Haarlemmermeer kantorenmonitor

Transcriptie

1 kantorenmonitor Haarlemmermeer Beukenhorst-Zuid, nieuwbouw hoofdkantoor TNT Green Office () TNT International is enkele jaren geleden begonnen met het uitvoeren van een beleid waarbij wereld wijd alle activiteiten in zo klimaatneutraal mogelijke panden worden gevestigd. Met de bouw van het TNT Green Office als ons nieuwe mondiale hoofdkantoor in Beukenhorst- Zuid proberen we voorop te lopen in het terug dringen van de milieubelasting. Bij de keuze om onze nieuwe vestigingsplek binnen het kantorengebied Beukenhorst te zoeken zijn zowel de gunstige situering nabij NS-station Hoofddorp op steenworp afstand van Schiphol; de uitstraling van Beukenhorst-Zuid als hoogwaardig en duurzaam kantorenpark en de mogelijkheid om binnen het pand rekening te kunnen houden met ruimte voor groei doorslaggevend geweest. In het nieuwe kantoor wordt optimaal rekening gehouden met een duurzaam ontwerp, beheer en onderhoud waardoor we een van de duurzaamste kantoorpanden van Europa gaan betrekken. Flip Verwaaijen Directeur TNT Real Estate B.V. Arthur van Dijk De kantorenmonitor Haarlemmermeer geeft een goed en volledig overzicht van het kantoorgebruik in de gemeente. Net als elders in het land kennen ook wij een daling in het gebruik van bedrijfsruimten en hebben wij te maken met leegstand. Wij zijn uiteraard niet blind voor de huidige problematiek. Zo stimuleren en faciliteren wij bedrijven die kantoorpanden willen omzetten naar woonbestemming. En kijken wij, regionaal, kritisch naar de plannen voor nieuwbouw. Ook herstructurering van bedrijventerreinen is uitermate belangrijk. Het nieuwe kantoor van DHL op het bedrijventerrein de Hoek is daar een goed voorbeeld van. Met trots noem ik ook de duurzame nieuwbouw voor TNT, die dit jaar gereed komt. Voor 2011 komt bijvoorbeeld BSH Huishoudapparaten BV naar onze gemeente. Mooie merknamen op prachtige bedrijventerreinen. Neem nu Beukenhorst-Zuid, het full service kantorenpark van de toekomst. Dat wij samen met het bedrijfsleven ontwikkelen. Alle faciliteiten in één park. Met niet alleen duurzame gebouwen, maar ook met een experience center: mensen kunnen zelf ervaren hoe producten van de aanbieders zijn. Waarbij voor de medewerkers van de bedrijven ook wordt geïnvesteerd in een fijne werkomgeving. En een goede bereikbaarheid. Ondanks de moeilijke periode voor de kantorenmarkt bieden wij een inspirerende werkomgeving. Arthur van Dijk Wethouder Economische Zaken en voorzitter van het Platform Bedrijven en Kantorenlocaties ( 1 )

2 fig. 1 Percentage leegstand van kantoorruimte in Haarlemmermeer per januari 25% 20% 15% 10% Beukenhorst-Zuid, Irdeto () 5% 0% 2005 onverhuurd voorverhuurd fig. 2 Ontwikkeling van de kantorenmarkt in Haarlemmermeer ten opzichte van de regio 4% groei voorraad groei gebruik groei leegstand 3% 2% 1% 0% -1% -2% -3% Haarlemmermeer Meerlanden Amsterdam regio Amsterdam recessie voelbaar op Haarlemmermeerse kantorenmarkt Vorig jaar is een einde gekomen aan het herstelproces van de afgelopen jaren met een beperkte nieuwbouw, sloop van ver ouderde kantoorpanden en groei van het kantoorgebruik. Tussen 2005 en liep de voorraad met m 2 terug, groeide het kantoorgebruik met m 2 en werd de leegstand van kantoorruimte in Haarlemmermeer met m 2 teruggebracht van 21 naar 15 procent. In werd in de gemeente Haarlemmermeer m 2 nieuwbouw opgeleverd. Omdat er maar weinig kantoorruimte aan de voorraad werd onttrokken nam de voorraad met m 2 toe. Samen met een gedaald kantoorgebruik met m 2 leidde dit tot een toename van de leegstand met m 2 van m 2 naar m 2 ofwel van 15 naar 18 procent. Januari was daarvan 1 procent verhuurd maar nog niet betrokken en stond 17 procent leeg zonder dat hiervoor een huurder bekend was. Lijnden, Just Brands () De voorraad kantoorruimte groeide zowel in Haarlemmermeer als in regio Amsterdam met 2 procent. Maar het gebruik van kantoorruimte daalde in Haarlemmermeer met 1V procent harder dan in de regio Amsterdam waar sprake was van een daling met V procent. Als gevolg hiervan nam de leegstand in Haarlemmermeer sneller toe dan in de regio waar sprake was van een toename van 15 naar 16V procent. kantoorgebruik is vooral gedaald door vertrek van enkele ondernemingen In Badhoevedorp (kantoorruimte betrokken door diverse gebruikers in Skyline Plaza aan de Schipholweg en door Biogen aan de Prins Mauritslaan) en in Lijnden (ingebruikname van nieuwbouw door Just Brands) groeide het kantoorgebruik nog met samen m 2. In Beukenhorst daalde het kantoorgebruik met m 2 (mede door vertrek van Canon uit Beukenhorst-West waarbij m 2 vrijkwam en door de ontmanteling van Debitel in Beukenhorst-Oost waarbij m 2 vrijkwam). In Schiphol (waar door vertrek van APG uit Schiphol- Centrum m 2 vrijkwam) daalde het kantoorgebruik met m 2. ( 2 )

