budget betaald. 5
Veiligheidsanalyse In onderstaande overzichten wordt weergegeven of deze buurt in de eerste helft van 2017 (januari tot en met juni) gunstig, neutraal of ongunstig scoort ten opzichte van het gemiddelde in Heerlen van 2017. Groen: De buurt scoort gunstig (significant onder het gemiddelde, 20% afwijking) Geel: De buurt scoort neutraal (rond het gemiddelde, minder dan 20% afwijking) Rood: De buurt scoort ongunstig (significant boven het gemiddelde,20% afwijking) Objectief (politiecijfers) Overzicht misdrijven eerste helft 2017 (januari tot en met juni) Gunstig Neutraal Ongunstig Ontwikkeling 2017 jan-juni t.o.v. 2016 jan-juni 2 Veilige woon- en leefomgeving: fysieke kwaliteit Vernieling c.q. zaakbeschadiging X Verbeterd Veilige woon- en leefomgeving: Objectieve veiligheid Diefstal/inbraak woning X Verslechterd Diefstal/inbraak garage schuur X gelijk Diefstal uit/vanaf motorvoertuigen X Verbeterd Diefstal van motorvoertuigen X Verbeterd Diefstal van brom-, snor-, fietsen X Gelijk Zakkenrollerij X Verslechterd Diefstal af/uit/van overige voertuigen X Verbeterd Veilige woon- en leefomgeving: geweldsdelicten Openlijk geweld (persoon) X verbeterd Bedreiging X Verslechterd Mishandeling X Verslechterd Straatroof X Gelijk Overval X Verbeterd Veilig bedrijventerrein en winkelgebied Diefstal/inbraak bedrijven en instellingen X Verbeterd Winkeldiefstal X Gelijk Fysieke veiligheid verkeersveiligheid en brand Verkeersongevallen X Verbeterd Brand/ontploffing X Gelijk Georganiseerde criminaliteit Drugshandel X Verbeterd Mensenhandel X Gelijk Wapenhandel X Verbeterd Horizontale fraude X Gelijk Verticale fraude X Gelijk Overige fraude X Gelijk NB: Bij verticale fraude is de overheid het slachtoffer. Fraudeurs krijgen bijvoorbeeld onterecht voordeel door beroep te doen op overheidsvoorzieningen, zoals subsidies, uitkeringen, studiefinanciering, inkomensafhankelijke regelingen etc. Bij horizontale fraude zijn burgers en/of bedrijven het slachtoffer. 2 De aantallen per 1000 inwoners per indicator van de jaren 2016 (eerste helft jan t/m juni) en 2017 (eerste helft jan t/m juni) en het percentage dat het aantal gestegen of gedaald is (de situatie verbeterd of verslechterd is) staan in bijlage 2. Er is sprake van een verbetering als er 20% minder geregistreerde misdrijven of incidenten hebben plaatsgevonden. Er is sprake van een verslechtering als er meer dan 20% geregistreerde misdrijven hebben plaatsgevonden. In de overige gevallen (minder dan 20% stijging of daling) dan is de situatie gelijk gebleven. Let op: Bij lage aantallen (zoals bij straatroof en overvallen) kan het percentage een vertekend beeld geven. 6
Overzicht incidenten eerste helft 2017 (januari tot en met juni) Gunstig Neutraal Ongunstig Ontwikkeling 2017 jan-juni t.o.v. 2016 jan-juni 3 Veilige woon- en leefomgeving Drugs/drankoverlast X Gelijk Burengerucht (relatieproblemen) X Verbeterd Geluid X Verslechterd Overlast X Verslechterd Overlast verwarde personen X Gelijk Jeugdoverlast X Verslechterd Vernieling c.q. zaakbeschadiging X Verbeterd Fysieke veiligheid: Verkeersveiligheid Verkeersongevallen X Gelijk Verkeersoverlast X Verslechterd Indicatoren Integriteit en veiligheid (georganiseerde criminaliteit) Drugshandel X Verbeterd Cijfers bureau handhaving eerste helft 2017 Onderwerp Aantal meldingen totaal: 124 Top 3 2016 4 Top 3 eerste helft 2017 Parkeeroverlast Hondenpoep/loslopende honden/overlast Illegaal storten Vernieling/agressie 7 19 1 1 3 16 2 2 Geluidsoverlast 7 3 Burenruzie 3 Jongerenoverlast 11 3 Onderwerp Aantal processen-verbaal Totaal: 90 Aantal waarschuwingen Totaal: 34 Parkeeroverlast 90 33 Hondenpoep/loslopende honden/overlast 