aan de slag met alex plus

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "aan de slag met alex plus"

Transcriptie

1 hadleidig aa de slag met alex plus

2 INHOUD Ileidig 4 1 Alex Plus istallere e ilogge 5 Dowloade e istallere va Alex Plus 5 Ilogge 7 2 Alex Plus i vogelvlucht 8 Stadaard schermidelig 8 Koerse 9 Nieuwe watchlist 10 Itradaygrafiek 12 Diepte va het boek 12 Time & Sales 13 Fudametele aalyse 13 Aalyse va opties 15 Portefeuille-overzicht 21 Rekeigoverzicht 22 Orderticket 22 Orderoverzicht 23 Coditioele order 24 Ordermadje 26 Nieuwsoverzicht 28 Nieuwsarchief 28 Geavaceerde mogelijkhede 29 3 Techische aalyse stadaard e TA-module 30 4 Werke met techische aalyse grafieke 32 Het koers- e lijtype va de TA-grafiek 32 De oderdele va de TA-grafiek 33 Zoome, pae e schale 34 De koersliiaal gebruike 36 De algemee istellige va de TA-grafiek wijzige 37 5 Werke met tekeobjecte 39 Nieuw tekeobject tekee 40 Bestaade tekeobjecte bewerke 40 6 Werke met idicatore 44 Nieuwe idicatore toevoege 44 Ee idicator selectere 50 Idicator(e) verwijdere 50 De eigeschappe va ee idicator veradere 51 De exacte idicatorwaarde weergeve 56 Idicatorparameters optimalisere 57 Tradigsimulatie 60 Techisch filter 65 7 De idelig va TA-grafieke opslaa 67 Idelig opslaa bij fods 67 Idelig opslaa als stadaard 67 Idelig als sjabloo opslaa/opee 68 Overige ideligfucties 69 8 Limietbewakig 70 Sigalerig met limietmoitor 70 Sigalerig met TA-grafiek 76 Plus BH

3 9 Poit-ad-Figure grafieke 79 De istellige va de Poit-ad-Figure grafiek wijzige 79 Overige fucties bij de Poit-ad-Figure grafiek 80 Plus BH

4 INLEIDING Voor u ligt de hadleidig Aa de slag met Alex Plus. Alex Plus is de slimme beleggersapplicatie waarop u zich kut aboere als u ee beleggigsrekeig bij Alex heeft. Met Alex Plus kut u zélf uw scherme idele e zelf bepale welke iformatie u ziet: realtime koerse, het laatste ieuws, uw portefeuille of misschie ekele grafieke? I deze hadleidig vidt u ee uitgebreide toelichtig op de fuctioaliteite va Alex Plus. U leest hoe u Alex Plus moet dowloade e hoe u moet ilogge. E u krijgt meer iformatie over het samestelle va uw eige schermidelig, het portefeuilleoverzicht e het orderticket. Tot slot late we u zie wat u allemaal kut doe met de techische aalyse tools va Alex Plus. TA-module Wilt u ook profitere va de zeer uitgebreide TA-module boveop de techische aalyse mogelijkhede waarmee Alex Plus stadaard is uitgerust? Sluit da voor 19,50 per maad ee aavulled aboemet af. I de tabel i hoofdstuk 3 ziet u precies over welke mogelijkhede u stadaard beschikt e welke extra tools u krijgt als u de TA-module afeemt. Heeft u gee aboemet op de TA-module? Da zij de meu-items i Alex Plus die oderdeel zij va de TA-module, lichtgrijs gekleurd. Dat beteket dat u gee toegag heeft tot deze meu-items. Helpfuctie Veel va de iformatie i deze hadleidig vidt u ook i de uitgebreide Helpfuctie va Alex Plus. U roept de helpfuctie op met de fuctietoets F1 of via het meu Help. Nog vrage? Heeft u vrage, eemt u da cotact op met de servicedesk. De servicedesk is dagelijks bereikbaar va 8.00 tot uur via telefooummer Uiteraard kut u ook ee sture aar [email protected]. Veel succes! Alex Vermogesbak Barbara Strozzilaa HN Amsterdam Postbus AA Amsterdam Servicedesk Fax [email protected] Iteret Mobiel iteret Plus BH

5 1 ALEX PLUS INSTALLEREN EN INLOGGEN 1.1 Dowloade e istallere va Alex Plus Zodra u het aboemet op Alex Plus heeft geactiveerd kut u de applicatie istallere. Op de pagia Alex Plus oder Mij Alex ziet u ee lik staa om Alex Plus te dow loade. Klik op de lik, zodat oderstaad scherm verschijt: Klik op Uitvoere. De software wordt u gedowload. U ziet oderstaad scherm: Updates va Alex Plus Met eige regelmaat zulle er ieuwe fuctioaliteite aa de applicatie worde toegevoegd. Om gebruik te kue make va deze ieuwe fuctioaliteite zult u de Alex Plus-updates moete istallere. Bij het opstarte va Alex Plus wordt automatisch gecotroleerd of er updates beschikbaar zij. Is dat het geval, da krijgt u duidelijke istructies over de wijze waarop u de ieuwe updates kut istallere. Hierdoor bet u erva verzekerd dat u altijd met de laatste versie va Alex Plus werkt. Plus BH

6 Nadat het dowloade is voltooid, verschijt oderstaad scherm: Klik op Uitvoere of Ru zodat het volgede scherm verschijt. Klik op de butto Istalleer. Zodra het istallere gereed is, verschijt het volgede scherm. Klik op Afsluite om de istallatieprocedure te beëidige e Alex Plus op te starte. Systeemeise Alex Plus is ee krachtige applicatie. Er worde daarom hoge eise gesteld aa uw computer e uw iteretverbidig. Om goed gebruik te kue make va de applicatie moet u beschikke over ee pc met te miste ee PetiumII 1GHz-processor, ee iter geheuge va 256 Mb e 500 Mb beschikbare ruimte op de harde schijf. Op uw pc moet het besturigssysteem Widows 2000 met Servicepack4 of Widows XP met Servicepack1 zij geïstalleerd. Lagere versies va Widows (zoals Widows 98 of Widows ME) worde iet odersteud. Daaraast heeft u ee selle iteretverbidig odig, te miste ee ISDN-verbidig, maar ee breedbadverbidig (kabel of ADSL) wordt sterk aabevole. I het startmeu va Widows is oder Programma s ee ieuwe rubriek Alex aagemaakt. I deze rubriek staat het programma Alex Plus. Bovedie is er op uw bureaublad ee shortcut aagemaakt waarmee u Alex Plus voortaa kut opstarte. Plus BH

7 1.2 Ilogge Dubbelklik op de shortcut va Alex Plus op uw bureaublad om de applicatie op te starte. U kut de applicatie ook opee via Programma s i het startmeu va Widows. Als u Alex Plus heeft opgestart, verschijt oderstaad ilogscherm. Hier vidt u ook de belagrijkste berichte va Alex. U kut het bericht leze door erop te dubbelklikke. Voer uw gebruikersaam e wachtwoord i e klik op Ilogge. Uw gebruikersaam e wachtwoord voor Alex Plus zij gelijk aa de gebruikersaam e het wachtwoord voor Nadat Alex uw gegeves heeft gecotroleerd, wordt uw hadelssessie met Alex Plus gestart e uw schermidelig gelade. Houdt u er rekeig mee dat u slechts op éé computer tegelijk kut zij igelogd. Zodra u ilogt via Alex Plus worde evetuele adere opestaade sessies op adere pc s verbroke. Heeft u meerdere belegigsrekeige iclusief ee aboemet op Alex Plus, da kut u de applicatie wel meerdere kere tegelijkertijd op dezelfde pc gebruike. U hoeft dus iet uit te logge e opieuw op de adere rekeig i te logge. Plus BH

8 2 ALEX PLUS IN VOGELVLUCHT 2.1 Stadaard schermidelig Alex heeft voor u ee stadaard schermidelig gemaakt die u te zie krijgt als u de eerste keer ilogt op Alex Plus. I de stadaard schermidelig va Alex Plus vidt u oder meer ee koerslijst met alle aadele uit de AEX-idex, ee itradaygrafiek va de AEX, het ieuwsoverzicht e ee koerslijst met de belagrijkste iteratioale idices. Om optimaal gebruik te kue make va Alex Plus kut u twee beeldscherme op uw pc aasluite. Deze twee beeldscherme fuctioere da als het ware als éé groot beeldscherm. Daardoor bet u i staat om veel meer iformatie op ee overzichtelijke maier op uw werkblad te plaatse. Uw pc moet hiervoor uitgerust zij met ee dual display videokaart. Niet iederee heeft de beschikkig over ee pc met twee beeldscherme. Als u slechts éé moitor op uw pc heeft aageslote, is uw scherm al sel te klei om alle relevate iformatie op het scherm te zette. Daarom biedt Alex u de mogelijkheid om meerdere werkblade aa te make. Stadaard heeft Alex twee werkblade aagemaakt: Alex e Mij werkblad. Met uw rechtermuiskop maakt u echter et zoveel werkblade aa als u wilt. U kut liksoder i het scherm met éé muisklik wissele tusse de verschillede werkblade. De opbouw va uw scherm kut u helemaal aar eige wese idele. Op die maier zet u alle iformatie die voor ú relevat is op ee overzichtelijke maier op éé scherm e kut u zich volledig cocetrere op de markt. I de volgede stappe late wij u zie hoe u uw eige schermidelig samestelt Hoe stel ik mij eige schermidelig same? Bij het samestelle va ee eige schermidelig kut u kieze uit ee scala aa fuctioaliteite. Deze fuctioaliteite vidt u i de meubalk. Sla uw schermidelig op door aar het meu-item Bestad te gaa e vervolges op Opslaa als te klikke. Uw ieuwe schermidelig opet u door aar het meu-item Bestad te gaa e vervolges op Opee te klikke. Wijzigige i de schermidelig worde ook automatisch opgeslage bij het afsluite va Alex Plus. De volgede keer dat u Alex Plus opstart, wordt deze schermidelig automatisch gelade Sjabloe make Door sjabloe te make, kut u verschillede vesters aa elkaar koppele. U kut bijvoorbeeld ee sjabloo make va de itradaygrafiek, de diepte va het boek e ee TA-grafiek. Als u vervolges ee bepaald fods aar ee va deze vesters sleept, da ziet u direct i alle vesters de gegeves va het geselecteerde fods. Plus BH

9 Maak ee schermidelig met de vesters die u aa elkaar wilt koppele. Klik op het icoo rechtsbove i ee vester e selecteer het tabblad Sjabloe. Zet ee vikje voor de vesters die u aa elkaar wilt koppele. 2.2 Koerse Oder het meu Koerse vidt u koerslijste va de verschillede beurze e bepaalde fodstype. U kut zo heel eevoudig de koersiformatie va het door u geweste fods vide. U vidt bijvoorbeeld koers lijste va de AEX-idex e ee overzicht va alle fodse i de NASDAQ100. Wilt u de koersiformatie va ee aatal staatsobligaties bekijke? Da klikt u op obligaties e staatsobligaties e u ziet i ee overzicht de koerse va alle staatsobligaties bij elkaar. Zo kut u ook heel eevoudig de koersiformatie va trackers, warrats e de verschillede soorte turbo s e speeders opvrage. I oderstaad hoofdstuk gebruike wij het koerseoverzicht va de AEX-idex als voorbeeld Koerse AEX I het koersoverzicht va de AEX-fodse ziet u de AEX-idex zelf e alle aadele die deel uitmake va de idex. Alle koersupdates worde streamig doorgegeve. De koers licht groe op als de laatste koers hoger is da de vorige koerstick. Is de laatste koers lager da de vorige koerstick, da licht deze rood op. Bij gelijke koerse licht het blauw op. Pas, als u dat wilt, deze kleure aa via het meu Extra oder het kopje Istellige. Pas de vestergrootte met uw muis aa e sleep het vester aar de geweste positie op uw werkblad. U kut ook aageve welke kolomme u i de koerslijst wilt zie, i welke volgorde de kolomme moete staa e i welk lettertype e lettergrootte. Plus BH

10 Klik op het icoo rechtsbove i het scherm om uw koerslijst aar eige izicht i te dele. U krijgt da oderstaad cofiguratiescherm te zie. Wijzig, als u dat wilt, i het tabblad Algemee de aamgevig va het betreffede vester. Vik i het tabblad Kolomme aa welke kolomme getood moete worde e wijzig evetueel het lettertype e de lettergrootte. Wijzig i de koerslijst de volgorde va de kolomme door de betreffede kolomheader aa te klikke e te slepe aar de geweste positie (drag-ad-drop). Op deze maier stelt u ee koersoverzicht same dat precies aa uw wese voldoet. De adere koers lijste stelt u op dezelfde wijze same als de koerslijst va de AEX-fodse. 2.3 Nieuwe watchlist Naast de stadaard koerslijste biedt Alex Plus u ook de mogelijkheid om met ee watchlist zelf de samestellig va ee koerslijst te bepale. Ga aar het meu Koerse e kies vervolges het item Watchlist om ee watchlist aa te make. Er wordt ee lege watchlist voor u geoped waari u uw eige fodse kut zette. U kut ee obeperkt aatal watchlists aamake e i elke watchlist kut u et zoveel fodse opeme als u wilt Hoe voeg ik ee fods toe aa de watchlist? Voeg ee fods aa uw watchlist toe door op de butto te klikke. I het veld Selectie selecteert u ee verzamelig fodse. I het veld Fods worde de gevode fodse getood. Vul i het veld Filter evetueel (ee gedeelte va) de aam i waarop u wilt zoeke. Plus BH

11 Als u het geweste fods heeft geselecteerd, klikt u op OK of u dubbelklikt op het fods. Het fods staat u i uw watchlist. U voegt ook heel eevoudig vauit ee koerslijst of uw portefeuille ee fods aa uw watchlist toe door het betreffede fods aa te klikke e het aar uw watchlist te slepe (drag-ad-drop). Drag-ad-drop Overal i de applicatie kut u gebruik make va het drag-ad-drop mechaisme. Gebruik uw likermuiskop om ee fods te selectere. Als u de muiskop igedrukt houdt e u sleept het fods aar ee koersgrafiek, da wordt de koersgrafiek va het betreffede fods getood. Het drag-ad-drop mechaisme werkt ook bij het orderticket, de diepte va het boek grafiek, de watchlist, de techische aalyse grafieke, het ieuwsarchief e de limietmoitor. Plus BH

12 2.4 Itradaygrafiek Selecteer ee fods, bijvoorbeeld i ee koerslijst, e klik vervolges op de rechtermuiskop. Er verschijt da ee selmeu: Klik op de fuctie Itraday grafiek om de grafiek te opee. Het opvrage va ee grafiek met historische koerse gaat op ee vergelijkbare wijze, allee kiest u da voor de fuctie Koershistorie grafiek i het selmeu. 2.5 Diepte va het boek Alex Plus biedt u de mogelijkheid om de diepte va het boek op ee grafische maier te presetere. Op die maier ziet u i éé oogopslag hoe de verhoudig tusse vraag e aabod is. I oderstaad voorbeeld ziet u bijvoorbeeld dat er relatief veel aabod bove de markt hagt e dat er maar weiig vraag is. De verticale lij i de grafiek geeft de laatste koers weer (i dit voorbeeld 15,16). Op de horizotale as staa de koerse, op de verticale as staa de volumes uit het boek. Via het meu Extra Istellige Grafieke past u heel eevoudig de weergave va de diepte va het boek aa uw eige wese aa. Vraag de diepte va het boek grafiek op door ee fods te selectere e klik via de rechtermuiskop op Grafieke Diepte va het boek grafiek Plus BH

13 Wilt u de diepte va het boek i ee apart vester bekijke, selecteer da ee fods e klik via de rechter - muiskop op Diepte va het boek. De diepte va het boek wordt ook automatisch weergegeve i het orderticket. De diepte va het boek is allee beschikbaar voor fodse die geoteerd staa aa de Euroext beurze. 2.6 Time & Sales Via Time & Sales kut u i éé oogopslag alle trades i ee bepaald fods bekijke. U ziet precies het tijdstip, het aatal stukke e de prijs waarop gehadeld is. Selecteer ee fods, bijvoorbeeld i ee koerslijst, e klik vervolges met de rechtermuiskop op Time & Sales. 2.7 Fudametele aalyse Oderbouwt u uw beslissige op basis va fudametele aalyse? Met Alex Plus kut u zelf, heel ee voudig ee ischattig make va de waarde e waarde-otwikkelig va ee aadeel. Fudame tele aalyse is beschikbaar voor alle fodse aa Euroext Amsterdam e de belagrijkste fodse aa de buiteladse beurze waari u via Alex kut hadele. De fudametele gegeves kut u bekijke door ee fods te selectere e via de rechtermuiskop de fuctie Fudametele aalyse aa te klikke. Plus BH

14 Het vester fudametele aalyse bestaat uit drie tabblade. Bedrijfsifo I het tabblad Bedrijfsifo vidt u ee korte omschrijvig va het fods dat u heeft geselecteerd. U vidt oder adere iformatie over de keractiviteit va het bedrijf e het geografisch gebied waari het bedrijf actief is. Teslotte geeft het cosesusoordeel aa wat het gemiddelde oordeel va aaliste over het betreffede fods is. Sectoriformatie Oder het tabblad Sectoriformatie vidt u ee korte omschrijvig va de sector waari het door u gese lecteerde fods valt. I het sectorprofiel wordt kort omschreve welke soort bedrijve i de betreffede sector valle. I de tabel kut u alle bedrijve die i dezelfde sector valle als het door u geselecteerde fods met elkaar vergelijke. Op deze maier kut u heel eevoudig de algehele performace va ee sector bepale. Plus BH

15 Kergetalle I dit tabblad vidt u verschillede bedrijfsecoomische waardes e verhoudige, schattige va de wist e het divided per aadeel e vergelijkige met het sector- e marktgemiddelde. I de helpfuctie va Alex Plus vidt u ee beschrijvig va alle begrippe. Hieroder alvast ee bekopte uitleg va de belagrijkste kergetalle. De wist per aadeel is gebaseerd op de wist a belastig e a aftrek va preferet divided gedeeld door het aatal uitstaade aadele. De koers/wistverhoudig wordt bereked door de laatste slotkoers va ee fods te dele door de wist per aadeel. Dit getal geeft aa hoeveel keer de wist per aadeel beleggers bereid zij te betale om i het bezit va dat aadeel te kome. Het divided per aadeel geeft aa wat het totale bedrag aa divided is dat over het afgelope boekjaar per aadeel is uitgekeerd. Dit wordt bereked door het dividedbedrag voor dividedbelastig te dele door het aatal uitstaade aadele. Het totale dividedbedrag ka i meerdere dele zij uitgekeerd. Het dividedredemet is het uitgekeerde divided uitgedrukt i ee percetage va de koers va het aadeel. Het wordt bereked door het divided per aadeel te dele door de laatste slotkoers. De omzet per aadeel is gebaseerd op de omzet va het bedrijf gedeeld door het aatal uitstaade aa dele. Het koersredemet geeft aa wat de waardestijgig va het aadeel is i verhoudig tot de koers va 52 weke gelede e wordt als volgt bereked: Koersredemet = (laatste slotkoers -/- slotkoers 52 weke gelede) / slotkoers 52 weke gelede. 2.8 Aalyse va opties Alex Plus biedt ee aatal fuctioaliteite voor de aalyse va opties. De Optiewijzer: voor het late uitrekee va ee optiestrategie op basis va uw koersverwachtig. Optie grieke: hiermee ziet u va elke optieserie wat de waardes zij va de Grieke. Dit zij belagrijke ratio s voor de waarderig va opties. Payoff aalyse: met deze module kut u zelf ee optiestrategie bouwe e zie wat op expiratie het resultaat is bij verschillede koersuitkomste. Plus BH

16 2.8.1 Optiewijzer Met de Optiewijzer kut u op basis va uw eige koersverwachtig e criteria late berekee met welke optiestrategie u het hoogste redemet behaalt. U voert ekele gegeves i e de Optiewijzer reket gelijk duizede mogelijke optiestrategieë door. Bie ee paar secode krijgt u zo de optiestrategie met het hoogst verwachte redemet. De Optiewijzer bereket het optimale resultaat op basis va realtime koerse e parameters (verwacht divided, volatiliteit, rete) die cotiu door professioals worde bijgehoude. Zo komt het tot de meest auwkeurige schattig va uw resultaat op de eiddatum, voor ee bepaalde koersverwachtig. U kut allee gebruik make va de Optiewijzer als u de hadelsistellig Optiewijzer heeft geactiveerd. Voor meer iformatie gaat u op de klatesite aar Istellige oder het kopje Mij Alex. Als u de hadelsistellig Optiewijzer heeft geactiveerd e Alex Plus opieuw opstart, kut u direct gebruik make va deze fuctioaliteit. Waeer u gebruik wilt make va de Optiewijzer gaat u i het meu aar Aalyse e kiest voor Optiewijzer. Oderstaad vester verschijt op uw scherm. Hoe werkt de Optiewijzer? Kies het fods waar u ee optiestrategie voor wilt uitrekee. Geef uw koersverwachtig op voor dit fods. Geef de datum op waarvoor uw koersverwachtig geldt. Vervolges geeft u aa wat het maximale bedrag is dat u i deze optiestrategie wilt ivestere. Optioeel kut u aageve wat uw maximale verlies mag zij (met 95% betrouwbaarheid). Als u dit veld iet veradert is uw maximale verlies gelijk aa uw ivesterig. De Optiewijzer biedt ook de mogelijkheid ee aatal aavullede selectiecriteria op te geve. Zo kut u bepale welke strategieë de Optiewijzer moet doorrekee. Dit doet u door de geweste strategieë aa of uit te vike. Daaraast kut u ee selectie make va optieseries op basis va hu looptijd. Deze aavullede criteria kut u opgeve via de butto Istellige, rechtsbove i het hoofdscherm va de Optiewijzer. Plus BH

