Reserves en voorzieningen

Transcriptie

1 Focus op de creditzijde van de balans Capita selecta Verschil comm. en fiscaal: Onzakelijke lening Welke rente is belast/aftrekbaar? Risicovrij? Meerdere in kapitaalsfeer/deeln.vr.st.? Hoe bijgeschreven rente waarderen? HR , BNB 2013/149, r.o : direct op w.e.v. Wanneer wordt de waardedaling infokap? HR , BNB 2014/98: pas als definitief vaststaat dat debiteur niet meer aan zijn aflossingsverplichtingen kan voldoen zoals bij kwijtschelding of liquidatie Rentedragendheid vervalt ook pas dan: tot dan blijft het immers ook fiscaal een lening! 2 Onzakelijke lening van moeder aan dochter , rente 5 % Risicovrije rente zou zijn: 2 %, rente met borgstelling concernvennootschap (BNB 2012/37) 3 % In jaar 1 lijkt de rente volledig inbaar, in jaar 2 volledig oninbaar. Rente wordt in beide jaren geheel bijgeschreven In jaar 3 volledige kwijtschelding van de lening (oninbaar) 3 Mr drs R.J.M.M. van den Hurk 1

2 jaar 1: rente voor crediteur: 3 % belast, 2 % infokap voor debiteur: 3 % aftrekbaar, 2 % infokap jaar 2: rente Voor crediteur: 0 % belast (2013/149: w.e.v.), 2 % infokap, niet alsnog voorziening voor rente jaar 1 Voor debiteur: 3 % aftrekbaar, 2 % infokap Jaar 3: kwijtschelding ad Voor crediteur: infokap (verrijking dochter = ) Voor debiteur: infokap 4 Aandelen + gekochte putopties (debetpost) Aandelen + geschreven callopties (creditpost) Neiging (gkg): toename waarde aandelen niet nemen, toename verplichting uhv derivaat wel Fiscale vuistregel: los van elkaar waarderen, maar als onderlinge samenhang en daardoor prijs-/waarderisico beperkt, dan hedgen => alleen verlies nemen als per saldo verlies Probleem: wanneer is er voldoende samenhang? 5 Aankoop 1 aandeel + schrijven 1 call-optie Prijs aandeel: 100 Optieprijs: 10 Optieuitoefenprijs: 100 Balans_bij aankoop Aandeel 100 Optie 10 Bank 10 6 Mr drs R.J.M.M. van den Hurk 2

3 Aandeel daalt in waarde tot 90. Stel optieverplichting daalt tot 5. Gkg: aandeel wordt afgewaardeerd tot 90. optieverplichting blijft op kostprijs van 10 staan. Balans Aandeel 90 Optie 10 Bank 10 (opbrengst schrijven optie) Resultaat: (100-90) (10-10) = 10 Verlies Reëel zou zijn: 5 Verlies, want naast 10 verlies ook 5 voordeel op optie 7 Aandeel wordt verkocht. Waarde is nog steeds 90. Balans Aandeel 0 Optie 10 Bank 100 Verlies zou zijn (90-90) (10-10) = 0 Verlies NB: op de optie (nog) geen winst genomen 8 Alleen optie verkocht. Prijs: 5 Balans Aandeel 90 Optie -/- Bank 5 (10 minus betaling ad 5) Resultaat: (10-5) = 5 winst 9 Mr drs R.J.M.M. van den Hurk 3

