Leerling-zorg op onze school

Transcriptie

1 Leerling-zorg op onze school

2 Inhoud 1. Inleiding blz Onze visie op zorg 1.2 Doelstelling van de zorg 1.3 Zorgbreedte 2. Wanneer is een leerling een zorgleerling? 4 3. leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften: wanneer krijgt een 4 leerling een ontwikkelingsperspectief? 4. Samenstelling van het zorgteam 4 5. Volgen van de kinderen 4 6. Procedure in de leerling-zorg 5 7. Leerling-dossier 6 8. Inzet van zorgmiddelen 6 9. Toetskalender Formats Overdracht naar de volgende groep Overdracht bij schoolverlaten Externe Expertise Verlengen en versnellen Protocollen en procedures 7 Zorgbeleid obs De Springplank juni

3 1. Inleiding Onze interne zorg is afgestemd op het zorgplan van ons Samenwerkingsverband Wij hebben n.a.v. dat zorgplan de leerling-zorg op onze school praktisch uitgewerkt in een document Zorgbeleid op De Springplank. Dit document wordt jaarlijks door de IB en directeur geëvalueerd. 1.1 Onze visie op zorg We zijn van mening dat de term leerling-zorg een bredere strekking heeft dan soms in eerste instantie wordt aangenomen. Zorg hoeft zich namelijk niet altijd te richten op dat wat nog niet goed gaat. We hebben als doel gekozen dat we onze kinderen aan het eind van groep 8 met optimale bagage van school willen laten gaan. Daarbij doelen we vooral ook op de groep kinderen die op een prima niveau functioneert, maar waarvan zowel de kinderen zelf, de ouders als de leerkrachten het gevoel hebben dat prima misschien nog wel iets beter zou moeten kunnen. Die drie-eenheid vinden we erg belangrijk. 1.2 Doelstelling van de zorg Onze doelstelling is zorgen voor alle kinderen zodat de ontwikkeling van elk individueel kind op sociaal, emotioneel en cognitief gebied zo optimaal mogelijk verloopt. Met behulp van het administratiesysteem Parnassys, waarin we o.a. de aan een landelijk gemiddelde genormeerde toetsen van Cito invoeren, signaleren we systematisch de onderwijs- en opvoedingsbehoeften van onze kinderen. Voor kinderen met extra onderwijsbehoeften treffen wij voorzieningen. Daarmee willen we bereiken dat zij een doorgaande ontwikkeling doormaken, liefst in 8 leerjaren. Waarbij recht gedaan wordt aan de onderwijsvraag van deze leerling. 1.3 Zorgbreedte Elk kind is uniek en daarom zijn er verschillen in begeleiding. We gaan op school zo goed mogelijk om met die verschillen en stemmen met ons onderwijs zoveel mogelijk af op onderwijsbehoefte van het kind. We kijken daarbij niet alleen naar kinderen die extra ondersteuning nodig hebben, maar ook naar kinderen die met meer uitdaging beter tot hun recht komen. Deze visie wordt gedeeld door het hele team. Door studiedagen en teamvergadering stemmen we af op elkaar en zorgen we dat de doorgaande lijn binnen de school gewaarborgd blijft. Drie instructieniveaus Om recht te kunnen doen aan de leerbehoefte van elke leerling, streven we ernaar om in alle groepen te werken in 3 instructieniveaus. Voorwaarde is een goed klassenmanagement, een doorgaande lijn in zelfstandig werken en een effectieve invulling van adaptief onderwijs. Wij hebben ervoor gekozen om effectief adaptief onderwijs te geven en brengen dit in praktijk door gebruik te maken van de cyclus van handelingsgericht werken. Wij vinden dat adaptief onderwijs niet wil zeggen dat er geen klassikale activiteiten zijn. Enkel individuele programma s zijn voor een leerkracht onmogelijk. Daarbij komt dat kinderen bij interactie en discussies veel van elkaar leren. Bij klassikale activiteiten kan de leerkracht prima rekening houden met de verschillende onderwijsbehoeften. Zorgbeleid obs De Springplank juni