0 0 Afval/dumpingen/huisvuil 0 0 Grote voertuigen 0 0 Geslotenverklaring/Eenrichtingsweg 0 0 Overige feiten 0 1 3 De aantallen per 1000 inwoners per indicator van de jaren 2016 (eerste helft jan t/m juni) en 2017 (eerste helft jan t/m juni) en het percentage dat het aantal gestegen of gedaald is (de situatie verbeterd of verslechterd is) staan in bijlage 2. Er is sprake van een verbetering als er 20% minder geregistreerde misdrijven of incidenten hebben plaatsgevonden. Er is sprake van een verslechtering als er meer dan 20% geregistreerde misdrijven hebben plaatsgevonden. In de overige gevallen (minder dan 20% stijging of daling) dan is de situatie gelijk gebleven. Let op: Bij lage aantallen (zoals bij straatroof en overvallen) kan het percentage een vertekend beeld geven. 4 Op basis van het aantal meldingen stelt bureau handhaving ieder half jaar een top 3 samen. Dit zijn de onderwerpen die geprioriteerd worden opgepakt. 7
Subjectief (beleving) Overzicht subjectieve veiligheid 2015 Veilige woon- en leefomgeving: Sociaal kwaliteit Schaalscore overlast Schaalscore sociale cohesie Perceptie overlast omwonenden % drugsoverlast in eigen buurt X % overlast dealpanden in de buurt X Aantal overlast hennepteelt in de buurt X Gunstig Neutraal Ongunstig % openbare dronkenschap in eigen buurt X % jeugdoverlast in eigen buurt X Veilige woon- en leefomgeving: Fysieke kwaliteit Waardering kwaliteit woonomgeving X Verloedering X % rommel op straat X % bekladding muren/gebouwen X % vernieling in eigen buurt X % overlast hondenpoep in eigen buurt X Veilige woon- en leefomgeving: Objectieve veiligheid % slachtofferschap totaal X Perceptie vermogensdelicten X % Woninginbraak komt vaak voor in de buurt X % Diefstal uit auto's komt vaak voor in de buurt X % Diefstal/beschadiging auto komt vaak voor X % Fietsendiefstal komt vaak voor in de buurt X % Gewelddelicten komt vaak voor in de buurt X Veilige woon- en leefomgeving: Subjectieve veiligheid % onveiligheidsgevoelens in eigen buurt X Perceptie dreiging % Bedreiging komt vaak voor in de buurt X Fysieke veiligheid: verkeersveiligheid % agressief verkeersgedrag in eigen buurt X Indicatoren wijkagent % politie is te weinig te zien in de buurt X % mist een wijkagent X X X X X Analyse: Politiegegevens Score ten opzichte van het Heerlens gemiddelde Objectief scoort deze buurt verschillend t.o.v. het Heerlense gemiddelde. Opvallende veiligheidsthema s zijn diefstal/inbraak woning, diefstal van motorvoertuigen, zakkenrollerij, openlijk geweld, bedreiging, mishandeling, diefstallen en inbraken bij bedrijven en instellingen, jeugdoverlast, verkeersongevallen en verkeersoverlast. Vergelijking eerste helft 2017 met eerste helft 2016 (trend) Als je de eerste helft van 2017 met de eerste helft van 2016 vergelijkt dan zijn er opvallende stijgingen (meer incidenten) als het gaat diefstal/inbraak woning, zakkenrollerij, bedreiging, mishandeling, geluid, overlast, jeugdoverlast en verkeersoverlast. Opvalllende dalingingen (minder incidenten) zijn te zien als het gaat vernieling, diefstal uit/vanaf motorvoertuigen, diefstal van motorvoertuigen, diefstal af/uit/van overige voertuigen, openlijk geweld (persoon), overval, diefstal/inbraak bedrijven en instellingen, verkeersongevallen, wapenhandel, burengerucht (relatieproblemen), vernieling c.q. zaakbeschadiging en drugshandel. Toelichting op de cijfers door de politie: De oorzaak van de stijging van de woninginbraken ligt vermoedelijk bij een bende die actief is geweest op dit vlak. Voertuigcriminaliteit heeft geen prioriteit bij de politie en wordt niet actief op ingezet. Zakkenrollerij is eveneens verslechterd. In een lijnbus op de Akerstraat zijn vermoedelijk zakkenrollers actief geweest. Twee slachtoffers deden hiervan aangifte. Het aantal bedreigingen is met 5 gevallen toegenomen. Het 8
