HANDLEIDING BLOK 1, WEEK 1, LES 1 GROEP 4

Transcriptie

1 HANDLEIDING BLOK, WEEK, LES GROEP achtergrondinformatie Leesstrategie Waarom lees ik de tekst? (Leesdoel bepalen) Lesdoelen De kinderen kunnen: vertellen wat een tekst is; opnoemen welke teksten ze voor hun plezier kunnen lezen. Tekstsoort en soort tekst drie plezierteksten (mop, verhaal, gedicht) Kernstof BSL In deze les oefenen de kinderen met de eerste van de zeven leesstrategieën: Waarom lees ik de tekst? Ze leren wat teksten zijn. Daarbij wordt ingezoomd op de categorie plezierteksten: teksten die je leest als je zin hebt om lekker te lezen. De kinderen maken kennis met enkele voorbeelden van plezierteksten: verhalen, moppen, liedjes en gedichten. Materiaal Log in op Kies bij Lesmateriaal de methode Leeslink. Kies de juiste groep (niveau), het juiste blok en de juiste les. Woordenschat De moeilijke woorden staan uitgelegd onder de theorie. introductie MIN Klik bij Introductie op Plaatje. Praat samen met de kinderen over het plaatje. Wat zie je? (een plaatje van mensen in een museum) Wat kun je allemaal bekijken in een museum? (schilderijen, tekeningen, beelden) Klik bij Introductie op Film. Klik rechtsonder op Museum en start het filmpje. Mocht het filmpje niet starten, kopieer dan deze link in de browser: (0:0). Stel de volgende vragen: Wat zie je in het filmpje? (een meisje in een museum) Wat doet het meisje daar? (Ze kijkt rond en droomt over wat ze allemaal ziet.) Wat doet het meisje als ze voor een groot schilderij staat? (Ze doet de man na die op het schilderij staat.) Tot en met 9 februari wordt in het Rijksmuseum de tentoonstelling Penselen in het Rijksmuseum gehouden. Hierbij worden originele tekeningen getoond van kinderboeken die een Penseel, een Palet of een Vlag en Wimpel hebben gewonnen. In deze les lezen de kinderen teksten over het museum in het algemeen. Klik bij Introductie op Opdracht. Vul bij a samen het onderwerp in: het museum. Praat bij b samen over het museum. Denk aan woorden als: schilderijen, tekeningen, beelden, kunst, schilder, kunstenaar, rondkijken, enzovoort. Klik bij Introductie op Wat ga je leren? en Wat ga je doen? Neem dit met de kinderen door. instructie MIN Deel de les uit. Let op! Vertel de kinderen dat ze de teksten nog niet mogen lezen. Start het strategiefilmpje. Het filmpje legt uit wat een tekst is en welke teksten je voor je plezier kunt lezen. En ook dat je eerst goed moet nadenken voordat je een tekst kiest om te lezen. Klik op Wat moet je weten? Lees de theorie in het kader. Neem het lijstje door met verschillende soorten plezierteksten. Vraag de kinderen of ze zelf weleens teksten lezen omdat ze er zin in hebben. Zeg erbij dat dat niet alleen vrolijke teksten hoeven zijn, ook verdrietige teksten kun je voor je plezier lezen. Laat de kinderen enkele voorbeelden noemen. Klik in het lesmenu op Tekst. De teksten worden zichtbaar op het digibordscherm. Verken ze samen kort. Bekijk de moeilijke woorden. Lees de titels en bekijk de plaatjes. Lees de teksten nog niet. /