4 Groepsplannen De cyclus van handelingsgericht werken is een hulpmiddel om de zorg op groepsniveau en individueel concreet te maken. Op groepsniveau benoemt de leerkracht in een groepsplan de onderwijsbehoeften van de leerlingen, doelen en organisatie. De leerkracht doet dit ook op individueel niveau voor de leerlingen die extra begeleiding nodig hebben. Deze cyclus kent vier fasen: 1. Signaleren. Onder andere het signaleren van leerlingen die extra begeleiding nodig hebben. 2. Analyseren. Hieronder valt het benoemen van de onderwijsbehoeften van de leerlingen. 3. Plannen. De leerlingen met vergelijkbare onderwijsbehoeften clusteren en een groepsplan opstellen. 4. Realiseren. Het groepsplan in de praktijk uitvoeren. Evalueren is de laatste stap, vanuit deze evaluatie start te cyclus opnieuw. Door vier maal per jaar te zorgen voor een nieuw plan, kunnen we blijven werken volgens bovengenoemde cyclus. Groepsplan 1: loopt vanaf de zomervakantie tot oktober (herfstvakantie). Groepsplan 2: loopt vanaf oktober t/m december (tot de kerstvakantie) Groepsplan 3: loopt vanaf januari tot maart Groepsplan 4: loopt vanaf april tot de zomervakantie Dit schooljaar werken alle groepen met een groepsplan op het gebied van Spelling, dit zal komend schooljaar verder geborgd worden. Na het kiezen van een nieuwe rekenmethode zal dit in het schooljaar 2014/2015 uitgebreid worden met een groepsplan rekenen. We stemmen de instructie en lesstof af op alle kinderen. Wanneer individuele verschillen ontstaan binnen één van de 3 niveaugroepen stellen we een plan van aanpak op om deze leerling te begeleiden. Handelingsplannen In een handelingsplan moeten dus de onderwijsbehoeften van de leerling opgenomen zijn. Het is doelgericht, systematisch en transparant voor alle betrokkenen. Maar met deze principes heb je nog geen handelingsplan. Daarom zijn er vijf concrete onderdelen opgesteld in onze handelingsplannen: beginsituatie, inhoud en organisatie, termijn, betrokkenen, evaluatie. Aan de hand van deze vijf aspecten worden de afspraken over de aanpak van de leerling opgeschreven. Handelingsplannen worden opgenomen in Parnassys. Methode onafhankelijke toetsen Alle kinderen maken twee keer per jaar methodeonafhankelijke toetsen die aangeven of het kind voldoende aansluit bij het landelijk gemiddelde van alle kinderen. Daar waar een leerling dit niet bereikt, stellen we in eerste instantie een (groeps)handelingsplan op, zoals hierboven beschreven. Wanneer volgens onze prognoses blijkt dat een leerling een bepaalde uitstroomprofiel niet kan bereiken stellen we voor deze leerling een ontwikkelingsperspectief op om ook deze leerling een passende leerroute te bieden. Naast alle begeleiding die we binnen school kunnen geven maken we ook gebruik van expertise van buitenaf. Ons Samenwerkingsverband en de CED kennen vele mogelijkheden om ambulante begeleiding per vakgebied te geven aan de leerkrachten, maar ook onderzoek te doen bij kinderen. Daarnaast werken we samen met logopedistes, kinderfysiotherapeuten, schoolmaatschappelijk werk, orthopedagogen etc. Zorgbeleid obs De Springplank juni