17 Waeer u alle geweste velde heeft igevoerd klikt u op de butto Doorrekee. De Optiewijzer maakt da ee selectie va strategieë die voldoe aa uw criteria. Vervolges zoekt de Optiewijzer beschikbare optieseries. Optimale optiestrategie Na het doorrekee va alle strategieë, worde uiteidelijk maximaal vijf optiestrategieë getood. Deze zij aa de likerkat va uw scherm va bove aar oder geragschikt op basis va het verwachte redemet. Elke strategie bestaat weer uit maximaal 5 versies, die uit verschillede optieseries gevormd worde. De strategie met het hoogst verwachte redemet is stadaard voorgeselecteerd. Hierva ziet u de payoff grafiek e ee schattig va: Het verwachte resultaat Redemet i % Maximaal verlies (met 95% betrouwbaarheid) Daaraast ziet u wat uw totale ivesterig is om deze strategie aa te schaffe. Ee egatief getal beteket dat u bij opeig va de positie geld otvagt. Let op: Het maximale verlies is bie ee 95%-iterval vastgesteld rod de huidige koers va de oderliggede waarde. Dit geeft bie de statistiek ee betrouwbare schattig va het risico dat u loopt met ee bepaalde strategie. Het betreft echter ee schattig e geeft u gee garatie dat het verlies iet groter uit ka valle. Plus BH

18 Payoff grafiek De grafiek die u bij elke optiestrategie krijgt te zie is ee zogeaamde payoff grafiek. I de grafiek ziet u voor elke koersverwachtig het verwachte resultaat op de door u aagegeve datum. Op de horizotale as staat de koers va de oderliggede waarde e op de verticale as het resultaat va de optiestrategie. Waar de grafiek ee groe vlak toot is sprake va ee positief resultaat. Bij ee rood vlak ket de optiestrategie ee egatief resultaat. U kut uit de grafiek precies afleze welk resultaat hoort bij welke koersverwachtig. I de berekeig va het resultaat is meegeome wat u aa premie heeft betaald of otvage e ee beaderig va de trasactiekoste voor het opee va de positie. Het put waar de lij kruist met de horizotale as is het break-eve poit va de strategie. De verticale lij i de grafiek geeft uw koersverwachtig va de oderliggede waarde aa e ee tweede horizotale due zwarte lij laat zie wat het resultaat is bij expiratie va de optie(s). Opgeve order Waeer u ee strategie wilt aaschaffe kut u de (combiatie)order direct plaatse. U klikt op de butto order ilegge. U krijgt ee volledig igevuld orderticket. U geeft akkoord om de order defiitief te plaatse De Optie Grieke Alex Plus geeft u ee overzicht va de Grieke voor elke optieserie. De Grieke zij ratio s, die worde aagegeve met de Griekse letters Delta, Gamma, Vega, Theta e Rho. Met deze ratio s mete optiehade lare de gevoeligheid va ee optieserie, voor factore die va ivloed zij op de optieprijs. De prijs va ee optie wordt o.a. bepaald door: Koers va de oderliggede waarde Beweeglijkheid of volatility va de oderliggede waarde Resterede looptijd va de optie Retevoet Elke Griek correspodeert met ee va deze factore. I de optiehadel spele dit soort ratio s ee belagrijke rol bij de bepalig va het risico va opties. Daaraast is het mogelijk om met behulp va deze ratio s de risico s va ee portefeuille af te dekke. Plus BH

19 U vidt de Optie Grieke via het meu Aalyse. Met de rechtermuiskop kiest u vervolges voor Optie Grieke. Oderstaad vester verschijt op uw scherm. Hoe werke de Optie Grieke? Kies ee fods waar u optieseries voor wilt selectere. U selecteert vervolges welke optieseries u i het overzicht wilt zie. Daarbij kut u kieze voor Meest actieve series e Alle series. Bij Grieke kut u ee keuze make voor de Delta, Gamma, Vega, Theta, Rho of Implied Volatility. De waardes va de gekoze Griek worde i ee grafiek afgezet tege verschillede optieseries i ee bepaalde expiratiemaad. De grafiek geeft stadaard de waardes aa voor zowel de calls als puts i ee bepaalde expiratiemaad. U kut ook kieze voor allee calls of puts. Bij Expiratiedatum kiest u de expiratiedatum va de optieseries (allee voor optieseries die bie ee jaar expirere). Deze keuze heeft allee betrekkig op de optieseries voor de grafiek. Uitleg kolomme Optie Grieke Hieroder vidt u ee bekopte uitleg va de Optie Grieke. Ee uitgebreide uitleg met voorbeelde vidt u i de helpfuctie va Alex Plus. De Rho geeft aa hoe de optiepremie zich zal otwikkele bij ee veraderig va de retestad. De Theta geeft de hoeveelheid waarde aa die i de optiepremie wegvloeit met het voortschrijde va de tijd. De Vega geeft aa hoe de optiepremie zich zal otwikkele bij ee veraderig va de volatiliteit De Gamma geeft aa hoe de Delta zich zal otwikkele bij ee koersveraderig va de oderliggede waarde. De Delta geeft aa hoe de optiepremie zich zal otwikkele bij ee koersveraderig va de oderliggede waarde. De Implied Volatility geeft de beweeglijkheid va de oderliggede waarde die i ee optieprijs verwerkt is, uitgedrukt als stadaarddeviatie, i procete va de koers. Plus BH

20 2.8.3 Payoff aalyse Met behulp va de Payoff aalyse kut u zelf ee optiestrategie samestelle e grafisch zie wat het resultaat is op expiratie bij verschillede koersuitkomste. De optiestrategie ka bestaa uit de oderliggede waarde (aadele) e uit ee of meerdere optieseries met dezelfde expiratiedatum. U vidt de Payoff aalyse via het meu Aalyse. Met de rechtermuiskop kiest u vervolges voor Payoff aalyse. Oderstaad vester verschijt op uw scherm. Hoe werkt de payoff aalyse? Kies ee fods waar u ee optiestrategie voor wilt samestelle. Bij Optieserie geeft u aa op welke expiratiedatum de optieseries aflope I de kolom Fods kut u ee keuze make uit welke optieseries de strategie gevormd moet worde. Dit doet u door te klikke op het vergrootglas aa het begi va de regel, vervolges selecteert u ee optieserie. Na selectie va de serie ziet u dat deze i het overzicht is opgeome. Bij aadeleopties staat de oderliggede waarde (aadele) va het fods op de boveste regel. Het aatal staat stadaard op 0 waardoor de aadele iet automatisch zij opgeome i de optiestrategie. Bij de geselecteerde optieseries staat het aatal stadaard op 1. Beide getalle kut i de kolom Aatal aapasse. U kut de geselecteerde series ook aa- of uitvike. U ziet da gelijk wat het effect is op de Payoff grafiek. I de kolom Aatal kut u aageve uit hoeveel cotracte (aadele) elk deel va de strategie moet bestaa. Daaraast bepaalt u hier voor elke optieserie of het gaat om ee log- of shortpositie. I de kolom Prijssoort kut u kieze voor bied/laat of eige prijs. Kiest u voor bied/laat, da wordt er voor de aaschaf va de optiestrategie gereked met de actuele bied- e laatkoerse. Waeer u kiest voor aaschafprijs, da kut u i de kolom Aaschafprijs zelf bepale tege welke koers u de optie series/aadele koopt of verkoopt(schrijve). I de kolom Aaschafprijs bepaalt u tege welke koers u ee bepaalde optieserie/aadeel koopt of verkoopt (schrijve). Plus BH

21 Grafiek De grafiek die u bij elke optiestrategie krijgt te zie is ee zogeaamde payoff grafiek. I de grafiek ziet u voor elke koersuitkomst het verwachte resultaat op de expiratiedatum. Op de horizotale as staat de koers va de oderliggede waarde e op de verticale as het resultaat va de optiestrategie. Waar de grafiek ee groe vlak toot is sprake va ee positief resultaat. Bij ee rood vlak ket de optiestrategie ee egatief resultaat. U kut uit de grafiek precies afleze welk resultaat hoort bij welke koersuitkomst. 2.9 Portefeuille-overzicht I het meu Rekeig oder het item Portefeuille-overzicht vidt u uw portefeuille-overzicht. Rechtsbove i het scherm ziet u het icoo. Voeg met het icoo bijvoorbeeld de kolomme Historische aakoopkoers e Ogerealiseerde resultaat aa uw portefeuille-overzicht toe. U kut de kolomme ook weer uit uw portefeuille-overzicht verwijdere. De fiaciële positie va uw portefeuille wordt cotiu realtime bereked op basis va streamig koerse. Als de samestellig va uw portefeuille wijzigt, bijvoorbeeld als er ee order is uitgevoerd, worde deze wijzigige direct i uw portefeuille verwerkt zoder dat u steeds op bijwerke hoeft te klikke. Ook uw vrije bestedigsruimte wordt opieuw bereked als er ee mutatie is i de samestellig va uw portefeuille. Klik op het icoo om uw vrije bestedigsruimte tussetijds te berekee. Wilt u wete hoe ee bepaalde positie i uw portefeuille is opgebouwd? Selecteer da ee positie i uw portefeuilleoverzicht e klik via de rechtermuiskop op Positie-opbouw. U ziet da precies welke trasacties u heeft gedaa i het betreffede fods. Plus BH

22 Alle details va ee bepaalde trasactie kut u vervolges zie door dubbel te klikke op ee tras actieregel Rekeigoverzicht I het meu Rekeig oder het item Rekeigoverzicht vidt u alle relevate gegeves va uw euro- e dollarrekeig. U ziet i éé oogopslag welke trasacties u de afgelope maad heeft gedaa. Selecteer liksbove welke trasacties u wilt bekijke. U kut kieze voor alle trasacties i ee bepaalde periode, bepaalde trasactieummers of alle trasacties i ee bepaald fods. Als u vervolges dubbelklikt op ee trasactieregel, ziet u de gedetailleerde gegeves va die specifieke trasactie Orderticket Selecteer ee fods e klik op de rechtermuiskop om het meu waarmee u het orderticket opet, op te roepe. Het orderticket wordt ook geoped als u dubbelklikt op ee fods. Plus BH

23 Het orderticket is verdeeld i verschillede tabblade: Tabblad Effecte Via dit tabblad plaatst u aa- e verkooporders va aadele. Liksbove ziet u de vraag e het aabod i de diepte va het boek. Bij elke regel staat aagegeve uit hoeveel verschillede orders de betreffede regel uit het orderboek is opgebouwd. U ziet bijvoorbeeld dat er vijf kopers zij op ee prijs va 32,73 voor i totaal stuks. Liksoder ziet u ee overzicht va de meest recete trasacties die op de beurs i dat fods hebbe plaatsgevode. Rechtsbove ziet u de relevate koersiformatie va het fods. Rechtsoder i het orderticket kut u uw order opgeve. U kut het orderaatal opgeve door met het toetsebord het geweste aatal i te voere, maar u kut ook ee orderaatal selectere uit het lijstje met veelgebruikte orderaatalle. Bij het opee va ee orderticket wordt het aatal-veld automatisch gevuld met het stadaard aatal dat u zelf kut istelle. Het limietveld wordt stadaard gevuld met de laatste koers. Wilt u ee adere limiet aa uw order mee geve, klik da de geweste prijs aa. Als u, waar da ook i het orderticket, ee koers aaklikt, da wordt het limietveld gevuld met die prijs. Tabblad Opties Hier kut u orders plaatse voor call- of putopties. Liksbove staat de aam va het fods e kut u evetueel ee ader fods kieze. Daaroder kiest u het type optie (call of put), de maad e het jaar e ee bepaalde uitoefeprijs. Wilt u i éé oogopslag zie welke optieseries er voor ee bepaald fods zij, klik da op de butto. Rechtsbove ziet u de bijbehorede koersiformatie va de door u geselecteerde optieserie e rechts oder i het orderticket plaatst u uw order. Tabblad Combiatieorder Via dit tabblad plaatst u ee combiatieorder voor opties. Liksbove staat de aam va het fods e kut u evetueel ee ader fods kieze. Daaroder kut u beide optieseries ivoere. Vervolges verschijt rechts de bijbehorede koersiformatie. Liksoder kut u ook beide type optieseries selectere of allee de maad, het jaar of de uitoefeprijs va de geselecteerde serie(s) wijzige Orderoverzicht Het orderoverzicht vidt u oder het meu Rekeig. I het orderoverzicht wordt de status weergegeve va al uw orders. Statuswijzigige worde streamig e realtime weergegeve. Om het statusverloop va uw order te bekijke, selecteert u de order i het orderoverzicht e klikt u vervolges via de rechtermuiskop op Orderiformatie. U ziet precies waeer e op welk tijdstip u de order heeft geplaatst e waeer deze is uitgevoerd. Wilt u ee order aulere, da klikt u op het kruisje dat voor de betreffede order staat. Plus BH

24 Wilt u uw orders i éé keer aulere, klik da op de butto. U vidt deze kop ook i het hoofdscherm. Ook voor dit overzicht geldt dat u zelf kut bepale welke kolomme e welk lettertype of welke letter -grootte getood moete worde Coditioele order Bij Alex kut u uw posities op ee slimme maier bewake. U bepaalt de codities voor aa- e verkoop va uw aadele, opties e/of futures e Alex houdt ze voor u i de gate. Op het momet dat aa uw coditie wordt voldaa, stuurt Alex uw order aar de beurs. Zo kut u bijvoorbeeld stop-loss orders op opties e futures ilegge, maar u heeft oeidig veel mogelijkhede. Alex Plus biedt de volgede coditioele ordersoorte aa op alle beurze: Koerslimiet: Bij ee koerslimiet houdt Alex voor u i de gate of de koers va ee bepaalde idex, fods, optie- of futureserie het door u igestelde prijsiveau (stopprijs) bereikt. Koerslimiet koerslimiet verkoop Trailig-stop: Bij ee trailig-stop zet u de stopprijs op ee vast aatal pute of ee bepaald percetage oder de hoogste of bove de laagste koers. De stopprijs schuift mee met de koers. Alex houdt voor u i de gate of de stopprijs wordt doorbroke. Trailig-stop verkoop trailig-stop limiet Bracket-limiet: Bij ee bracket-limiet stelt u ee bove- e odergres i. Ee bracket-limiet is otwikkeld om de wist op uw positie tijdig te verzilvere of uw verlies op tijd af te kappe. Alex houdt voor u i de gate of de koers buite de door u igestelde badbreedte komt. Bracket-limiet limiet bovegres limiet odergres verkoop Cumulatief volume: u kiest voor deze coditie als u ee koop- of verkoopopdracht wilt plaatse op het momet dat het cumulatief volume (volume dat is verhadeld sids de opeig) ee bepaald iveau heeft bereikt. U kut allee coditioele orders ilegge als u de hadelsistellig Coditioele orders heeft geactiveerd. Voor meer iformatie gaat u op de klatesite aar Istellige oder het kopje Mij Alex. Als u de hadelsistellig Coditioele orders heeft geactiveerd e Alex Plus opieuw opstart, kut u direct gebruik make va deze fuctioaliteit Ilegge va ee coditioele order U kut op de volgede maiere ee coditioele order ilegge: U gaat aar het meu Rekeig e kiest voor Nieuwe coditioele order. Via de rechtermuiskop (waeer u op ee fodsregel staat) kut u het vester Coditioele order opee. Plus BH

25 Oderstaad vester verschijt op uw scherm. Coditie toevoege Selecteer de coditie u die u wilt toevoege, bijvoorbeeld Koerslimiet e sleep deze aar de rechter zijde (drag-ad-drop) of dubbelklik op de coditie. I de rechterzijde va het scherm stelt u de voorwaarde va de coditioele order i. Bij alle rood oderstreepte woorde geeft u uw keuze aa. Als u meerdere codities wilt istelle da herhaalt u bovestaade voor iedere coditie. U kut zoveel codities ivoere als u zelf wilt. Als u meerdere codities opgeeft, kut u bovedie bepaalde codities aa elkaar koppele. Dit doet u door op het cijfer vóór de coditie te gaa staa e deze aar de adere coditie te slepe. Deze codities worde da aa elkaar gekoppeld. Dit ziet u direct i de ummerig. De codities die aa elkaar zij gekoppeld, hebbe bijvoorbeeld ummer 1.1 e 1.2. Dit kut u oeidig vaak herhale. U kut zoveel sub codities make als u zelf wilt. Meer uitleg hierover vidt u i de helpfuctie va Alex Plus. Order toevoege Als u uw coditie heeft igesteld, voegt u i het oderste deel va het scherm ee order toe. Selecteer order e sleep deze aar de rechterzijde (drag-ad-drop) of dubbelklik op order Aa de rechterzijde ziet u vervolges het rood oderstreepte woord <order>. Als u hier op klikt, verschijt het orderscherm. U voert hier op de gebruikelijke wijze de door u geweste order i. Waarschuwigsbericht per Wilt u ee otvage op het momet dat de door u igestelde coditie is bereikt? Selecteer da e sleep deze aar de rechterzijde (drag-ad-drop) of dubbelklik op . Plaatse va de coditioele order Als u de coditie e opdracht heeft igevoerd, doet u het volgede: Klik rechtsoder op de butto Plaats coditioele order. U bevestigt de vraag: Weet u zeker dat u deze coditioele order wilt plaatse?. U krijgt vervolges het orderummer va uw coditioele order te zie. Vaaf dat momet wordt uw coditioele order bewaakt. Plus BH

26 Voorbeeld trailig-stop Graag legge we het ilegge va ee coditioele order uit aa de had va de trailig-stop. Stel, u heeft aadele gekocht e u staat al op ee behoorlijke wist. De koers va het aadeel blijft gestaag oplope e u wilt deze positie zo lag mogelijk aahoude. Uw strategie is: Cut your losses ad let your profits ru. U wilt uw aadele daarom pas verkope als de koers gaat dale. I dit geval kut ee trailigstop ilegge. De trailig-stop zet de stopprijs op ee vast aatal pute of percetage oder de actuele koers. Als de koers stijgt, da schuift de stopprijs mee. Als de koers daalt, da blijft de stopprijs gelijk. Zodra de stopprijs wordt bereikt, stuurt het systeem automatisch de door u opgegeve order aar de beurs. Voorbeeld 1 Stel, u heeft 350 aadele Radstad i uw portefeuille. De actuele koers is 39,00. Uw positie staat op wist. U verwacht dat de koers og verder zal stijge, maar u wilt ook uw wist bescherme. U legt daarom ee trailig-stop i met ee bedrag va bijvoorbeeld 2,50 oder de hoogste koers. De stopprijs wordt vastgezet op 36,50 ( 39,00 mius 2,50). De koers va Radstad loopt gestaag op aar 42,70. De stopprijs loopt mee aar 40,20. De koers begit vervolges te dale, maar de stopprijs blijft op 40,20 staa. Zodra de koers va Radstad oder de 40,20 komt, wordt uw verkooporder bestes aar de beurs gestuurd Ordermadje Wilt u alvast wat orders klaarzette, maar og eve wachte met het versture va deze orders aar de beurs? Dat ka met het Ordermadje. I Alex Plus kut u éé of meerdere ordermadjes klaarzette. Met éé druk op de kop worde alle orders i het ordermadje direct achter elkaar aar de beurs gestuurd. U kut allee gebruikmake va het ordermadje als u de hadelsistellig Ordermadje heeft geactiveerd. Om de hadelsistellig te activere gaat u op de klatesite aar Istellige oder het kopje Mij Alex. Als u de hadelsistellig Ordermadje heeft geactiveerd e Alex Plus opieuw opstart, kut u direct gebruikmake va deze fuctioaliteit Orders toevoege aa ee ordermadjes Via de rechtermuiskop (waeer u op ee fodsregel staat) kut u de optie Voeg toe aa order madje selectere. Via het speciale orderticket dat da verschijt, voegt u ee order aa ee ordermadje toe. Rechtsoder i het orderticket kut u aageve i welk ordermadje u de order wilt klaarzette. Stadaard is er al ee ordermadje aagemaakt met de aam Mij ordermadje. Plus BH

27 Verschillede ordermadjes U kut verschillede ordermadjes klaarzette. Stel, u wacht op belagrijke macrocijfers uit de VS. Als de cijfers gustig zij, da wilt u ekele kooporders plaatse (die stopt u da i uw ordermadje Goed ieuws ). Als de cijfers tegevalle, da wilt u ekele verkooporders plaatse (die stopt u da i uw ordermadje Slecht ieuws ). U maakt ee ieuw ordermadje aa door de aam va het ordermadje i het orderticket te wijzige Orders uit ee ordermadje versture aar de beurs Vauit het vester Ordermadjes kut u razedsel de orders i uw ordermadje aar de beurs sture. U gaat hiervoor als volgt te werk. U opet het vester Ordermadjes (via het meu Rekeig Ordermadjes) U selecteert i het dropdowmeu het geweste ordermadje e u krijgt het overzicht te zie met alle orders die i dat betreffede ordermadje zitte. Als u alle orders uit het ordermadje aar de beurs wilt sture, da klikt u op de kop ( Stuur de orders i het geselecteerde ordermadje aar de beurs ). U kut er ook voor kieze om de orders éé voor éé aar de beurs te sture. Dit kut u doe door op het kopje voor de betreffede order regel te klikke. I het bevestigigsscherm klikt u op Ja. De orders worde u éé voor éé gefiatteerd e aar de beurs gestuurd. Vervolges ziet u ee vester met de voortgag va de fiatterig va de orders e het versture va de orders aar de beurs. Als u de verwerkig va de orders wilt oderbreke, klik da op Aulere. Let op: Als ee order iet gefiatteerd ka worde, da gaat het systeem door met het fiattere va de volgede order. Het is dus mogelijk dat iet alle orders i het ordermadje daadwerkelijk aar de beurs zij gestuurd. Wij rade u aa om de status va de orders te cotrolere. Het orderoverzicht kut u opvrage via het meu Rekeig Orderoverzicht. Plus BH

28 2.15 Nieuwsoverzicht Oder het meu Nieuws kut u ee compleet ieuwsoverzicht opvrage met alle headlies. Dubbelklik op de betreffede headlie als u het hele bericht wilt leze. I alle overzichtsvesters, zoals koerslijste of uw portefeuille-overzicht, verschijt i de eerste kolom ee ieuwsicootje als er over dat fods vadaag ieuws is. Als u dubbelklikt op het ieuwsicootje, da krijgt u alle recete ieuwsberichte va dat fods te zie Nieuwsarchief Oder het meu Nieuws kut u ook het ieuwsarchief opvrage. I oderstaad voorbeeld zoekt u bijvoorbeeld op zoektekst overame e fods Getroics. Ook de periode kut u ivulle. Plus BH

29 2.17 Geavaceerde mogelijkhede I het meu Extra vidt u het meu-item Istellige. Met deze fuctie kut u oder adere: Het gebruikte lettertype e de lettertypegrootte i Alex Plus aapasse. De kleureistellige va alle koerslijste e grafieke aapasse aa uw eige wese. Bovedie kut u kieze uit ee aatal door Alex voorgedefiieerde kleursets. De weergave va de diepte va het boek grafiek istelle volges uw eige wese. De stadaardwaarde va het orderticket istelle, zodat uw orderticket helemaal is igevuld zodra u ee order plaatst. Zo kut u bijvoorbeeld het stadaard orderaatal wijzige. Als u het orderticket opet, wordt altijd het door u igevoerde aatal igevuld. Plus BH

