Financiële instrumenten

Transcriptie

1 15 Financiële instrumenten 1501 a Gekochte callopties d Resultaat op callopties - 50 Aan 110 Bank d Gekochte callopties d 280 d 530 d 250 Aan 991 Resultaat op callopties d Gekochte callopties d 120 d 650 d 530 Aan 991 Resultaat op callopties d Bank d 950 d d 50 Aan 191 Gekochte callopties d 650 Aan 991 Resultaat op callopties b Gekochte putopties d Resultaat op putopties - 35 Aan 110 Bank d Resultaat op putopties d 420 d 850 d 430 Aan 192 Gekochte putopties d Resultaat op putopties d 430 d 430 d 0 Aan 192 Gekochte putopties d 430 c Termijncontracten d Resultaat op termijncontracten Aan 110 Bank d Termijncontracten d 743 Aan 993 Resultaat op termijncontracten d Hoofdstuk 15

2 3 993 Resultaat op termijncontracten d Aan 193 Termijncontracten d Bank d Termijncontracten Aan 993 Resultaat op termijncontracten d a 1 Koerswijziging week Valutatermijncontract d x d 0,01 Aan 915 Resultaat valutatermijncontract d Koerswijziging week Resultaat valutatermijncontract d x d 0,02 Aan 115 Valutatermijncontract d Koerswijziging week Resultaat valutatermijncontract d x d 0,03 Aan 115 Valutatermijncontract d Valutatermijncontract d x d 0,01 Aan 915 Resultaat valutatermijncontract d Valutatermijncontract d Aan 110 Bank d b Per saldo leed Librecht BV met de valutatermijntransactie een verlies van x (d 1,45 d 1,42) = d a Een financieel instrument is een overeenkomst die leidt tot een financieel actief bij de ene partij en een financiële verplichting of een eigen-vermogensinstrument bij de andere partij (Richtlijn ). b De reële waarde berekenen we door de in de toekomst te betalen bedragen contant te maken. De hierbij te gebruiken interestvoet stijgt (hogere risico-opslag) naarmate het met de onderneming slechter gaat. En hoe hoger de interestvoet hoe lager de contante waarde van de in de toekomst te betalen bedragen, dus daalt de reële waarde van de verplichtingen. Hoofdstuk

3 c d Bij prijsstijging van de onroerende goederen mag deze bij waardering tegen verkrijgingsprijs niet ten gunste van de winst-en-verliesrekening worden gebracht. Bij daling van de marktrente neemt de reële waarde van de hypotheekschuld toe en deze toename moet ten laste van de winst-en-verliesrekening worden gebracht. IAS 32 regelt de Presentation ; gaat dus over de presentatie van financiële instrumenten. IFRS7 regelt de Disclosure ; gaat dus over de informatieverschaffing van financiële instrumenten. IAS 39 regelt de Recognition and Measurement ; gaat dus over de waardering en winstbepaling van financiële instrumenten. Omdat de eerste twee onderwerpen wat minder problemen opleveren dan het onderwerp waardering en winstbepaling van financiële instrumenten, zijn drie standards uitgebracht. Het derde en moeilijkste onderwerp werd het laatst geregeld a De presentatie- en toelichtingsvereisten van IAS 32 en (ontwerp)richtlijn 290 zijn niet van toepassing op: belangen in groepsmaatschappijen en deelnemingen waarop invloed van betekenis wordt uitgeoefend; verplichtingen voortvloeiend uit pensioenaanspraken en soortgelijke regelingen; verplichtingen tot het verstrekken van opties aan werknemers en de daarmee verband houdende inkoop van eigen aandelen; verplichtingen uit hoofde van verzekeringscontracten. b Een hybride financieel instrument bevat zowel een eigen-vermogenscomponent als een schuldcomponent. IAS 32 eist een afzonderlijke classificatie van deze beide componenten in overeenstemming met de economische realiteit. Zo wordt bij uitgifte van converteerbare obligaties tegen een lagere rente dan de marktrente voor vergelijkbare niet-converteerbare obligaties geboekt: 110 Bank d... Aan 071 Converteerbare obligatielening d... (op te nemen onder het vreemd vermogen) Aan 043 Agioreserve -... (op te nemen onder het eigen vermogen) Het bedrag op rekening 071 is de contante waarde van de toekomstige rentebetalingen en aflossingsbedragen, waarbij het contantmaken gebeurt met behulp van de marktrentevoet. 180 Hoofdstuk 15