5 2. Wanneer is een leerling een zorgleerling? Een zorgleerling is een kind dat iets anders nodig heeft van zijn/haar leerkracht(en). Dit kan zijn een kind dat extra uitdaging nodig heeft, een kind dat niet mee kan komen met het gemiddelde, een kind dat in disbalans is. Een kind dat: bij de gebruikte tussentijdse Cito-toetsen D of E scoort, met name bij de vakken begrijpend lezen, technisch lezen, spelling en rekenen. gedragsmatig opvalt. 1,5 jaar achterstand heeft op 2 gebieden. het zou moeten kunnen, maar het komt er niet uit. op meerdere gebieden bij Cito-toetsen A scoort. op creatief en/of sociaal gebied bovengemiddeld scoort. 3. leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften: wanneer krijgt een leerling een ontwikkelingsperspectief? Als bij herhaaldelijke evaluatie blijkt, dat een leerling niet profiteert van een goed afgestemd onderwijsaanbod en wanneer we aan de hand van de leerrendementsverwachtingen de prognose kunnen stellen dat kinderen maximaal op groep 7 niveau uit zullen stromen, wordt besloten tot het opstellen van een ontwikkelingsperspectief. In een ontwikkelingsperspectief maken we voor kinderen met een onderwijsachterstand beredeneerde keuzes in het onderwijsaanbod. Verder draagt het bij aan een betere afstemming met ouders en leerling over wat de school wil bereiken en een goede overgang naar het voortgezet (speciaal) onderwijs. Het Ontwikkelingsperspectief is gebaseerd op de leerrendementsverwachting en de uitstroombestemming. In het Ontwikkelingsperspectief worden de doelen, de tussendoelen (gebaseerd op leerrendementsverwachting) en de uitstroombestemming vastgelegd. Werken met een ontwikkelingsperspectief helpt ons op passend onderwijs te realiseren voor leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften. Het vaststellen of een leerling in aanmerking komt voor een Ontwikkelingsperspectief is een proces, waarin de leerkracht, de IB-er, het team en de directeur deelnemen. Het ontwikkelingsperspectief wordt altijd nagelopen en gecontroleerd door een orthopedagoog. 4. Samenstelling van het zorgteam Onze school bestaat dit schooljaar uit ongeveer 126 kinderen. Er zijn twee intern begeleiders, die samen een ochtend per week ambulante tijd hebben. Onder verantwoording van en in samenspraak met de directie voert de intern begeleider het zorgbeleid uit. Er is gemiddeld een half uur per week overleg met de directie. (bijlage taken intern begeleider) Drie maal per jaar organiseren we ZT-overleg (zorgteam-overleg): een breed overleg waarin de intern begeleiders overleg hebben met orthopedagogen, schoolmaatschappelijk werker en eventueel andere deskundigen. Indien nodig kunnen leerkrachten en/of ouders uitgenodigd worden deel te nemen aan dit overleg. 5. Volgen van de kinderen Op onze school worden kinderen gevolgd en begeleid door de leerkracht in samenwerking met de intern begeleider en directeur. Jaarlijks wordt de leerling-zorg geëvalueerd. Twee keer per jaar wordt een analyse gemaakt van de resultaten op school-, groeps- en individueel niveau, de zogenaamde trendanalyse. Deze trendanalyse wordt gemaakt naar aanleiding van de toetsen. De normen die de school nastreeft beantwoorden aan de kerndoelen die door de inspectie van Onderwijs zijn bepaald. Zorgbeleid obs De Springplank juni

6 Groepsbesprekingen en groepsoverzichten In de eerste maand van het schooljaar bespreekt de intern begeleider elke groep met de groepsleerkracht aan de hand van het groepsoverzicht. Daaruit volgen handelingsplannen en groepshandelingsplannen en mogelijke andere acties. Het volledige handelingsplan, oudergespreksverslag e.d. zijn te vinden in het dossier van de leerling alsmede in Parnassys. Handelingsplannen worden na 6 tot maximaal 8 weken geëvalueerd. Na de toetsperiode in januari volgt een tweede groepsbespreking van de leerkracht met de intern begeleider. Ter voorbereiding hierop wordt er door de leerkracht een nieuw groepsoverzicht gemaakt. Elk schooljaar wordt afgesloten met een analyse van de opbrengsten. De huidige leerkracht bespreekt de groep met de toekomstige leerkracht en er wordt een nieuw groepsoverzicht gemaakt. Op deze manier kan er na de ze zomervakantie direct worden gestart met het werken op drie niveaus en houden we de cyclus van handelingsgericht werken effectief draaiende. Verder zijn handelingsplannen, groepshandelingsplannen en korte verslagen van overleg met derden te zien in ons administratiesysteem ParnasSys Het volgen van leerlingen ziet er in een jaarovericht als volgt uit: Tijdstip Actie Wie Start schooljaar Groepsbesprekingen adhv groepsoverzicht, start handelingsplannen Leerkracht en IB Groepsplan periode 1 Leerkracht ZT overleg 1 IB en deskundigen Oktober Evaluatie handelingsplannen, Leerkracht en IB opstellen nieuwe plannen Leerkracht Evaluatie groepsplan periode 1, maken groepsplan periode 2. November Najaarskinderen gr. 1 bespreken Leerkracht en IB December Evaluatie groepsplan periode 2, Leerkracht maken groepsplan periode 3. Januari Toetsen leerkracht Februari Groepsbesprekingen adhv toetsen en groepsoverzicht Leerkracht en IB Maart April Evaluatie handelingsplannen Trendanalyse maken en bespreken in team. ZT overleg 2 Evaluatie Cito Eindtoets Evaluatie groepsplan periode 3, maken groepsplan periode 4 Overleg met leerkrachten en ouders over mogelijke kleuterverlengingen en doublures. Leerkracht en IB IB IB en deskundigen IB (leerkracht) Leerkracht Leerkracht en IB Ouders Zorgbeleid obs De Springplank juni