2 HANDLEIDING BLOK, WEEK, LES GROEP vragen (beg. inoefening, verl. instructie, zelfstandig werken) 0 MIN Klik op Vraag. Laat de instructieonafhankelijke kinderen ( sterren) na een korte werkinstructie vraag en verder zelfstandig maken. Deze kinderen kunnen ook een compacte route volgen. Zij maken dan de vragen, en, en de differentiatievragen, en 9. Met de overige kinderen maakt u vraag samen. Doe dat door hardop te denken: Tekst is een korte tekst. In regel staat: Lachen in het museum. Dat klinkt vrolijk. Het plaatje is grappig. Ik zie een lachende kikker. Ik denk dus dat het een tekst is om te lachen. Het meisje links heeft zin om te lachen. Ik kruis het eerste hokje aan. Geef nu de instructiegevoelige kinderen ( sterren) een korte werkinstructie, waarna zij vanaf vraag zelfstandig verder werken. Klik op Vraag. Geef de instructieafhankelijke kinderen ( ster) aan de hand van vraag verlengde instructie. Doe dit ook weer door hardop te denken: Ik heb nu tekst gelezen. Het is inderdaad een grappige tekst over een museum. Een verhaal, gedicht, lied en mop kunnen allemaal grappig zijn. Maar een verhaal is vaak wat langer. Ik zie ook dat de tekst niet rijmt. Gedichten en liedjes rijmen vaak. Het is dus een korte tekst waar ik aan het einde om moet lachen, een mop dus. Dat antwoord kruis ik aan. Instructieafhankelijke lezers ( ster) maken vraag t/m zelfstandig. Instructiegevoelige lezers ( sterren) maken vraag t/m zelfstandig. Instructieonafhankelijke lezers ( sterren) maken vraag t/m 9 zelfstandig of volgen de compacte route (zie de toelichting bij vraag ). Toelichting bij vraag, en 9: De vragen, en 9 doen een beroep op de hogere denkordes van Bloom. Zie het artikel op Mijn Malmberg: Leeslink en de begaafde lezer. Vraag doet een beroep op het evalueren. Het kind wordt eigenlijk gevraagd of hij of zij de mop leuk genoeg vindt om hem aan iemand anders te vertellen. Stel eventueel de volgende vragen om het kind op weg te helpen: Kende je de mop al? Had je verwacht dat hij zo zou aflopen? Kun je de mop uitleggen? Waarom is het juist grappig dat er een duizendpoot in meedoet? Vind je zo n taalgrapje leuk? Vraag doet een beroep op het analyseren. Het kind wordt gevraagd om te bedenken waarom je in een museum geen foto s met flits mag maken. Hierop zijn verschillende antwoorden mogelijk. Het is bijvoorbeeld slecht voor de schilderijen: de kleuren worden vaag en de verf kan uitdrogen en barsten door alle flitsen. Het is ook vervelend voor de andere bezoekers die de schilderijen rustig willen bekijken. Vraag 9 doet een beroep op het creëren. Het kind wordt gevraagd om een spannend gedicht te bedenken. De zinnen moeten rijmen aan het eind. Eventueel kunt u ze het volgende voorbeeld geven: Nu gaan slapen valt niet mee / Na zo n film op de tv / Spoken en monsters zijn gemeen / Snel het dekbed over me heen. Laat de kinderen het gedicht voorlezen. Is het spannend? En rijmt het? Vraag is Cito-conform. Kijk de antwoorden samen na. afsluiting en reflectie MIN Klik in het lesmenu bij Afsluiting en reflectie op Wat heb je geleerd? en op Kijk terug. Bespreek dit onderdeel samen. Vraag bijvoorbeeld: Weet je nu wat plezierteksten zijn? Wat voor soort plezierteksten lees jij zelf graag? Bespreek samen waarom het handig is om voor het lezen te bedenken wat je precies wilt lezen. (Je kunt dan beter een tekst kiezen die past bij wat jij leuk vindt.) TIPS: Op SchoolTV staat een filmpje met uitleg over waarom je niet mag flitsen in een museum: Laat de kinderen een kunstwerk maken en organiseer hiermee een tentoonstelling in de klas. Maak het zo realistisch mogelijk. Zorg bijvoorbeeld voor details als naamkaartjes voor de kinderen en de kunstwerken, en toegangskaartjes voor de ouders. /

3 Waarom lees ik de tekst? Wat ga je leren? Je kunt straks: vertellen wat een tekst is opnoemen welke teksten je voor je plezier kunt lezen Wat ga je doen? Je gaat straks drie teksten lezen. Lees eerst de uitleg hierna. Maak dan de vragen. Lees de teksten nog niet! Wat moet je weten? Wat is een tekst? Een tekst bestaat uit zinnen die bij elkaar horen. Samen betekenen ze iets. Een tekst kan van alles zijn: een verhaal of een gedicht. Of een bericht in de krant. Wat je nu leest, is ook een tekst. Soms heb je zin om even lekker te lezen. Er zijn dan veel teksten die je kunt kiezen: een verhaal een mop een gedicht een lied Al deze teksten heten: pleziertekst. Hoe kies je een tekst die jij leuk vindt? Denk eerst goed na: Wil je een spannende tekst lezen? Wil je een mooie tekst lezen? Wil je een tekst lezen om te lachen? Daarna kies je een tekst. Kies een tekst die past bij wat jij leuk vindt. Moeilijke woorden de toerist de camera verboden = iemand die voor zijn plezier op reis gaat = een apparaat om foto s mee te maken = als je iets niet mag doen /

