TRIAGE Samen gaat het beter. 15 maart 2018 - Vivium helpt u verder Aafke de Groot en Ellen Vreeburg
Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Geen Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium of andere (financiële) vergoeding Aandeelhouder Andere relatie, namelijk Geen Geen
PROGRAMMA Triage, de ontwikkelingen Triage, patiënt-centered Afweging mbt vervolgzorg na plotselinge achteruitgang bij kwetsbare ouderen in ziekenhuis/seh Triage troubles regionaal oplossen Conclusies
context Ouderen zo lang mogelijk verantwoord thuis & -indien niet mogelijk direct op de juiste plek- Passende zorg Beperkt volume. Doorstroming in de zorgketen
mw. A, 85 jaar RvO: een tibiaplateau# na een val. Mw heeft een gipskoker en mag 6 weken niet belasten, ligt veel in bed. Transfers gaan moeizaam mbv 2 personen en een Bea VG: COPD Gold 4 Sociaal: Weduwe, woont alleen in een benedenwoning. Ze mobiliseerde voor opname met een rollator, kwam nauwelijks nog buiten. Boodschappen worden gedaan door dochter. Mw maakt gebruik van tafeltje dekje. De thuiszorg komt 2 maal daags ivm ADL, steunkousen. GRZ?
Mw. vd N, 92 jaar SEH belt dd specialist ouderengeneeskunde. Mw. is gevallen en heeft een schouderluxatie, die is gereponeerd, maar zij kan zich thuis niet redden. Is angstig. VG: hypertensie Sociaal: woont alleen, kinderen op afstand GRZ?
AFWEGINGEN EN OMSTANDIGHEDEN Wens patient en mantelzorger Prognostische factoren triage Bekostiging ( macro ) Ontslag voorbereiding (transitiezorg) Logistieke processen
TRiAGe Topics and Tools Rehabilitation Assessment in Geriatrics ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Referral to Geriatric Rehabilitation in the Netherlands To explore the practice of referral to GR in the Netherlands by interviewing patients and caregivers and studying criteria, methods and instruments of triage in literature and daily practice. To reach consensus amongst hospital and rehabilitation professionals about a preferred method of triage GR... Prof Dr CMPM (Cees) Hertogh, promotor, afdeling Huisarts en Ouderengeneeskunde VUmc Dr R (Romke) van Balen, co-promotor, specialist ouderengeneeskunde LUmc Drs. L (Lizette) Wattel, epidemioloog, afdeling Huisarts en Ouderengeneeskunde VUmc Dr. JC (Hans) van der Wouden, co-promotor afdeling Huisarts en Ouderengeneeskunde VUmc AJ (Aafke) de Groot, specialist ouderengeneeskunde Vivium Naarderheem, afd. Huisartsen Ouderengeneeskunde Vumc Amsterdam
Praktijkonderzoek triage 2014 Vragenlijst specialisten ouderengeneeskunde Netwerk kaderartsen GRZ November 2014 (n=52) Symposium Aspirant kaderartsen GRZ Oktober 2014 (n=36) Netwerk GRZ-artsen N (%) Kaderopleiding GRZ N (%) aanwezig 52 36 88 Totaal N (%) respons 37 (71) 31 (86) 68 (77) 10
resultaten Wie verricht triage? N=68 Neurologie (%) Overige diagnosen (%) Kaderarts GR (i.o.) 39 (57.4) 40 (58,8) SO eigen zorggroep 36 (52.9) 39 (57,4) SO andere zorggroep 16 (23.5) 15 (22,1) Transferverpleegkundige 26 (38,2) 35 (51,5) Revalidatie arts 25 (36.8) 10 (14.7) Anders 7 (10.3) 9 (13.2) Missing 0 1 (1.5) SO= specialist ouderengeneeskunde Meerdere antwoorden mogelijk 11
Conclusie praktijkverkenning 2014 1.Triage GR behoort tot het takenpakket van de specialist ouderengeneeskunde. 2.Triage vindt dagelijks of meerdere keren per week plaats en veelal schriftelijk. 3. Triage consult wordt vaak genoemd maar zelden uitgevoerd. 4. Afwezigheid van dementie is zwaarwegend criterium, leeftijd niet. Combinaties van criteria zijn belangrijk. 12
Uitkomsten praktijkstudie 2016 n=23 Regionaal triage-overleg JA NEE 12 11 Triage vergoeding 8 11 MDO alleen bij neurologie 12 11 POINT 7
UITKOMST TRIAGE 2016 70-75% Eerste Lijns Verblijf GERIATRIC 47.000/jr 10-15% Wet Langdurige Zorg CHRONISCHE ZORG
Wie van u heeft cliënten in EersteLijnsVerblijf? Wie doet triage voor EersteLijnsVerblijf?