30 3 TECHNISCHE ANALYSE STANDAARD EN TA-MODULE Met Alex Plus beschikt u stadaard over ee aatal techische aalyse mogelijkhede. Wilt u ook profitere va de zeer uitgebreide TA-module? Sluit da voor 19,50 per maad ee aavulled aboemet af. I oderstaade tabel ziet u precies over welke mogelijkhede u stadaard beschikt e welke extra tools u krijgt als u de TA-module afeemt. I de hoofdstukke 4 tot e met 9 leest u wat u allemaal kut doe met deze tools. Techische aalyse mogelijkhede Stadaard TA-module Itraday grafiek 3 3 Koershistoriegrafiek 3 3 Diepte va het boek grafiek 3 3 Poit-ad-Figure grafiek 3 Techische aalyse grafiek 1 miuut iterval 3 5 miute iterval 3 10 miute iterval 3 15 miute iterval 3 Uur iterval 3 Dag iterval 3 3 Week iterval 3 3 Maad iterval 3 3 Iterval kieze 3 3 Tekeobjecte Tredlij 3 3 Horizotale lij 3 3 Verticale lij 3 3 Tekst 3 3 Rechthoek 3 Ellips 3 Cirkelsegmet 3 Pijl 3 Cycluslij 3 Fiboacci iveaus 3 Fiboacci retracemets 3 Fiboacci cyclus 3 Speedlies 3 Paralelle lije 3 Regressielije 3 Eevoudige idicatore Bolliger Bads 3 3 Directioal Movemet Idicator 3 3 MACD 3 3 Movig Average 3 3 Movig Average (dual) 3 3 O Balace Volume 3 3 Rate of Chage / Mometum 3 3 Relative Stregth Idex 3 3 Stochastic %K%D 3 3 Volume 3 3 Plus BH

31 Techische aalyse mogelijkhede Stadaard TA-module Complexe idicatore A/D Osc. (zoder volume) 3 Accumulatio Swig Idex 3 Accumulatio/Distributio 3 Average Directioal Movemet 3 Average True Rage 3 Beta 3 Cadlestick formatio marker 3 Commodity Cycle Idex 3 Koersgrafiek 3 Koersgrafiek (i ieuwe sectie) 3 MACD (differetial) 3 Moey Flow Idex 3 Movig Average (differetial) 3 Movig Regressio Idicator 3 Movig Stop-loss 3 Parabolic SA 3 Performace Idicator 3 Pivot Poits 3 Price Oscillator 3 Relative Stregth 3 Swig Idex 3 Trade Idicator 3 Tradig Simulatie Vermogesgroei 3 TRIX 3 Volatility 3 Volume accumulator 3 Williams %R Oscillator 3 Zelf idicatore make i excel 3 Extra idicatore dowloade 3 Uw eige idicatore bouwe (idicator builder) 3 Aa- e verkoopsigale bewake 3 Idicatorparameters optimalisere 3 Tradigsimulatie 3 Techisch filter 3 Limietbewakig 3 Plus BH

32 4 WERKEN MET TECHNISCHE ANALYSE GRAFIEKEN I Alex Plus kome drie verschillede type grafieke voor: Koershistorie- e itradaygrafieke Deze grafieke late zich kemerke door de eevoud e laagdrempeligheid i gebruik. Daar tegeover staat dat er verder gee extra toegevoegde fuctioaliteit voor dit grafiektype is geïmplemeteerd (zie hoofdstuk 2.4). De koershistoriegrafiek geeft het historische verloop va ee fods weer door de slotkoerse va iedere dag met elkaar te verbide. Deze koershistoriegrafiek is ee zwaar versimpelde versie va de techische aalyse grafiek die i deze hadleidig uitgebreid aa de orde zal kome. I tegestellig tot de koershistoriegrafiek geeft de itradaygrafiek het zogeaamde tick-by-tick verloop a de opeig va de huidige beursdag weer. Poit-ad-Figure grafieke Dit is ee speciaal type grafiek dat het koersverloop va ee fods met ee x e o teket. Ee stijgede tred wordt aagegeve met ee x e ee dalede tred met ee o. Meer hierover leest u i hoofdstuk 9. Techische aalyse grafieke (hiera: TA-grafieke) De TA-grafieke i Alex Plus hebbe veel mogelijkhede. Welke mogelijkhede dat zij e hoe u hiermee kut werke, leest u i de volgede hoofdstukke. 4.1 Het koers- e lijtype va de TA-grafiek Als u ee TA-grafiek opvraagt, moet u eerst het geweste koerstype kieze. Dit koerstype wordt ook wel de iterval va de grafiek geoemd. De iterval va ee TA-grafiek is de periode waarover de opeigskoers, de hoogste koers, de laagste koers e de slotkoers wordt bepaald. Zo zal ee daggrafiek voor iedere dag de opeigskoers om 9.00 uur, de hoogste e de laagste koers va de dag e de slotkoers om uur weer geve. Ee weekgrafiek geeft op zij beurt de opeigskoers va iedere maadag, de hoogste e de laagste koers va de week e de slotkoers op vrijdag aa. E ee vijf miute itradaygrafiek geeft de opeigskoers, de hoogste e de laagste koers e de slotkoers va iedere vijf miute apart aa. Stadaard kut u dag-, week- e maadgrafieke bekijke. Wilt u ook TA-grafieke op basis va itradaykoerse kue opvrage? Neem da ee aavulled aboemet op de TA-module (zie hoofdstuk 3). Iedere iterval geeft de koersiformatie i zogeaamde bars weer. Zo geeft ee daggrafiek éé bar per dag aa e ee uurgrafiek ege bars per dag. Alhoewel iedere bar de opeigskoers, de hoogste koers, de laagste koers é de slotkoers ka weergeve, bepaalt het gekoze lijtype welke va deze gegeves werkelijk getood zulle worde. Het lijtype va uw keuze selecteert u via de kop i oderstaade werkbalk. De TA-grafieke staa stadaard i het lijtype slot. Hierdoor zal de TA-grafiek allee de slotkoers va iedere iterval weergeve e met elkaar verbide. Met het lijtype cadlestick is de meeste iformatie zichtbaar. Plus BH

33 4.2 De oderdele va de TA-grafiek Voor het begrip e het overzicht worde de verschillede oderdele va de TA-grafiek hieroder beschreve. A. Titelbalk I deze balk worde de fodsaam e het koerstype (i dit geval dagkoerse) weergegeve. B. Koersregel bove de grafiek Deze regel geeft koersiformatie voor de geselecteerde bar aa. C. Zoombalk Via deze balk heeft u ee heel arseaal aa zoom-, pa- e scrollmogelijkhede tot uw beschikkig. I hoofdstuk 4.3 lichte wij deze balk verder toe. D. Secties Ee TA-grafiek bestaat uit miimaal éé sectie. Iedere sectie ka éé of meerdere idicatore bevatte. De koers va ee fods wordt ook als ee idicator gezie. E. Pop-up meu Dit meu wordt geactiveerd met behulp va de rechtermuiskop e geeft toegag tot ageoeg alle fucties va de TA-grafiek. F. Tekeobjecte I iedere sectie kue diverse tekeobjecte worde geteked. U leest hierover meer i hoofdstuk 5. G. Idicatore Uiteraard kue er ook vele idicatore aa de TA-grafiek worde toegevoegd. U leest hierover meer i hoofdstuk 6. Plus BH

34 4.3 Zoome, pae e schale Er zij allerlei maiere om de horizotale e de verticale schaal va ee TA-grafiek aa te passe. U kut zelf de maier kieze die op dat momet voor u het hadigst werkt. Methode 1: via het pop-up meu Via het zoommeu i het pop-up meu kiest u de hoeveelheid weer te geve koerse. Afhakelijk va het gekoze koerstype zij de te kieze periodes lager of juist korter. Kies voor maximaal om i éé keer alle beschikbare koershistorie te late weergeve. Met de optie periode ka ee exacte periode igegeve worde, waari vervolges igezoomd zal worde. Bijvoorbeeld: 12/05/96 t/m 21/08/97. De TA-grafiek othoudt alle i- e uitzoomacties. Gebruik de optie Terug om terug te zoome. Methode 2: via de zoombalk Verder vidt u liksoder de TA-grafiek ee schuifbalk met daaraast ee aatal kopjes (zie figuur hier oder). Ook hiermee kut u op verschillede maiere de horizotale schaal aapasse. Met de schuifbalk kut u de grafiek door de tijd verschuive, zoder dat het aatal weergegeve bars veradert. Dit wordt ook wel pae geoemd. Het kopje is ee selmeu voor het kieze va de periode die wordt weergegeve. Als u hier ee adere periode kiest da veradert de eiddatum iet. Er komt of gaat dus historie aa de likerkat bij of af. Met de kopjes daaraast kut u stapsgewijs i- e uitzoome. Ook hierbij geldt dat de eiddatum hetzelfde blijft. U kut hiervoor ook de + - e de - -toets gebruike. De kop is ee selkop voor maximaal uitzoome. Alle beschikbare koerse worde da getood. De kop is ee seltoets voor het verschuive va de grafiek aar de huidige tijd, dat wil zegge dat de actuele koers i beeld komt. Waeer u bijvoorbeeld met de schuifbalk aar liks beweegt, staat de actuele koers iet meer i beeld. Met deze kop sprigt de schuifbalk als het ware direct helemaal aar rechts, waar de meest recete koers staat. De kop daaraast is voor het teruggaa aar de vorige weergegeve periode. Hadig als u igezoomd heeft op ee detail e sel weer terug wilt aar de vorige periode. Plus BH

35 Methode 3: met de muis i de grafiek Er is ook ee erg hadige truc om heel sel op ee willekeurige periode i te zoome. Stel de situatie zoals weergegeve i de figuur hieroder voor. Stel u dat u wilt izoome op de periode vaaf begi juli tot begi augustus. Dit ka heel goed worde bereikt door, zoals i methode 1 is beschreve, via het popup meu de zoomoptie Periode te selectere e de desbetreffede data i te voere. Maar het ka ook seller door oderstaade stappe te doorlope. Klik met de likermuiskop op de begiperiode waarop u wilt izoome (bijvoorbeeld begi juli) e houd de likermuiskop igedrukt. Hierdoor verschijt i de grafiek ee kruisdraad. Liksbove i de statusregel wordt ook weergegeve welke datum geselecteerd is. Met behulp va deze kruisdraad ka de geweste begidatum precies worde geselecteerd. Druk op de Shift -toets op het toetsebord e houd deze same met de likermuiskop igedrukt. Sleep u met de muis aar de eidperiode, waarop u wilt izoome. U ziet hoe de statusbalk va datum veradert terwijl de muis aar ee adere plek wordt gesleept. Gebruik dit om de precieze eiddatum te bepale. Laat u de muiskop (e de Shift -toets) los e zie hoe de grafiek op deze periode izoomt. Methode 4: met de muis op de schaalverdelig Het is ook og mogelijk om met de muis de tijdschaal te verslepe. Afhakelijk va het gebied dat versleept wordt, heeft dit ee verschilled effect. Uiterst liks slepe (zie het hadje liks): allee de begidatum wordt aagepast. Uiterst rechts slepe (zie het hadje rechts): allee de eiddatum wordt aagepast. I het middegebied slepe (zie het hadje i het midde): de grafiek wordt verschove (gepad) e het aatal zichtbare bars blijft gelijk. Plus BH

36 De hiervoor geoemde methode hebbe allemaal betrekkig op de horizotale schaal. Let hierbij op de vorm va de cursor, omdat deze altijd de mogelijke actie aageeft. Er is ook ee aatal fucties om de verticale schaal direct te beïvloede. Soms is het hadig om wat extra marge i de verticale schaal te creëre om bijvoorbeeld ee steulij te trekke. Dit gaat het gemakkelijkst door de muis op de verticale schaal i te drukke e te verslepe. Afhakelijk va het gebied dat u versleept, heeft dit ee verschilled effect: Bove slepe (zie hadje): allee de bovemarge wordt aagepast. Oder slepe (zie hadje): allee de beedemarge wordt aagepast. Om de verticale ruimte automatisch te late bepale, kut u de kop i de zoombalk gebruike. 4.4 De koersliiaal gebruike De koersregel bove de grafiek geeft de prijsiformatie voor de geselecteerde bar aa. De prijsiformatie per bar is de opeigs- e slotkoers e de hoogste e de laagste koers va die bar. Daaraast is het bijbehorede volume va de bar ook te zie. Door op ee adere bar te klikke, wordt deze geselecteerd e kut u de waarde i de koersregel afleze. Door de koersliiaal te activere, verschijt er ee verticale lij op de geselecteerde bar. Hierdoor is het direct duidelijk welke bar geselecteerd is. Er zij verschillede maiere om de koersliiaal te activere. Methode 1: via de toetsecombiatie ctrl + R Methode 2: via de istelligekop ( ) rechtsbove de grafiek Druk deze kop i e vik i het volgede scherm de optie koersliiaal weergeve aa. Methode 3: via het pop-up meu va de TA-grafiek Klik met de rechtermuiskop op de TA-grafiek e selecteer Koersliiaal Koersliiaal weergeve. Plus BH

37 Zoals i het meu Koersliiaal (zie methode 3 e figuur hieroder) te zie is, kut u de koersliiaal via diverse toetse op het toetsebord verplaatse e late versprige. Probeert u deze fucties allemaal eve uit om te begrijpe wat ze doe. 4.5 De algemee istellige va de TA-grafiek wijzige Er zij vele istellige mogelijk voor de idicatore e tekeobjecte die aa ee TA-grafiek toegevoegd kue worde. Hierover later meer. Maar er is ook ee aatal algemee grafiekistellige die op de hele grafiek va toepassig zij. Dek hierbij aa de achtergrodkleur, rastertype ezovoorts. Deze istellige roept u op via de bekede istelligekop ( ) rechtsbove de TA-grafiek. Kleurverloop Hiermee ka de achtergrodkleur va de hele grafiek worde igesteld. Houdt u er rekeig mee dat de achtergrodkleur automatisch verloopt waeer de tweede kleur iet gelijk is aa de eerste. Bovedie geldt de gekoze kleur voor alle secties va de grafiek. Het is da ook iet mogelijk om de kleur va de ee sectie aders te late zij da ee adere sectie. Raster De kleur va het raster wordt aa de had va de achtergrodkleur automatisch gekoze e is iet hadmatig i te stelle. Plus BH

38 Grafiek verieuwe Hier kut u kieze hoe vaak de grafiek zich moet ververse. Iedere keer dat de grafiek zich verieuwt, wordt iet allee de koers i de grafiek bijgewerkt, maar ook alle idicatore worde opieuw bereked. Ee te kleie ververstijd ka hierdoor bij TA-grafieke met meerdere idicatore de pc vertrage of extra belaste. Daaretege zal bij ee te groot verversiterval de koers i de grafiek iet direct overeekome met de werkelijke koers. Algemee Hier kut u de koersliiaal, de koersregel bove de grafiek e de zoombalk oder de grafiek aa- e uit zette. Door de regel bove de grafiek e/of de zoombalk uit te schakele, kut u de effectieve ruimte voor de grafiek vergrote. Dit is vooral hadig als u meerdere grafieke op het werkblad wilt hebbe. Deze istellige kue uiteraard bewaard worde. U leest hierover meer i hoofdstuk 7. Plus BH

39 5 WERKEN MET TEKENOBJECTEN Het is mogelijk om allerlei tekeobjecte i de TA-grafiek te tekee. Dit kue objecte zij die voor de techische aalyse worde gebruikt (bijvoorbeeld tredlije, Fiboacci lije, ezovoorts) e objecte om iets i de TA-grafiek te markere of aa te wijze (bijvoorbeeld tekstvelde, pijle, cirkels ezovoorts). De verschillede tekeobjecte zij via de kop i oderstaade werkbalk te selectere. De tredlij, horizotale lij, verticale lij e tekst zij tekeobjecte die stadaard i Alex Plus zitte. De overige tekeobjecte kut u allee gebruike als u ee aboemet heeft op de extra TA-module. Tredlij Hiermee trekt u schuilopede lije die u kut gebruike voor het bepale va steu- e weerstadiveaus. Horizotale e verticale lij Hetzelfde als tredlij, maar deze lije kue allee horizotaal of verticaal worde getrokke. Tekst Hiermee ka ee vrije tekst i de grafiek worde gezet. Dit tekstveld ka ook uit meerdere regels bestaa, waarbij het ook mogelijk is om allee de eerste regel weer te geve. Rechthoek, ellips e cirkelsegmet Hiermee kut u belagrijke koerspatroe (bijvoorbeeld toppe e bodems) i de grafiek markere zodat deze beter opvalle. Pijl Deze pijle kue alle kate opwijze. Hierdoor kue ze gebruikt worde om bijvoorbeeld ee koop- of verkoopput i de grafiek aa te geve. Cycluslij Ee cycluslij verdeelt de grafiek i gelijke tijdssegmete. Dit is met ame hadig als u ee terugkerede stijgigsof daligscyclus wilt vide bij, het woord zegt het al, de cyclische fodse. Fiboacci iveaus Deze worde gebruikt om Fiboacci retracemet levels te bepale. Bij het tekee erva moet u ee belagrijke bodem e top aageve. Fiboacci cyclus Deze lije hebbe ee oderlige afstad gelijk aa de Fiboacci reeks. Fiboacci retracemets Met behulp va deze lije kut u belagrijke omkeerpute sigalere. Speedlies Ee adere methode om retracemet levels bie ee tred te bepale. Plus BH

40 Parallelle lije De parallelle lij teket twee aa elkaar evewijdige tredlije. Met dit tekeobject teket u ee tred kaaal. Regressielij Dit is ee bijzodere lij, die eigelijk iet getrokke maar bereked wordt door lieaire regressie. De richtig va de lij over de getrokke periode geeft ee beeld over de richtig e de kracht va de tred over die periode. Aawijsmodus Alhoewel deze modus i de lijst va tekeobjecte staat, is het gee tekeobject. De aawijsmodus is bedoeld om ieder tekeobject of idicator te kue selectere. Hierover leest u meer i de volgede hoofdstukke. 5.1 Nieuw tekeobject tekee Als u ee tekeobject wilt tekee, selecteert u als eerste uiteraard het juiste tekeobject. Dat ka via de kop i de werkbalk (zie hoofdstuk 4.2), maar ook via het meu Tekee va het pop-up meu va de TA-grafiek. Bij het tekee va de meeste tekeobjecte moet u ee begi- e ee eidput aageve. Als er bijvoorbeeld ee tredlij getrokke gaat worde, doet u dat als volgt: Klik eerst het begiput aa. Houd de muiskop igedrukt. Beweeg de cursor aar het eidput. Laat de muiskop los om de tredlij te tekee. Dit geldt voor alle tekeobjecte behalve het tekst-, pijl- e Fiboacci cyclusobject. Bij deze objecte is slechts het aaklikke va éé put i de grafiek voldoede om het object te plaatse. Teket u Fiboacci iveaus e speedlies, da moet u als start- e eidput ee belagrijke bodem e top (of adersom) aageve. Teket u ee regressielij, geeft u da ee bepaalde periode als start- e eidput i de grafiek aa. Hiera zal de regressielij zichzelf op de juiste plek i de TA-grafiek positioere. Stadaard wordt de aawijsmodus direct a het tekee va ee tekeobject weer geactiveerd. Via het meu Tekee (bereikbaar via het pop-up meu va de TA-grafiek) kut u er echter voor kieze om iet automatisch aar de aawijsmodus terug te gaa. Hierdoor kut u bijvoorbeeld meerdere tredlije achter elkaar tekee zoder steeds het tekeobject te moete selectere. 5.2 Bestaade tekeobjecte bewerke Nadat ee tekeobject geteked is, kut u deze verplaatse, opmake e verwijdere. Maar wat er met ee bestaad tekeobject ook gebeure moet, het eerste wat altijd gedaa moet worde is dat object selectere. Plus BH

41 5.2.1 Ee tekeobject selectere Er zij twee methode om ee object te selectere: 1. Alle type tekeobjecte selectere (stadaard) U kut alle type tekeobjecte selectere als de aawijsmodus geactiveerd is. De aawijsmodus is via de desbetreffede kop i de werkbalk (zie begi va dit hoofdstuk), of via de rechtermuiskop, meu Tekee Aawijsmodus, te activere. Stadaard sprigt Alex Plus, adat ee tekeobject geteked is, automatisch terug aar de aawijsmodus. 2. Tekeobjecte va hetzelfde type selectere Waeer bijvoorbeeld de tekemodus tredlije trekke geactiveerd is, da kut u i deze modus alle tredlije selectere. Wilt u ee ader type tekeobject (bijvoorbeeld ee tekstregel) selectere, da moet eerst het daarbij behorede tekeobject of de aawijsmodus geactiveerd worde. Selecteer u ee object door er met de cursor op te gaa staa e er vervolges op te klikke. Het selectere va ee object is allee mogelijk als de cursor de vorm va ee had heeft. Zie figuur hieroder Verplaatse, vergrote e verkleie va ee tekeobject Om ee geteked object te verplaatse, selecteert u eerst het desbetreffede object (zie hoofdstuk 5.2.1). Ee geselecteerd object is te herkee aa de vierkate die a het selectere op het object verschije. Zie figure hieroder. Verplaats het object door u erges tusse deze vierkatjes te klikke e de muiskop igedrukt te houde. De cursor heeft i dat geval de oderstaade vorm. Klik op éé va deze vierkate om ervoor te zorge dat allee dat put verplaatst wordt. Vervolges kut u de legte va ee tredlij of de breedte va ee vierkat aapasse. Zoals te zie is i de figure hierbove geeft de vorm va de cursor aa of er verplaatst of juist aagepast gaat worde. Plus BH