betreft hier de bedreigingen van leerkrachten en directieleden van het Grotiuscollege na de zelfdoding van een leerling. Het aantal inbraken of diefstallen in bedrijven is afgenomen, echter scoort het laatste half jaar met 5 gevallen nog hoger dan het gemiddelde in Heerlen. Het aantal meldingen van jeugdoverlast is aanzienlijk toegenomen. Ondanks de intensieve samenwerking met bureau Handhaving is het Bekkerveld erg in trek bij de jeugd. Zowel de plaatselijke- als regionale jeugdigen zorgen voor overlast. De jeugd is goed aanspreekbaar. De plaatselijke jeugd laat geen rommel achter, de regionale jeugd doet dit echter wel. Daarnaast is er overlast die veroorzaakt wordt door het crossen met scooters rondom het Bekkerveld. Vaak wordt er overlast gemeld, terwijl dit niet wordt vastgesteld. Cijfers bureau handhaving Op basis van het aantal meldingen in 2016 heeft bureau handhaving een top 3 samengesteld voor deze buurt. In deze buurt werden de volgende veiligheidsthema s met voorrang opgepakt: parkeeroverlast, illegaal storten en geluidsoverlast. Op basis van het aantal meldingen in 2017 is de top 3 in de eerste helft van 2017 parkeeroverlast, illegaal storten en jongerenoverlast. Veiligheidsbeleving Subjectief scoort deze buurt op veel veiligheidsthema s neutraal en gunstig ten opzichte van het Heerlense gemiddelde. De bewoners ervaren bovengemiddeld jeugdoverlast. Veiligheidsproblemen in de buurt Uit de combinatie van objectieve en subjectieve gegevens plus de inbreng van de veiligheidspartners (zie bijlage 3) volgt dat in deze buurt de volgende thema s met voorrang opgepakt moeten worden: 1. Jongerenoverlast op het Bekkerveld (in combinatie met drugs- en drankoverlast) 2. Verkeersoverlast rond de scholen 3. Woninginbraken Meerjaren aanpak Aanpak geprioriteerde thema s kadernota: In hoofdstuk 3 van de kadernota zijn een aantal veiligheidsthema s geprioriteerd. Voor deze veiligheidsthema s is beschreven wat wij de komende 4 jaar gaan doen om deze veiligheidsthema s aan te pakken. In hoofdstuk 4 zijn de overige thema s opgenomen waarin de reguliere aanpak is verwoord. De aanpak van deze veiligheidsthema s werkt ook door in de buurten. 9
Plan van aanpak Prioriteit en toelichting Acties 2017 Jongerenoverlast op het Bekkerveld / drugs- en drankoverlast Op het Bekkerveld zijn vanaf april veel jongeren aanwezig. Er worden joints gerookt en drank genuttigd. Er is weinig sprake van crimineel gedrag, wel van overlastgevend gedrag. Afgehandeld - De wijkraad heeft een artikel over overlast gepubliceerd in het wijkblad van juni. - Het onderwerp is besproken tijdens een bewonersavond op 21 juni. Lopend - Wijkraad, wijkagent, boa, jongerenwerker en straatcoaches zijn regelmatig op het Bekkerveld en maken contact met de jongeren. Zij spreken hen aan als ze overlast veroorzaken. - Politie brengt de kentekens in beeld van jongeren die overlast veroorzaken met de scooters. Nieuw - Gemeente en wijkraad organiseren begin 2018 een bijeenkomst met omwonenden van het Bekkerveld. De veiligheidspartners geven dan aan wat ze gedaan hebben in 2017. Bewoners kunnen hun ervaringen en ideeën naar voren brengen. Bewoners en veiligheidspartners kunnen gezamenlijk plannen maken voor het komende seizoen. Verkeersoverlast rond de scholen Door de aanwezigheid van de middelbare scholen Bernardinuscollege en Grotius college is er intensief fietsverkeer van scholieren. Veel ouders brengen hun kinderen met de auto naar school. Hierdoor ontstaan soms onveilige situaties. Verder liggen in de