7 Mei Evaluatie handelingsplannen Leerkracht en IB Juni/Juli ZT overleg 3 Trendanalyse maken en bespreken in team. Evaluatie groepsplan periode 4, overdracht nieuwe leerkracht en opstellen groepsoverzicht Evaluatie leerling-zorg IB en deskundigen IB Leerkracht IB 6. Procedure in de leerling-zorg 1.Zorg vanuit de leerkracht in de groep 2.CLB traject 3.Zorgarrangement 4.Ambulante begeleiding/onderzoek/verwijzing (voor punt 3 en 4: bijlage zorgplan 2011 van het SWV) 5.Ontwikkelingsperspectief Ad1. De groepsleerkracht geeft onderwijs en begeleiding aan haar groep kinderen. Zij speelt daarbij in op de voorkomende problemen van de kinderen. Zij richt het onderwijs zo in dat problemen van kinderen zoveel mogelijk worden voorkomen. Ad 2. De leerkracht geeft begeleiding aan een kind. Wanneer een kind opvalt of uitvalt bespreekt de groepsleerkracht deze leerling met de intern begeleider. Daaruit volgt extra zorg. Bij deze zorg ligt het accent op extra instructie, afgestemd op het kind. Verder wordt er hulp ingezet door het inzetten van extra materialen. Een en ander wordt beschreven in een handelingsplan. Ouders tekenen dit plan waardoor zij op de hoogte zijn van de zorg voor hun kind. Ad 3. Blijkt de ingezette zorg onvoldoende effectief te zijn dan start de intern begeleider het CLB traject op. CLB staat voor Consultatieve Leerling Begeleiding. Hieronder verstaan we begeleiding door de intern begeleider die primair gericht is op het ondersteunen van leerkrachten bij het zoeken van oplossingen voor de zorgleerling. Mogelijk is er externe expertise nodig waardoor er onderzoek kan worden gedaan of observaties door een orthopedagoog. Ons Samenwerkingsverband en de CED bieden ons in de meeste gevallen voldoende mogelijkheden. Zorgbeleid obs De Springplank juni