EEN CASUS Huisarts belt 16 uur in de middag: Alleenwonende 84-jarige dame met aanhoudende pijn aan linker flank/been na val zonder fracturen met wel flinke coxartrose. VG/ Artrose, verdenking TIA li-hemisfeer, UWI s, arteritis temporalis, DM 2, Coxartrose, Osteoporose, urgeklachten Med/ acetylsalicylzuur neuro 1 dd 80mg, Divisun 1dd800IE, Losartan 1dd25mg, Omeprazol caps 1dd20mg, oxycodon 2dd15mg (8:00-21:00), Oxycodon omh. 5mg zo nodig max 4dd Had al 2 dd TZ, woont alleen in seniorenwoning, kinderen(30 min.) Beleid/ NR Vraag huisarts: opname, het gaat niet zo thuis, mw. heeft te veel pijn
Opname kortdurende zorg WAT? Welk type zorg (zorgvraag) Spoed? TRIAGE WAAR? HOE? Waar is er plek Opname logistiek Aanbod zorg en behandeling LOKET OPNAME & ZORG
Stap 1 WAT? TRIAGE Indicatie stellen voor vervolgzorg na ziekenhuisopname van kwetsbare ouderen & Indicatie stellen voor tijdelijke opname van kwetsbare ouderen vanuit de thuissituatie
Afweging kortdurende en spoedzorg Eerste lijnsverblijf: ELV hoog en laag complex, en palliatief Geriatrische revalidatiezorg: GRZ Wet Langdurige Zorg: WLZ Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO): Respijtzorg Hotelzorg
Afwegingsinstrument kortdurend verblijf Achterliggende afweging - Opsommingen ter gedachtevorming en derhalve niet uitputtend 1. - Medisch specialistische interventies; - Tweedelijns medische interventies; 2. - Behandeling; - Diagnostiek/observatie; - (Onplanbare) verpleegkundige zorg; - Hoog risico op geneeskundige zorg; - Is de situatie thuis veilig en verantwoord? - Behoefte aan onplanbare zorg; - Val- en dwaalgevaar; - Behoefte aan 3. ADL-ondersteuning; Vragen 1. Is ziekenhuis-zorg noodzakelijk? Nee 2. Is (medische) zorg noodzakelijk? Ja Ja 3. Is de (medische) zorg thuis mogelijk? Ja en/of Ja Nee 3a. Is er een eerstelijns zorgbehoefte? 3b. Is er aanvullende hulp of ondersteuning nodig? Ja Ja Passende zorg Ziekenhuis - Algemene voorzieningen; - Maatwerkvoorzieningen (o.a. respijtzorg); Wmo-voorzieningen - Wijkverpleegkundige; - Paramedici; - POH/huisarts; - SO, AVG; Eerstelijns zorg - Algemene voorzieningen; - Maatwerkvoorzieningen (o.a. respijtzorg); Wmo-voorzieningen Nee en/of - Verzorging; 3c. Kan een Ja - Hulp dagelijkse taken; mantelzorger hierin Mantelzorg ondersteunen? 4. - Blijvend permanent toezicht of 24 uur per dag zorg in de nabijheid; - Voorgeschiedenis van de patiënt; 5. - Trainbaarheid en leerbaarheid (cognitie); - Belastbaarheid; - Motivatie; 4. Is deze behoefte permanent? 5. Zijn er haalbare revalidatiedoelen? Nee of onbekend Ja Ja Verpleging en verzorging in instelling Intramurale revalidatiezorg* Nee of onbekend Nee Logeeropvang/ crisisbed** - Enkelvoudige problematiek (patiënt kan naast opnamedoel andere problemen hebben); - Multidisciplinair 6. team nodig? 6. Opname i.v.m. elkaar beïnvloedende meervoudige problematiek? Ja Eerstelijns verblijf laag complex Logeeropvang/ crisisbed** * Zie volgende link voor afweging triage instrument revalidatiezorg: http://www.verenso.nl/wat-doenwij/vakinhoudelijke-producten/overige-producten/triage-instrument-revalidatiezorg/#.v_kaqvmlrd9. ** Zie pagina 5 voor toelichting op kortdurende opnames voor patiënten met een Wlz-indicatie. Eerstelijns verblijf hoog complex
Afwegingsinstrument kortdurend verblijf - Trainbaarheid en leerbaarheid 5. (cognitie); - Belastbaarheid; - Motivatie; 5. Zijn er haalbare revalidatiedoelen? Ja Intramurale revalidatiezorg* ZVW: GRZ WLZ : 9B Nee of onbekend Nee Logeeropvang/ crisisbed** WLZ - Enkelvoudige problematiek 6. (patiënt kan naast opnamedoel andere problemen hebben); - Multidisciplinair team nodig? 6. Opname i.v.m. elkaar beïnvloedende meervoudige problematiek? Ja Eerstelijns verblijf laag complex Logeeropvang/ crisisbed** ZVW WLZ Eerstelijns verblijf hoog complex ZVW
Maar hoe doe ik dat dan?