omgeving van deze scholen enkele voetpaden. Scholieren fietsen regelmatig op deze paden. Dat levert soms onveilige situaties op. Bij basisschool Tarcisius aan de Aarweg ontstaan bij begin en einde van het onderwijs zeer drukke, en Afgehandeld - In het buurtteam is aandacht besteed aan het gedrag van fietsende scholieren van het Grotius en Bernardinuscollege en zijn door een leerling ontworpen borden geplaatst. - De verkeerssituatie rond basisschool Tarcisius is enkele jaren geleden in overleg met wijkraad, school en bewoners aangepast. Meer recent is de verkeerssituatie onderdeel geweest van een project van de politie. - Baanbrekend Werk heeft flyers uitgedeeld bij de Tarcisiusschool om ouders bewust te maken en aan te spreken op hun gedrag. - Bureau Handhaving heeft een handhavingsactie gehouden (in burger) tegen verkeersovertreders bij het Bernardinuscollege en Grotiuscollege. Lopend - De gemeente (B&O) onderzoekt of de voetpaden bij Bernardinus- en Grotius college ook voor 10
soms onveilige situaties, door ouders die hun kinderen halen en brengen. fietsers toegankelijk moeten worden, zodat de stroom fietsers eerder gesplitst wordt en de veiligheid op de reguliere weg toeneemt. - Bij de nieuwbouw van basisschool Tarcisius wordt ook, samen met buurt en bewoners, aandacht besteed aan de verkeerssituatie. Nieuw - Bureau Handhaving gaat opnieuw een handhavingsactie in burger organiseren bij het Bernardinuscollege en Grotiuscollege. Inbraken woningen Woninginbraken zijn delicten met een grote impact op het slachtoffer, diens directe omgeving en het veiligheidsgevoel van burgers. De aanpak van deze misdrijven is een landelijke prioriteit van de politie. Naast een intensieve aanpak van deze delicten is preventie de sleutel tot het terugbrengen van het aantal delicten. Dit kan alleen succesvol zijn als er bij de aanpak sprake is van een nauwe samenwerking tussen politie, ondernemers, burgers en gemeente. Afgehandeld - Artikel in het wijkblad met betrekking tot veilige sloten (burgerinitiatief) - Publicatie in wijkblad van juni: politiekaart: Buren, wij gaan op vakantie Lopend - De inzet van politie is onder andere signaleren en adviseren, het verrichten van opsporingsonderzoek, het handhaven van de rechtsorde en slachtofferzorg/nazorg. Zie voor een uitgebreide beschrijving van de inzet de Kadernota leefbaarheid en veiligheid 2017-2020, paragraaf 3.4. - Bewoners in verschillende straten hebben WhatsApp buurtpreventiegroepen of staan op andere wijze met elkaar in contact: Adriaan Stassenstraat (en omliggende straten), Molenberglaan, Bongaertslaan, Akerstraat, Vlotstraat, Bekkerweg (99-111), Burg. Savelbergstraat, Marcellusstraat (Facebook), Welterlaan. Daarnaast zijn veel bewoners in Aarveld en Bekkerveld lid van buurtplatform Nextdoor (www.nextdoor.nl). - De wijkraad besteed regelmatig aandacht aan dit onderwerp, via het wijkblad, website en social media. Parkeeroverlast Afgehandeld De blauwe zone is naar aanleiding van een buurtenquete uitgebreid. Met ingang van 20 oktober 2017 is een deel van de Benzenraderweg (159-195 oneven) onderdeel van de blauwe zone. Dit plan van aanpak wordt regelmatig samen met alle partners geactualiseerd. Kijk voor de meest actuele versie op www.heerlen.nl. 11
