Depressie en behandeling

Maat: px

Weergave met pagina beginnen:

Download "Depressie en behandeling"

Agnes Pauwels
9 jaren geleden
Aantal bezoeken:

1 Depressie en behandeling De krenten uit de pap Max Güldner klinisch psycholoog-psychotherapeut Johan van Dijk klinisch psycholoog-psychotherapeut

2 Krenten uit de pap

3 Om welke krenten gaat het? Cognitieve gedragstherapie Cognitieve herstructurering van disfunctionele cognitieve stijlen en depressogene cognitieve schema s Pak aan, Do(e)pressie, Grip op je dip Interpersoonlijke psychotherapie Verband tussen depressie en relationele problemen Blended behandeling Face toe face en online interventies

4 Cognitieve gedragstherapie Doel Bestrijden van negatieve denkschema Verbeteren van copingmechanismen Vergroten van sociale vaardigheden Interventies Affectieve educatie Activiteitenplanning Probleemoplossende technieken Cognitieve Herstructureringstechnieken Relaxatietherapie Sociale vaardigheidstraining

5 Pak aan P Probeer altijd zelf iets te doen om je beter te voelen A Alleen het positieve zien K Kijk er naar als een probleem dat moet worden opgelost A Anders denken, stel je open voor het positieve A Analyseer het probleem en zoek het positieve N Nooit in een sombere bui blijven hangen

6 D(o)epressie Het verminderen van spanningen, stress en negatieve gedachtes Het stimuleren van meer plezierige activiteiten Problematische sociale interacties Het verbeteren van communicatie en conflicthantering

7 Kritische kanttekening Bewezen effectief? D(o)epressie (CGT) vergeleken met Treatment as Usual (eclectisch) Beide vormen even effectief Stikkelbroek, Y. Vink, G., Nauta, M.H., Bottelier, M.A., Vet, L.J.J., Lont C.M. Baar, A.L. van & Bodden, D.H.M. (2016). Effectiveness and moderators of individual cognitive behavioral therapy (BT versus treatmant as usual (TAU) in clinically depressed adolescents. Zijn andere vormen effectief? Zhou, X. Hetrick, S.E., Cuipers, P., Qin, B., Barth, J. Whittington, C.J. & Michael, K.D. (2015). Comparative efficacy and acceptability of psychotherapy in children and adolescents: a systematic review and network meta analysis. World Psychiatry, 14,

8 Interpersoonlijke therapie Doel Afname depressieve symptomatologie Verbeteren interpersoonlijk functioneren Aandacht ligt op het heden en niet op het verleden Focus gericht op een probleemgebied Rouw en verlies Rolverandering Veranderingen in het leven, zoals de overgang van de basisschool naar de middelbare school, verhuizingen etc. Interpersoonlijke conflicten Interpersoonlijke tekorten Problemen met sociale en emotionele vaardigheden

9 Blended depressie behandeling(en) E-health behandelingen - Blended behandeling Behandeling face toe face en online interventies Voor jongeren tussen 12/14-23 jaar Onderdelen Depressie hoe kom ik er van af Meten is weten Denk je goed Pak je problemen aan Depressie de deur uit

10 Stof tot nadenken IPT en CBT in follow-up (1-6 mnd) effectief Alleen IPT effectiever long-term (6-12 mnd) follow-up Misschien spreekt vooral de theorie achter IPT adolescenten aan van de interpersoonlijke problemen in die leeftijd

11 Stof tot nadenken Wat werkt in psychotherapie Positieve verwachtingen patiënt (placebo effect) 15% A-specifieke factoren (psychotherapeutische relatie) 30% Specifieke technieken 15% Lambert & Barley, 2002; Norcross 2004;

12 Alternatief Van protocol tot module Welke interventie sluit aan bij deze cliënt? Voorbeeld Modular Approach to Treatment of Children With Anxiety, Depression, or Conduct Problems - MATCH

13 Depressie en behandeling De krenten uit de pap Max Güldner klinisch psycholoog-psychotherapeut Johan van Dijk klinisch psycholoog-psychotherapeut

14 Filmfragment Niek over vroeger en nu

15 Prevalentie depressie Enkele cijfers bij adolescenten : Jaarprevalentie depressieve stoornis (MDD DSM-IV-TR) Meisjes 5,9% Jongens 4,6% Algemene bevolking Duur stoornis: 75% hersteld na 6 15 maanden Recidief: 45% < 6 jaar Klinische populaties Duur stoornis: 81-98% hersteld na 1 jaar Recidief: 54% < 3 jaar (ambulant) 60% < 1 jaar (klinisch)

16 Onderzoek Doepressie vs TAU Stikkelbroek & Bodden (2015) RCT Experimentele conditie (N=44); Doepressie, geprotocolleerde individuele CGT Controle conditie (N=44); afspiegeling van reguliere zorg 14 kinder en jeugd GGZ instellingen 64 therapeuten, 24 onderzoeksassistenten Metingen: voor, na, 6 maanden followup 12 maanden follow-up + 2 mediator metingen

17 Opbouw onderzoekspopulatie CGT (n = 44) versus TAU (n = 44) Leeftijd CGT 16,9 TAU 16.3 Gender CGT 77% vrouwelijk TAU 86% vrouwelijk Educatie CGT 51,4% HAVO, VWO, HBO of Universitair TAU 60%HAVO, VWO, HBO of Universitair Comorbiditeit 56% een of meer comorbide stoornis