ELV GRZ Geen revalidatie Geen WLZ Medisch noodzakelijk Behandeling (<1,5 uur per week) SO of HA MD? Doel=Naar huis Kortdurend Geen ziekenhuis Kwetsbaar Multiproblematiek Motivatie Belastbaarheid Veel MD behandeling nodig (> 2 uur/week) SO ID team Laag complex: zorg + huisarts Hoog complex: zorg + SO + MD team Palliatief: zorg + SO of HA
Moeilijke gevallen Is het ELV laag complex of kan het thuis met thuiszorg? Verschil: planbare zorg mogelijk/geen medische noodzakelijkheid opname dus geen risico op complicaties bij thuis blijven. Is het GRZ of ELV hoog complex? Verschil: er is in de ELV geen revalidatievraag, wel een zorgvraag die multidisciplinaire behandeling behoeft. Er is bij GRZ sprake van MD revalidatiezorg dus veel behandeling nodig om doelen te behalen (gemiddeld > 2 uur per week incl 24/7 medische zorg) Is het GRZ of WLZ? Verschil: verwachting rondom prognose 80/20
Wanneer geen ELV? Medisch noodzakelijke zorg is niet tijdelijk maar blijvend, geen terugkeer verwacht. Meer dan 1,5-2 uur/week medisch gecoördineerde MDtherapie -dus revalidatie- Matig gevorderde of ernstige dementie met gedragsproblemen.
EEN CASUS HUISARTS belt de triage-telefoon. Hr A., 72 jaar, alleenwonende man. Logeert tijdelijk bij dochter omdat hij verward is geworden, s nachts veel uit bed, daardoor gevallen. Geen fracturen, wel verdenking UWI bij positieve (?) urinestrip. VG: stoflongen en DM 2 Na overleg advies ELV HC. Na opheffen urineretentie neemt nachtelijke verwardheid af. Kon na een week terug naar dochter en vervolgens weer naar eigen flat.
Triage Troubles Regionaal verzameld WAT 1 Overzicht vrije bedden Screening PG 2 Huisartsen Spoed GRZ via SEH 3 WLZ voorportaal Sociale problematiek 4 SO betrokken Triage Artsen niet van ELV/GRZ op de hoogte 5 Shoppen naar bed Respijtzorg geen plek 6 Uitstroom naar WLZ (uit GRZ) Psychische comorbiditeit 7 Informatie aan de patiënt Geen GRZ geen WLZ geen ELV 8 Consult SO eerder thuis diagnostiek 1 e lijn Informatie voor triage onvolledig 9 Laag en hoog complex inschatten Waar zijn beschikbare bedden? 10 Spoedopnames organiseren Triage 1 is leid
Samenwerkingsafspraken: regionaal organiseren van eerstelijns verblijf Blaricum, 1 mei 2017 www.verwijshulp.nl
Afspraken spoed opname (kortdurende) zorg in de keten 1. triage/afweging via Specialist Ouderengeneeskunde (SO) ook voor het ELV 2. SO 24/7 bereikbaar, 1 nummer 3. Uitslag triage door SO (formulier of in dossier huisarts/seh) = leidend 4. Behandelplan binnen 5 dagen 5. In ELV-laag: huisarts hoofdbehandelaar, in ELV-hoog specialist ouderengeneeskunde hoofdbehandelaar. 6. Bij geriatrische revalidatie (GRZ); geriater doet assessment op SEH 7. Verwijshulp; 24/7 inzage beschikbare bedden 8. Last resort ziekenhuis Tergooi 9. Bijhouden cijfers en wetenschappelijk onderzoek
Wat was er al vòòr 1 januari 2016? 1. Samenwerking huisartsen-specialisten ouderengeneeskunde: consulten/mdo 2. Afspraken Triage GRZ door SO in het ziekenhuis (regionaal) 3. Afspraken Triage GRZ door geriater op de SEH 4. Informeel overleg HA-Geriater-SO-psychiater
Voorbeeld Triage consult
TRIAGE WIE???? Huisarts? Specialist ouderengeneeskunde: 24/7 1 nummer Specialist ziekenhuis? Transferverpleegkundige?