Bijlage 1: Wie kunt u aanspreken in uw buurt? Inleiding Op het gebied van leefbaarheid en veiligheid zijn er een aantal mensen in uw buurt werkzaam. Hieronder vindt u een uitleg van wie in uw buurt werkzaam is. De contactgegevens van deze personen vindt u op pagina 3 van het buurtplan. Wijkagent (Politie) De wijkagent is primair politiemedewerker die in de breedte de generale taakstelling uitvoert; handhaven, toezicht houden en opsporen. Hij maakt deel uit van een basisteam (BT) Hierbij zal zijn focus in eerste instantie op de buurt zijn gericht. Hij is goed op de hoogte wat er zich in de buurt afspeelt. Dit beeld heeft hij door eigen waarneming, door informatie die hij krijgt van zijn collega's die werkzaam zijn in zijn buurt of van bewoners in zijn buurt. Hij kent zijn "hotspots" en zijn "hotshots" (criminelen, overlastveroorzakers en jongeren die op het verkeerde pad dreigen te geraken). Hij kent echter ook de sleutelfiguren in de buurt die een actieve bijdrage (willen) leveren aan het verbeteren van de leefbaarheid en veiligheid in de buurt. Contact met bewoners en instanties binnen en buiten zijn buurt zijn cruciaal voor een actueel beeld van de ontwikkelingen in zijn buurt. Meer dan in het verleden maakt hij daarbij gebruik van digitale middelen en media als facebook, twitter, email, e.d. Mogelijk lijkt de wijkagent hierdoor minder zichtbaar; zijn bereikbaarheid wordt versterkt en hij is meer bezig met en voor zijn buurt. Op basis van de vergaarde informatie is de wijkagent in staat er voor te zorgen dat de goede dingen worden opgepakt. Om problemen adequaat op te kunnen pakken wordt de problematiek voorgelegd aan de leiding van het (BT). Om de plannen uit te voeren bedient hij zich van collega's binnen en buiten zijn BT. Samen met deze collega's maar zeker met bewoners en instanties binnen de gemeente/buurt wordt de gemelde problematiek aangepakt. Door het vergroten van de betrokkenheid van de bewoners bij de aanpak is de kans op terugkeer van de problematiek kleiner dan wanneer het probleem voor hen wordt opgelost. Als een echte professional weet hij wat goed politiewerk in de buurt is en houdt dit als kompas aan. Zo stuurt hij zichzelf, zijn collega's en partners aan. Op straat in de buurt, vanuit het politiebureau en in het gemeentehuis is hij duidelijk aanwezig. Bureau handhaving (Gemeente afdeling Integrale veiligheid) Iedere buurt heeft een handhaver de buurtboa. BOA staat voor buitengewoon opsporingsambtenaar. De buurtboa is aanspreekpunt voor de buurtbewoners en is dus herkenbaar en aanspreekbaar in de buurt aanwezig. Hij/zij is daarmee het visitekaartje van de gemeente Heerlen op straat. Voorbeelden van zaken waar de BOA s elke dag mee van doen hebben, zijn: het verkeerd aanbieden van huisvuil, illegaal gedumpt afval, verkeerd geparkeerde auto s en andere vormen van overlast. Surveillance in de gemeente Heerlen wordt te voet, per fiets, scooter of in de duidelijk herkenbare auto s gedaan. Procesbegeleider De procesbegeleider stimuleert de samenwerking in de buurt en kent de partners en sleutelfiguren in de buurt op het gebied van veiligheid. Hij/zij monitort de uitvoering van het buurtplan en signaleert knelpunten in de uitvoering. Hij/zij brengt indien nodig partijen bij elkaar om problemen op het gebied van leefbaarheid en veiligheid aan te pakken. Stadsdeelcoördinator (Gemeente afdeling Beheer en onderhoud) De stadsdeelcoördinator richt zich vooral op de fysieke aspecten van een buurt. Fysieke aspecten zijn bijvoorbeeld overlast van hondenpoep, zwerfvuil, vernielingen, kleine fysieke aanpassingen zoals speelveldjes aanleggen en jongerenoverlast. Sinds 2005 sturen onze stadsdeelcoördinatoren de Buurteams Schoon, Heel en Veilig aan. Hierin zetten de politie, bewonersorganisaties en de gemeente zich integraal in voor een leefbare buurt. 12
