Subsidiariteitsbeginsel VRIJWILLIGERS WERK

Transcriptie

1 Subsidiariteitsbeginsel VRIJWILLIGERS WERK Waarom doe je dat? dr. Cees van den Bos Programma-manager Participatie & Vrijwillige Inzet, Rijnstad Arnhem

2 Nederland Wereldkampioen Vrijwilligerswerk Nederlanders van 12+ die vrijwilligerswerk doen 40% Jeugd- en jongerenwerk, scouting 4% Onderwijs (oudercommissie, leesouder, bieb) 8% Verzorging, Verpleging, Ziekenhuis, Informele hulp 9% Sportsector 14% Hobby- en gezelligheidsverenigingen 7% Culturele verenigingen, erfgoedsector 6% Levensbeschouwelijke organisaties 9% Vakbond, beroeps- en personeelsorganisaties 2% Politieke partijen, actiegroepen, ideële organisaties 2% Hulp- en dienstverlening (slachtoffer- of rechtshulp) 2% Wonen, woonomstandigheden, huurdersbelangen 2% Leefbaarheid en veiligheid in wijk of buurt 7% Overige 9%

3 CIVIL SOCIETY / PARTICIPATIESAMENLEVING Wanneer burgers hun steentje kunnen bijdragen aan de samenleving, is dat een waarborg voor democratie Vrijwilliger raakt in discrediet door institutionalisering en professionalisering Civil society = non-profit = non-governmental = non-private

4 OVERHEID MARKT Non-profits Bestuursfuncties Voorleesouder Bardiensten Maatschappelijke stage Werknemersvrijwilligerswerk Inspraakorganen CIVIL SOCIETY Cliëntenraden Puur vrijwillig initiatief Buurtorganisaties Tijdbanken Informeel vrijwilligerswerk Mantelzorg PRIVÉSFEER

5 WIE HEBBEN BELANG BIJ VRIJWILLIGERSWERK? Vrijwilligers: een betekenisvolle rol Organisaties: de beste vrijwilligers Derde partijen: onderwijsinstellingen (stages); Maatschappelijk Betrokken Ondernemers (image/teambuilding); woningcorporaties (veilige wijken); rechters (taakstraffen); hulpverleners (integratie & participatie); Overheid (legio verwachtingen)

6 VERWACHTINGEN VAN VRIJWILLIGERSWERK Instrumenteel doel: organisaties gebruiken vrijwilligers WMO: staatssecretaris van Rijn Participatie doel: vrijwilligers gebruiken organisaties Participatiewet: minister Asscher Democratisch doel: burgers laten hun stem horen, beïnvloeden beleid van overheid en instellingen Doe-democratie: minister Plasterk Zelforganiserende gemeenschappen: burgers regelen zaken met & voor elkaar; wederkerigheid, nabuurschap Participatiesamenleving: Kabinet Rutte

7 INSTRUMENTELE INZET mensen zoeken bij taken Waarom heeft uw organisatie vrijwilligers nodig? Voor welke taken zijn vrijwilligers nodig? (werven: ronde 2) What s in for me? : wat heeft uw organisatie te bieden? (leermogelijkheden, ervaring opdoen, bijzondere ambiance, sociale contacten, rol van betekenis, leuke club ) Hoe diverser uw vrijwilligersformats des te meer kansen voor vrijwilligers: vast, flexibel, projectmatig, online (velehanden.nl: ronde 3) groepsmatig (nldoet.nl: ronde 2), praktisch, inhoudelijk, strategisch, met publiek of achter de schermen Vrijwilligersbeleid: onkostenvergoeding, waarderingsbeleid, introductie, begeleiding & scholing

8 PARTICIPATIE taken zoeken bij mensen Participatiewet: iedereen doet mee Vrijwilligerswerk gebruiken om mee te kunnen doen Re-integratie, maatschappelijke stage, Tegenprestatie, vrijstelling sollicitatieplicht, inburgering, pensionering, taakstraf, resocialisatie, activering Talentbenadering: uitgaan van waar mensen goed in zijn, van hun interesses en (werk)ervaring, en daar taken bij zoeken Kracht van mensen met beperking: b.v. in archiefwerk of ICT Loyale en trouwe medewerkers, én social return on investment Aandacht voor coaching en aanpassing werkomgeving Kansen van samenwerking met AWBZ-organisaties

9 JE STEM LATEN HOREN bevlogenheid, inspiratie, initiatiefkracht gebruiken Musea in Nederland draaien voor 90% op vrijwilligers; van de VUT-ers kiest 30% vrijwilligerswerk in culturele sector Benut de publieke belangstelling voor Erfgoed (ronde 2: Gisteren ) Sluit aan bij de belangstelling, kennis en ervaring van burgers, nodig hen om eigen projecten uit te werken. Zet ze in als ambassadeur om nieuwe groepen te bereiken Vrijwilligers kunnen maatwerk leveren, Erfgoed en kunst dichter bij het publiek brengen, een USP worden (NOM, GILDE) Werk samen met zelfstandige vrijwilligersinitiatieven op het terrein van kunst, cultuur of natuur: geef ze een podium

10 ZELFORGANISERENDE GEMEENSCHAPPEN mensen regelen meer zaken met & voor elkaar Ga na of/hoe culturele erfgoed leeft bij je buren Onderzoek mogelijkheden om omgeving in te schakelen bij beheer/gebruik van erfgoed ( nabuurschap ). Benut expertise KNHM, maar ook denkkracht lokale zzp-ers/ondernemers Ga in gesprek met directe omgeving over het belang van Erfgoed en over uitdagingen waarvoor je staat. Creëer mogelijkheden voor eigenaarschap (zie ANWB /Natuurmonumenten), werk samen met bewonersorganisaties en lokale verenigingen Biedt derden mogelijkheid om sociale, culturele en ontmoetings activiteiten te realiseren

11 Verschillende dynamieken in vrijwilligersveld SYSTEEMWERELD LEEFWERELD VOLUNTEERING VOLUNTEERISM EXCLUSIEF VOOR DE ANDER MENSEN ZOEKEN BIJ FUNCTIE BRIDGING INSTRUMENTEEL SPECIALISTISCH VRIJWILLIGERSOVEREENKOMST RESULTAAT: VOORSPELBAAR EIGENAAR: ORGANISATIE/BESTUUR FUNCTIE-EISEN FORMEEL / TOP-DOWN PROFESSIONAL: SELECTEREN / COÖRDINEREN INCLUSIEF VOOR & MET ELKAAR FUNCTIE ZOEKEN BIJ MENSEN BONDING EXPRESSIEF GENERALISTISCH NABUURSCHAP/LIDMAATSCHAP/DEEL VAN NETWERK RESULTAAT: ONVOORSPELBAAR EIGENAAR: BEWONERS /NETWERKEN /LEDEN TALENT / GEZAMENLIJK BELANG INFORMEEL / BOTTOM-UP PROFESSIONAL: PRESENTEREN/ FACILITEREN / VERBINDEN