18 Conclusie Doepressie vs TAU 53% eerder behandeling gehad voor depressie. Adolescenten en ouders komen bij GGZ als ze al erg depressief zijn (gemiddelde CDI = 25,81). 76% depr. diag. vrij na CGT of TAU behandeling, meer dan meta-analyse (50%; Wanatabe, 2007) CGT maakte 57% (n = 25 ) de behandeling niet af, 41% in de reguliere zorg (n = 18) CGT niet beter dan TAU bij adolescenten binnen de reguliere zorg, zelfde als meta-analyse (Weisz, et al 2013)

19 Zorgaanbod binnen de Bascule Psycho-educatie Cognitieve gedragstherapie (CGT) evt E-Health versie Pak aan, Doepressie, Vrienden-programma Inter Persoonlijke Therapie (IPT) Elementen van Dialectische gedragstherapie Ouderbegeleiding Gezinstherapie Farmacotherapie Mindfulness Kortdurende Psychodynamische therapie Oplossingsgerichte therapie EMDR Psychomotorische Therapie Creatieve therapie Running

20 Filmfragment Marissa over wat echt geholpen heeft

21 Algemeen werkzame factoren Er zijn Gerichte aandacht Geloof in de groeikracht Hoop bieden Toegevoegd perspectief Transparantie/ congruentheid Oog hebben voor de omgeving (ouders/ brusjes/ school/ vrienden) Oplossingsgericht (aansluiten bij eigen kracht) Bescheidenheid Perceptie van de cliënt telt

22 Filmfragment Vriendengroep (8 9 jaar) fragment 1 en 5

23 Blended Doepressie - 8 delen 1 e deel Depressie hoe kom ik er van af 2 e deel Meten is weten 3 e deel Hoe ga ik met anderen om 4 e deel Relax 5 e deel Denk je goed 6 e deel Pak je problemen aan 7 e deel Wat wil ik bereiken 8 e deel Depressie de deur uit

24 Voordelen In je eigen tijd Altijd toegang tot je eigen uniforme zorgprogramma Op je eigen plek werken aan je herstel Interactiever Programmaonderdelen zijn meer op maat te hanteren Leuke vormgeving Minder reistijd Minder belastend voor kinderen en ouders Minder verzuim van school Regelmatig contact met je behandelaar Kortere behandelduur Kostenreductie

25 Nadelen Minder face-to-face contact Geen non-verbale communicatie Vraagt meer zelfdiscipline Vaardigheid met computers is vereist Aanwezigheid van een werkbare computer met internet Wachtwoorden vergeten/ niet ontvangen Meer uitval/ afhaken bij angst- en stemmingsproblemen Verleiding om naar andere websites te gaan (steunend/ afleidend/ verstorend) Minder doorvragen Feedback geven door behandelaar dient zorgvuldig te gebeuren en kost veel tijd Behandelaar digitaal dichtbij maar feitelijk ver weg?

26 Filmfragment Marissa over CGT-blended + je uitspreken

27 Opbouw behandeling Lichte tot matige depressie Indien korter dan 4 weken: Psycho- educatie Indien na 4 weken geen respons: Start behandeling (CGT en/of TAU) Matig tot ernstige depressie Behandeling (CGT en/of TAU) in combinatie met SSRI (Fluoxetine, Sertraline, Cilatopram)

28 Farmacotherapie

29 Van ambulant naar (dag-)klinisch Ambulant Wekelijkse afspraak Dagbehandeling 2 tot 5 dagen per week inclusief school Klinische behandeling 5 dagen per week inclusief school

30 Filmfragment Lisa en Franky over ouders

31 Filmfragment Sander, Wendy en Musa over CGT vs Vriendentraining (3)

32 Met dank aan Michelle Azarhoosh, orthopedagoog Vere Knuiman, orthopedagoog i.o. De participerende jongeren: Niek, Marissa, Sander, Wendy, Musa, Franky, Lisa, Mass, Joep, Angel Sociotherapeuten Santa Rosa

33 Dank voor uw aandacht!!

34 Filmfragment Sander, Wendy en Musa (2) over het beloop van hun problemen

35 Filmfragment Sander, Wendy en Musa (4) over doen, doen, doen

36 Filmfragment Sander, Wendy en Musa (5) verschil dagbehandeling en kliniek en negatief mensbeeld

37 Filmfragment Marissa samenvatting poliklinische behandeling

Vergelijkbare documenten

Stemmingsstoornissen. Van DSM-IV-TR naar DSM-5. Johan van Dijk, klinisch psycholoog-psychotherapeut Max Güldner, klinisch psycholoog-psychotherapeut

Stemmingsstoornissen. Van DSM-IV-TR naar DSM-5. Johan van Dijk, klinisch psycholoog-psychotherapeut Max Güldner, klinisch psycholoog-psychotherapeut Stemmingsstoornissen Van DSM-IV-TR naar DSM-5 Johan van Dijk, klinisch psycholoog-psychotherapeut Max Güldner, klinisch psycholoog-psychotherapeut Inhoud Veranderingen in de DSM-5 Nieuwe classificaties