4 Cacaobonen-arrest (HR ): hedging als effecten correleren binnen een bandbreedte van % Betrof: technische voorraad, voorinkopen, voorverkopen Marketmaker-arrest (HR ): idem, maar sowieso hedgen bij een vast mandje Betrof: aandelen, longposities (debet), shortposities (credit) HR: verlies bij verkoop aandelen alleen nemen als niet weer aandelen worden gekocht Want ook winst op de gekochte put/geschreven call Als geen vast mandje toch beperkte verliesneming? Bij % correlatie? Ja, cacaobonen-arrest Als geen % correlatie: Neen, bewijslast inspecteur! HR , BNB 2008/26: beursaandelen + daarop geschreven calls => directe samenhang => hedging verplicht 10 BNB 2008/26-situatie! Per saldo is het reële verlies van het geheel 5. Dat is dus het verlies dat op het aandeel kan worden genomen: Balans Aandeel 95 Optie 10 Bank 10 Fiscaal resultaat: (100-95) (10-10) = 5 Verlies Geldt zowel als mandje als wanneer correlatie 11 Aandeel wordt verkocht. Waarde is nog steeds 90. Balans Aandeel 0 Optie 10 Bank 100 Verlies bij zelfst. waardering nog eens 5: (95-90) (10-10) = 5. Als alleen correlatie: verlies nemen (of optie op reële waarde)? Als mandje: geen verlies, want op optie niet 5 winst genomen => Verlies ad 5 activeren en aftrekken van nieuwe aankoop r.o van Marketmakerarrest: kstpr. aandeel optie was = 90; marktwaarde nu = 90-5 = 85 => maar 5 verlies en dat verlies was al genomen in voorgaande sheet 12 Mr drs R.J.M.M. van den Hurk 4

5 Aandeel wordt behouden. Prijs optie: 5 Balans Aandeel 90 Optie -/- Bank 5 Resultaat: (90-95) - (10-5) = 0 Verlies Winst op optie was al eerder in mindering op verlies op aandeel gekomen 13 Valuta: vordering en schuld in zelfde valuta op gelijke wijze waarderen ( , BNB 2004/214, valuta-hedge-arrest) Ook al verschillen looptijden, rentes etc! Rente: interest-rate swap of interest cap cap is verzekering, swap is ruil variabele/vaste rente Variabel => vast (meestal bij schuld): wegnemen risico renteschommeling (cash-flowreden) Vast => variabel (meestal bij uitstaande lening): geen waardemutatie uitstaande lening (fair-value-hedge) 14 Betaling premie: afschrijven over looptijd 3.30 IB: niet, want geactiveerde onkosten Waardestijging cap: niet opwaarderen (gkg) Realisatie via lagere rente Waardedaling cap: direct nemen (terzijde) IB: premie voor cap geen rente of kosten van eigenwoninglening Besluit van 29 oktober 2009, 2009/2148M, 4.8 Opbrengst cap dan ook onbelast? 15 Mr drs R.J.M.M. van den Hurk 5

6 SWAP is net zo n harde verplichting als de lening => geen voorziening => niet baksteenarrest! Interest rate swap vaak los van lening gesloten => bij aflossing lening blijft swap bestaan en omgekeerd Als te weinig correlatie, m.i. sowieso apart waarderen Als hedging verplicht => geen verlies op swap bij daling rente. Maar wat dan als koppeling verbroken: Tussentijdse afkoop swap: afkoopsom afschrijven over looptijd lening? WFR 2015/16: ja, MvdH: nee, geen mandje Tussentijdse aflossing lening? Dan wel ineens aftrekbare passivering mogelijk van swap? M.i.: ja, want reëel verlies Mogelijk bij wijziging lening of extra aflossing ook al 16 Jaar 1: lening gesloten bij bank Rente variabel. Lineaire aflossing in 10 jaar. Week later: SWAP overeengekomen hoofdsom , ruil variabele rente voor vaste te betalen rente ad 4 %, 5 jaar Na 2 jaar: rente 3 jaar vast is 3,5 %. Negatieve waarde SWAP: Verlies ineens in jaar 2 door passiveren SWAP? Ja Begin jaar 3: SWAP afgekocht, lening blijft Verlies op SWAP direct nemen? Ja 17 Baksteenarrest (HR , BNB 1998/409) Invulling van gkg: redelijke mate van zekerheid (behoorlijke kans), oorsprong, toerekening Bestaande rechtsverhouding niet meer nodig Redelijke mate van zekerheid: Besluit , DGB2010/3706M, 2.3: > 50 % Kans op verplichting van belang voor toetsing mate van zekerheid, niet voor berekening voorziening 18 Mr drs R.J.M.M. van den Hurk 6