42 5.2.3 De opmaak va ee tekeobject bewerke Afhakelijk va het type tekeobject kue er allerlei eigeschappe worde igesteld. Dek bijvoorbeeld bij lije aa de lijdikte, lijkleur, wel of iet automatisch verlege ezovoorts. Bij het tekstobject kut u het lettertype wijzige e bij de Fiboacci iveaus het aatal e de waarde va de verschillede iveaus. Alhoewel de eigeschappe per tekeobject kue verschille, is de maier om deze istellige aa te passe bij ieder object hetzelfde. Daaraast spreke de verschillede eigeschappe voor zich. Daarom wordt hieroder ee tredlij als voorbeeld geome e uitgelegd hoe u de eigeschappe erva kut wijzige. Voor de overige tekeobjecte past u dezelfde procedure toe. Selecteer eerst het desbetreffede tekeobject (zie evetueel hoofdstuk 5.2.1). Dubbelklik u op dit object om oderstaad istelligescherm op te roepe. I plaats va het dubbelklikke, kut u ook met de rechtermuiskop klikke e vervolges Tekee Istellige selectere. I het istelligescherm kue de verschillede eigeschappe va ee tekeobject va het geselecteerde tekeobject worde igesteld. Deze verschillede eigeschappe zij i de eigeschappedialoog i verschillede tabblade oderverdeeld. Afhakelijk va het type tekeobject zij er verschillede tabblade aawezig. Tabblad Opmaak Dit tabblad (zie figuur op de vorige blad zijde) is i de eigeschappedialoog va alle tekeobjecte terug te vide. Via dit tabblad kut u voor alle objecte de kleur e lijdikte istelle. Bij bepaalde tekeobjecte (bijvoorbeeld tredlije, Fiboacci iveaus, ezovoorts) kut u ook aageve of het object automatisch verlegd moet worde. Bij de tekeobjecte tredlije, horizotale lije e verticale lije kut u ervoor kieze om de lij bij het verplaatse automatisch tege de grafiek aa te late legge. Het is overiges bij veel teke objecte ook mogelijk om de waarde va het object (voor de geselecteerde bar) i de schaal te toe. Tabblad Sigale Dit tabblad is beschikbaar voor alle tekeobjecte die aa de koers gerelateerd zij (tredlije, horizo tale lije, verticale lije, Fiboacci levels, speedlies, parallelle lije e regressielije). Via dit tabblad kut u ervoor kieze om bijvoorbeeld de doorbrake va de koers door dit object te late bewake. U leest hierover meer i hoofdstuk Tabblad Niveaus Fiboacci iveaus, speedlies e parallelle lije hebbe ee extra tabblad dat gebruikt ka worde om de verschillede iveaus va deze tekeobjecte i te stelle. Tabblad Coördiate Dit tabblad is i de eigeschappedialoog va alle tekeobjecte terug te vide. Hiermee kut u de exacte coördiate va ee tekeobject istelle: bijvoorbeeld ee horizotale lij exact op ee steuiveau va 18 zette. Plus BH

43 Istellige beware als stadaard Als u i deze dialoog wijzigige aabregt, da gelde deze wijzigige allee voor het geselecteerde tekeobject. Het is iet mogelijk om deze wijzigige automatisch op de adere bestaade objecte door te late werke. Het is wel mogelijk om deze istellige voor alle ieuwe tekeobjecte va dit type toe te passe. Daarvoor vikt u de optie Istellige beware als stadaard aa (zie figuur op de vorige blad zijde). De volgede keer dat ee tekeobject va dit type geteked wordt, krijgt deze dezelfde eigeschappe toegeweze. Via deze optie kut u bijvoorbeeld de stadaard kleur va ee tredlij veradere i ee adere kleur. Alle eigeschappe va alle tabblade, behalve die va het tabblad coördiate, worde hiermee als stadaard opgeslage! Tekeobject duplicere Soms is het hadig om ee tekeobject te kue duplicere. Dek bijvoorbeeld aa ee tekstobject dat i ee bepaalde grafiek staat maar ook i ee adere grafiek moet kome. Er zij twee maiere om ee teke object te duplicere. Methode 1 (duplicere bie dezelfde TA-grafiek) Selecteer eerst het te duplicere tekeobject (zie evetueel hoofdstuk 5.2.1). Klik u met de rechtermuiskop e selecteer Tekee Duplicere tekeobject. Methode 2 Selecteer eerst het te duplicere tekeobject (zie evetueel hoofdstuk 5.2.1). Gebruik de toetsecombiatie ctrl +c om het object aar het klembord te kopiëre. Gebruik de toetsecombiatie ctrl +v om het object erges aders i te plakke. Dat ka dus ook i ee adere TA-grafiek zij Tekeobject(e) verwijdere U verwijdert ee tekeobject het makkelijkst door dit object eerst te selectere (zie evetueel hoofdstuk 5.2.1) e daara op de delete -toets te drukke. Het is ook mogelijk om alle tekeobjecte of alle tekeobjecte va hetzelfde type i éé keer te verwij dere. Klik hiervoor met de rechtermuiskop op de TA-grafiek e selecteer Tekee alle tekeobjecte verwijdere. Oderstaad figuur verschijt da. Om meerdere afzoderlijke objecte (va evetueel verschillede type) tegelijk te verwijdere, selecteert u deze eerst tegelijk. Dit doet u door tijdes het selectere de ctrl -toets igedrukt te houde. Door daara op de delete -toetst te klikke, worde alle geselecteerde objecte verwijderd. Plus BH

44 6 WERKEN MET INDICATOREN I de techische aalyse wordt aast tekeobjecte ook veel gebruikgemaakt va idicatore. Het grote verschil tusse de aalyse met tekeobjecte e de aalyse met idicatore is dat het laatste absoluut objectief is, terwijl het werke met tekeobjecte ee grote subjectieve factor i zich heeft. Zo zal iedere aalist et ee adere steulij tekee, terwijl ee Movig Average va 200 dage bij iederee exact dezelfde sigale op hetzelfde momet zal geve. Hoe igewikkeld ee idicator echter ook is, hij is uiteidelijk altijd afgeleid va de koersiformatie va het fods dat het aalyseert. Zoals eerder gezie, bestaat de koersiformatie va ee fods uit de opeigs- e slotkoers, de hoogste e laagste koers e het volume va het fods. I dit hoofdstuk wordt de fuctioele toepassig va idicatore i de TA-grafieke va Alex Plus beschreve, zoder i te gaa op de iterpretatie e de techisch aalytische toepassig va de afzo derlijke idicatore. I de tabel i hoofdstuk 3 ziet u precies over welke idicatore u stadaard beschikt e welke idicatore i de TA-module zitte. 6.1 Nieuwe idicatore toevoege I de volgede paragrafe worde de verschillede maiere om ee idicator aa ee TA-grafiek toe te voege, beschreve Stadaardmethode Hieroder wordt de meest toegepaste methode om ee idicator toe te voege beschreve. Om ee idicator toe te voege, roept u eerst de idicatoredialoog op. Dit ka op drie maiere. Methode 1 Druk op de idicatorkop i de werkbalk va Alex Plus. Methode 2 Druk op de isert -toets op het toetsebord. Methode 3 Klik met de rechtermuiskop op de TA-grafiek e selecteer Idicatore Idicator toevoege. Hiermee verschijt de idicatoredialoog (zie figuur hieroder). Plus BH

45 Selecteer de geweste idicator i deze lijst. De stadaard parameters va de geselecteerde idicator worde daara aa de rechterkat va de dialoog weergegeve. Idie odig kut u deze wijzige. Klik vervolges op OK om de gekoze idicator toe te voege. De stadaardmethode is waarschijlijk voor 90% va u afdoede. I de volgede drie paragrafe wordt meer verteld over de speciale mogelijkhede om ee idicator toe te voege De plaatsig va de idicator zelf bepale Afhakelijk va de gekoze idicator bepaalt de TA-grafiek zelf of deze idicator over de koersgrafiek of juist i ee ieuwe sectie geplaatst moet worde. Zo zal de TA-grafiek ee Movig Average stadaard over de koersgrafiek tekee, terwijl de MACD-idicator i ee ieuwe sectie oder de grafiek geplaatst zal worde. U mag ogeacht welke idicator da ook zelf bepale of deze idicator a) i ee ieuwe sectie moet worde geplaatst of; b) i dezelfde sectie als de koersgrafiek moet worde geteked of juist; c) i ee adere willekeurige reeds bestaade sectie moet worde geplaatst. Voor elke mogelijkheid wordt hieroder ee voorbeeld gegeve. a) ee Movig Average i ee ieuwe sectie plaatse Vraag de idicatoredialoog op (bijvoorbeeld via de isert -toets). Selecteer vervolges de Movig Average als idicator. Stel evetueel de parameters aders i. Klikt u u op OK, da zal de stadaardplaatsig worde toegepast e hiermee de Movig Average over de grafiek worde gezet. Selecteer u het tabblad Speciaal om va de stadaard af te kue wijke. Zie figuur op de volgede pagia. Nu is ook liksoder te zie dat stadaard de plaatsig va deze idicator i de koersgrafiek is. Selecteer hier voor de plaatsig teslotte i ee ieuwe sectie Druk vervolges op OK om de Movig Average oder de grafiek i ee aparte sectie te plaatse. Plus BH

46 b) de Rate of Chage over de koersgrafiek plaatse Vraag de idicatoredialoog op (bijvoorbeeld via de isert -toets). Selecteer vervolges de Rate of Chage als idicator. Stel evetueel de parameters aders i. Als u u op OK klikt, zal de stadaardplaatsig worde toegepast e hiermee de Rate of Chage oder de grafiek i ee ieuwe sectie worde gezet. Selecteer u het tabblad Speciaal om va de stadaard af te kue wijke. I het figuur op de volgede pagia is ook te zie dat de stadaardplaatsig va deze idicator i ee ieuwe sectie is. Selecteer hier voor de plaatsig teslotte i de koersgrafiek Druk vervolges op OK om de Rate of Chage over de koersgrafiek te plaatse. c) de MACD-idicator over de Rate of Chage-idicator plaatse De MACD-idicator wilt u i dezelfde sectie als de Rate of Chage (ROC)-idicator plaatse. Voeg daarom eerst volges de stadaardmethode de ROC-idicator toe. De ROC staat hiermee i ee ieuwe sectie oder de grafiek. Klik erges bie de sectie va de ROC om de MACD-idicator over dezelfde sectie als die va de ROC te zette. De vierkate i de hoeke va de sectie geve aa dat de sectie geselecteerd is. Zie figuur hieroder. Vraag de idicatoredialoog op (bijvoorbeeld via de isert -toets). Selecteer vervolges de MACD als idicator. Stel evetueel de parameters aders i. Selecteer u het tabblad Speciaal om va de stadaard af te kue wijke. Zie figuur hieroder. Selecteer hier voor de plaatsig teslotte i de geselecteerde sectie Druk vervolges op OK om de MACD-idicator over dezelfde sectie als die va de ROC te plaatse Ee idicator va ee adere idicator make Stadaard wordt de waarde va ee idicator bereked uit de koers va het fods (opeigs- e slotkoers, hoogste e laagste koers e volume va dat fods). Het is ook mogelijk e wordt i de techische aalyse ook regelmatig toegepast, om de waarde va ee idicator als bro voor de berekeig va de waarde va ee adere idicator te late fugere. De Movig Average-idicator is ee idicator die iet allee vaak wordt gebruikt om het gemiddelde verloop va de koers weer te geve, maar ook om het gemiddelde verloop va ee adere idicator aa te geve. Zo komt het af e toe voor dat ee aalist het gemiddelde verloop va bijvoorbeeld de RSI-lij (Relatieve Sterkte Idicator) wil zie. Hij moet da ee Movig Average toevoege die iet de koers, maar de RSI als de bro va de berekeig zal eme. Hieroder wordt dit voorbeeld beschreve. Plus BH

47 Voeg eerst via de stadaardmethode ee Relatieve Sterkte Idicator (RSI) toe aa de grafiek. Als deze RSI-lij als bro voor de berekeig va de Movig Average moet gelde, da moet u dat eerst duidelijk make. Dat doet u door de RSI-lij te selectere. De grafiek ziet er u als volgt uit. De vierkatjes die op de RSI-lij zichtbaar worde, geve aa dat de lij geselecteerd is. Roep u de idicatoredialoog op (bijvoorbeeld via de isert -toets). Selecteer de Movig Average als idicator Verader evetueel de parameters. Selecteer u weer het tabblad Speciaal om va de stadaard af te kue wijke. Zie figuur hieroder. Kies u liksbove oder het oderdeel idicator berekee uit voor de optie Geselecteerde lij om de RSI als bro te gebruike. Aagezie deze Movig Average over de RSI-lij e dus i dezelfde sectie als de RSI moet kome, kiest u bij het oderdeel plaatsig voor de optie i de geselecteerde sectie. Druk op OK om deze bijzodere MA toe te voege. Op dezelfde maier is het ook mogelijk om ee Rate of Chage toe te voege die uit de waarde va ee MA is bereked. Deze populaire afgeleide va de Rate of Chage wordt vaak door futuretraders gebruikt. Probeert u dat zelf ees Extra idicatore I Alex Plus zitte stadaard tietalle techische idicatore. Via de klatesite va uw Alex-rekeig kut u og veel meer idicatore dowloade, iclusief ee uitgebreide toelichtig op de werkig daarva. Wilt u og ee stapje verder da kut u zelf uw eige idicatore bouwe e deze i ee TA-grafiek gebruike. Het is mogelijk om idicatore te programmere met behulp va de idicator builder of met Microsoft Excel (vaaf Excel versie 97). Plus BH

48 Idicator builder U kut zelf uw idicatore e hadelssysteme bouwe met TA-script (ee programmeertaal). Deze systeme kue vervolges i Alex Plus worde gebruikt om i ee koersgrafiek te bekijke, om te backteste (tradig simulatie) of te gebruike i ee techisch filter. Het gaat te ver om de idicator builder i deze hadleidig te beschrijve. I de helpfuctie va Alex Plus vidt u ee uitgebreide beschrijvig over het bouwe va uw eige idicatore. Eige basis keis va programmere, batch files of scripts is wel ootbeerlijk om met succes ee idicator te bouwe. Otbreekt deze keis? Da vidt u op de website va TA-script ( vele idicatore e hadelssysteme die u kut dowloade e gebruike. Dit is ook hadig als u zelf systeme otwikkelt; waeer u ee bestaade idicator of hadelssysteem als uitgagsput eemt, kut u veel tijd bespare. De website is ook bedoeld om u te helpe bij het make va eige scripts. Het heeft ee forum waar u vrage kut stelle, die vervolges door adere TA-script otwikkelaars kue worde beatwoord Ee bestaade Custom Desig-idicator toevoege De speciale Exceldocumete die de idicatorberekeige uitvoere, moete i de map Mij documete\alex Plus\Charts\Desig idicatore staa. Om ee Custom Desig-idicator toe te voege, kiest u i de idicatoredialoog voor de idicator Custom Desig-idicator. Zie figuur hieroder. Exceldocumet Alle beschikbare sheets i de eerder geoemde map worde hier weergegeve. Bij het plaatse va ee custom desig-idicator i de TA-grafiek kiest u hier ee sheet. Aatal beodigde koerse voor berekeig eerste idicatorwaarde De TA-grafiek weet iet hoeveel koerse de Excelidicator odig heeft om de eerste idicatorwaarde te berekee. Ee 20-daags Movig Average bijvoorbeeld ka pas worde weergegeve a 20 dage. Wa eer u ul opgeeft, is overiges het eige probleem dat de idicator pas a ee aatal dage begit. Excelprogramma verberge Bij het rekee met deze idicator is het ook mogelijk het Excelprogramma helemaal te verberge (iet zichtbaar i de Widows taakbalk). Dit is echter iet praktisch als u zelf veraderige i de idicator wilt aabrege. Plus BH

49 Waarschuwig Bij het make va de grafiek wordt Excel gestart, het betreffede Exceldocumet wordt geoped e de koerse worde op ee afgesproke plaats i de sheet gezet. Vervolges wordt de sheet doorgereked, e wordt ee aatal afgesproke kolomme uit de sheet geleze. Deze kolomme moete de idicatorwaarde e aa- e verkoopsigale bevatte. Omdat het berekee met Excel zelfs op ee redelijk selle pc eige secodes ka dure, wordt bij het toevoege va ee Custom Desig-idicator de verversigstijd va de grafiek op zestig secode gezet. U kut de verversigstijd daara zelf weer veradere. Zie hiervoor ook hoofdstuk 4.5. Stel de tijd echter iet korter i da de reketijd va Excel. Naast de selheid e hoeveelheid geheuge va de pc is het aatal koerse dat i de grafiek wordt weergegeve va grote ivloed op de tijd die odig is om de Excelidicator te berekee. Hoe meer uitgezoomd wordt, hoe lager de berekeig duurt. Mogelijkhede e beperkige va de Custom Desig-idicator Het is mogelijk om ee idicator maximaal drie lije weer te late geve. Bovedie kue ook de aa- e verkoopsigale va de idicator i de Excelsheet worde bepaald. Daaraast heeft u i de Excelsheet uitsluited de beschikkig over de koerse. Als u ee eige idicator wilt basere op ee bestaade idi cator, bijvoorbeeld de DMI, da moet ook de DMI-berekeig i de spread sheet worde uitgevoerd Zelf ee Excelidicator make Waarschuwig vooraf Het make va idicatore is iet voor iederee weggelegd. U heeft ee behoorlijke keis va Excel odig e ee gezode hoeveelheid vidigrijkheid. Vawege de uitgebreide mogelijkhede bie Excel e de complexiteit va het zelf bouwe va idicatore, ka Alex gee odersteuig geve bij het make va idicatore. Ihoud Exceldocumet Het Exceldocumet moet ee sheet geaamd Datasheet hebbe waartusse de gegeves va e aar de TAgrafiek va Alex Plus worde uitgewisseld. Alex Plus plaatst de koersgegeves op ee vaste plaats i de sheet Datasheet. De gegeves kome i de kolomme A t/m F met daari de datum (als waarde), opeigskoers, hoogste koers, laagste koers, slotkoers e volume. Het aatal koerse ka variëre. De berekede idicatorwaarde moet me i de kolom H plaatse. Het is toegestaa om het begi va de kolom leeg te late, zodat de idicator later begit da de koers. U moet er wel voor zorge dat de formule i de H-kolom aar voldoede rije wordt gekopieerd. Als bijvoorbeeld ee daggrafiek over 10 jaar wordt gemaakt, zij er circa rije met koerse gevuld! Voor iedere rij is de formule om de idicator te berekee oodzakelijk. Het is mogelijk om maximaal drie lije te berekee. De twee aavullede lije plaatst u i de kolomme I e J. Teslotte is het ook og mogelijk om aa- e verkoopsigale te late geve. Dit doet u door de kolom K i te vulle. De ihoud va ee cel i deze kolom bepaalt het sigaal waarbij: 0 of leeg = Neutraal 1 = Eter log (koopsigaal) 2 = Eter short (verkoopsigaal) 3 = Exit log (sluitigsverkoop) 4 = Exit short (sluitigskoop) 5 = Markerig Sla dit Excelbestad op i de map Mij documete\alex Plus\Charts\Desig idicatore om het i de TA-grafieke va Alex Plus te kue gebruike. Plus BH

50 6.2 Ee idicator selectere Om ee idicator te kue verwijdere, bewerke, optimalisere, simulere ezovoorts moet deze idicator eerst geselecteerd worde. De makkelijkste maier om ee idicator te selectere is door i de TA-grafiek op de aam va de idicator te klikke. Zie figuur hieroder. Hierdoor wordt de eerste lij va de idicator geselecteerd. Dit is te zie aa de vierkatjes die op deze lij zichtbaar worde. Soms is het echter hadiger om, bij ee idicator die uit meer da éé lij bestaat, bijvoorbeeld de tweede lij te kue selectere. Uitleg hierover krijgt u i hoofdstuk Hiervoor moet u met de cursor op deze idicatorlij gaa staa e er vervolges op klikke. Het selectere va ee idicatorlij is allee mogelijk als de cursor de vorm va ee had heeft. Zie figuur hieroder. 6.3 Idicator(e) verwijdere Ee idicator verwijdert u door deze eerst te selectere (zie evetueel hoofdstuk 6.2). Nadat de idicator geselecteerd is, kut u deze op twee maiere verwijdere. Methode 1 Door de delete -toets op het toetsebord i te drukke. Methode 2 Door met de rechtermuiskop op de grafiek te klikke e Idicatore Idicator verwijdere, te selectere. Het is ook mogelijk om alle idicatore i ee TA-grafiek i éé keer te verwijdere. Klik hiervoor met de rechtermuiskop op de grafiek e ga aar Idicatore Alle idicatore ver wijdere. Plus BH

51 6.4 De eigeschappe va ee idicator veradere Er zij vele mogelijkhede als het om de istellige va idicatore gaat. Zo kut u de opmaak va de diverse idicatorlije maar ook de schaal-, sigaal- e parametereigeschappe va ee idicator wijzige. Al deze idicatoreigeschappe zij via de Idicator-eigeschappedialoog aa te passe. Deze dialoog is op te roepe door op de te wijzige idicator te dubbelklikke. De idicator-eigeschappedialoog is hieroder te zie. Boveaa deze dialoog is ee pull-dow meu te zie. I dit pull-dow meu worde alle idicatore die i deze TA-grafiek voorkome, geoemd. De eigeschappe die u via deze dialoog istelt, worde op de geselecteerde idicator toegepast. Door, zoals eerder aagegeve, precies op de idicator die aagepast moet worde te dubbelklikke, verschijt de eigeschappedialoog e wordt direct de juiste idicator geselecteerd weergegeve. I de volgede paragrafe worde de verschillede oderdele va deze dialoog verder besproke De eigeschappe va ee idicatorlij veradere Ee idicator bestaat bija altijd miimaal uit éé lij, maar ka ook uit meerdere lije bestaa. De Movig Average-idicator heeft bijvoorbeeld maar éé lij. Dat geldt ook voor de koers zelf (wordt ook als idicator beschouwd). Maar de Stochastic-idicator heeft er daaretege maar liefst vier. Via de idicator-eigeschappedialoog kut u de eigeschappe va iedere idicatorlij afzoderlijk i stelle. De makkelijkste maier om dat te realisere is als volgt: Selecteer eerst de te wijzige idicatorlij (zie evetueel hoofdstuk 6.2). Dubbelklik u op deze lij. Hiermee verschijt de idicator-eigeschappedialoog waarbij a) de juiste idicator al geselecteerd is, maar ook b) de juiste idicatorlij geselecteerd is. I het voorbeeld op de volgede bladzijde is er specifiek op éé va de lije va de Stochastic-idicator dubbelgeklikt. Plus BH