3 fig. 3 Ontwikkeling van de kantorenmarkt in Haarlemmermeer x m 2 60 groei voorraad groei gebruik groei leegstand fig. 5 Betrokken kantoorruimte in Haarlemmermeer naar type activiteit bouw, industrie, handel financieel rechtskundig/accountants informatie- en communicatietechnologie advies en ontwerp media/reclame overig zakelijk overheid sociaal/maatschappelijk onderwijs/gezondheid divers/verzamel onbekend fig. 4 Betrokken kantoorruimte in Haarlemmermeer naar gebied fig. 6 Betrokken kantoorruimte in Haarlemmermeer naar schaal gebruikers Schiphol Schiphol-Rijk, Oude Meer De Hoek Hoofddorp Beukenhorst Badhoevedorp/Lijnden Nieuw-Vennep Overig < 500 m² m² m² m² m² > m² kleinschalige kantoorgebruikers vestigen zich vooral in grotere (verzamel)panden Schiphol, WTC, APG vertrokken () Evenals in voorgaande jaren lag het accent sterk op kleinschalige ingebruikname. Van het in in Haarlemmermeer betrokken vloeroppervlak betrof 47 procent kantoorgebruikers kleiner dan m 2, 21 procent kantoorgebruikers van tot m 2, 13 procent kantoorgebruikers van tot m 2 en 19 procent kantoorgebruikers groter dan m 2. Alleen de Douane betrok in meer dan m 2 met een verplaatsing van activiteiten binnen Schiphol-Centrum (naar The Outlook) en binnen Beukenhorst (naar Beukenhorst- Oost). De ingebruikname van kleinschalige kantoorgebruikers vindt vooral plaats in grotere (verzamel)panden. In werd maar 2 procent van het vloeroppervlak betrokken in panden kleiner dan m 2, 13 procent in panden van tot m 2, 27 procent in panden van tot m 2 en 58 procent in panden groter dan m 2. Van de in in Haarlemmermeer betrokken kantoorruimte betrof 8 procent van het vloeroppervlak panden gebouwd tot en met 1980, 12 procent panden uit de periode 1981 tot en met 1990, 46 procent panden uit de periode 1991 tot en met 2000, 14 procent panden uit de periode 2001 tot en met en 20 procent vorig jaar opgeleverde panden. Naast deze 20% opgeleverde kantoorruimte werd 30 procent van het vloeroppervlak betrokken in vorig jaar vrijgekomen kantoorruimte, stond 8 procent korter dan 1 jaar leeg, 6 procent 1 tot 2 jaar en 36 procent langer dan 2 jaar. ( 3 )