Het doel van de buurtteams is om ergernissen, overlast en problemen die van invloed zijn op de kwaliteitsbeleving van de Heerlense buurten binnen dertien weken gezamenlijk aan te pakken. Uit eerdere evaluaties blijkt dat deze aanpak niet altijd afdoende is voor de leefbaarheidsproblematiek in de buurten waar grotere veiligheidsproblemen spelen. Daarom is de gemeente in 2014 gestart met de pilot Buurtteam Plus. Het Buurtteam Plus bestaat uit dezelfde professionals, maar heeft een groter bereik onder bewoners door o.a. deur aan deur gesprekken en straathoek overleggen. De prioriteiten bepalen de bewoners zelf en vervolgens gaan zij met ondersteuning van professionals aan de slag. Hierbij kan gedacht worden aan snelheidscontroles, waarbij kinderen samen met de politie de snelheid meten en automobilisten aanspreken. Het buurtteam plus is vooralsnog maar in buurt actief (de buurt MSP). Er zijn in totaal 4 stadsdeelcoördinatoren voor heel Heerlen. Daarnaast zijn er binnen het team beheer en onderhoud 3 ondersteuners. Gebiedsregisseur (Gemeente afdeling communicatie bureau gebiedsgericht werken) De gebiedsregisseur vervult de functie van verbindingsofficier op buurten. Hij heeft de helikopterview op de buurt. De belangrijkste taak van de gebiedsregisseur is het verbinden van de formele en informele buurtnetwerken met elkaar en met de gemeentelijke organisatie. In buurtsteun vervult de gebiedsregisseur in een aantal buurten de rol van procesbegeleider. In de andere buurten vervult de opbouwwerker van Alcander deze rol 5. Beiden zitten in alle buurten en hebben nauwe afstemming. Ook zijn beiden aanspreekpunt en adviseur van de buurtorganisaties. De gebiedsregisseur is aanspreekpunt en ondersteuner van de buurtwethouder. De gemeente heeft 5 gebiedsregisseurs. Buurtwethouder (Gemeente wethouder) De buurtwethouder is het aanspreekpunt voor buurtaangelegenheden en hij vervult een soort van ombudsfunctie in gevallen dat dat aan de orde komt. Het college heeft daarmee een zichtbaar en herkenbaar gezicht in de buurt. Heerlen heeft 5 buurtwethouders. Sociaal Buurtteam (wijkverpleegkundige, een maatschappelijk werker en een jeugdconsulent) De buurtteams zijn een samenwerkingsverband waarin de wijkverpleegkundige, een maatschappelijk werker en een jeugdconsulent samenwerken. Het Sociaal Buurtteam is het aanspreekpunt voor mensen of gezinnen die ondersteuning, zorg of activering vragen. Voorbeelden van hulpvragen die een sociaal buurtteam neergelegd kunnen worden zijn vragen over opvoeden en opgroeien, werkloosheid, huiselijke relaties, psychische problemen, lichamelijke gezondheid, schulden of eenzaamheid. Sociale buurtteams beschikken over veel kennis van wat er in de buurten gebeurt en hebben nauw contact met de gebiedsregisseurs en/of opbouwwerkers in hun rol als procesbegeleider buurtsteun. Het Sociaal Buurtteam is in veel gevallen de verbindende factor van de buurt en werkt nauw samen met scholen, peuterspeelzalen, wijkagent,woningbouwverenigingen en maatschappelijke instellingen. Ook de huisartsen of de huisartsenpraktijken in de buurt zijn gekoppeld aan het Sociale buurtteam. Het sociale buurtteam kan adviseren, begeleiding bieden, een expert inschakelen. Vanaf 2016 zijn er 14 sociale buurteams actief in Heerlen. Expertise team (complexe meervoudige problemen) Het Sociaal Buurtteam is er voor mensen of gezinnen die meerdere hulpvragen hebben die vaak met elkaar samenhangen. Voorbeelden van hulpvragen die een sociaal buurtteam neergelegd kunnen worden zijn vragen over opvoeden en opgroeien, werkloosheid, huiselijk geweld, psychische problemen, schulden of eenzaamheid. Sociale buurtteams beschikken over veel kennis van wat er in de buurten gebeurt en heeft nauw contact met de gebiedsregisseurs en opbouwwerkers in hun rol als procesbegeleider buurtsteun.. De buurtteams zijn een samenwerkingsverband waarin de wijkverpleegkundige, een maatschappelijk werker en een jeugdconsulent samenwerken. 5 In de buurt Bekkerveld-Aarveld vervult de voorzitter van de wijkraad de rol van procesbegeleider 13