Stap 2: WAAR is er plek? 1. Zoeken van een bed wordt als zeer tijdrovend ervaren 2. Dekking 24/7 van groot belang Oplossing Gooi: www.verwijshulp.nl
Opname kortdurende zorg WAT? Welk type zorg (zorgvraag) Spoed? TRIAGE WAAR? HOE? Waar is er plek Opname logistiek Aanbod zorg en behandeling LOKET OPNAME & ZORG
Stap 3: HOE ORGANISEREN WE DE ZORG? Organisatie ELV zorg ELV laag complex: in de verzorgingshuizen, huisarts hoofdbehandelaar, behandelplan en MDO, weekdagen ELV hoog complex: bij de GRZ, specialist ouderengeneeskunde hoofdbehandelaar, MD team, behandelplan en MDO, 24/7 ELV palliatief: hospice/verpleeghuis 24/7?
Evaluatie afspraken wat gaat goed, wat kan beter? Enquête huisartsen, specialisten ouderengeneeskunde, transferverpleegkundige en opnameplanning V&VT Respons: 61 huisartsen (41%), 20 specialisten ouderengeneeskunde (50%), 6 verpleegkundige/opnameplanners
Evaluatie afspraken november 2017 (enquête) Wat gaat goed? Wat kan beter? Huisartsen Afspraken zijn bekend (85%) SO snel bereikbaar (70%) Triageconsult zinvol (80%) Passend bed gevonden (55%) Specialisten ouderengeneeskunde Afspraken zijn bekend (100%) Tevreden over Triage (95%) Voldoende kennis (70%) Opname ANW uren Maken behandelplan Overdracht keten (zkh- HA) Rol in MDO Verwijshulp up to date Informatie over patiënt Zorgvraag hoger dan gedacht Transfer/opnameplan ning/ziekenhuis Afspraken zijn bekend (100%) Tevreden over Triage (90%) Beschikbaarheid ELV laag-complex
Cijfers ELV Vivium 2017 Laag complex Hoog complex aantal 30 115 Leeftijd in jaar 81 81 Vrouw 73% 77% via HA/SEH 29% 35% opname < 24 uur 49% 78% Opnameduur dagen 29 30
Cijfers uitstroom ELV Vivium 2017
Uitstroom zonder vervolg ouderenzorg (naar huis) neemt toe met 4,2% Uitstroom ELV [# cliënten, einddatum ELV in jan-mrt] Verschil aandeel [delta % 2017-2016] Wijk 1.201 1.539 9,0% 8,5% -0,5% WLZ 25,8% 23,5% -2,4% Overleden 25,8% 24,5% -1,3% Geen ouderenzorg 39,4% 43,5% 4,2% 2016 2017 2017 -/- 2016 Cijfers Zilveren Kruis, 2018 marktaandeel 31%
ELV uitstroom zonder vervolgzorg heeft het grootste aandeel Uitstroom ELV [# cliënten, einddatum ELV in jan-mrt] Regio: t Gooi Verschil aandeel [delta % 2017-2016] Wijk WLZ 43 74 9,3% 8,1% 20,9% 13,5% -7,4% -1,2% Overleden 14,0% 21,6% 7,7% Geen ouderenzorg 55,8% 56,8% 0,9% 2016 Q1 2017 Q1 2017 -/- 2016 Cijfers Zilveren Kruis, 2018
24/7 SAMENWERKEN HELPT Spoedopnames vereisen ondanks tijdsdruk- een zorgvuldige afweging (triage) om de patiënt op het juiste bed te krijgen. Triage 24/7 door specialist ouderengeneeskunde geeft betere uitkomsten ELV. Inzage beschikbaarheid (opname capaciteit) dient 24/7 gedekt te zijn Zorg in het ELV moet goed zijn ingericht. Het organiseren van ELV opnames in de ANW uren, noodzakelijke inzet multidisciplinair team en voldoende expertise zorgteams.
Casus B Mw 83 jaar SEH: subcapitale humerusfractuur li, conservatief beleid VG: hypothyreoidie, hypertensie, AF en st na MI-infarct, TKP bdz, THP links. DM 2, diabetische neuropathie + nefropathie. Mw woont in een aanleunwoning, eet 2 x per week in zorgcentrum. Huis is aangepast. Mw. heeft een douchestoel, handgreep bij de douche. Verder een verhoogd toilet met armleuningen. Heeft in de slaapkamer een elektrisch hoog-laag bed met papegaai. Mw. loopt binnen- en buitenshuis met rollator. Gebruikt voor de langere afstanden een scootmobiel. Zoon doet boodschappen voor mw. Voor het huishouden krijgt 2 x per week thuiszorg en 4 x per dag zorg voor ADL, kousen, ogen druppelen. Welke indicatie?