Les Hernieuwbare energie

Transcriptie

1 LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Les Hernieuwbare energie Werkblad Les Hernieuwbare energie Werkblad "100% duurzaam", "Hllandse wind", "Kies bigas!": wie de reclames van energiebedrijven bekijkt zu bijna denken dat we geen fssiele brandstffen meer ndig hebben. Helaas is dat niet waar. In 2010 kwam ng geen 4% van de in Nederland verbruikte energie van een duurzame brn. Het vergrte deel kmt van fssiele brandstffen, vral aardgas. Duurzame energie betekent dat de energie niet p kan raken en dat er dat er zich geen schadelijke afvalstffen phpen dr het gebruik van de energie. Hernieuwbare energie is een vergelijkbaar begrip. Vrbeelden zijn energiebrnnen die nbeperkt aanwezig zijn als znlicht en wind. Ok energiebrnnen die net z snel aangreien als ze praken zijn hernieuwbaar. Dat geldt bijvrbeeld vr bibrandstffen. In deze les bekijk je welke vr- en nadelen de verschillende hernieuwbare energiebrnnen hebben. Vervlgens nderzek je met het energietransitiemdel welke gevlgen het gebruik van meer hernieuwbare energiebrnnen heeft. Brn 1: het energiedilemma De ideale energie met vlden aan drie eisen: ze met betruwbaar zijn, duurzaam en betaalbaar. Er is geen enkele energiebrn die aan alle drie die eisen vldet. 1) Betruwbaar wil zeggen dat je altijd p de energiebrn kunt rekenen. In die zin is windenergie bijvrbeeld niet betruwbaar. De ene keer waait het hard, de andere keer waait het nauwelijks. 2) Duurzaam wil zeggen dat de energie niet kan praken. Fssiele brandstffen als gas, lie en klen hren hier dus niet bij. Duurzaam betekent k dat de energie geen schade tebrengt aan mens en milieu. Als een brn veel vervuiling verrzaakt, kun je deze k niet nbeperkt blijven gebruiken. 3) Betaalbaar is misschien wel het duidelijkste criterium. Znne-energie is heel schn en behrlijk betruwbaar. Maar znnepanelen zijn ng vrij duur. Daarm liggen er ng geen znnepanelen p de meeste Nederlandse daken. A. Srten energie 1 Nem twee verschillen tussen fssiele energiebrnnen en hernieuwbare energiebrnnen.

2 LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Les Hernieuwbare energie Werkblad 2 2 Gebruik brn 1 m deze tabel in te vullen. betruwbaar schn betaalbaar zn aardgas wind Brn 2: hernieuwbare energiebrnnen Er zijn veel verschillende srten hernieuwbare energie. Dit zijn enkele van de belangrijkste. Znne-energie wrdt via znnecllectren mgezet in elektriciteit en/f warmte. Windenergie brengt grte windturbines aan het draaien. De turbines zetten generatren in beweging die elektriciteit pwekken. Waterkracht maakt gebruik van het hgteverschil dat een rivier verbrugt. Bergachtige landen leggen daarvr enrme stuwdammen aan. In Nederland is weinig hgteverschil en zijn maar een paar kleine waterkrachtcentrales. Bimassa staat vr alle plantaardige en dierlijke resten. Vrbeelden zijn tuinafval, plantaardige lie, hutsnippers en pindadppen. Bimassa kan, samen met steenkl, in een elektriciteitscentrale verbrand wrden. Het is k mgelijk m het te vergisten tt gren gas. Gethermische energie: warmte uit diepe aardlagen. Deze kunnen we gebruiken m water te verwarmen. Met het warme water kunnen we weer huizen f andere gebuwen warm huden. Ft 1 Een stuwdam gebruikt de kracht van water (Rbert Linder, SXC)

3 LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Les Hernieuwbare energie Werkblad 3 3 Lees brn 2. a. Welkt twee brnnen zijn vlgens ju het meest geschikt vr grtschalig gebruik in de tekmst in Nederland? b. Waarm kies je juist deze brnnen? B. Vrbereiding In 2020 met 14% van de energiebehefte van Nederland vervuld wrden met hernieuwbare energiebrnnen. Dat is een fficieel del van de Nederlandse verheid. In deze pdracht ga je in een scenari kijken f dat lukt. Ga naar de website Cntrleer f de teksten in het Nederlands zijn. Z niet: klik rechtsbven in het scherm p Settings en zet Current language p nl. Kies Start een nieuw scenari, Nederland, 2020 en klik p start. (Klik OK als je een waarschuwing krijgt). Klik links p Delen en kies vr Hernieuwbaarheid. Zet de schuif Percentage hernieuwbaar p 14%. Dat is je del vr dit practicum. Klik nu p Vraag, je kmt nu in de sectr Huishudens. Het is meilijk de tekmstige energiebehefte te vrspellen. Ontwikkelingen als duurzaam buwen en zuinigere apparaten brengen het verbruik mlaag. Tegelijkertijd zrgt de greiende welvaart en individualisering vr meer verbruik. We gaan er hier even vanuit dat deze twee tegengestelde ntwikkelingen elkaar in evenwicht huden. Wat wel vrspelbaar is, is de Nederlandse bevlkingsgrei. Deze bedraagt de laatste jaren z'n 0,5% per jaar. Stel dit in met de schuif en kijk naar de veranderingen in het dashbard. 4 Wat verandert er aan het energieverbruik dr de bevlkingsgrei? 5 Wat verandert er aan de ksten?

4 LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Les Hernieuwbare energie Werkblad 4 6 Ga nu naar aanbd. Kies in de linkerklm vr Hernieuwbare elektriciteit. Prbeer eerst alle zes de brnnen uit en lees de telichting nder de vraagtekens. Vul bij elke brn een nadeel in. Brn Nadeel Bimassa Windmlens Waterkracht Gethermisch Znne-energie Afvalverbrandingcentrales Ft 2 Een klencentrale in Plen (Adam Jukubiak, SXC)

5 LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Les Hernieuwbare energie Werkblad 5 C. 14% hernieuwbare energie in 2020 Je del is het cijfer bij Hernieuwbaar p 14% te krijgen. Zrg daarbij dat de bi-vetafdruk niet grter wrdt dan 1xNL. Begin bij Hernieuwbare elektriciteit. Kies hier vr de vlgende aantallen: 5000 windmlens p zee 20 waterkrachtcentrales 10 gethermische centrales 2 miljard eur vr znnecentrales. Schuif bij de afvalverbrandingscentrales net z lang tt het aandeel hernieuwbaar stijgt. Je prduceert nu veel meer elektriciteit dan ndig. Kies in de linker klm vr Elektriciteit. Schuif met de fssiele brandstffen tt de vraag gelijk is aan het aanbd. Heb je je del van 14% hernieuwbaar ng niet bereikt? Experimenteer dan met de andere brnnen in de linker klm. 7 Wat mest je den m het del te bereiken? 8 a. Wat gebeurt er in juw scenari met de uitstt van CO 2. Leg uit. b. Wat gebeurt er met de ksten? Leg uit. 9 Kijk in de grafiek met elektriciteitsprductie. Welke drie hernieuwbare brnnen leveren de meeste elektriciteit? Geef bij elk van deze brnnen één nadeel. 10 Denk je dat dit scenari realiteit kan wrden? Waarm wel/niet?