4 9 Lachen in het museum Een kikker en een duizendpoot spreken af in een museum. De kikker is al een uur binnen. Dan pas ziet hij de duizendpoot. Waar bleef je nou? Bij de deur hing een bordje: voeten vegen Lekker slim! Tess gaat naar het museum. Haar vader en moeder gaan ook mee. Sommige schilderijen vindt Tess heel mooi. Ze stoppen bij een groot schilderij. Het komt helemaal tot aan het dak. Er staan heel veel toeristen voor. Haar vader wil een foto maken. Hij wacht tot de mensen weg zijn. Anders zie je het schilderij niet. Dan komt er een man aanlopen. Hij kijkt een beetje boos. U mag hier geen foto maken, zegt hij. O sorry, zegt haar vader. Dat wist ik niet. Hij stopt zijn camera vlug in zijn zak. De man van het museum gaat weer weg. Haar moeder moet lachen. Wat is er? vraagt haar vader. Haar moeder wijst naar een groot bord. Verboden foto s te maken, staat er. Nu moet Tess ook lachen. Lekker slim van haar vader! Ze lopen maar vlug verder. Schilderen Een beetje groen, een beetje geel en nog wat blauw, maar niet te veel. Wat rood en paars en zwart erbij en klaar is nu mijn schilderij. Wat zal ik er eens mee gaan doen? Verkopen? Ja, voor vijf miljoen! /

5 Maak de vragen Kijk naar tekst. Lees regel en bekijk het plaatje. Voor wie is dit een goede tekst? Ik heb zin Ik wil iets Ik wil iets om te lachen. moois lezen. spannends lezen. Lees tekst. Wat voor soort tekst is dit? een gedicht een lied een mop een verhaal Kijk naar tekst. Lees regel en bekijk het plaatje. a Wat voor soort tekst is dit? Streep de foute antwoorden door. b Dit is een lied / mop / verhaal. Wat is het voor een verhaal, denk je? Streep het foute antwoord door. Het is een grappig / zielig verhaal over een museum. Lees tekst. Het verhaal is nog niet af. Zou jij het verhaal verder willen lezen? Streep door en vul in. Ja / nee, want. /

6 Kijk naar tekst. Lees regel en en bekijk het plaatje. a Wat voor soort tekst is dit? b een gedicht een verhaal Waar zie je dat aan? Streep de foute antwoorden door. De eerste / laatste woorden van de zinnen rijmen wel / niet. c Lees tekst. Voor wie is dit een goede tekst? Avi: Ik heb zin om een mooie tekst te lezen. Kurt: Ik heb zin om een spannende tekst te lezen. Stel, jij gaat lezen voor je plezier. Welke tekst kies jij dan:, of? Vul in. Tekst, omdat Schrijf je antwoorden op vraag, en 9 op een los blaadje. Lees tekst nog eens. Zou jij deze mop vertellen aan iemand anders? Waarom wel of niet? Lees tekst nog eens. In een museum mag je geen foto s maken met flits. Waardoor komt dat, denk jij? Schrijf twee dingen op. 9 Lees tekst nog eens. Dat is een mooi gedicht. Bedenk nu een spannend gedicht van vier zinnen. Zorg dat de laatste woorden van de zinnen rijmen. Maak een schilderij dat bij je gedicht past. Wat heb je geleerd? Deze les ging over plezierteksten. Wil je lekker lezen? Kies een pleziertekst. /