52 De dialoog opet zich stadaard i het tabblad Lije. I dit tabblad worde i het pull-dow meu Lij, alle lije va de geselecteerde idicator weergegeve. Maar zoals gezegd, zal de specifiek dubbelgeklikte lij al geselecteerd weergegeve zij. I het oderdeel Eigeschappe daaroder kut u da de eigeschappe va de geselecteerde lij (va de geselecteerde idicator) aapasse. Lijtype Hier kiest u de maier waarop de koerse moete worde weergegeve. Elk lijtype geeft ee adere weergave va de koers. Zie ook hoofdstuk 4.1, waari werd beschreve hoe u via de kop i de werkbalk het lijtype va de koers va bijvoorbeeld slotkoerse aar Cadlesticks ko omzette. Afhakelijk va de geselec teerde lij zal deze kop dus het lijtype va die lij aapasse. Allee waeer er gee lij geselecteerd is, zal het lijtype va de koers zelf worde aagepast. Kleurtype Het kleurtype is de maier waarop de lij ee kleur krijgt. Hier heeft me de volgede mogelijkhede. Vaste kleur De geselecteerde lij krijgt hiermee ee uiforme kleur aar keuze. Slot-Slot bepaalt kleur De kleur va de geselecteerde lij is steeds afhakelijk va het verschil met de slotkoers (of waarde) va de vorige bar. Waeer bijvoorbeeld ee MA-lij deze optie toegeweze krijgt, da krijgt deze ee bepaalde kleur als het stijgt (verschil is groter met vorige waarde), ee adere kleur voor als het daalt e weer ee adere kleur voor als het overaderd blijft. Ope-Slot bepaalt kleur Afhakelijk va het verschil va de slotkoers met de opeigskoers va dezelfde bar krijgt de lij die periode ee bepaalde kleur. Omdat bija alle idicatore (de koers iet meegereked) per bar allee ee waarde (slotkoers) berekee, is deze fuctie eigelijk iet uttig bij stadaardidicatore. Deze optie is vooral bruikbaar voor de koers zelf. Als deze op het lijtype cadlesticks gezet worde, wordt ee egatieve cadle e ee positieve cadle heel goed zichtbaar gemaakt. Idicator bepaalt kleur De meeste idicatore geve ook aa- e verkoopsigale. Als u deze optie voor ee idicatorlij kiest, wordt de kleur va de lij afhakelijk va het sigaal bepaald. Aa de had va de verkrege kleur is da direct duidelijk of de idicator op log of juist op short staat. Deze optie is allee beschikbaar bij idicatore die ee sigaal geve (dus iet bij de koers zelf). Lijkleure Afhakelijk va het gekoze kleurtype kut u hier éé of meerdere kleure kieze. Waeer u bijvoorbeeld voor het kleurtype Idicator bepaalt kleur kiest, kut u hier kieze uit drie kleure. Namelijk éé voor log, éé voor short e éé voor ee eutraal sigaal. Lijdikte Hier kiest u hoe dik de lij va de geselecteerde idicator (ka dus ook de koerslij zij) getrokke moet worde. Zichtbaar Via deze optie maakt u ee bepaalde idicatorlij eevoudig zichtbaar of ozichtbaar. Waarde toe i schaal Door deze optie aa te vike, laat u de waarde va de idicator (voor de geselecteerde bar) i de schaal zie. Hierdoor wordt het dus mogelijk om heel sel de waarde va bijvoorbeeld de RSI-lij op iedere willekeurige bar te achterhale. Plus BH

53 Istellige beware als stadaard Met deze optie worde de istellige va de idicator opgeslage. De volgede keer dat dezelfde idicator aa de TA-grafiek toegevoegd wordt, zulle de opgeslage istellige direct worde gebruikt. De istellige omvatte alles wat er i het tabblad Sigale, Schaal e Lije igesteld wordt. De parameters va de idicator valle hier NIET oder. Leest u hierover meer i hoofdstuk Ook heeft deze kop gee effect op de igestelde eigeschappe va de koersgrafiek zelf. Het gaat hier allee om de eigeschappe va ieuw toe te voege idicatore. Deze optie bewaart dus iet de idelig va de bestaade idicatore e tekeobjecte. Zie hiervoor hoofdstuk De schaaleigeschappe va ee idicator veradere Via het tabblad Schaal va de idicator-eigeschappedialoog ka de verticale schaal va de idicator op allerlei maiere worde igesteld. Zie figuur hieroder. Schaal De waarde die lags de verticale as zichtbaar zij, kue op drie maiere worde weergegeve: Normaal Procetueel te opzichte va de laatste koers Hiermee wordt de schaal i percetages weergegeve. Daarbij wordt de actuele koers steeds op 100% gehoude. Met behulp va deze schaal kut u de procetuele fluctuaties te opzichte va de actuele koers afleze. Procetueel Ook hiermee wordt de schaal i percetages weergegeve. Maar u kut u zelf bepale welke waarde u als 100% wilt gebruike. Stel bijvoorbeeld dat Uilever op 20,00 staat e u heeft aadele gekocht op 18,55. Door u dit schaaltype te kieze e 18,55 als 100% op te geve, kut u i de schaal afleze hoeveel procet de koers te opzichte va uw istapkoers gestege is. Schaalbereik Het schaalbereik is de miimum- e maximumwaarde op de verticale as voor die idicator. Er zij drie mogelijkhede voor het bereik: Automatisch Hierbij wordt de idicator maximaal uitgevuld over de beschikbare ruimte. Hadmatig Nu kut u zelf de miimum- e maximumwaarde ivulle die op de verticale schaal moet kome te staa. Gemeeschappelijk i sectie Deze optie is allee beschikbaar als de idicator same met de koersgrafiek (of ee adere idicator) i éé sectie staa. Bijvoorbeeld bij ee Movig Average-idicator die over de grafiek hee ligt, wilt u dat de koersgrafiek e de Movig Average dezelfde verticale schaal aahoude. Maar het is ook mogelijk om bijvoorbeeld het volume i dezelfde sectie als de koersgrafiek te plaatse. I dit geval is ee gemeeschappelijke schaal iet zivol, omdat de koersgrafiek da als bija rechte lij wordt weergegeve. Plus BH

54 Als er meerdere idicatore i éé sectie geplaatst zij (bijvoorbeeld de volume-idicator i dezelfde sectie als de koersgrafiek), veradert de waarde va de verticale schaal afhakelijk va de geselecteerde idicator bie de sectie. Logaritmische schaal Met deze optie wordt de schaalverdelig logaritmisch i plaats va lieair weergegeve. Grafiek spiegele Met deze optie kut u de verticale schaal omkere ofwel ee stijgede grafiek wordt u ee dalede e adersom. Als u erva overtuigd bet dat ee fods koopwaardig is, zou de gespiegelde grafiek u et zo goed moete overtuige om het fods te verkope. Istellige beware als stadaard Met deze optie worde de istellige va de idicator opgeslage. De volgede keer dat dezelfde idicator i de grafiek geplaatst wordt, zulle de opgeslage istellige direct worde gebruikt. De istellige omvatte alles wat er i het tabblad Sigale, Schaal e Lije igesteld wordt. De parameters va de idicator valle hier iet oder. Zie hiervoor hoofdstuk Ook heeft deze kop gee effect op de i gestelde eigeschappe va de koersgrafiek zelf. Het gaat hier allee om de eigeschappe va ieuw toe te voege idicatore. Deze optie bewaart dus iet de idelig va de hele TA-grafiek. Zie hiervoor hoofdstuk De aa- e verkoopsigale va ee idicator zichtbaar make De meeste idicatore geve ook aa- e verkoopsigale aa. Deze kue via het tabblad sigale va de idicatoreigeschappedialoog worde geactiveerd of juist verborge. Bij idicatore die gee sigale kue geve, is het tabblad sigale iet aawezig. Sigale weergeve I dit oderdeel kut u wat het weergeve va de idicatorsigale betreft voor het volgede kieze: Verberge (stadaard) Weergeve bij idicator Hiermee worde de sigale va de idicator bij dezelfde grafiek weergegeve. Weergeve i koersgrafiek Hiermee worde de sigale va de idicator bij de koersgrafiek geplaatst. Daaraast kut hier kieze voor kleie of juist grotere aa- e verkooppijle. Daaroder kut u de kleur voor de aa- e de verkooppijle selectere. Plus BH

55 Sigale bewake Hier kut u opgeve of de aa- e verkoopsigale va de idicator bewaakt e de doorbrake erva gesigaleerd moete worde. Meer hierover leest u i hoofdstuk Istellige beware als stadaard Met deze optie worde de istellige va de idicator opgeslage. De volgede keer dat dezelfde idi cator i de grafiek geplaatst wordt, zulle de opgeslage istellige direct worde gebruikt. De istellige omvatte alles wat er i het tabblad Sigale, Schaal e Lije igesteld wordt. De parameters va de idicator valle hier iet oder. Zie hiervoor hoofdstuk Ook heeft deze kop gee effect op de igestelde eigeschappe va de koersgrafiek zelf. Het gaat hier allee om de eigeschappe va ieuw toe te voege idicatore. Deze optie bewaart dus iet de idelig va de hele TA-grafiek. Zie hiervoor hoofdstuk De parameters va ee idicator veradere De parameters va ee igevoegde idicator kut u via het tabblad parameters va de idicatoreeigeschappedialoog aapasse. Door boveaa deze eigeschappedialoog de koersgrafiek zelf als idicator te kieze, kut u vervolges via het tabblad Parameters het weergegeve fods i de opestaade TA-grafiek vera dere. Hiermee is het dus mogelijk om ee ader fods te lade zoder ee ieuwe TA-grafiek op te vrage De parameters va ee idicator opslaa Als u de idicatoredialoog (bijvoorbeeld via de isert -toets) oproept e ee idicator selecteert, worde rechts i deze dialoog de stadaard parameters va de gekoze idicator weergegeve. Bij de MACD staa deze parameters bijvoorbeeld stadaard op 13, 26 e 13 (fabrieksistellige). Het is goed voor te stelle dat u bij het toevoege va bijvoorbeeld ee ieuwe MACD altijd stadaard de 12, 26, 9 parameters wilt gebruike. Of bij ee aatal specifieke fodse juist de 26, 52, 26 parameters zou wille toepasse. Uiteraard kut u de parameters iedere keer als u deze idicator toevoegt met de had wij zige, maar het is ook mogelijk om de parameters va idicatore als stadaard of bij het fods te beware. Plus BH

56 Idicatorparameters opslaa als stadaard Voeg eerst de idicator met de geweste stadaard parameters toe of wijzig de parameters va ee bestaade idicator (zie hoofdstuk 6.4.4). Selecteer u deze idicator. Klik met de rechtermuiskop op de grafiek e selecteer Idicatore Parameters opslaa als stadaard. De volgede keer dat u via de idicatoredialoog deze idicator selecteert, zij direct al de opgeslage parameters geselecteerd. De als stadaard bewaarde parameters worde allee voor het gekoze koerstype toegepast. Dus als i ee daggrafiek de parameters va ee idicator als stadaard bewaard worde, gebruikt deze idicator i ee weekgrafiek iet deze stadaard parameters Idicatorparameters opslaa bij fods Voeg eerst de idicator met de geweste stadaard parameters toe of wijzig de parameters va ee bestaade idicator (zie hoofdstuk 6.4.4). Selecteer u deze idicator. Klik met de rechtermuiskop op de grafiek e selecteer Idicatore Parameters opslaa bij fods. De volgede keer dat u via de idicatoredialoog bij dit specifieke fods deze idicator selecteert, zij direct al de opgeslage parameters geselecteerd. Deze optie wordt vaak gebruikt om de geoptimaliseerde parameters (zie hoofdstuk 6.6) va ee idicator bij het fods op te slaa. Hierdoor is het iet meer odig om bij het toevoege va deze idicator op ee bepaald fods de bijbehorede geoptimaliseerde parameters te othoude. De parameters die bij ee idicator bij het fods bewaard zij, krijge voorrag bove de evetuele als stadaard bewaarde parameters bij dezelfde idicator Idicatorparameters bij fods verwijdere Voeg eerst de idicator waarvoor de parameters die bij dit fods zij bewaard toe. Selecteer u deze idicator. Klik met de rechtermuiskop op de grafiek e selecteer Idicatore Verwijdere Parameters bij fods. 6.5 De exacte idicatorwaarde weergeve Het ka soms hadig zij om voor iedere bar de exacte waarde va de idicatore e tredlije te kue afleze. Klik met de rechtermuiskop op de TA-grafiek e selecteer Idicatore Idicatorwaarde weergeve. Hiera verschijt ee koersiformatiedialoog waari de waarde va alle idicatore e evetueel alle tredlije exact voor iedere bar zichtbaar zij. Zie figuur hieraast. Plus BH

57 De weergegeve waarde zij die va de geselecteerde bar (koersliiaal). Bove aa dit scherm is bovedie te zie op welke bar de koersliiaal staat. Met behulp va de kopjes rechts hierva kut u de koers liiaal aar rechts e aar liks bladere. Dit ka ook door de geweste bar i de TA-grafiek aa te klikke. Daaraast laat deze dialoog ook zie of éé va de idicatore op de geselecteerde bar ee sigaal geeft e zo ja, wat voor sigaal dat is. Vik i dit scherm de optie tredlije aa om ook de exacte waarde va de tredlije te zie. Dit iformatiescherm is ook via de toetsecombiatie alt -r aa- e uit te schakele. 6.6 Idicatorparameters optimalisere Idicatoroptimalisatie beteket dat de TA-grafiek voor ee bepaalde idicator gaat zoeke aar de beste idicatorparameters voor dat fods i die periode. Het laatste is iet voor iets vet gedrukt, wat er bestaa helaas gee werkelijk ideale parameters voor ee idicator. Voor ee ader fods, e zelfs voor ee adere periode, zulle adere optimale parameters het resultaat zij. Idicatoroptimalisatie is iet igewikkeld, maar het is wel ee behoorlijk bewerkelijk rekeproces. Het eige dat het optimalisatieproces eigelijk doet, is voor iedere mogelijke idicatorparameter, bie ee opgegeve bereik, uitrekee wat de aa- e verkoopadvieze va die parameter opgeleverd zoude hebbe. Aa het eid va het proces is de para meter met het beste resultaat de optimale parameter. Toch ka optimalisatie uttig zij, mits me zich bewust is va de beperkige. Hierop gaa we op dit momet iet verder i. Met behulp hierva kut u dus bijvoorbeeld voor de AEX, over de afgelope 12 maade, uitzoeke welke parameters va de Movig Average het beste zoude hebbe gescoord e dus optimaal zij. Iedere idicator ka als volgt worde geoptimaliseerd: Selecteer de te optimalisere idicator. Klik u met de rechtermuiskop op de TA-grafiek e selecteer Idicatore Optimalisere parameters. Plus BH

58 Hiera verschijt oderstaade idicator-optimalisatiedialoog (de MACD-idicator is hier als voorbeeld geome). Tabblad Parameters I dit tabblad geeft u het volgede aa: Te optimalisere parameters U kiest miimaal éé idicatorparameter om te kue optimalisere. Maar let er wel op dat waeer er meerdere parameters tegelijk gekoze worde, de reketijd kwadratisch zal toeeme. Dit beteket dat om twee parameters va te optimalisere 100 x 100 = sceario s moete worde doorgereked. E voor drie parameters maar liefst 1 miljoe. Parametergreze waarbie geoptimaliseerd moet worde Houdt u er rekeig mee dat hoe groter deze greze zij hoe lager het optimalisatieproces zal dure. Daaraast kue extreme greze obruikbare uitkomste geve. Stapsgrootte Waeer de greze bijvoorbeeld tusse 1 e 100 ligge e de stap op 2 staat, da zal parameter 1, 3, 5, 7 ezovoorts geoptimaliseerd worde. De stapsgrootte bepaalt dus de auwkeurigheid va de optimalisatie e beïvloedt de reketijd. Tabblad Opties Hier kut u de radvoorwaarde voor de optimalisatie aageve. Optimalisere U kut kieze wat u wilt maximalisere: de totale wist of de wist per trade. Het adeel va optimalisere va de totale wist is dat er mogelijk ee zeer groot aatal trades wordt gegeereerd, met ee kleie wist per trade e dus veel trasactiekoste. Het optimalisere va de wist per trade voorkomt dit. Tradigistellige Hier geeft u aa of u allee log wilt gaa of ook shortposities wilt ieme. Ook ka de laatste ope positie wel of iet meegeome worde i de optimalisatieresultate. Het meest ette is overiges om dit iet te doe. Er is immers og gee sigaal geweest, dus de positiesluitig is arbitrair e iet volges de idicator. Daaraast is het mogelijk om rekeig te houde met ee stoploss va ee istelbaar aatal pute e ee istelbaar take profit iveau (wistemig). De stoploss sluit ee positie zodra het verlies groter is da het igesteld aatal pute, terwijl de take profit de positie sluit als ee bepaalde wist is behaald. Tabblad Periode Geef bij Periode aa over welke periode de optimalisatie uitgevoerd moet worde. Stadaard wordt hier dezelfde periode als i de TA-grafiek zichtbaar is, igevuld. Druk da op Optimalisere om voor de gekoze parameters, greze e stappe de meest optimale parameter uit te late rekee. Plus BH

59 Als de berekeig klaar is verschijt i deze dialoog ee ieuw tabblad met de aam Optimum. Zie figuur hieroder. I dit tabblad worde de geoptimaliseerde parameters va de idicator weergegeve. Tegelijk worde deze parameters op de desbetreffede idicator toegepast. Dat beteket dat het a het sluite va deze dialoog iet meer odig is om deze optimale parameters met de had te wijzige. Ook verschijt het tabblad Details. Dit tabblad bevat omisbare aavullede iformatie. Zie figuur hier oder. De geoptimaliseerde parameters zij weliswaar de beste, maar het is hadig om ook de waarde rodom het optimum te bekijke. Als het optimum wordt omgeve door veel slechtere resultate, da is het waarschijlijk dat het optimum de uitkomst is va ee ekele trade. Hierdoor werd et op tijd igestapt of uit gestapt. Dit is het zogeaamde curve fittig : het grootste gevaar va optimalisatie. De kas dat precies die situatie i de toekomst ook tot ee hoog redemet zal leide, is immers klei. I het voorbeeld hierbove zij de optimale parameters gearceerd weergegeve. I de meest rechterkolom is de gemiddelde wist per trade zichtbaar. Omdat dit getal het grootste is, is deze parameterset de optimale. Wel valt op dat bija alle kleiere parameters verliesgeved zij e de grotere juist wistgeved. Dit beteket dat deze optimale parameter, maar aa éé kat robuust is. I de praktijk is het daarom altijd raadzaam a het optimalisere de parameters te backteste over verschillede adere periodes met behulp va de tradigsimulatie. Meer hierover leest u i hoofdstuk 6.7. Druk op Sluite om deze optimalisatiedialoog af te sluite. Plus BH

60 Bedek tot slot wel dat techische aalyse gee exacte weteschap is. Ee goede maar iet optimale parameter is op lage termij bija altijd beter da ee i ee bepaalde periode geoptimaliseerde para meter. Kies i elk geval altijd ee represetatieve periode om de parameter te optimalisere. Wilt u bijvoorbeeld de RSI-idicator gaa gebruike, omdat ee horizotale markt voorzie wordt, da heeft het gee zi om deze te optimalisere over ee periode waari de koers zich i ee tred bevod. Aderzijds heeft het gee zi om ee Movig Average te optimalisere bie ee horizotale markt. Met deze idicator wilt u immers juist het begi va de tred late herkee. 6.7 Tradigsimulatie Om te wete te kome wat het resultaat is va alle aa- e verkooppute va ee bepaalde idicator kut u de tradigsimulatie uitvoere. Deze fuctie werkt allee voor idicatore die harde aa- e verkoop sigale kue geve. De aa- e verkope gebeure of tege de slotkoers op dezelfde dag dat het sigaal werd gegeve of tege de opeigskoers va de volgede dag. De tradigsimulatie ka zowel statistisch als grafisch worde weergegeve. Het statistische overzicht geeft ee zeer uitgebreid beeld va de prestaties va de gekoze idicator e zij parameters over de gekoze periode, terwijl de grafische uitvoerig de vermogesgroei weergeeft die door het toepasse va deze idicator otstaat Statistische tradigsimulatie (i tabelvorm) De statistische tradigsimulatie is zeer auwkeurig e houdt i tegestellig tot het optimalisatieproces ook rekeig met het type beleggig, geïvesteerd vermoge, trasactiekoste, slippage, ezovoorts. Deze tradigsimulatie va idicatore die harde aa- e verkooppute geve, ka als volgt worde opgevraagd: Selecteer de te simulere idicator. Klik u met de rechtermuiskop op de TA-grafiek e selecteer Idicatore Tradigsimulatie. De tradig - simulatiedialoog verschijt hiera. De figuur op de volgede bladzijde laat zie hoe de 15-daagse Movig Average op het aadeel ASML gesimuleerd wordt. Deze optie is iet actief als de geselecteerde idicator gee harde aa- e verkooppute geeft. Periode De begi- e eiddatum va de tradigsimulatie kue hier worde opgegeve. Tradigsysteem Hier bepaalt u hoe de sigale worde verwerkt aar trades. Plus BH

61 Startkapitaal Hier geeft u het startkapitaal op waarmee de tradigsimulatie wordt gestart. Dit bedrag is voor de ke getalle va de tradigsimulatie iet va belag. Het wordt uitsluited gebruikt om i het overzicht va de trades de otwikkelig va het kapitaal te kue volge. Aakoopmethode Hier kiest u hoeveel aadele u koopt bij ee sigaal. U kut hier uit verschillede methode kieze: Ee vast aatal aadele. Ee vast bedrag. Er wordt telkes bereked hoeveel aadele voor dat bedrag aageschaft kue worde. Het bedrag wordt afgerod aar beede. Herivestere. I dit geval wordt steeds het maximaal geheel aatal aadele gekocht va het resterede bedrag e iclusief opgebouwde wiste e verlieze geherivesteerd. Short trades zij u iet mogelijk. Vast aatal op margibasis. De aadele worde iet met cash maar kue met ee margi worde gekocht. Hierdoor ka het trade met futures worde gesimuleerd, waarvoor ee lager kapitaal odig is. U kut u de margi op geve e het aatal stuks (voor ee AEX-futurecotract vult u hier 200 i). Kiest u voor deze mogelijkheid, da zal het beodigd kapitaal e dus ook het redemet verschille va het kope va ee vast aatal aadele. De overige kegetalle blijve hetzelfde. Log-/shorttrades U bepaalt hier of u zowel log- als shorttrades wilt late uitvoere. Laatste ope positie meeeme Als er op de eiddatum ee ope positie aawezig is, kut u aageve of deze wel of iet wordt mee geome i de tradigsimulatie. Stoploss / Take profit Hier geeft u aa of er i het tradigsysteem rekeig gehoude moet worde met ee stoploss of ee take profit (wistemig). U geeft het aatal pute wist of verlies op. De TA-grafiek gaat erva uit dat de stoploss e take profit itraday worde bewaakt. Dit houdt i dat voor iedere periode (miuut of dag, afha kelijk va de simulatie) iet allee aar de slotkoers va de periode wordt gekeke, maar ook aar de opeigskoers, hoogste e laagste koers. Markt Hier bepaalt u de koers waartege gehadeld wordt op het momet dat ee sigaal wordt gegeve. Kies eerst of er wordt gehadeld tege de slotkoers va de koersbar waari het sigaal optrad, of tege de opeigskoers va de volgede bar. Het is het meest gebruikelijk om de slotkoers va de huidige bar te eme. Geef vervolges het vaste verlies e koste per trasactie op. Bij de uitvoerig va de trasactie wordt de trasactiekoers altijd adelig beïvloed door de slippage e spread. Dit kut u opgeve als aatal verliespute. Daaraast zult u bij iedere trasactie te make krijge met aa- of verkoopkoste. Geef de aa- of verkoopkoste als percetage va het trasactiebedrag. I het voorbeeld hierbove wordt er steeds euro aa ASML aadele gekocht. Hierdoor is er allee voor gekoze om log te gaa (i aadele ka iet short gegaa worde). De slippage bij het kope va aadele wordt verwaarloosd e er is 0,1% aa trasactiekoste opgegeve. Plus BH