4 fig. 7 Betrokken kantoorruimte in Haarlemmermeer naar bouwperiode Schiphol-Oost, nieuwbouw Transavia en Martinair () t/m t/m t/m fig. 8 Betrokken kantoorruimte in Haarlemmermeer naar periode leegstand 5 jaar of meer 4-5 jaar 3-4 jaar 2-3 jaar 1-2 jaar 0-1 jaar vrijgekomen opgeleverd dynamiek vooral op de Beukenhorsten en Schiphol In werd in Haarlemmermeer m 2 kantoorruimte betrokken. Dat komt neer op 8 procent van de m 2 die in regio Amsterdam in gebruik werd genomen. In Haarlemmermeer werd veel minder kantoorruimte in gebruik genomen dan in voorgaande jaren ( m 2 in, m 2 in, m 2 in en m 2 in 2005). Daarmee daalde de ingebruikname in Haarlemmermeer met 42 procent. In de regio Amsterdam was in sprake van een daling met 14 procent. Beukenhorst-Zuid, nieuwbouw Dura Vermeer en Advin () Per januari stond in Haarlemmermeer m 2 kantoorruimte (17 procent van de voorraad) leeg zonder dat hiervoor een gebruiker bekend was. Dat komt neer op een regionaal aandeel van 12 procent van de m 2 die binnen de regio Amsterdam onverhuurd leegstond. De onverhuurde leegstand is sterk geconcentreerd in Beukenhorst met m 2 (20 procent van de voorraad) en Schiphol-Rijk met m 2 (27 procent). In Badhoevedorp en omgeving stond m 2 (20 procent) onverhuurd leeg, in Hoofddorp m 2 (12 procent), in De Hoek en omgeving m 2 (23 procent), en in Schiphol m 2 (10 procent). aanbod naar ouderdom De schaal van het onverhuurde vloeroppervlak betrof voor 12 procent panden waar minder dan m 2 leegstond, 34 procent in panden waar tot m 2 leegstond, 26 procent in panden waar tot m 2 leegstond en 28 procent panden waar tot m 2 leegstond. In Haarlemmermeer stond 26 procent van het onverhuurde vloeroppervlak al langer dan 5 jaar leeg, 13 procent 3 tot 5 jaar, 31 procent 1 tot 3 jaar en 30 procent korter dan 1 jaar. Het betrof voor 7 procent van het vloeroppervlak panden gebouwd tot en met 1980, 26 procent panden uit de periode 1981 tot en met 1990, 38 procent panden uit de periode 1991 tot en met 2000 en 29 procent panden opgeleverd vanaf 2001 Er staat nu ongeveer evenveel kantoorruimte gebouwd vóór de jaren negentig, uit de jaren negentig als uit het afgelopen decennium langdurig leeg. beperkte omzetting van kantoorruimte naar andere functies In werd in Haarlemmermeer m 2 kantoorruimte aan de voorraad onttrokken door omzetting naar detailhandel en medische activiteiten in Hoofddorp. Dat komt neer op een aandeel van 3 procent van de m 2 die per saldo in de regio Amsterdam aan de voorraad werd onttrokken. ( 4 )

