Disclosure belangen spreker

Transcriptie

1 Disclosure belangen spreker Geen (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium of andere (financiële) vergoeding Aandeelhouder Andere relatie, namelijk Geen belangen Bedrijfsnamen N. V. T.

2 Rituelen in de palliatieve zorg over spiritualiteit in de zorg Myriam Verwiel & Madeleine Timmermann geestelijk verzorgers hospice Roosdonck

3 Ga je mee? vroeg de giraffe. Waarheen? Op ontdekkingsreis. Om wat te ontdekken? Ja, als ik dat wist was er geen ontdekkingsreis meer. Toon Tellegen

4 PLANETREE: MENSGERICHTE ZORG Samen zetten we ons met hart en ziel in met en voor onze patiënten, cliënten en hun naasten. Bovendien creëren we een cultuur waarin zorgverleners zich goed voelen en goed presteren.

5 MENSGERICHTE ZORG Relationele visie op zorg: zorg is voor en door mensen Zorgverleners: mensen die graag iets voor anderen willen betekenen; mens mogen zijn met vakbekwaamheid, maar ook met passie Zorgontvangers: mensen die op dat moment zorg behoeven; mens mogen zijn, dwars door alle ziekte en gebrek heen in tel zijn De kunst van relationeel afstemmen

6 Palliatieve zorg Pallium = Mantel het lijden verzachten de klachten verlichten gericht op zo goed mogelijk welbevinden / kwaliteit van leven Onderscheid: terminale en palliatieve zorg

7 Palliatieve benadering psycho- sociaal spiritueel lichamelijk Bron: richtlijn spirituele zorg

8 Spiritualiteit als term Spiritus : geest Spiritualiteit is in onze samenleving een containerbegrip (religie, bovennatuurlijke krachten, persoonlijke innerlijke ervaring) Kernbegrip in de palliatieve zorg (WHO definitie) Internationaal gebruikte term

9 Spiritualiteit en verbondenheid Onlosmakelijk verbonden met mens-zijn al of niet bewust in tijden van crisis meer op de voorgrond Verbonden met het moment, jezelf, anderen, natuur, datgene wat betekenisvol en/of heilig is In verbinding met je levensbron (2x) Verbonden met die andere mens

10 Lente Laten we vertrouwen houden dat de lente weer zal komen. Dat de wilgen zullen bloeien en de strenge winter wijkt. Dat de zon het ijs zal breken en de harten zal verwarmen. Dat de zachte krachten winnen en de wereld warmer wordt Greet Brokerhof van der Waa

11 Bezielde zorg Hoor ik wat jij niet zegt?????

12 Zin - Geven ritueel handelen, zodanig dat het bijdraagt aan het betekenis geven van een situatie

13 Hospice Roosdonck een praktijklab voor spiritualiteit en bezielde zorg

14 Welkomsritueel: eenvoudig maar waardevol Kaartje op tafel in appartement Met handgeschreven korte tekst: welkom

15 Ritueel van gastvrijheid: een bakje troost

16 Ritueel van stiltecentrum: tussenruimte

17 Afscheidsritueel: van traditioneel tot eigentijds Markeren van de overgang naar het levenseinde Sacrament van ziekenzalving Ziekenzegening Samenzijn rondom sterfbed met eigentijds ritueel

18 Ritueel van waken

19 Uitgeleideritueel: groeimoment Bij het weggaan M. van den berg Hier werd de tijd anders voor u en uw naasten Hier ging een tijd voorbij, een mensenleven lang Hier werden de laatste woorden gezegd, De laatste dingen gedaan om te kunnen gaan Wij die u mochten ontmoeten Groeten u met respect voor wie u was.

20 Ritueel van herdenken Naamkaart van appartement Naamblaadje in herdenkingsboom Naamblaadje aan de roos bij ritueel tijdens de herdenkingsbijeenkomst elk half jaar

21 Ten slotte Mensgerichte zorg centraal bij planetree Relationele afstemming in zorg: naar twee kanten toe Palliatieve zorg maakt zichtbaar: spiritualiteit als bezielde kern van zorg Rituelen (traditioneel en eigentijds) als inspiratiebron Eigen bronnen voeden: kan ik iets voor je doen, kan ik iets voor je zijn

22 De Dijk: Kan ik iets voor je doen? Kan ik iets voor je doen? Kan ik iets voor je zijn In dit wrange seizoen Met zijn kruipend venijn Kan ik iets voor je zijn Met een blik een gebaar Met een arm om je heen Of een hand uit je haar Kan ik iets voor je zijn In je grote gemis Omdat wie je zo liefhad Er nu niet meer is? Kan ik iets voor je doen? Met een blik met een woord Dat doet denken aan toen Dat je even weer voort? Is er iets wat je wilt Wat je stilte verstoort In het kaal en het kil Wat je graag van me hoort Is er iets wat ik doen kan Wat je helpt in de pijn? Wat iets voor je betekent Wil ik graag voor je zijn

23 Kan ik iets voor je doen? Misschien een lied een gedicht Dat je wanhoop benoemt En je last iets verlicht? Waar je droevig van wordt Maar toch huilend om lacht Dat je dagen verkort Dat je nachten verzacht Is er iets wat ik doen kan Wat troost in je verdriet? Want straks moet je weer verder Ook al wil je nog niet Is er iets wat ik doen kan Wat je helpt in de pijn? Wat iets voor je betekent zou ik graag voor je zijn kan ik iets voor je zijn een soort arm om je heen? Zodat het iets minder schrijnt En je niet zo alleen?

24 Dank voor uw aandacht! Myriam Verwiel Madeleine Timmermann