62 Klik a het opgeve va de voorkeure op OK om het statistische resultaat va deze idicator op dit fods weer te late geve. Zie figuur hieroder. Tabblad Statistieke Het tabblad Statistieke bevat ee groot aatal statische gegeves om het tradigsysteem te kue beoordele. Het tabblad is opgebouwd uit vier dele: Tradigsimulatie versus buy-ad-hold Hier worde de belagrijkste kercijfers va de tradigsimulatie weergegeve e ter vergelijkig worde de correspoderede cijfers bereked die bij ee buy-ad-hold strategie va toepassig zoude zij. Beodigd kapitaal Hier wordt het miimum kapitaal bereked, dat odig was om het tradigsysteem te volge met het opgegeve aatal fodse dat aagekocht of verkocht moet worde. Hetzelfde kapitaal wordt gebruikt om het buy-adhold alteratief door te rekee. Het beodigd kapitaal is iet afhakelijk va het startkapitaal dat is opgegeve. Let op: Als u gebruikmaakt va aakope met margi, wordt er voor de be rekeig va het beodigd kapitaal va uitgegaa dat telkes aa het eide va ee periode (koersbar) wordt afgereked tege de slotkoers. Dit is uiteraard allee voor dagkoerse ee realistische situatie. Totaal ettowist Het totale behaalde resultaat, iclusief slippage/spread e trasactiekoste. Plus BH

63 Totaal ettoredemet Het etto redemetspercetage op basis va het beodigd kapitaal. Totaal ettoredemet/jaar Het redemet, teruggereked aar jaarbasis. Als de simulatieperiode korter is da ee jaar wordt het redemet per jaar bereked uit redemet x 365,25 / tradigperiode. Is de periode lager da ee jaar, da wordt het jaarredemet bereked op basis va samegestelde iterest (rete op rete). Max/Gem. drawdow Het maximale respectievelijk gemiddelde papiere verlies over alle trades. Max/Gem. ruup De maximale respectievelijk gemiddelde papiere wist over alle trades. Redemet / risico Hier staa aavullede cijfers waarmee het risico va het tradigsysteem ka worde igeschat. WS-idex Dit is ee eige risico-idex va de TA-grafiek. Hoe hoger de idex, hoe beter het redemet-/risico profiel va het tradigsysteem. De WS-idex wordt bereked door: (gemiddeld resultaat per trade) / ((Maximaal verlies per trade) x (% va de tijd i trade)). RINA-idex Dit is ee algemee toegepaste risico-idex (bijvoorbeeld i Trade Statio). Hoe hoger de idex, hoe beter het redemet-/risicoprofiel. Select ettoresultaat Dit is het ettoresultaat va allee die trades, waarva het resultaat bie het gemiddelde resultaat +/- driemaal de stadaarddeviatie valt. Trades met ee extreem laag of hoog resultaat telle dus iet mee. Dit cijfer wordt gebruikt voor de berekeig va de RINA-idex. Totaal % va de tijd i trade Het gedeelte va de tijd dat het tradigsysteem ee ope positie heeft. Netto wist/max. verlies De ratio (totaal ettowist) / (maximum verlies per trade) is maatgeved voor de redemet-/risico verhoudig. Netto wist/max. drawdow De ratio (totaal ettowist) / (maximum drawdow) is maatgeved voor de redemet-/risicoverhoudig. Wist / verlies Hier staa voor zich sprekede aavullede gegeves over de wist- e verliestrades. Trades samevattig Hier vidt u aavullede gegeves over de aatalle trades. Tabblad Trades I het tabblad Trades vidt u iformatie va alle trades, die op basis va de aa- e verkoopsigale zij gedaa. Odermeer de volgede kolomme zij hier zichtbaar: Resultaat Het aatal pute wist of verlies i de trade. Positie aatal Het aatal fodse dat i deze trade is aagekocht of verkocht. Brutowist Het behaalde traderesultaat, zoder rekeig te houde met slippage/spread e trasactiekoste. Nettowist Het behaalde traderesultaat iclusief slippage/spread e trasactiekoste. Kapitaal a opeig Het beschikbare kapitaal a opeig va de positie. Kapitaal a sluitig Het beschikbare te belegge kapitaal a sluitig va de positie. Plus BH

64 Drawdow Het maximale papiere verlies gedurede de looptijd va de trade. Ruup De maximale papiere wist gedurede de looptijd va de trade Grafische weergave va de vermogesgroei De statistische tradigsimulatie geeft ee grote hoeveelheid aa getalle e verhoudige waarmee ee tradigsysteem of idicator getoetst ka worde. I het tabblad Trades va dit overzicht is ook het kapitaal a iedere trade te zie. Maar het is ook mogelijk om het verloop va dit kapitaal heel auwkeurig e grafisch weer te geve. Dit ka met behulp va de speciale Tradig Simulatie Vermogesgroei-idicator gerealiseerd worde. De Tradig Simulatie Vermogesgroei-idicator is eigelijk gee echte idicator, maar is bedoeld om de tradigsimulatie va ee adere idicator grafisch weer te geve. U kut deze idicator als volgt gebruike: Selecteer eerst de idicator die als basis voor de tradigsimulatie moet gelde. Roep u de idicatoredialoog op (bijvoorbeeld door op de isert -toets te drukke). Selecteer de Tradig Simulatie Vermogesgroei -idicator uit de lijst va idicatore. Druk rechts i deze dialoog op de kop Istellige om de parameters voor de tradigsimulatie op te kue geve. Zie hoofdstuk voor meer iformatie over de mogelijke istellige e hu bete keisse. Geef de parameters voor de tradigsimulatie op e druk op OK om deze idicator e dus het verloop va het vermoge als idicator aa de grafiek toe te voege. I de grafiek hieroder is er ee tradigsimulatie op de Movig Average va 15 dage toegepast volges de bovestaade methode. De vermogesgroei is da te zie. Plus BH

65 Als u goed oplet, kut u zie dat er bij de tradigsimulatie gekoze is voor allee logposities (gee veraderig i vermoge bij shortsigale) e dat het opgegeve begikapitaal ogeveer euro is geweest. Via deze methode is goed te zie over welke periodes goed e welke periodes mider goed gepresteerd werd. Zo is uit dit voorbeeld te zie dat deze idicator verliesgeved zou zij als éé maad later met de simulatie begoe zou zij geweest. 6.8 Techisch filter Met het techisch filter scat u de markt op fodse die ee koop- of verkoopsigaal hebbe gekrege. U kut ee of meerdere idicatore doorrekee voor ee hele reeks fodse. Het techisch filter opet u via het meu Koerse of als u i ee techisch aalyse grafiek staat. Met de rechtermuiskop kiest u voor Idicatore Techisch filter Hoe werkt het techisch filter? Selecteer éé of meerdere fodse U kut op drie maiere fodse toevoege: Met drag-ad-drop. U selecteert bijvoorbeeld i ee koersgrafiek of i uw portefeuille éé of meerdere fodse e sleept ze aar Fods liks bove i de grafiek. Met de Isert-toets op uw toetsebord. Met de butto liks bove i het scherm. I het scherm Selecteer fods kiest u de fodse waarva u de idicatore wilt late doorrekee. Tip: met de Ctrl-toets kut u meerdere fodse tegelijk selectere. Selecteer ee idicator Vervolges selecteert u éé va de drie idicatore: Filter op basis va idicator Uit het drop-dow meu selecteert u ee idicator die u wilt late doorrekee. I het meu staa allee idicatore die koop- e verkoopsigale afgeve. U kut gee idicatore toevoege aa het drop-dow meu. Na uw keuze voor ee idicator kut u via de butto Parameters de parameters behorede bij de idicator og istelle. Filter op basis va grafiekidelig per fods Met deze optie worde alle idicatore doorgereked die i de stadaardidelig va de grafiek zij opgeome. Hierbij wordt eerst gefilterd op basis va ee bij dat fods vastgelegde idelig (= opslaa idelig bij fods, zie hoofdstuk 7.1). Als deze grafiek iet bestaat, da wordt gefilterd volges de algemee idelig (= opslaa als stadaardidelig, zie hoofdstuk 7.2). Is deze grafiek ook iet aawezig, da wordt het fods iet doorgereked e volgt er gee sigalerig. Plus BH

66 Zet ee vikje voor Steu- e weerstadslije doorrekee als u ook doorbrake door steu- e weerstadslije wilt late doorrekee. Filter op basis va grafiekvester Hier kut u techische aalyse grafieke selectere die op dat momet opestaa e geschikt zij voor het techisch filter. De fodse worde da op basis va de idicatore i de door u gekoze grafiek doorgereked. Kies het koerstype Hier geeft u aa welke soort koerse u wilt gebruike om de idicator door te rekee. Het techisch filter ket de volgede koerstypes: 1 miuut 5 miute 10 miute 15 miute dag week maad Kies de miimale sigaalduur Hier bepaalt u hoelag ee koop- of verkoopsigaal moet dure voordat u ee sigaal krijgt. Vult u bijvoorbeeld ee 2 i e heeft u gekoze voor ee techische aalyse grafiek met dagkoerse, da krijgt u ee sigaal als er 2 dage achter elkaar bijvoorbeeld ee koopsigaal is afgegeve. Er mag i die 2 dage gee verkoopsigaal zij geweest. Kies de periode Hier geeft u aa over welke periode u de sigale wilt late berekee. Doorrekee Klik teslotte op de butto Doorrekee. Tijdes het doorrekee ziet u oder aa het scherm de voortgag. Laatste sigale I het tabblad Laatste sigale staa per fods de meest recete koop- of verkoopsigale met bijbe horede datum va de geselecteerde periode. Als er gee sigale zij geweest gedurede de periode da verschijt er iets. Alle sigale I het tabblad Alle sigale vidt u alle koop- e verkoopsigale terug over de door u geselecteerde periode. Het meest recete sigaal staat boveaa. Als er gee sigale zij geweest gedurede de periode da verschijt er iets. Plus BH

67 7 DE INDELING VAN TA-GRAFIEKEN OPSLAAN I hoofdstuk 5 e 6 zage we hoe de algemee eigeschappe va de TA-grafiek kode worde igesteld, hoe tekeobjecte kode worde toegevoegd e opgemaakt e hoe idicatore kode worde toe gevoegd e opgemaakt. Met deze keis kut u de grafiek verre va stadaard irichte. Zie bijvoorbeeld de TA-grafiek hieroder. Als u deze TA-grafiek u zou sluite e dezelfde TA-grafiek opieuw zou opvrage, da zal weer de stadaard lege grafiek worde weergegeve. Al het istelwerk zou da voor iets zij geweest. I de komede paragrafe worde de verschillede maiere om de idelige va de TA-grafieke op te slaa, behadeld. 7.1 Idelig opslaa bij fods Klik met de rechtermuiskop op de TA-grafiek e selecteer Idelig Opslaa idelig bij fods om de idelig va ee TA-grafiek allee bij het opestaade fods op te slaa. Hiermee worde alle algemee istellige va de TA-grafiek, alle tekeobjecte e idicatore bij dit fods e allee bij dit koerstype bewaard. Als deze idelig dus bijvoorbeeld bij de daggrafiek va ASML bewaard wordt, zal de weekgrafiek va ASML gee gebruik va deze idelig make. Om tekeobjecte te beware, bet u verplicht om de idelig bij het fods op te slaa. Dit komt doordat tekeobjecte altijd gerelateerd zij aa het koersiveau va ee fods e dat is atuurlijk bij ieder fods aders. Hierdoor kut u de idelig iet als stadaard opslaa. De bij ee fods bewaarde idelige worde i de map Mij documete\alex Plus\Charts\Grafiekidelige\Per Fods bewaard. 7.2 Idelig opslaa als stadaard Waeer u bijvoorbeeld altijd ee witte achtergrod wilt hebbe of graag heeft dat alle daggrafieke stadaard met ee MACD verschije, da is het hadig om de idelig als stadaard op te slaa. Deze methode is iet bruikbaar waeer tekeobjecte bewaard moete worde. I dat geval moet u de idelig bij het fods opslaa. Klik met de rechtermuiskop op de TA-grafiek e selecteer Idelig Opslaa als stadaardidelig om de idelig va ee TA-grafiek als stadaard op te slaa voor alle TA-grafieke va hetzelfde koerstype. Plus BH

68 Waeer ee bepaald fods al ee eige fodsidelig heeft, da zal deze idelig voorrag krijge bove de evetueel aawezige stadaardidelig. Hiermee worde alle algemee istellige va de TA-grafiek e idicatore bij alle grafieke va allee dit koerstype bewaard. Als deze idelig dus bijvoorbeeld bij de daggrafieke bewaard wordt, zulle de weekgrafieke va deze stadaardidelig gee gebruikmake. De stadaardidelige per koerstype worde i de map Mij documete\alex Plus\Charts\Grafiekidelige\Per Fods opgeslage. 7.3 Idelig als sjabloo opslaa/opee De idelig bij het fods, maar ook de stadaardidelig va de TA-grafiek, worde bij het opee va de TA-grafiek automatisch gelade. Maar het is ook mogelijk e soms uttig om de idelig va ee TA-grafiek als ee apart bestad op te slaa e dit bestad later als sjabloo i ee TA-grafiek te opee. Hieroder wordt ee aatal situaties geoemd waarbij het hadig ka zij om sjabloe te gebruike. U heeft ee bepaalde idelig va idicatore die u slechts af e toe wilt gebruike e dus iet als stadaard of bij ee bepaald fods wilt opslaa. U wilt de stadaardidelig va de dagkoerse aar de weekkoerse overhevele. U vraagt da ee daggrafiek op, slaat de idelig op als ee bestad, vraagt ee weekgrafiek op, opet het bewaarde bestad e bewaart da de idelig als stadaardidelig. Op deze wijze kut u ook de idelig va ee bepaald fods aar ee ader fods overhevele e de idelig va dat fods bij het fods opslaa. Door ee idelig als ee bestad weg te schrijve, kut u deze idelig aar ee adere Alex Plus-gebruiker sture, die deze idelig da weer ka ileze. Idelig als sjabloo opslaa Stel de idelig same e klik met de rechtermuiskop op de TA-grafiek. Selecteer vervolges Idelig Opslaa als Geef het sjabloo ee aam. Druk op opslaa om deze op te slaa. Bewaard sjabloo opee Klik met de rechtermuiskop op de TA-grafiek e selecteer Idelig Opee. Selecteer i het volgede scherm ee bestad. Druk op opee om de bewaarde idelig i dat bestad op de TA-grafiek toe te passe. Deze sjabloe worde i de map Mij documete\alex Plus\Charts\Grafiekidelige opgeslage. Plus BH

69 7.4 Overige ideligfucties Opee idelig bij fods e opee stadaardidelig Waeer ee fods ee eige idelig maar ook ee stadaardidelig heeft, zal de TA-grafiek automatisch de eige idelig va het fods lade. Via de rechtermuiskop Idelig Opee stadaardidelig e Opee idelig bij fods, kut u heel sel tusse deze twee idelige switche Verwijdere va idelige Via de rechtermuiskop Idelig Verwijder idelig bij fods kut u de bij het fods bewaarde idelig verwijdere. Dit ka ook via de toetsecombiatie ctrl +L. Uiteraard zal deze optie iet actief zij als de TA-grafiek og gee eige idelig heeft. Nadat de idelig bij het fods verwijderd is, wordt automatisch de stadaardidelig gelade. Via de rechtermuiskop Idelig Verwijder stadaardidelig kut u ook de stadaardidelig va ee TA-grafiek verwijdere Idelig vasthoude Zoals beked kut u ee fods uit ee fodsvester aar de TA-grafiek slepe. Hierdoor zal automatisch de TAgrafiek va dat fods gelade worde. Maar tegelijk zal ook de stadaardidelig of idie aawezig de eige idelig va dat fods worde gelade. Hierdoor is het iet vreemd dat ee bepaalde idelig a het slepe va ee fods i de TA-grafiek veradert. Om dit tege te gaa, kut u tijdelijk de idelig op dat momet vasthoude. Deze optie is via de rechtermuiskop Idelig Idelig vasthoude, te activere. Als deze optie actief is, wordt de op dat momet gelade idelig vastgehoude. Ook als er ee ader fods i de TA-grafiek geplaatst wordt. Plus BH

70 8 LIMIETBEWAKING Met Alex Plus heeft u ee arseaal aa mogelijkhede om uw posities te bewake e doorbroke limiete te sigalere. Om ee fods te bewake, moet u eerst ee limiet istelle. Om bepaalde limietsoorte te kue i stelle e te bewake, is ee opestaade TA-grafiek odig. De adere limietsoorte kue zoder ee opestaade TA-grafiek worde igesteld e bewaakt. Dit laatste type wordt via de limietmoitor (te bereike via het meu Koerse Limietmoitor) igevoerd. U kut uit verschillede soorte limiete kieze. I de volgede hoofdstukke worde de verschillede methode om ee limiet i te stelle besproke. 8.1 Sigalerig met limietmoitor De meest simpele maier om limiete i te stelle e deze te bewake, is om deze direct via de limiet moitor aa te make. Het voordeel va limiete die via de limietmoitor aagemaakt zij, is dat deze bewaakt worde zoder dat er ee TA-grafiek actief hoeft te zij. De limietmoitor is via het meu Koerse Limietmoitor, op te roepe. Zie oderstaade figuur. Alle igestelde limiete (via de TA-grafiek of iet) zij i de limietmoitor te zie. Het type limiet is i de kolom Limiet af te leze. Daaraast ziet u hier of de limiet actief is, wat voor meldig er bij de doorbraak erva gegeve moet worde e wat de status erva is. Via deze moitor kut u ook voor ieder type limiet de te odereme actie bij ee doorbraak opgeve. Dek bijvoorbeeld aa ee geluidssigaal, pop-up vester ezovoorts. Hierover later meer. Via het meu Extra Istellige, tabblad Sigale kut u ee aatal algemee e defaultistellige voor de limietbewakig opgeve. Zo kut u hier de locaties voor ee exter op te starte programma, audio bestad e tekstbestad opgeve. Daaraast kut u hier de stadaardsigale voor ieder ieuw i te stelle limiet opgeve. Bijvoorbeeld dat iedere ieuwe limiet stadaard ee pop-up scherm moet weer geve e ee audiobestad moet afspele waeer de limiet doorbroke wordt. Via de limietmoitor kue twee type limiete worde igesteld: limiete op koersiveaus e limiete op idicatorvoorwaarde Sigalerig bij doorbrake va koersiveaus Waarschijlijk is het istelle va simpele limiete op het koersiveau va ee fods de meest gebruikte methode om ee fods te bewake. Dek hierbij aa ee absolute oder- of bovegres. Deze limiete kue via de limietmoitor als volgt worde igevoerd: Vraag de limietmoitor op via het meu Koerse Limietmoitor of via de toetsecombiatie ctrl + shift + E. Druk u op de isert -toetst op het toetsebord of de -kop i de werkbalk om de limietdialoog op te roepe. Zie figuur hieraast. Plus BH

71 De likerkat va deze dialoog is uit de volgede oderdele opgebouwd: Fods Selecteer hier het fods dat bewaakt moet worde. Meldig Geef hier de tekstmeldig die bij ee doorbraak getood moet worde. Soort limiet Hier kut u uit verschillede limietsoorte kieze. Odergres/bovegres U wordt gewaarschuwd waeer de koers oder of bove de igestelde waarde komt. Percetage te opzichte va de vorige slotkoers U wordt gewaarschuwd waeer de koers meer da ee op te geve percetage oder of bove de slotkoers va de vorige dag komt. Percetage te opzichte va vorige tick U wordt gewaarschuwd waeer de koers meer da ee op te geve percetage oder of bove de vorige koerstick komt. Trailig stop Dit kut u gebruike als movig stoploss. U geeft ee percetage op, waarbij ee sigaal wordt gegeve als de koers meer da zoveel procet oder de bereikte hoogste koers komt, of bove de laagste koers. De hoogste of laagste koers wordt voortdured bijgesteld waeer ee ieuwe hoogste of laagste koers wordt bereikt. Er wordt pas ee sigaal gegeve waeer de koers meer da het opgegeve percetage oder de ieuwe hoogste of bove de ieuwe laagste komt. U kut ee startwaarde voor de hoogste of laagste koers opgeve. Dit zou bijvoorbeeld de istapkoers kue zij. Idicatorsigaal Met deze optie kut u éé of meerdere idicatorvoorwaarde gebruike om ee limiet i te stelle. Zie hoofdstuk voor meer iformatie hierover. Limiet Wat er hier igevuld ka worde, is afhakelijk va de gekoze limietsoort. Zo moet u hier bijvoorbeeld bij ee Odergres ee absoluut koersiveau opgeve, terwijl u bij de Trailig stop ee percetage e ee startkoers moet opgeve. Plus BH