7 Verwachte advieskosten ivm bezwaar/beroep: Voorziening in jaar aanslag NB: naheffingsaanslag LB: voorziening mag in jaar loon Evt. toepassen foutenleer Heithuis/V.d. Hurk WFR 2011/862: voor zover geen kansrijk bezwaar => dan geen verwachte betaling ondanks aanslag => dan geen voorziening Loondoorbetaling van op non-actief gestelde werknemer: Oorsprong is arbeidsovk => voorziening kan Nog wel werkzaam => matching => geen voorziening Huur van leegstaand pand na reorganisatie: Hoofdregel: matching, soms toch voorziening , 13/01647 (cf. 13/02154): aansch.kn bedrijfsm. activeren mag zodra verplichtingen aangegaan niet pas zodra ec. en jur. eigendom over Activering in arrest al bij totstandkoming koopovereenkomsten Ook van belang als 3-jaarstermijn knelt! , 13/01702: als HIR kan, kan niet worden gekozen voor toepassing ruilarresten 13/02325: bij voorraad dus wel ruilarresten en dus ook niet art. 12a Wet Vpb 69! 20 KER: faciliteit, geen voorziening Belangrijkste voordeel: geen voorziening in jaarrekening (2:374,1 BW: verplichting ) Mogelijk voordeel: vorming minder gebonden aan gkg Criteria baksteenarrest gelden op zich niet redelijke mate van zekerheid => stellig voornemen toerekenbaarheid => opgeroepen door bedrijfsvoering Uitvoering wel conform gkg => reële inschatting kosten + voor wiens rekening (vergoeding huurder => geen KER) Wel: verbod op willekeur Nadeel: wel precies aan eisen voldoen, o.a. piek-eis Geen KER voor investeringen => alleen voor onderhoud binnen afschrijvingstermijn => maak afschr.term. lang! 21 Mr drs R.J.M.M. van den Hurk 7

8 Verschil onderhoudsvoorziening/ker vervaagd Nog geen juridische verplichting is op zich geen sta-in-de-weg voor voorziening B.v. SvF m.b.t. technisch noodzakelijk onderhoud Besl , CPP2004/814M, 3 Maar kan wel botsen met toerekeningseis ( zacht pensioen -arrest, HR , nr. 13/02282) 3.26 IB (verbod rekening houden met indexatie) geldt voor voorziening én KER (3.53,2 IB) NB: zelfs al staat hogere prijs al in offerte/contract! NB: wel berekening tegen contante waarde? 22 Vorming kan tot aanslag definitief vaststaat Inhaal over eigen vergeten periode: in principe niet, tenzij specifiek begunstigend beleid Wat als eerder stellig voornemen pas later aangetoond? Bodemplatenarrest: zeker geen vorming wegens slijtage uit periode vorige eigenaar NB: ook bij stellig voornemen tot vorming pensioen KER mogelijk (o.a. HR ) Mogelijk voordeel: lineaire opbouw NB: RJ : als concreet uitgewerkt plan => in jaarrekening opnemen als verplichting 23 Voorziening: bij constatering onjuist gehanteerd stelsel kan correctie: ofwel o.b.v. Baksteenarrest ( oorsprong in periode voorafgaande aan balansdatum ) ofwel o.b.v. foutenleer (balanspost aanwezig) of o.b.v. Besluit , 4 (geen beleidsmatige belemmering inhaal) KER: foutenleer is gkg en dus n.v.t. op vorming (maar wel op uitwerking?) Eventueel dan alsnog voorziening claimen inhaal van eerder vergeten KER dan zeker mogelijk (Besl , CPP2004/814M, 3) 24 Mr drs R.J.M.M. van den Hurk 8