5 fig. 9 Onverhuurde leegstand van kantoorruimte in Haarlemmermeer per januari naar gebied fig. 11 Onverhuurde leegstand van kantoorruimte in Haarlemmermeer per januari naar bouwperiode x m² x m² Schiphol Schiphol-Rijk, Oude Meer De Hoek Hoofddorp Beukenhorst Badhoevedorp/Lijnden Nieuw-Vennep Overig t/m t/m t/m fig. 10 Onverhuurde leegstand van kantoorruimte in Haarlemmermeer per januari naar schaal fig. 12 Onverhuurde leegstand van kantoorruimte in Haarlemmermeer per januari naar periode leegstand x m² < 500 m² m² m² m² m² > m² 5 jaar of meer 4-5 jaar 3-4 jaar 2-3 jaar 1-2 jaar vrijgekomen opgeleverd vervangingsmarkt duidelijk zichtbaar Na enkele jaren waarin in Haarlemmermeer nauwelijks kantoorruimte werd gebouwd is de bouw weer flink aangetrokken. In werd m 2 opgeleverd, waaronder in Schiphol-Centrum de eerste fase van The Outlook ( m 2, grotendeels in gebruik genomen door Microsoft). In werd m 2 opgeleverd, waarvan in Schiphol-Centrum de tweede fase van The Outlook ( m 2, gedeeltelijk in gebruik genomen door de Douane uit Schiphol-Centrum en het inmiddels failliete Van der Moolen uit Amsterdam). In Beukenhorst-Zuid werd m 2 voor Irdeto opgeleverd (ingebruikname in, waardoor m 2 vrijkomt in Beukenhorst-West). In Lijnden werd 3.600m 2 kantoor/bedrijfsruimte opgeleverd voor kledingbedrijf Just Brands uit Amsterdam, in Cruquius m 2 voor een regiokantoor van Dura Vermeer uit Cruquius. In wordt in Schiphol-Oost m 2 opgeleverd voor Transavia/Martinair (waardoor m 2 in Schiphol- Centrum vrijkomt). In Beukenhorst-Zuid wordt dit jaar m 2 opgeleverd voor Dura Vermeer en Advin (waardoor in Beukenhorst-Noord m 2 vrijkomt en in Beukenhorst-Oost m 2 ) en m 2 voor het nieuwe mondiale hoofdkantoor voor TNT (waardoor in Beukenhorst-West m 2 vrijkomt) in combinatie met m 2 voor de verhuurmarkt. In Beukenhorst-Oost wordt in voor Abbott m 2 opgeleverd (waardoor in Beukenhorst-Oost m 2 vrijkomt), in Business Garden (De Hoek) voor de verhuurmarkt de gebouwen Rose (4.000 m 2 ) en Iris (7.000 m 2 ). Daarmee wordt de voorraad in met m 2 uitgebreid ofwel een toevoeging van 4V procent aan de voorraad. Daarvan betreft m 2 bouw voor vooraf bekende gebruikers die samen m 2 in Haarlemmermeer gaan achterlaten en betreft m 2 kantoorruimte voor de verhuurmarkt. Daartegenover staat dat het bij de projecten die op stapel staan gaat om de bouw van duurzame kantoorpanden. Zo zal in in Beukenhorst-Zuid worden gestart met de bouw van m 2 voor BSH huishoudelijke apparatuur (Bosch, Siemens, Gaggenau, Neff en Solitaire) die vooruitlopend hierop vorig jaar m 2 in Beukenhorst-Zuid heeft betrokken, en m 2 voor Asics sportkleding en sportschoenen (waardoor in De Hoek m 2 kantoorruimte vrijkomt). De voorraad zal hiermee verder worden uitgebreid. Om een toename van de leegstand te beperken is het dan ook nodig sloop en omzetting van kantoorruimte naar andere functies actief te stimuleren. De metropoolregio Amsterdam werkt onder voorzitterschap van A. van Dijk een nieuwe kantorenstrategie uit. Haarlemmermeer zal in een nieuwe kantoren- en bedrijvenstrategie ingaan op de kwantitatieve en kwalitatieve afstemming van vestigingsmogelijkheden in Haarlemmermeer in regionale context. Daarbij wordt een actieagenda uitgewerkt drs. Ad Wagemakers, Kantorenmonitor B.V. juni ( 5 )

6 fig. 13 Onverhuurde leegstand van kantoorruimte in Haarlemmermeer per januari naar bouwperiode en periode leegstand t/m t/m t/m t/m x m² fig. 14 Verhouding verhuismogelijkheden en verhuisdynamiek in Haarlemmermeer 5,0 4,5 4,0 3,5 3,0 5 jaar of meer 4-5 jaar 3-4 jaar 2-3 jaar 1-2 jaar 0-1 jaar 2, te betrekken t.o.v. betrokken te betrekken t.o.v. betrokken + voorverhuurd fig. 15 Indicatieve voortzetting kantorenmarkt Haarlemmermeer bij herstel groei kantoorgebruik naar 1,5% per jaar 75 25% 50 20% 25 15% 0 10% -25 5% -50 x m² % m² saldo functiewijziging / raming en 2011 m² oplevering / raming en 2011 % leegstand eind december Beukenhorst-Oost, City House I, energielabel B Beukenhorst Oost, nieuwbouw Abbott () gemeente haarlemmermeer raadhuisplein 1 postbus ag hoofddorp [email protected] Door Kantorenmonitor B.V. wordt jaarlijks aan de hand van een veldopname de ontwikkeling van de kantorenmarkt in de Metropoolregio Amsterdam geregistreerd. Op basis hiervan is een analyse gemaakt van de ontwikkeling in van nieuwbouw, voorraad, groei van het kantoorgebruik, betrokken kantoorruimte en leegstand. Voor nadere gegevens: kantorenmonitor b.v. ad wagemakers pentagon 11 postbus ma amsterdam [email protected] ( 6 )