Polyfarmacie bij ouderen

Transcriptie

1 Polyfarmacie bij ouderen J O R I S S C H A K E L I N T E R N I S T- K L I N I S C H G E R I AT E R S T. E L I S A B E T H H O S P I TA A L 2 6 F E B R U A R I

2 Inhoud presentatie Deel 1: Achtergrondinformatie Deel 2 Praktische benadering

3 Achtergrond Opvallende onwetendheid bij patienten op de SEH

4 Achtergrond Opvallende onwetendheid bij patienten op de SEH

5 Adagia Start slow go slow Baat het niet dan schaadt het wel

6 Medicatiegebruik ouderen

7 Medicatiegebruik ouderen (uit: Dijk, C. van, Verheij, R., Schellevis, F. Huisartsenzorg in cijfers: polyfarmacie bij ouderen.huisarts en Wetenschap: 2009, 52(7), 315)

8 Casus JAMA 2005;294:716-24

9 Casus 19 pillen, 12 medicamenten 5 momenten van de dag 22 leefstijl adviezen 5 controlebezoeken/jaar 22 aanvullende medische acties JAMA, August 10, 2005,Volume 294

10 Evidence voor polyfarmacie Richtlijnen vermelden meestal weinig over de bijwerkingen in relatie tot werking Studie populatie vaak veel complianter dan in real life Weinig informatie over stoppen medicatie en de effecten ervan

11 Farmacokinetische en dynamische veranderingen Farmacokinetiek=bestudeert de opname en afbraak van medicijnen in het lichaam. Gevolgen van het ouder worden: - Leverdoorbloeding en activiteit bepaalde CYP 450-enzymen - Nierdoorbloeding en glumerulaire filtratie - Spiermassa en vetmassa

12 Farmacodynamiek Dynamiek= effect medicijn op het lichaam Door toename in de variabiliteit van de kinetiek is deze vaak onvoorspelbaarder! Met name een toegenomen gevoeligheid

13 Gevolgen polyfarmacie (1) Risico van bijwerkingen neemt exponentieel toe met het aantal geneesmiddelen 1-2 Risico op onderbehandeling neemt toe 3-4 Compliance neemt af met het aantal giften per dag 5 1. Bjorkman Ik et al. Pharmaceutical care of the Elderly in Europe Research Ann Pharmacother Shi S et al. The clnical implication of ageing for rational drug therapy. Eur J Clin Pharmacol Kuijpers MAJ et al. The OLDY atudy group. Relationship between polyfarmacy and underpprescribing. BR J Clin Pharmacol 2008;65: Pronk, E. De paradox van de polyfarmacie: bij veelslikkers is vaaksprake van onderbehandeling. Medisch Contact 2006;61: Claxton AJ et al. A systematic review of ther association between dose regiments and medication adherence. Clin Ther 2001;23:

14 Gevolgen van polyfarmacie (2) HARM studie Medicatiegerelateerde ziekenhuisopnames -5,6% van alle ziekenhuisopnames -bij ouderen >10% van alle ziekenhuisopnames -46,5% is potentieel te voorkomen Bron: Leendertse AJ et al. Hospital admissions related to medication (HARM). Arch Intern Med2008;168:1890-6

15 Deel 2 Praktische benadering

16 Aanpak polyfarmacie in de praktijk Systematische aanpak: Polyfarmacie Optimalisatie Methode 1. Welk geneesmiddel neemt de patiënt daadwerkelijk in? 2. Welke bijwerkingen zijn aanwezig? 3. Moet er een geneesmiddel bij? 4. Welk geneesmiddel is overbodig, of niet geïndiceerd? 5. Welke klinisch relevante interacties zijn te verwachten? 6. Moeten dosis, doseerfrequentie, en de vorm van het geneesmiddel worden aangepast?

17 1. Welk geneesmiddel neemt de patiënt daadwerkelijk in?

18 2. Welke bijwerkingen zijn aanwezig?

19 3. Moet er een geneesmiddel bij? M. A.J.Kuijpers et al. Br J Clin Pharmacol / 2007/ 65:1 /

20 M. A.J.Kuijpers et al. Br J Clin Pharmacol / 2007/ 65:1 /

21 4. Welk geneesmiddel is overbodig, of niet geïndiceerd? The use of medications with anticholinergic activity increases the cumulative risk of cognitive impairment and mortality. Bron: Journal of the American Geriatrics Society Volume 59, Issue 8, pages , August 2011, Fox et al.

22

23 5. Welke klinisch relevante interacties zijn te verwachten? Bron: Ned Tijdschr Geneeskd. 1989;133:148-51

24 6. Moeten dosis, doseerfrequentie en vorm geneesmiddel worden aangepast?

25 Take Home Message: DO`s: Jaarlijks een gestructureerde evaluatie Inzicht in / kennis hebben van: renaalgeklaarde medicatie anticholinerge bijwerkingen Belangrijke interacties Zorgen voor een centraal apotheek voorschrijf systeem Afgifte medicijn paspoort

26 Take Home Message: LATEN: > 2 geneesmiddelen met anticholinerge bijwerking

27 Tip! www. effectieveouderenzorg.nl