8 7. Het leerlingdossier Gegevens van alle kinderen en specifiek zorgkinderen worden als volgt bewaard: 1a. In Parnassys. 1b. Dossierkasten in de IB ruimte. De IB draagt zorg voor de inhoud. Alle gegevens worden door de IB in de dossiers gedaan. Van de zorgkinderen worden alleen de D en E scoregegevens bewaard (ook de toetsboekjes, toetsbladen) 2. optioneel: zorgmap in de klas met methodegebonden toetsen, mn in groep Inzet van zorgmiddelen Zorgmiddelen worden ingezet wanneer een kind of groep kinderen ander materialen nodig heeft om de doelen van dat leerjaar te bereiken. De intern begeleider beheert de orthotheek van de school. Daarin staan middelen die per vakgebied ingezet kunnen worden. 9. Toetskalender Op de toetskalender van onze school staan alle toetsmomenten. Voor elke jaargroep zijn toetsen op het gebied van technisch lezen, begrijpend lezen, spelling en rekenen. Ook de groepen 1 en 2 worden getoetst op hun ontwikkeling ten behoeve van taal en rekenen. Voor de geletterdheid maken we ook gebruik van de signaleringslijst uit het dyslexieprotocol. Daarnaast wordt de kleuterobservatielijst ingevuld. We slaan de Cito toetsgegevens op in ons administratiesysteem ParnasSys. We volgen de kinderen op sociaal emotioneel gebied, hiervoor maken we gebruik van Zien. 10. Formats Format Overdracht naar de volgende groep. Voor de overdracht naar de volgende groep gebruiken we het groepsoverzichtformulier, waar een nieuw groepsplan uit voortkomt. Format Groepsbespreking Bedoeld om je kinderen goed in beeld te hebben aan het begin van het schooljaar en halverwege het schooljaar. De gegevens worden besproken met de IB er. Dit formulier wordt bijgewerkt t.a.v.de acties en hp s die erin genoemd zijn. Op dit formulier worden alle kinderen genoemd en ingedeeld, afhankelijk van de specifieke onderwijsbehoefte die ze nodig hebben. Dit formulier wordt gebruikt in gesprek met de ib er. Format Gespreksverslag In Parnassys worden alle gesprekken met ouders en/of andere betrokkenen weergegeven. Dit volgens het vaste format uit Parnassys. 11. Overdracht naar de volgende groep Aan het eind van het schooljaar vindt de overdracht naar de volgende leerkracht plaats a.d.h.v. een overdrachtsformat, we gebruiken hiervoor de groepsoverzichten, die gekoppeld kunnen worden aan groepsplannen. De gegevens van iedere leerling zijn voor iedere leerkracht digitaal zichtbaar in ParnasSys. Aan de hand van deze gegevens kan de ontwikkeling van de leerling toegelicht worden. 12. Overdracht bij schoolverlaten Voor kinderen die verhuizen of om andere reden naar een andere school gaan binnen het basisonderwijs vullen we een onderwijskundig rapport in (OKR). Voor schoolverlaters die van groep 7 of 8 naar het Voortgezet onderwijs gaan vullen we het daarvoor bestemde OKR in. Het OKR wordt gemaakt in Parnassys. Zorgbeleid obs De Springplank juni

9 Wanneer kinderen in groep 8 in aanmerking komen voor een indicatie t.b.v. leerweg ondersteunend onderwijs (LWOO) of Praktijkonderwijs (PrO) geven wij hen op voor de Centrale Toetsdagen. 13. Externe expertise We werken samen met logopedisten, kinderfysiotherapeuten, ambulant begeleiders van het SWV, een orthopedagoog van de CED, Schoolmaatschappelijk werk, GGD enz. Hiervoor hebben we een lijst opgesteld. 14. Verlengen en versnellen Voor de najaarskinderen in groep 1 en 2 hebben we afspraken vastgelegd in het protocol Najaarskinderen (bijlage). De Springplank hanteert een klassikaal onderwijssysteem in jaargroepen, waarbinnen het mogelijk is om kinderen die daar behoefte aan hebben een apart onderwijsprogramma aan te bieden. Wij streven er naar de jaargroepen zoveel mogelijk in stand te houden en kinderen zo weinig mogelijk te laten doubleren. Toch kan dat soms nodig zijn. Als de totale ontwikkeling daartoe aanleiding geeft kan het in onze visie voor een kind beter zijn als het de leerstof van een bepaald jaar in grote lijnen overdoet of dat de leerstof over een langere periode dan een jaar wordt gespreid. De school beschikt in het leerlingvolgsysteem over instrumenten om dergelijke beslissingen te kunnen onderbouwen. Vanzelfsprekend wordt een voorgenomen besluit altijd eerst met de ouders besproken. 15. Protocollen en procedures Alle procedures en protocollen rondom de leerling-zorg zijn op de ib-schijf op de server. Zorgbeleid obs De Springplank juni