4 c Saldering (weergave als een nettobedrag) van een financieel actief met een financiële verplichting is volgens de Raad voor de Jaarverslaggeving verplicht, indien en voor zover: de rechtspersoon beschikt over een deugdelijk juridisch instrument om het actief en de post van het vreemd vermogen gesaldeerd en simultaan af te wikkelen, en de rechtspersoon het stellige voornemen heeft het saldo af te wikkelen. Dit is in overeenstemming met het algemene salderingsvoorschrift en geldt dus ook voor niet-financiële activa en verplichtingen (Richtlijn ) a 115 Effecten d d d Aan 975 Ongerealiseerde koersverschillen effecten d Nog te ontvangen opbrengst effecten d Aan 970 Opbrengst effecten d b Gewijzigde saldibalans* Winst-en-verliesrekening Balans Nr. Rekening Debet Credit Debet Credit Debet Credit 115 Effecten d d Te betalen op aangekochte effecten d d Te vorderen op verkochte effecten 192 Nog te ontvangen opbrengst effecten Opbrengst effecten d Ongerealiseerde koersverschillen effecten * Na verwerking van de voorafgaande journaalposten. c 1 3 januari Te betalen op aangekochte effecten d Aan 110 Bank d Hoofdstuk

5 2 4 januari Effecten d d d Aan 975 Ongerealiseerde koersverschillen effecten d Te vorderen op verkochte effecten d Aan 115 Effecten d januari Bank d Aan 117 Te vorderen op verkochte effecten d januari Effecten d d (d d ) Aan 975 Ongerealiseerde koersverschillen effecten d a 29 december Aandelen d x d 75 Aan 116 Te betalen op gekochte aandelen d december Herwaardering aandelen d x (d 75 d 73) Aan 115 Aandelen d januari Te betalen op gekochte aandelen d Aan 110 Bank d Aandelen d x (d 76 d 73) Aan 080 Herwaardering aandelen d Hoofdstuk 15

6 31 december Aandelen d x (d 80 d 76) Aan 080 Herwaardering aandelen d januari Herwaardering aandelen d x (d 80 d 79) Aan 115 Aandelen d Te ontvangen op verkochte aandelen d x d 79 Aan 115 Aandelen d Herwaardering aandelen d (d d 1.200) (d d 300) Aan 980 Gerealiseerde waardeveranderingen aandelen d januari Bank d Aan 117 Te ontvangen op verkochte aandelen d b Eindsaldo rekening 080 : d 600 (D) + d 900 (C) + d (C) + d 300 (D) + d (D) = d : d (D) + d 600 (C) + d 900 (D) + d (D) + d 300 (C) + d (C) = d : d (C) + d (D) = d : d (D) + d (C) = d a 1 Er is hier sprake van een fair value hedge, omdat de obligaties op de balans worden opgenomen. Door de transactie wordt dus het risico van waardeverandering van de balanspositie afgedekt. 2 Bij deze dekkingstransactie is sprake van een cash flow hedge, omdat de afgedekte positie nog niet op de balans voorkomt en het waarschijnlijk is dat de verwachte kasstroom zich zal voordoen. 3 Hier is sprake van een net investment hedge, omdat de hedge hier wordt gebruikt als dekkingsinstrument voor een deelneming die wordt beschouwd als een buitenlandse eenheid. Hoofdstuk

7 b 1 Balans per 1 januari 2007 Obligaties x d 0, = d ,60 Winst-en-verliesrekening 2007 Verlies op obligaties x (d 0, d 0,007996) = d 403 Balans per 1 januari 2008 Obligaties x d 0, = d ,60 Resultaat 2007 / d 403 Financiële verplichtingen - 0 Winst-en-verliesrekening 2008 Verlies op termijntransactie Winst op obligaties x (d 0, ,007996) = d 228, x (d 0, ,007996) = d 228,80 Balans per 1 januari 2009 Obligaties x d 0, = d ,40 Resultaat 2007 / d 403,00 Resultaat ,00 Financiële verplichtingen - 228,80 2 Balans per 1 januari 2007 Obligaties x d 0, = d ,60 Winst-en-verliesrekening Hoofdstuk 15

8 Balans per 1 januari 2008 Obligaties x d 0, = d ,60 Herwaardering x (d 0, d 0,007996) = / d 403 Resultaat Financiële verplichtingen - 0 Winst-en-verliesrekening 2008 Verlies op termijntransactie Winst op obligaties x (d 0, d 0,007996) = d 228, x (d 0, d 0,007996) = d 228,80 Omdat hier sprake is van een fair value hedge worden de waardeveranderingen van de obligaties voor 2008 naar de winst-en-verliesrekening geleid. Balans per 1 januari 2009 Obligaties x d 0, = d ,40 Ongerealiseerde waardeverandering / d 403,00 Resultaat ,00 Resultaat ,00 Financiële verplichtingen - 228,80 c Balans per 1 januari 2007 Winst-en-verliesrekening 2007 Rentebaten x d 0, = d 1.663,17 Balans per 1 januari 2008 Resultaat 2007 d 1.663,17 Financiële verplichtingen - 0,00 Hoofdstuk