Het Sociaal Buurtteam is het boegbeeld van de buurt en werkt nauw samen met scholen, peuterspeelzalen, woningbouwverenigingen en maatschappelijke instellingen. Ook de huisarts of de huisartsenpraktijk in de buurt is gekoppeld aan een Sociaal Buurtteam Het Sociale Buurtteam kan adviseren, een expert inschakelen of ondersteuning bieden. Buurtsteun (initiatief bewoners/procesbegeleiding gemeente en Alcander) Buurtsteun is het geheel van binnen een buurt voorkomende formele en informele netwerken van waaruit bewoners elkaar ondersteunen bij zorg- en hulpvragen, gebruikmakend van eigen kracht en vertrekkend vanuit een positieve beleving van hun (sociale)leefomgeving. In die zin is buurtsteun vast verbonden aan het begrip vitale buurt. De gemeente (bureau buurtgericht werken/gebiedsregisseur) en Alcander (opbouwwerk) hebben in iedere buurt de rol van procesbegeleider. Buurtsteun is afhankelijk van de vraag en behoefte van de inwoners van een buurt. Voorbeelden zijn het boodschappen doen voor een buurtbewoner of de tuin onderhouden voor een buurtbewoner. Iedere woonbuurt heeft eigen buurtsteun. In totaal zijn er 19. Buurtorganisaties (bewoners) De buurtorganisaties zijn aanspreekpunt bij de buurtontwikkeling en de aanpak van de knelpunten in de buurt. Alle woonbuurten van Heerlen hebben een buurtorganisatie. Dit zijn stichtingen waarbinnen bewoners zich vrijwillig inzetten voor de leefbaarheid en sociale cohesie in de buurt. Vanuit Buurtgericht Werken ontvangen zij jaarlijks een waarderingssubsidie om dit mogelijk te maken. Daarnaast hebben zij regelmatig overleg met de gebiedsregisseur, opbouwwerker en stadsdeelcoördinator. Buurt overstijgend organiseert Buurtgericht Werken ongeveer 4 keer per jaar een kernteamvergadering. De gemeente kent 5 kernteams. In een kernteam zitten meerdere buurtorganisaties, waarbinnen kennisuitwisseling plaatsvindt en ook buurt overstijgende zaken besproken worden. 14
Bijlage 2: Tabel aantal geregistreerde (poging tot) misdrijven en incidenten per 1000 inwoners Misdrijven 2016 tm juni Bekkerveld-Aarveld 2017 tm juni verschil aantal verschil % Veilige woon- en leefomgeving Vernieling cq. zaakbeschadiging 22 10-12 -54,5% Diefstal/inbraak woning 3 14 11 366,7% Diefstal/inbraak box/garage/schuur/tuinhuis 3 3 0 0,0% Diefstal uit/vanaf motorvoertuigen 12 6-6 -50,0% Diefstal van motorvoertuigen 6 3-3 -50,0% Diefstal van brom-, snor-, fietsen 6 6 0 0,0% Zakkenrollerij 0 2 2 Diefstal af/uit/van overige voertuigen 5 0-5 -100,0% Openlijk geweld (persoon) 2 1-1 -50,0% Bedreiging 4 9 5 125,0% Mishandeling 3 9 6 200,0% Straatroof 0 0 0 Overval 1 0-1 -100,0% Veilig bedrijventerrein en winkelgebied Diefstal/inbraak bedrijven en instellingen 9 5-4 -44,4% Winkeldiefstal 0 0 0 Fysieke veiligheid verkeersveiligheid en brand Ongevallen (weg) 15 11-4 -26,7% Brand/ontploffing 0 0 0 Georganisseerde criminaliteit Drugshandel 4 2-2 -50,0% Mensenhandel 0 0 0 Wapenhandel 2 0-2 -100,0% Horizontale fraude 7 8 1 14,3% Verticale fraude 0 0 0 Overige fraude 0 0 0 Incidenten 2016 tm juni Bekkerveld-Aarveld 2017 tm juni verschil aantal verschil % Veilige woon- en leefomgeving Drugs/drankoverlast 9 8-1 -11,1% Burengerucht (relatieproblemen) 5 2-3 -60,0% Geluid 5 11 6 120,0% Overlast 9 22 13 144,4% Overlast door verwarrerd overspannen persoon 4 4 0 0,0% Melding jeugdoverlast 5 17 12 240,0% vernieling cq. zaakbeschadiging 24 11-13 -54,2% Fysieke veiligheid verkeersveiligheid en brand Ongevallen (weg) 28 27-1 -3,6% Verkeersoverlast 2 5 3 150,0% Georganisseerde criminaliteit Drugshandel 4 2-2 -50,0% 15
16