dr. Cees van den Bos

Transcriptie

1 dr. Cees van den Bos Sociale Academie Den Haag, afd. opbouwwerk projectleider jongerencentrum Alkmaar directeur Vrijwilligerscentrale Arnhem heden: Landelijke bestuursfuncties o.a. NOV en NUON Foundation - Missie: gelegenheden creëren voor vrijwilligerswerk - Bedenker Beursvloer (2002) /2014 promotieonderzoek: waarom stimuleren en ondersteunen overheden in 8 landen v.a vrijwilligerswerk? [Erasmus Universiteit] ns/publicaties-en-jaarverslagen - Publicaties en lezingen in binnen- en buitenland

2 WERKEN MET VRIJWILLIGERS wat, waarom, hoe, wie? Cees van den Bos Vrijwilligerscentrale Arnhem

3 Wat: DEFINITIE VRIJWILLIGE INZET Formele definitie: iemand die zich - onbeloond, - in georganiseerd verband inzet - voor een maatschappelijk doel (altruïstisch) Informele definitie: iemand die zich - onbeloond - in eigen netwerk, buurt, club of kerk inzet - om met en voor elkaar (wederkerigheid) - een gedeeld belang te realiseren

4 waarom: Maatschappelijk taakverdeling tegen het licht houden Privésfeer : wat regel je privé achter je voordeur? Civil Society: wat regel je samen in publiek domein? Overheid: wat regel je centraal via de overheid? Markt: wat ben je bereid zelf te betalen?

5 OVERHEID MARKT Non-profits Bestuursfuncties Voorleesouder Bardiensten Maatschappelijke stage Werknemersvrijwilligerswerk Inspraakorganen CIVIL SOCIETY Cliëntenraden Puur vrijwillig initiatief Buurtorganisaties Tijdbanken Informeel vrijwilligerswerk Mantelzorg PRIVÉSFEER

6 Waarom: PARTICIPATIESAMENLEVING LEIDT TOT ANDERE ROLVERDELING overheid trekt zicht terug burgers doen groter beroep op privé netwerk burgers moeten meer vrijwilligerswerk doen maatschappelijke verantwoordelijkheid bedrijven

7 Hoe: ROL VRIJWILLIGERS BINNEN RIBW Twee scenario s: 1. Netwerkbenadering (leefwereld): welke steun kan natuurlijk netwerk & omgeving van cliënt bieden: wat kan cliënt voor eigen netwerk & omgeving betekenen? 2. Vrijwilligers werven (systeemwereld): voor welke begeleidingstaken kun je profiteren van talenten, flexibiliteit, beschikbaarheid en betrokkenheid van vrijwilligers?

8 Hoe: Netwerkbenadering: Kringen van betrokkenheid Een denkkader professionals en specialisten vrijwilligersprojecten met prof. ondersteuning Informele hulp kerken we mantelzorgers collega s HULPVRAGER buren familie vrienden clubs waar je lid van bent WeHelpen.nl Van binnen naar buiten : Zelfregie versterken Van Leefwereld naar Systeemwereld Oog hebben voor je netwerken, investeren in je netwerken, je netwerken aanspreken

9 Hoe: INGREDIËNTEN NETWERKBENADERING - Zelforganisatie van cliënten (lamme helpt blinde) - Inzet van ervaringsdeskundigen - Kwartiermakers-methodiek - Eigen Kracht Methodiek - Samenwerken in leefomgeving (met buurtinitiatieven, sportclubs, opbouwwerk, AWBZ collega s, wijkteams) - Cliënten bewust maken hoe wederkerigheid werkt - Cliënten stimuleren tot participatie in hun leefomgeving

10 Hoe: ZELF VRIJWILLIGERS WERVEN - Visie: keuze voor vrijwilligers, een positieve of negatieve? - Voor welke taken wil RIBW vrijwilligers werven? - Hoe aantrekkelijk zijn bedachte taken voor vrijwilligers? - Is vrijwilliger onbetaalde prof of betrokken burger? - Hoe regel je verhouding vrijwilligers/beroepskrachten? - Beleid: regel introductie, begeleiding, rechten&plichten - Vrijwilligerscoördinatie is een vak, dat je moet leren - Werk lokaal samen met vwc en ervaren vrijwilligersclubs

11 Hoe: De hybride motor van vrijwillige inzet ceesvandenbos SYSTEEMWERELD INSTRUMENTEEL FORMEEL / TOP-DOWN RESULTAAT: VOORSPELBAAR VOOR DE ANDER SPECIALISTISCH MENSEN ZOEKEN BIJ FUNCTIE PROFESSIONAL KIEST VRIJWILLIGER VRIJWILLIGERSOVEREENKOMST EXCLUSIEF EIGENAAR: ORGANISATIE/BESTUUR FUNCTIE-EISEN BRIDGING PROFESSIONAL: SELECTEREN / COÖRDINEREN LEEFWERELD EXPRESSIEF INFORMEEL / BOTTOM-UP RESULTAAT: ONVOORSPELBAAR VOOR & MET ELKAAR GENERALISTISCH FUNCTIE ZOEKEN BIJ MENSEN VRIJWILLIGER KIEST PROFESSIONAL NABUURSCHAP/LIDMAATSCHAP/DEEL VAN NETWERK INCLUSIEF EIGENAAR: BEWONERS /NETWERKEN /LEDEN TALENT / GEZAMENLIJK BELANG BONDING PROFESSIONAL: PRESENT ZIJN / FACILITEREN / VERBINDEN

12 Hoe: DE CLIENT ALS VRIJWILLIGER Vrijwilligerswerk als trede op participatieladder Begin met netwerk/leefwereld benadering Leer cliënten de waarde van wederkerigheid Doorsnee vrijwilligersorganisatie is niet ingericht op vrijwilligers met rugzakje Schakel ervaringsdeskundigen en vrijwillige coaches in voor extra begeleiding

13 TOT SLOT Start met ontwikkelen van eigen vrijwilligersbeleid Leer van anderen, ga niet zelf het wiel uitvinden Werk samen, doe niet zelf wat anderen beter kunnen Gebruik de kennis die lokaal aanwezig is bij ervaren vrijwilligersorganisaties, Vrijwilligerscentrales en Movisie Post-HBO Vrijwilligersmanagement en AGORA, landelijk organisatie voor vrijwilligerscoördinatoren