72 De rechterkat va deze dialoog bestaat uit de volgede oderdele: Limiet Hier kut u door de optie Bewake wel of iet aa te vike, de limiet activere e deactivere. Sigaleer Als u per dag allee de eerste doorbraak va de igestelde limiet wilt zie, da kut u dat hier opgeve. Waeer bijvoorbeeld ee odergres va 10 igesteld is e de koers komt daaroder, da zal Alex Plus deze doorbraak sigalere. Als de koers dezelfde dag weer bove de 10 komt e er weer oder valt, geeft Alex Plus afhakelijk va de istellig hier wel of gee sigaal af. Allee sigalere i periode Soms wilt u ee limiet allee tusse bepaalde tijde bewake. Dek hierbij aa ee belegger die allee s ochteds hadelt. Hier ka de periode waari gesigaleerd moet worde, opgegeve worde. Sigale Hier kut u kieze voor het type sigaal dat bij ee doorbraak toegepast moet worde. Via het meu Extra Istellige, tabblad Sigale, kut u de stadaard toe te passe sigale bij iedere ieuwe limiet opgeve. De optie Statusbericht vermeldt de doorbraak i de oderste statusregel va Alex Plus e maakt hierva meldig i het Overzicht statuswijzigige. Selecteer het te bewake fods, de limietsoort, limiet e overige geweste istellige e druk op OK om deze limiet aa te make. Hiera verschijt deze limiet i de limietmoitor e wordt vaaf dat momet realtime bewaakt Sigalerig als éé of meer idicatorvoorwaarde gelde Via de limietmoitor kut u ook de sigale va idicatore of zelfs combiaties va idicatorvoorwaarde gebruike om ee fods te bewake e doorbrake te sigalere. Hiermee is het bijvoorbeeld mogelijk om allee ee sigaal af te geve als de Movig Average va 15 dage stijgt e deze ook ee aakoopsigaal geeft. Waeer deze methode gebruikt wordt, is er gee opestaade TA-grafiek odig. Volg dezelfde procedure als i het vorige hoofdstuk (8.1.1) is beschreve om ee limiet aa de limiet moitor toe te voege. Kies u echter bij Soort limiet voor Idicatorsigaal. Zie figuur hieroder. Plus BH

73 Druk da op de kop Wijzig om de idicatorvoorwaarde() op te kue geve. De oderstaade dialoog verschijt. Hier kut u idicatorvoorwaarde toevoege, wijzige e verwijdere. Druk op de kop Toevoege om ee idicatorvoorwaarde aa de lijst toe te voege. De dialoog afgebeeld hieroder verschijt hiera. I deze dialoog zij alle beschikbare idicatore, die ook i ee TA-grafiek igevoerd kue worde, zichtbaar. Selecteer hier de geweste idicator e het koerstype. Stel via het tabblad Parameters evetueel adere parameters i. Selecteer vervolges het tabblad Filtervoorwaarde om de voorwaarde voor sigalerig va de gekoze idicator op te kue geve. Op de volgede pagia is de ihoud va dit tabblad te zie. Plus BH

74 Dit tabblad bestaat uit de volgede oderdele. Idicatorwaarde Hier zij alle iet costate lije va de gekoze idicator weergegeve. De gekoze voorwaarde (rechts hierva) wordt op deze lij toegepast. Zo kut u bijvoorbeeld bij ee idicator met meerdere lije e ee voorwaarde voor ee stijgede idicatorwaarde, zelf de lij die moet stijge uitkieze. Voorwaarde Hier geeft u aa aa welke voorwaarde de idicator moet voldoe. Hier zij verschillede mogelijkhede voor. Idicatorwaarde geeft aa-/verkoopsigaal Als u ee aa- of verkoopsigaal als voorwaarde wilt eme, da kiest u deze optie. Ee aa- of verkoopsigaal is meestal ee kruisig va twee idicatorlije. I de selectielijst Sigale (zie oder dialoog) kue we og kieze of we alle sigale wille late sigalere, of bijvoorbeeld allee aakoopsigale. Idicatorwaarde is groter da/kleier da/ligt tusse Hiermee ka de gekoze idicatorwaarde (liksbove dialoog) worde getest op ee bepaalde waarde. De toegestae waarde kut u oder deze dialoog (bij Sigale) ivulle. Idicatorwaarde stijgt/daalt Deze voorwaarde geeft aa dat de gekoze idicatorwaarde (liksbove dialoog) hoger respectievelijk lager is da de waarde i de vorige koersperiode (uur, dag, week; afhakelijk va wat er i het eerste tabblad als koerstype gekoze is). Sigalere (bar=dag) Hier kut u er ook voor kieze om iet alle mogelijke sigale te gebruike. Zo kut u met de optie Allee eerste sigaal per bar aageve dat allee het eerste sigaal, va evetueel meerdere sigale bie dezelfde bar, gesigaleerd mag worde. Door voor de optie allee ed-of-day sigale te kieze, wordt ee sigaal dat bie ee bepaalde bar otstaat iet gesigaleerd totdat ee ieuwe bar begit e het sigaal op de vorige bar og steeds stad heeft gehoude. Voorwaarde combiere met voorgaade voorwaarde() Deze optie is allee actief als er al miimaal éé voorwaarde igevoerd is. Bij het aamake va ee tweede of volgede voorwaarde kut u met behulp va deze optie, de huidige voorwaarde met de voorgaade combiere. Waeer er bij ee tweede of volgede voorwaarde gekoze wordt voor Ook aa deze voorwaarde moet worde voldaa (EN), da moete de beide voorwaarde voldoe voordat de limietmoitor ee sigaal afgeeft. Door daaretege voor de optie Of aa deze voorwaarde moet worde voldaa (OF) te kieze, is het voldoe va éé va deze voorwaarde voor de limietmoitor geoeg om ee sigaal af te geve. Plus BH

75 Stel i dit tabblad de voorwaarde same e druk op OK om deze idicatorvoorwaarde aa de lijst va voorwaarde toe te voege. Zie figuur op de volgede pagia. Op dezelfde maier kut u u weer op Toevoege klikke om extra voorwaarde toe te voege. Via dit scherm kut u ook ee voorwaarde bewerke door erop te dubbelklikke of ee voorwaarde via de kop Verwijdere late verwijdere. Druk a het samestelle va de voorwaarde op OK om terug te gaa aar de limietmoitor. Zie figuur hieroder. De (evetueel) complexe idicatorvoorwaarde() zij u igesteld e bij Limiet af te leze. Druk op OK om deze limiet aa de limietmoitor toe te voege. De limietmoitor sigaleert pas ee doorbraak als er aa de hele lijst va voorwaarde is voldaa. Zoals we zage, ka de lijst va voorwaarde ook uit éé voorwaarde bestaa Igestelde limiete aapasse e verwijdere Via de limietmoitor kue bestaade limiete worde aagepast e verwijderd Limiete via limietmoitor wijzige Vraag de limietmoitor via het meu Koerse Limietmoitor op. Dubbelklik i de limietmoitor op ee limiet om deze te wijzige. Plus BH

76 LET OP Limiete die via de limietmoitor aagemaakt zij (zie hoofdstuk 8.1), kue op deze wijze volledig worde bewerkt. Maar limiete die via de TA-grafiek aagemaakt zij (zie verder i hoofdstuk 8.2), kue op deze wijze slechts tijdelijk worde aagepast. Belagrijk hierbij is te wete dat deze aagepaste istellige slechts zolag als de desbetreffede TA-grafiek opestaat, bewaard kue worde. Het sluite va de TA-grafiek, het ileze va ee werkomgevig of het sluite va Alex Plus zulle deze wijzigige dus teietdoe. Dit komt doordat de eigeschappe va deze limiete eigelijk via de TA-grafiek igesteld moete worde e met behulp va de idelig va de TA-grafiek bewaard worde Limiete via limietmoitor verwijdere Vraag de limietmoitor via het meu Koerse Limietmoitor op. Selecteer ee limiet i de limietmoitor e druk op de delete -toets op het toetsebord om de limiet te verwijdere. LET OP Het is op deze maier iet mogelijk limiete die via de TA-grafiek igesteld zij te verwijdere. Sluit simpelweg de bijbehorede TA-grafiek af om dit type limiete uit de limietmoitor te verwijdere. 8.2 Sigalerig met TA-grafiek Los va de ivoer va limiete via de limietemoitor (zie vorige hoofdstuk), is het ook mogelijk om limiete via de TA-grafiek i te stelle. Hiermee kut u de doorbrake va tekeobjecte e de aa- e verkoop sigale va idicatore als limiet istelle. Het grootste verschil e het belagrijkste om te beseffe is dat limiete die via de TA-grafiek igesteld worde allee bewaakt worde zolag de desbetreffede grafiek opestaat. Het miimalisere va deze grafieke of het plaatse va de grafieke i ee ader werkblad, is hierbij gee probleem. Limiete die via de TA-grafiek igesteld zij e waarva de TA-grafiek opestaat, worde wel i de limietmoitor weergegeve Sigalerig bij doorbrake va idicatore Ga als volgt te werk om de aa- e verkoopsigale va ee idicator i de TA-grafiek te bewake e de doorbraak erva te sigalere. Selecteer eerst de idicator i de TA-grafiek waarvoor de aa- e verkoopsigale bewaakt moete worde. Dubbelklik vervolges op deze idicator. Ga i de idicatoreigeschappedialoog aar het tabblad Sigale. Zie figuur op de volgede pagia. Plus BH

77 Vik hier bij het oderdeel Sigale bewake de optie Alle sigale bewake aa om alle aa- e verkoopsigale va deze idicator te bewake e de doorbrake erva te sigalere. Hier kut u er ook voor kieze om iet alle mogelijke sigale te gebruike. Zo kut u met de optie Allee eerste sigaal per bar aageve dat allee het eerste sigaal, va evetueel meerdere sigale bie dezelfde bar, gesigaleerd mag worde. Door voor de optie allee ed-of-day sigale te kieze, wordt ee sigaal dat bie ee bepaalde bar otstaat iet gesigaleerd totdat ee ieuwe bar begit e het sigaal op de vorige bar og steeds stad heeft gehoude. Het is iet per se odig om de aa- e verkoopsigale va ee te bewake idicator ook i de grafiek weer te late geve. Door oder aa deze dialoog de optie Istellige beware als stadaard aa te vike, wordt bij het toevoege va ee ieuwe idicator va dit type, het bewake va de idicator direct geactiveerd. Druk da op OK om deze idicator direct e realtime te late bewake. Het bewake va ee idicator wordt, same met de rest va de eigeschappe va de TA-grafiek, i de idelig va ee TA-grafiek bewaard (zie evetueel hoofdstuk 7). Het opee va ee idelig ka dus direct het bewake va éé of meerdere idicatore e tekeobjecte activere! Sigalerig bij doorbrake va tekeobjecte Alle tekeobjecte die uit éé of meerdere tredlije bestaa, kue gebruikt worde om de doorbrake erva te bewake. De doorbraak va de oderstaade tekeobjecte kue worde bewaakt. Tredlije Horizotale e verticale lije Fiboacci iveaus Speedlies Parallelle lije Regressielije Plus BH

78 Ga als volgt te werk om de doorbraak va ee tekeobject te bewake: Selecteer eerst het tekeobject dat bewaakt moet worde. Dubbelklik vervolges op dit tekeobject. Ga i de eigeschappedialoog aar het tabblad Sigale. Zie figuur hieroder. Oder het kopje Sigale bewake kut u aageve op basis va welke limietdoorbrake u gewaarschuwd wilt worde. Vik de optie Allee eerste sigaal per bar aa om aa te geve dat allee het eerste sigaal, va evetueel meerdere sigale bie dezelfde bar, gesigaleerd mag worde. Om de doorbraak va ee tekeobject te bewake, bet u iet verplicht om de doorbrake va dat tekeobject ook i de grafiek weer te late geve. Door oderaa deze dialoog de optie Istellige beware als stadaard aa te vike, wordt bij het toevoege va ee ieuw tekeobject va dit type, het bewake va dit tekeobject direct geactiveerd. Druk da op OK om dit tekeobject direct e realtime te late bewake. Het bewake va ee tekeobject wordt, same met de rest va de eigeschappe va de TA-grafiek, i de idelig va ee TA-grafiek bewaard (zie evetueel hoofdstuk 7). Het opee va ee idelig ka dus direct het bewake va éé of meerdere idicatore e tekeobjecte activere! Plus BH

79 9 POINT-AND-FIGURE GRAFIEKEN De Poit-ad-Figure grafiek gebruikt ee speciale maier om het verloop va de koers aa te geve. Deze door Charles Dow bedachte maier om het koersverloop aa te geve, wordt tegewoordig og maar zelde gebruikt. Het koersverloop va ee fods wordt i ee Poit-ad-Figure grafiek afgebeeld met ee x e o. Ee stijgede tred wordt aagegeve met ee x e ee dalede tred met ee o. Ieder teke represeteert ee vaste koersstap: de box size. Ee tred wordt verticaal weergegeve, waardoor de tijd-as iet direct te volge is. De overgag va ee stijgede aar ee dalede tred of adersom wordt bepaald door de op te geve omslaggrootte. Dit is de reversal size. Voorbeeld De koers is 100; box site is 1 e reversal is 3. Als de koers u aar 101 stijgt, wordt er ee x geteked. Als de koers aar 105 gaat, zij er dus 5 x -e geteked. Als de koers u echter aar 104 zakt, zal er gee o geteked worde. Dit komt doordat de reversal 3 is. Dit beteket dat er ee dalig va driemaal de box size (3 x 1 = 3 pute) odig is om va stijgede aar dalede tred te veradere (reversal) e 0-tjes te tekee. De koers moet dus eerst tot 102 zakke voordat er ee o geteked zal worde. Sigale Ee koopsigaal treedt op waeer éé kruisjeskolom éé of meerdere voorafgaade kruisjeskolomme overtreft. Ee verkoopsigaal herket u als de ulletjeskolom oder éé of meer voorafgaade ulletjes kolomme zakke. Bij deze idicator wordt vaak met steu- e weerstadslije gewerkt. Deze behore oder ee hoek va 45 grade te worde geteked, maar bij ee korte termij mag hierva worde afgeweke. Er is gee idicator waarover zoveel is geschreve als de Poit-ad-Figure. Het is da ook belagrijk dat u zich hieri behoorlijk verdiept voordat er vergaade coclusies uit deze grafiek kue worde getrokke. Werkwijze Alhoewel de Poit-ad-Figure grafiek iet op dezelfde plek als de TA-grafiek opgevraagd ka worde e er ook heel aders uitziet, lijkt de Poit-ad-Figure grafiek erg veel op de TA-grafiek. 9.1 De istellige va de Poit-ad-Figure grafiek wijzige De istellige va de Poit-ad-Figure grafiek kut u met behulp va de bekede istelligekop ( bove de Poit-ad-Figure grafiek wijzige: ) rechts Via deze dialoog kut u aast de achtergrodkleur, box size e reversal ook de periode waarover de Poit-ad- Figure grafiek geteked moet worde, aageve. Plus BH

80 9.2 Overige fucties bij de Poit-ad-Figure grafiek Koerstype Net zoals bij de TA-grafiek kut u ook bij de Poit-ad-Figure grafiek het koerstype waarmee gereked moet worde opgeve. Stadaard opet Alex Plus altijd ee Poit-ad-Figure grafiek met dag koerse als koerstype. Klik met de rechtermuiskop op de Poit-ad-Figure grafiek e selecteer Koerse om ee ader koerstype te selectere Werke met tekeobjecte De meeste tekeobjecte die i de TA-grafiek gebruikt kue worde, kut u ook i ee Poit-ad-Figure grafiek gebruike. De maier om met deze tekeobjecte te werke, is ook idetiek aa die va de TA-grafiek. Zie dus hoofdstuk 5 voor meer iformatie hierover De idelig va ee Poit-ad-Figure grafiek opslaa De idelig va ee Poit-ad-Figure grafiek ka allee bij het fods worde opgeslage. Zie evetueel hoofdstuk 7 voor meer iformatie hierover. Hiermee kut u de eigeschappe va, e tekeobjecte i ee Poit-ad- Figure grafiek per fods (bij het fods) opslaa. Klik met de rechtermuiskop op de grafiek e selecteer Idelig Opslaa idelig bij fods. Plus BH

aan de slag met alex plus

aan de slag met alex plus hadleidig aa de slag met alex plus INHOUD Ileidig 4 1 Alex Plus istallere e ilogge 5 Dowloade e istallere va Alex Plus 5 Ilogge 7 2 Alex Plus i vogelvlucht 8 Stadaard schermidelig 8 Koerse 9 Nieuwe watchlist

Nadere informatie

HANDLEIDING CONDITIONELE ORDERS

HANDLEIDING CONDITIONELE ORDERS hadleidig coditioele orders HANDLEIDING CONDITIONELE ORDERS Ee coditioele order kut u vergelijke met ee istructie die u geeft aa uw wekkerradio: als het 7.30 uur is, wil ik dat de radio aagaat e ik gewekt

Nadere informatie

Op zoek naar een betaalbare starterswoning? Koop een eigen huis met korting

Op zoek naar een betaalbare starterswoning? Koop een eigen huis met korting Op zoek aar ee betaalbare starterswoig? Koop ee eige huis met kortig Op zoek aar ee betaalbare starterswoig? Koop ee eige huis met kortig Pagia Ee eige huis waar u zich helemaal thuis voelt. Dat wil iederee!

Nadere informatie

Praktische opdracht: Complexe getallen en de Julia-verzameling

Praktische opdracht: Complexe getallen en de Julia-verzameling Praktische opdracht: Complexe getalle e de Julia-verzamelig Auteur: Wiebe K. Goodijk, Zerike College Hare Beodigde Voorkeis: 1 = i Het complexe vlak. Notatie: z = a + bi of z = r(cosϕ + i si ϕ) Regel va

Nadere informatie

Convergentie, divergentie en limieten van rijen

Convergentie, divergentie en limieten van rijen Covergetie, divergetie e limiete va rije TI-spire e rije 7N5p GGHM 22-23 Eigeschappe rekekudige rij b = begiwaarde v = verschil tusse twee opeevolgede terme recursieve formule: u = u + v met u = b directe

Nadere informatie

betreffende het doorgeven van orders via fax en telefoon

betreffende het doorgeven van orders via fax en telefoon Reglemet Tele-Equity betreffede het doorgeve va orders via fax e telefoo (Retail Cliëte) 02541 Om redee va efficiëtie e selheid ka de Cliët wese om zij orders per fax e/of telefoo aa de Bak over te make.

Nadere informatie

Toelichting bij Opbrengstgegevens VAVO 2011-2013

Toelichting bij Opbrengstgegevens VAVO 2011-2013 Toelichtig bij Opbregstgegeves VAVO 2011-2013 Ihoud Ileidig Aatal deelemers exame Kegetalle toezicht exames CE-cijfer alle vakke CE-cijfer alle vakke - tred SE-cijfer mius CE cijfer alle vakke Percetage

Nadere informatie

Periodiciteit bij breuken

Periodiciteit bij breuken Periodiciteit bij breuke Keuzeodracht voor wiskude Ee verdieede odracht over eriodieke decimale getalle, riemgetalle Voorkeis: omrekee va ee breuk i ee decimale vorm Ileidig I deze odracht leer je dat

Nadere informatie

Examen HAVO. wiskunde A. tijdvak 2 woensdag 19 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage.

Examen HAVO. wiskunde A. tijdvak 2 woensdag 19 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Exame HAVO 2013 tijdvak 2 woesdag 19 jui 13.30-16.30 uur wiskude A Bij dit exame hoort ee uitwerkbijlage. Dit exame bestaat uit 21 vrage. Voor dit exame zij maximaal 80 pute te behale. Voor elk vraagummer

Nadere informatie

Waar moet je aan denken? Verhuizen. Stap 1: Hoe zeg ik de huur op?

Waar moet je aan denken? Verhuizen. Stap 1: Hoe zeg ik de huur op? Verhuize Waar moet je aa deke? Verhuize Bij verhuize komt heel wat kijke. Naast het ipakke va spulle e doorgeve va adreswijzigige, is het ook belagrijk dat u same met Thuisvester ee aatal zake regelt.

Nadere informatie

Fourierreeksen. Calculus II voor S, F, MNW. 14 november 2005

Fourierreeksen. Calculus II voor S, F, MNW. 14 november 2005 Fourierreekse Calculus II voor S, F, MNW. 14 ovember 2005 Deze tekst is gedeeltelijk gebaseerd op het Aalyse BWI I dictaat e op aatekeige va Alistair Vardy. 1 Ileidig Het is vaak belagrijk ee gegeve fuctie

Nadere informatie

Betrouwbaarheid. Betrouwbaarheidsinterval

Betrouwbaarheid. Betrouwbaarheidsinterval Betrouwbaarheid Ee simulatie beoogt éé of i.h.a. twee of meerdere sceario s te evaluere e te vergelijke, bij Mote Carlo (MC) simulatie voor ee groot aatal istelwaarde, voor éé of meerdere parameters. Hierbij

Nadere informatie

Een toelichting op het belang en het berekenen van de steekproefomvang in marktonderzoek.

Een toelichting op het belang en het berekenen van de steekproefomvang in marktonderzoek. 006 Wolters-Noordhoff bv Groige/Houte De steekproefomvag Ee toelichtig op het belag e het berekee va de steekproefomvag i marktoderzoek. Ihoud 1 Ileidig Eerst ekele defiities 3 Steekproefomvag e respose

Nadere informatie

Hoe los ik het op, samen met Thuisvester? Ik heb een klacht

Hoe los ik het op, samen met Thuisvester? Ik heb een klacht Klachte? Hoe los ik het op, same met Thuisvester? Ik heb ee klacht Thuisvester doet haar uiterste best de beste service te verlee aa haar huurders. We vide ee goede relatie met oze klate erg belagrijk.

Nadere informatie

Rijen met de TI-nspire vii

Rijen met de TI-nspire vii Rije met de TI-spire vii De tore va Pisa Me laat ee bal valle vaaf de tore va Pisa(63m hoog) Na elke keer stuitere haalt de bal og ee vijfde va de voorgaade hoogte. Gevraagd zij: a) De hoogte a de e keer

Nadere informatie

Huisstijl en logogebruik Associatie KU Leuven

Huisstijl en logogebruik Associatie KU Leuven Huisstijl e logogebruik Associatie KU Leuve Associatie huisstijlhadboek > Ihoudstafel 1 Ihoudstafel 1. Gebruik va de huisstijl of opame va het associatielogo 3 2. Huisstijl Associatie KU Leuve 4 2.1 Opame

Nadere informatie

Hoe werkt het? Zelf uw woning aanpassen

Hoe werkt het? Zelf uw woning aanpassen Woig aapasse Hoe werkt het? Zelf uw woig aapasse Prettig woe beteket woe i ee huis aar uw smaak. Om og fijer te kue woe, wille veel huurders kleie of grote veraderige aabrege i hu huis. Thuisvester begrijpt

Nadere informatie

Release Notes: IPROX-CMS 4.2

Release Notes: IPROX-CMS 4.2 Release Notes: IPROX-CMS 4.2 (april 2011) Ileidig IPROX-CMS 4.2 bet circa 50 wijzigige e fixes waar ee aatal omgrijk zij e ee grote impact hebbe op de implemetatie. Door IfoProjects zij moduletests, systeemtests,

Nadere informatie

Rijen. 6N5p

Rijen. 6N5p Rije 6N5p 0-03 Rije Ileidig I de wiskude werke we vaak met formules e/of fucties die elke mogelijke waarde aa kue eme. Als bijvoorbeeld f( x) = 5x + 5x 3, da ku je voor x (bija) elke waarde ivulle e ka

Nadere informatie

Wijzigingsformulier Ziektekostenverzekering

Wijzigingsformulier Ziektekostenverzekering De Amersfoortse Verzekerige Stadsrig 15, postbus 42 3800 AA Amersfoort Tel. (033) 464 29 11 Fax (033) 464 29 30 Wijzigigsformulier Ziektekosteverzekerig Gegevesverwerkig Bij deze wijzigig worde persoosgegeves

Nadere informatie

PUBAS, een vernieuwd systeem voor arbeidsbegroting In: Agro Informatica 4 (oktober 1999), p. 25 28.