9 Winst-en-verliesrekening 2008 Verlies op termijntransactie Rentebaten x (d 0, d 0,007996) = d 18, x d 0, = d 1.681,47 Balans per 1 januari 2009 Resultaat 2007 d 1.663,17 Resultaat ,17 Financiële verplichtingen - 18,30 d Balans per 1 januari 2007 Winst-en-verliesrekening 2007 Balans per 1 januari 2008 Deelneming x d 0, = d ,60 Koersverschillenreserve x (d 0, d 0,007996) = / d 403 Resultaat Financiële verplichtingen - 0 Winst-en-verliesrekening Hoofdstuk 15

10 Balans per 1 januari 2009 Deelneming x d 0, = d ,40 Koersverschillenreserve d d 228,80* d 228,80** = / d 403,00 Resultaat ,00 Resultaat ,00 Financiële verplichtingen - 228,80 * Het valutaverschil op de effecten x (d 0, d 0,007996) = d 228,80. ** Het verlies op de termijntransactie x (d 0, d 0,007996) = d 228,80. e Balans per 1 januari 2007 Obligaties x d 0, = d ,60 Winst-en-verliesrekening 2007 Verlies op obligaties x (d 0, d 0,007996) = d 403,00 Balans per 1 januari 2008 Obligaties x d 0, = d ,60 Resultaat 2007 / d 403 Financiële verplichtingen - 0 Winst-en-verliesrekening 2008 Balans per 1 januari 2009 Obligaties d ,60 Resultaat 2007 / d 403 Resultaat Financiële verplichtingen - 0 Hoofdstuk

11 1508 a / obligaties d x d 1,50 Aan 110 Bank d / Bank d % van x d 1,48 Aan 977 Rente-opbrengst -obligaties d / Herwaardering -obligaties d x (d 1,50 d 1,48) Aan 077 -obligaties d / Bank d % van x d 1,45 Aan 977 Rente-opbrengst -obligaties d / Herwaardering -obligaties d x (d 1,48 d 1,45) Aan 077 -obligaties d b Balans per 31 december obligaties d * Herwaardering -obligaties / d 2.000** * d d 800 d óf x d 1,45. ** De waardeverminderingen van d 800 en d c 31/ Bank d % van x d 1,47 Aan 977 Rente-opbrengst -obligaties d / obligaties d x (d 1,47 d 1,45) Aan 978 Waardeveranderingen -obligaties d / Waardeveranderingen -termijntransactie d x ( d 1,47 d 1,45) Aan 149 Verplichtingen -termijntransactie d Hoofdstuk 15

12 d Winst-en-verliesrekening over 2009 Waardeveranderingen -termijn- Rente-opbrengst -obligaties d transactie d 800 Waardeveranderingen -obligaties Balans per 31 december obligaties d * Herwaardering -obligaties d 2.000** Winst ** Verplichtingen -termijntransactie - 800** * x d 1,47. ** Saldo winst-en-verliesrekening over e 1 De post Verplichtingen -termijntransactie verdwijnt door betaling via de bank van d 800. Journaalpost: 149 Verplichtingen -termijntransactie d 800 Aan 110 Bank d Achteraf gezien had Cartrex BV de termijntransactie beter niet kunnen sluiten, omdat ze er d 800 verlies op heeft geleden. f 077 -obligaties d x (d 1,48 d 1,47) Aan 978 Waardeveranderingen -obligaties d Bank d x d 1,48 Aan 077 -obligaties d Waardeveranderingen -obligaties d Aan 047 Herwaardering -obligaties d g 31/ Bank d % van x d 1,47 Aan 977 Rente-opbrengst -obligaties d Hoofdstuk

13 31/ Waardeveranderingen -termijntransactie rente-opbrengst d x (d 1,47 d 1,45) Aan 150 Verplichtingen -termijntransactie rente-opbrengst d 40 h Balans per 31 december 2009 Winst 2009 d d 40 = d Verplichtingen -termijntransactie rente-opbrengst - 40 i De post Verplichtingen -termijntransactie rente-opbrengst verdwijnt door betaling via de bank van d 40. Journaalpost: 150 Verplichtingen -termijntransactie rente-opbrengst d 40 Aan 110 Bank d 40 j Bij de vragen c en d ging het over de waardeveranderingen van de balanspost -obligaties (actief). De daarop aansluitende termijntransactie was een fair value hedge. Bij de vragen g en h hebben we geen balanspost waarop waardeveranderingen kunnen ontstaan. Het gaat in deze vragen over een toekomstige kasstroom (rente-opbrengst). De daarop aansluitende termijntransactie is een cash flow hedge. 190 Hoofdstuk 15