7 Waarom lees ik de tekst? Wat ga je leren? Je kunt straks: vertellen wat een tekst is opnoemen welke teksten je voor je plezier kunt lezen Wat ga je doen? Je gaat straks drie teksten lezen. Lees eerst de uitleg hierna. Maak dan de vragen. Lees de teksten nog niet! Wat moet je weten? Wat is een tekst? Een tekst bestaat uit zinnen die bij elkaar horen. Samen betekenen ze iets. Een tekst kan van alles zijn: een verhaal of een gedicht. Of een bericht in de krant. Wat je nu leest, is ook een tekst. Soms heb je zin om even lekker te lezen. Er zijn dan veel teksten die je kunt kiezen: een verhaal een mop een gedicht een lied Al deze teksten heten: pleziertekst. Hoe kies je een tekst die jij leuk vindt? Denk eerst goed na: Wil je een spannende tekst lezen? Wil je een mooie tekst lezen? Wil je een tekst lezen om te lachen? Daarna kies je een tekst. Kies een tekst die past bij wat jij leuk vindt. Moeilijke woorden de toerist de camera verboden = iemand die voor zijn plezier op reis gaat = een apparaat om foto s mee te maken = als je iets niet mag doen /

8 9 Lachen in het museum Een kikker en een duizendpoot spreken af in een museum. De kikker is al een uur binnen. Dan pas ziet hij de duizendpoot. Waar bleef je nou? Bij de deur hing een bordje: voeten vegen Lekker slim! Tess gaat naar het museum. Haar vader en moeder gaan ook mee. Sommige schilderijen vindt Tess heel mooi. Ze stoppen bij een groot schilderij. Het komt helemaal tot aan het dak. Er staan heel veel toeristen voor. Haar vader wil een foto maken. Hij wacht tot de mensen weg zijn. Anders zie je het schilderij niet. Dan komt er een man aanlopen. Hij kijkt een beetje boos. U mag hier geen foto maken, zegt hij. O sorry, zegt haar vader. Dat wist ik niet. Hij stopt zijn camera vlug in zijn zak. De man van het museum gaat weer weg. Haar moeder moet lachen. Wat is er? vraagt haar vader. Haar moeder wijst naar een groot bord. Verboden foto s te maken, staat er. Nu moet Tess ook lachen. Lekker slim van haar vader! Ze lopen maar vlug verder. Schilderen Een beetje groen, een beetje geel en nog wat blauw, maar niet te veel. Wat rood en paars en zwart erbij en klaar is nu mijn schilderij. Wat zal ik er eens mee gaan doen? Verkopen? Ja, voor vijf miljoen! /

9 Maak de vragen Kijk naar tekst. Lees regel en bekijk het plaatje. Voor wie is dit een goede tekst? Ik heb zin Ik wil iets Ik wil iets om te lachen. moois lezen. spannends lezen. Lees tekst. Wat voor soort tekst is dit? een gedicht een lied een mop een verhaal Kijk naar tekst. Lees regel en bekijk het plaatje. a Wat voor soort tekst is dit? Streep de foute antwoorden door. b Dit is een lied / mop / verhaal. Wat is het voor een verhaal, denk je? Streep het foute antwoord door. Het is een grappig / zielig verhaal over een museum. Lees tekst. Het verhaal is nog niet af. Zou jij het verhaal verder willen lezen? Streep door en vul in. Ja / nee, want Bijvoorbeeld: Ja, want ik wil weten wat ze nog meer gaan doen in het museum. /

10 Kijk naar tekst. Lees regel en en bekijk het plaatje. a Wat voor soort tekst is dit? b een gedicht een verhaal Waar zie je dat aan? Streep de foute antwoorden door. De eerste / laatste woorden van de zinnen rijmen wel / niet. c Lees tekst. Voor wie is dit een goede tekst? Avi: Ik heb zin om een mooie tekst te lezen. Kurt: Ik heb zin om een spannende tekst te lezen. Stel, jij gaat lezen voor je plezier. Welke tekst kies jij dan:, of? Vul in. Tekst, omdat Bijvoorbeeld: Tekst, omdat ik het leuk vind om moppen te lezen. Schrijf je antwoorden op vraag, en 9 op een los blaadje. Lees tekst nog eens. Zou jij deze mop vertellen aan iemand anders? Waarom wel of niet? Lees tekst nog eens. In een museum mag je geen foto s maken met flits. Waardoor komt dat, denk jij? Schrijf twee dingen op. 9 Lees tekst nog eens. Dat is een mooi gedicht. Bedenk nu een spannend gedicht van vier zinnen. Zorg dat de laatste woorden van de zinnen rijmen. Maak een schilderij dat bij je gedicht past. Wat heb je geleerd? Deze les ging over plezierteksten. Wil je lekker lezen? Kies een pleziertekst. /