PUBAS, een vernieuwd systeem voor arbeidsbegroting In: Agro Informatica 4 (oktober 1999), p. 25 28. PUBAS, ee verieuwd systeem voor arbeidsbegrotig I: Agro Iformatica 4 (oktober 999), p. 25 28. Aet Vik, tel. 037-476452 Gerrit Kroeze, tel. 037-476459 Istituut voor Milieu- e Agritechiek, Cluster Systeemkude

Nadere informatie

RAADS IN FORMATIE BRIE F

RAADS IN FORMATIE BRIE F RAADS IN FORMATIE BRIE F gemeete WOERDEN Va: college va burgemeester e wethouders Datum: 1 december 2011 Portefeuillehouder(s): Titia Cosse Portefeuille(s): portefeuille Moumete e Archeologie Cotactpersoo:

Nadere informatie

Deze verkorte handleiding beschrijft in het kort wat u moet doen om zo snel mogelijk te kunnen beleggen met Alex Bottom-Line.

Deze verkorte handleiding beschrijft in het kort wat u moet doen om zo snel mogelijk te kunnen beleggen met Alex Bottom-Line. verkorte handleiding INLEIDING Welkom bij Alex Bottom-Line! Deze verkorte handleiding beschrijft in het kort wat u moet doen om zo snel mogelijk te kunnen beleggen met Alex Bottom-Line. Meer uitgebreide

Nadere informatie

7.1 Recursieve formules [1]

7.1 Recursieve formules [1] 7.1 Recursieve formules [1] Voorbeeld: 8, 12, 16, 20, 24, is ee getallerij. De getalle i de rij zij de terme. 8 is de eerste term (startwaarde, u 0 ) 12 is de tweede term (u 1 ) 24 is de vijfde term (u

Nadere informatie

Effectief document- en risicobeheer

Effectief document- en risicobeheer Tekee voor efficiecy Effectief documet- e risicobeheer Met KOVO s techisch iformatiecetrum (TIC) altijd toegag tot actuele tekeige e documete é voldoe aa de eise va wet- e regelgevig. Succesvol documetbeheer

Nadere informatie

We kennen in de wiskunde de volgende getallenverzamelingen:

We kennen in de wiskunde de volgende getallenverzamelingen: Masteropleidig Fiacial Plaig Kwatitatieve Methode Relevate wiskude We kee i de wiskude de volgede getalleverzamelige: De atuurlijke getalle: N = {0,,,,4, } De gehele getalle: Z = {, -,-,-,0,,,, } (egels:

Nadere informatie

Deel A. Breuken vergelijken 4 ----- 12

Deel A. Breuken vergelijken 4 ----- 12 Deel A Breuke vergelijke - - 0 Breuke e brokke (). Kleur va elke figuur deel. Doe het zo auwkeurig mogelijk.. Kleur va elke figuur deel. Doe het telkes aders.. Kleur steeds het deel dat is aagegeve. -

Nadere informatie

VAIO-Link Online Service Gids

VAIO-Link Online Service Gids VAIO-Lik Olie Service Gids "Wij behadele iedere idividuele klacht met zorg, aadacht e respect e we zorge ervoor dat iedere klat ee goed gevoel heeft over de ervarig die hij had of zal hebbe met het VAIO-Lik

Nadere informatie

Eindexamen wiskunde A1-2 vwo 2008-II

Eindexamen wiskunde A1-2 vwo 2008-II Groepsfoto s Alle mese kippere met hu oge. Daardoor staa op groepsfoto s vaak ekele persoe met geslote oge. Sveso e Bares hebbe oderzocht hoeveel foto s je moet make va ee groep va persoe om 99% kas te

Nadere informatie

TAF GoedGezekerd AOV. De eerste AOV waarmee u zelf de touwtjes in handen heeft

TAF GoedGezekerd AOV. De eerste AOV waarmee u zelf de touwtjes in handen heeft TAF GoedGezekerd AOV De eerste AOV waarmee u zelf de touwtjes i hade heeft Als zelfstadig oderemer bet u gewed aa het eme va risico s. Daarbij beoordeelt u per situatie hoe groot het risico is dat u wilt

Nadere informatie

1. Weten dat in het geval van compressoren rekening moet gehouden worden met thermische effecten

1. Weten dat in het geval van compressoren rekening moet gehouden worden met thermische effecten Hoofdstuk 4 Compressore Doelstellige 1. Wete dat i het geval va compressore rekeig moet gehoude worde met thermische effecte 2. Wete dat er ee gres is aa het verhoge va de druk va ee gas 3. Wete welke

Nadere informatie

Mobile Business Efficiënt communiceren met uw zakenrelaties

Mobile Business Efficiënt communiceren met uw zakenrelaties Mobile Busiess Efficiët commuicere met uw zakerelaties Uiek! Exteded Fleet Obeperkt belle aar alle Mobistar-ummers e vaste lije! Ik kies voor mij bedrijf Het geheim achter efficiët zakedoe? De juiste beslissige

Nadere informatie

Wijzigingsformulier Ziektekostenverzekering

Wijzigingsformulier Ziektekostenverzekering De Amersfoortse Verzekerige Stadsrig 15, postbus 42 3800 AA Amersfoort Tel. (033) 464 29 11 Fax (033) 464 29 30 Gegevesverwerkig Wijzigigsformulier Ziektekosteverzekerig Bij deze wijzigig worde persoosgegeves

Nadere informatie

imtech Arbodienst (versie 2.0)

imtech Arbodienst (versie 2.0) imtech Arbodiest (versie.0) veilig e gezod werke Wat is beeldschermwerk? Vrijwel alle katoormedewerkers va Imtech verrichte regelmatig beeldschermwerk. Oder ivloed va ee verdere automatiserig va werktake

Nadere informatie

Rekenen met levensduurkosten

Rekenen met levensduurkosten Colibri Advies www.colibri-advies.l Rekee met levesduurkoste ir. Martie va de Boome MBA Colibri Advies -4-25 Pagia va 5 Rekee met levesduurkoste Auteur: Martie va de Boome - Colibri Advies BV. Materiaal

Nadere informatie

Tabellenrapportage CQ-index Kraamzorg

Tabellenrapportage CQ-index Kraamzorg Tabellerapportage CQ-idex Kraamzorg Jauari 2011 Ihoud Pagia Algemee uitleg 1 Deelame e bevalmaad 1 De itake 2 3 Zorg tijdes de bevallig 3 4 Zorg tijdes de kraamperiode 4 10 Samewerkig e afstemmig 11 Algemee

Nadere informatie

Aanvraag voor een woning in de gemeente(n)... 1. Personalia aanvrager huurwoning

Aanvraag voor een woning in de gemeente(n)... 1. Personalia aanvrager huurwoning Aavraagformulier Huurwoig Hoofdkatoor: J.L. va Rijweg 20, Postbus 612 2700 AP Zoetermeer Tel. : 079-329 66 66 Fax : 079-329 66 00 Iteret : www.hof-rijlad.l E-mail : [email protected] Regiokatore: Groeewoudsedijk

Nadere informatie

Ja, ik wil. Trouwen in Vlaardingen

Ja, ik wil. Trouwen in Vlaardingen Ja, ik wil Trouwe i Vlaardige Ihoud Pagia 4 Locatie kieze Pagia 5 Tijdstip kieze Pagia 6 De plechtigheid Pagia 8 I odertrouw Pagia 9 Tot slot Pagia 11 Bijlage Gefeliciteerd met uw voorgeome huwelijk of

Nadere informatie

Sloopbesluit en verhuizen

Sloopbesluit en verhuizen Sloopbesluit e verhuize waar je thuis bet... Wat kut u verwachte als uw woig wordt gesloopt Op verschillede plaatse werkt HEEMwoe aa de verbeterig va de wijk. Soms heeft dat grote gevolge voor u als huurder.

Nadere informatie

Eindexamen wiskunde B vwo 2010 - II

Eindexamen wiskunde B vwo 2010 - II Eideame wiskude B vwo 200 - II Sijde met ee hoogtelij Op ee cirkel kieze we drie vaste pute, B e C, waarbij lijstuk B gee middellij is e put C op de kortste cirkelboog B ligt. Ee put doorloopt dat deel

Nadere informatie

we willen graag zelf klussen in onze nieuwe woning.

we willen graag zelf klussen in onze nieuwe woning. ZELF AANGEBRACHTE VOORZIENINGEN we wille graag zelf klusse i oze ieuwe woig. ECHT WEL. Zelf uw woig aar wes veradere De woig die u va os huurt, wilt u atuurlijk aar uw eige smaak irichte. U kiest zelf

Nadere informatie

www.rocspiegel.nl Zadkine dienstverlening bij Zadkine Zadkine Online Evaluatie Instrument locatie: Marconistraat april 2014

www.rocspiegel.nl Zadkine dienstverlening bij Zadkine Zadkine Online Evaluatie Instrument locatie: Marconistraat april 2014 diestverleig bij Zadkie Pagia 1 va 10 www.rocspiegel.l Olie Evaluatie Istrumet Zadkie Zadkie diestverleig bij Zadkie locatie: Marcoistraat april 2014 Alle rechte voorbehoude. CopyRight 2014 DigiDoc ROCspiegel.l

Nadere informatie

Handleiding Today s Comfort

Handleiding Today s Comfort Handleiding Today s Comfort Inhoudsopgave 1. Startscherm pg. 2 2. Koersenscherm pg. 3 3. Orderscherm 3.1. Productscherm binnen orderscherm 3.2. Een order inleggen pg. 4 pg. 5 pg. 6 4. Portefeuille 4.1.

Nadere informatie

One Office Voice Pack Vaste en mobiele telefonie in één pack

One Office Voice Pack Vaste en mobiele telefonie in één pack Uiek! Exteded Fleet Obeperkt belle aar alle Mobistar-ummers e vaste lije! Oe Office Voice Pack Vaste e mobiele telefoie i éé pack I alle vrijheid commuicere e zakedoe Mobistar biedt geïtegreerde oplossige

Nadere informatie

Ubiflex, de slimme voordelige loodvervanger. Ik stel me niet bloot aan lood

Ubiflex, de slimme voordelige loodvervanger. Ik stel me niet bloot aan lood Ubiflex, de slimme voordelige loodvervager Ik stel me iet bloot aa lood Met de Ubiflex loodvervager valt veel wist te behale! Ubiflex va Ubbik is dé loodvervager die wordt toegepast i alle bouwdetails

Nadere informatie

Steekproeftrekking Onderzoekspopulatie Steekproef

Steekproeftrekking Onderzoekspopulatie Steekproef Steekproeftrekkig I dit artikel worde twee begrippe beschreve die va belag zij voor het uitvoere va ee oderzoek. Het gaat om de populatie va het oderzoek e de steekproef. Voor wat betreft steekproeve lichte

Nadere informatie

imtech Arbodienst (versie 2.0)

imtech Arbodienst (versie 2.0) imtech Arbodiest (versie 2.0) veilig e gezod werke (Gezodheids)risico s bij autorijde Buite de verkeersveiligheid e de oderhoudsstaat va de auto ka ook het lagdurig zitte i de auto tot (gezodheids)klachte

Nadere informatie

Vuilwaterafvoersystemen voor hoogbouw

Vuilwaterafvoersystemen voor hoogbouw Vuilwaterafvoersysteme voor hoogbouw 1.2 Vuilwaterafvoersysteme voor hoogbouw Nu er steeds hogere e extremere gebouwe otworpe worde, biedt ee ekelvoudig stadleidigsysteem de mogelijkheid om gemakkelijker

Nadere informatie

Handleiding Geavanceerde Orders

Handleiding Geavanceerde Orders Handleiding Geavanceerde Orders 2 Binck biedt u de mogelijkheid om geavanceerde orders te plaatsen. Een geavanceerde order bestaat uit twee delen, te weten de conditie en de order. Als de conditie wordt

Nadere informatie

Bevolkingsevolutie en prijsevolutie: rijen en de TI-89

Bevolkingsevolutie en prijsevolutie: rijen en de TI-89 Bevolkigsevolutie e prijsevolutie: rije e de TI-89 Joha Deprez, EHSAL Brussel - K.U. Leuve. Ileidig Deze tekst is bedoeld als keismakig met de symbolische rekemachie TI-89 va Texas Istrumets. We geve gee

Nadere informatie

REAAL GOED GEREGELD PAKKET UW WOONHUISVERZEKERING

REAAL GOED GEREGELD PAKKET UW WOONHUISVERZEKERING REAAL GOED GEREGELD PAKKET UW WOONHUISVERZEKERING I de voorwaarde va de REAAL Woohuisverzekerig leest u: Wat u va os mag verwachte e wat wij va u verwachte (pagia 2). Voor welke schade wij wel e iet betale

Nadere informatie

Waterdichte argumenten voor Ubiflex loodvervanger! Ik stel me niet bloot aan lood

Waterdichte argumenten voor Ubiflex loodvervanger! Ik stel me niet bloot aan lood Waterdichte argumete voor Ubiflex loodvervager! Ik stel me iet bloot aa lood Met de Ubiflex loodvervager valt veel wist te behale! Ubiflex va Ubbik is dé loodvervager die wordt toegepast i alle bouwdetails

Nadere informatie

Appendix A: De rij van Fibonacci

Appendix A: De rij van Fibonacci ppedix : De rij va Fiboacci Het expliciete voorschrift va de rij va Fiboacci We otere het het e Fiboaccigetal met F De rij va Fiboacci wordt gegeve door: F F F F 4 F F 6 F 7 F De volgede afleidig is gebaseerd

Nadere informatie

Release Notes: IPROX-modules 4.1300.1340 en 4.1300.1344

Release Notes: IPROX-modules 4.1300.1340 en 4.1300.1344 Release Notes: IPROX-modules 4.1300.1340 e 4.1300.1344 (oktober 2013) Ileidig IPROX-module-releases 4.1300.1340 e 4.1300.1344 bette elk ee aatal verieuwige voor de cofigureerbare stijlset. Daaraast is

Nadere informatie

1. Recursievergelijkingen van de 1 e orde

1. Recursievergelijkingen van de 1 e orde Recursievergelijkige va de e orde Rekekudige rije Het voorschrift va ee rekekudige rij ka gegeve wordt met de volgede recursievergelijkig: u = u + b Idie we deze vergelijkig i de vorm u = u u = b otere

Nadere informatie

Semi-orthopedische schoenen (OSB)

Semi-orthopedische schoenen (OSB) Semi-orthopedische schoee speciaal voor uw voete gemaakt Om i aamerkig te kome voor vergoedig zij gemachtigd voor te schrijve: Eerste verstrekkig: Revalidatieartse Orthopedische chirurge Reumatologe AWBZ

Nadere informatie

Correctievoorschrift VWO. Wiskunde B1,2 (nieuwe stijl)

Correctievoorschrift VWO. Wiskunde B1,2 (nieuwe stijl) Wiskude B, (ieuwe stijl) Correctievoorschrift VWO Voorbereided Weteschappelijk Oderwijs 0 0 Tijdvak Izede scores Uiterlijk op jui de scores va de alfabetisch eerste vijf kadidate per school op de daartoe

Nadere informatie

Werktekst 1: Een bos beheren

Werktekst 1: Een bos beheren Werktekst : Ee bos behere Berekeige met rije op het basisscherm Op ee perceel staa 3000 kerstbome. Ee boomkweker moet beslisse hoeveel bome er jaarlijks gekapt kue worde e hoeveel ieuwe aaplat er odig

Nadere informatie

One Office Voice Pack Vaste en mobiele telefonie in één pack

One Office Voice Pack Vaste en mobiele telefonie in één pack ieuw! Exteded Fleet Obeperkt belle aar alle Mobistar-ummers e vaste lije! Oe Office Voice Pack Vaste e mobiele telefoie i éé pack I alle vrijheid commuicere e zakedoe Mobistar biedt geïtegreerde oplossige

Nadere informatie

ABN AMRO Mijn Dealingroom Handleiding

ABN AMRO Mijn Dealingroom Handleiding ABN AMRO Handleiding Introductie Traden, handelen, orders opgeven Hoe u het ook noemt, u wilt het kunnen doen met de beste ondersteuning. is er speciaal voor u als actieve belegger, die de beurzen op de

Nadere informatie

Eindexamen wiskunde A vwo 2010 - I

Eindexamen wiskunde A vwo 2010 - I Eidexame wiskude A vwo - I Beoordeligsmodel Maratholoopsters maximumscore 3 uur, 43 miute e 3 secode is 98 secode De selheid is 495 98 (m/s) Het atwoord: 4,3 (m/s) maximumscore 3 Uit x = 5 volgt v 4,4

Nadere informatie

imtech Arbodienst (versie 2.0)

imtech Arbodienst (versie 2.0) imtech Arbodiest (versie.0) veilig e gezod werke Wat is lichamelijke belastig? Oder lichamelijke of fysieke belastig verstaa we het aaeme va houdige, het make va bewegige e het zette va kracht. Alle medewerkers,

Nadere informatie

Examen VWO. wiskunde B1. tijdvak 1 woensdag 16 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage.

Examen VWO. wiskunde B1. tijdvak 1 woensdag 16 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Exame VW 007 tijdvak woesdag 6 mei.0-6.0 uur wiskude B Bij dit exame hoort ee uitwerkbijlage. Dit exame bestaat uit 0 vrage. Voor dit exame zij maximaal 8 pute te behale. Voor elk vraagummer staat hoeveel

Nadere informatie

Verbeterbeleid. Avonturijn

Verbeterbeleid. Avonturijn Verbeterbeleid Avoturij 2 Als u ee keer mider tevrede over os bet... Ee verbeterput Odaks dat wij os best doe de opvag va uw kid zo goed mogelijk te verzorge, ka het voorkome dat u ees wat mider tevrede

Nadere informatie

BIOLOGIE Havo / Vwo Tips examenvragen maken. Algemeen. Multiple choice vragen

BIOLOGIE Havo / Vwo Tips examenvragen maken. Algemeen. Multiple choice vragen BIOLOGIE Havo / Vwo Tips examevrage make Algemee Tijdes je exame mag je Bias gebruike. De Bias diet compleet obeschreve e obeplakt te zij. Het gebruik va briefjes als pagiawijzers is iet toegestaa. Het

Nadere informatie

WOONHUISVERZEKERING. In de voorwaarden van de Thomas Assuradeuren Woonhuisverzekering

WOONHUISVERZEKERING. In de voorwaarden van de Thomas Assuradeuren Woonhuisverzekering Cambuur Fapolis Pakket Uw Woohuisverzekerig I de voorwaarde va de Thomas Assuradeure Woohuisverzekerig leest u: Wat u va os mag verwachte e wat wij va u verwachte (pagia 2). Voor welke schade wij wel e

Nadere informatie

APRIL 2019 HANDLEIDING GEAVANCEERDE ORDERS

APRIL 2019 HANDLEIDING GEAVANCEERDE ORDERS APRIL 2019 HANDLEIDING GEAVANCEERDE ORDERS 1. CONDITIE EN OPDRACHT BEPALEN Binck biedt u de mogelijkheid om geavanceerde orders te plaatsen. Een geavanceerde order bestaat uit twee delen, te weten de conditie

Nadere informatie

Buren en overlast. waar je thuis bent...

Buren en overlast. waar je thuis bent... Bure e overlast waar je thuis bet... Goed wooklimaat HEEMwoe vidt het belagrijk dat bewoers prettig woe i ee fije buurt. De meeste buurtbewoers kue het goed met elkaar vide. Soms gaat het sameleve i ee

Nadere informatie

REAAL GOED GEREGELD PAKKET UW WOONHUISVERZEKERING

REAAL GOED GEREGELD PAKKET UW WOONHUISVERZEKERING REAAL GOED GEREGELD PAKKET UW WOONHUISVERZEKERING I de voorwaarde va de REAAL Woohuisverzekerig leest u: Wat u va os mag verwachte e wat wij va u verwachte (pagia 2). Voor welke schade wij wel e iet betale

Nadere informatie

Iteratie is het steeds herhalen van eenzelfde proces, verwerking op het bekomen resultaat. Verwerking

Iteratie is het steeds herhalen van eenzelfde proces, verwerking op het bekomen resultaat. Verwerking 1. Wat is iteratie? Iteratie is het steeds herhale va eezelfde proces, verwerkig op het bekome resultaat. INPUT Verwerkig OUTPUT Idie de verwerkig gebeurt met ee (reële) fuctie geldt voor ee startwaarde

Nadere informatie

Overlijden: uw rechten in Duitsland en Nederland

Overlijden: uw rechten in Duitsland en Nederland Regelige e voorzieige CODE 1.1.3.46 Overlijde: uw rechte i Duitslad e Nederlad brochure broe Bureau voor Duitse Zake, www.svb.l/bdz Ihoudsopgave Overlijde Uw rechte i Duitslad e Nederlad Deskudig e betrouwbaar

Nadere informatie

Scootmobiel rijden. Vertrouwd, veilig en zelfverzekerd deelnemen aan het verkeer. rijbewijs rijbewijs. www. scootmobielrijden.nl

Scootmobiel rijden. Vertrouwd, veilig en zelfverzekerd deelnemen aan het verkeer. rijbewijs rijbewijs. www. scootmobielrijden.nl Scootmobiel rijde S S rijbewijs rijbewijs Vertrouwd, veilig e zelfverzekerd deeleme aa het verkeer. www. scootmobielrijde.l Overal ka het gedrag va weggebruikers verschille. Let daarop bij voetgagerspromeades.

Nadere informatie