Onderwijssociologie & Diversiteit

Maat: px

Weergave met pagina beginnen:

Download "Onderwijssociologie & Diversiteit"

Annelies van den Velde
10 jaren geleden
Aantal bezoeken:

1 Onderwijssociologie & Diversiteit Hoorcollege 1: inleiding sociologie en burgerschap IVL Leike van der Leun

2 Om deze presentatie te kunnen volgen op je mobiele telefoon, tablet of laptom, ga je naar: Tik het nummer in van de presentatie dat bovenaan deze dia staat.

3 Programma 08:30 Over de cursus 08:45 Sociologie 09:15 Onderwijssociologie 09:30 Burgerschap 09:45 Discussie 10:00 Afronding

4 Over de cursus Onderwijssociologie en diversiteit Doel van de cursus: Bijdragen aan een gelijke verdeling van kansen binnen het onderwijs binnen onze pluriforme samenleving Hoorcolleges: vier thema s individueel essay Werkcolleges: Casus Divangelo groepsopdracht Eerste hoorcollege: onderwijssociologie en burgerschap Literatuur: zie handl. p.25

samenleving Hoorcolleges: vier thema s individueel essay Werkcolleges: Casus Divangelo

5 Opdracht tijdens het college Voor de essay-opdracht zul je een onderbouwde mening moeten geven op een onderwerp uit de hoorcolleges. Volg het college kritisch. Als er een onderwerp genoemd wordt, waar jij wat van vindt, noteer dit onmiddellijk voor jezelf. Formuleer je mening in de vorm van een stelling, met argumenten voor en tegen Neem de stelling(en) mee naar het werkcollege.

Als er een onderwerp genoemd wordt, waar jij wat van vindt, noteer dit onmiddellijk voor jezelf.

6 Centrale begrippen sociologie structuur sociale rollen samenleving socialisatie cultuur identiteit allocatie sociale ongelijkheid stratificatie mobiliteit

7 Sociologie Sociologie = de wetenschap die zich richt op samenlevingsvraagstukken.

8 Centrale begrippen sociologie structuur sociale rollen samenleving socialisatie cultuur identiteit allocatie sociale ongelijkheid stratificatie mobiliteit

9 Structuur en cultuur Structuur = de ordening van sociale posities in sociale netwerken en de objectieve mechanismen waarmee de leden van een groep geïntegreerd worden in een sociaal systeem. O.a. de wet. Cultuur = gewoontes, opvattingen, normen en waarden, gevoelens en verwachtingen van groepen. Levensstijl

geïntegreerd worden in een sociaal systeem. O.a. de wet.

10 Centrale begrippen sociologie structuur sociale rollen samenleving socialisatie cultuur identiteit allocatie sociale ongelijkheid stratificatie mobiliteit

11 Sociale rollen en identiteit Sociale rollen = in een structuur zijn verwachtingen over de verschillende posities die mensen kunnen innemen. Identiteit = de sociale erkenning die een groep krijgt en de wijze waarop deze groep door andere sociale groepen tegemoet wordt getreden.

12 Centrale begrippen sociologie structuur sociale rollen samenleving socialisatie cultuur identiteit allocatie sociale ongelijkheid stratificatie mobiliteit

13 Socialisatie Nieuwe generaties moeten de normen en waarden van de samenleving internaliseren, zodat zij kunnen participeren aan die samenleving.

14 Centrale begrippen sociologie structuur sociale rollen samenleving socialisatie cultuur identiteit allocatie sociale ongelijkheid stratificatie mobiliteit

15 Allocatie en sociale ongelijkheid Allocatie = de processen waardoor de leden van de samenleving worden verdeeld over de verschillende sociale posities. Ascription vs Meritocratie Sociale ongelijkheid = macht, inkomen, voorrechten en middelen zijn niet gelijk verdeeld in de samenleving. Sociaal milieu

16 Centrale begrippen sociologie structuur sociale rollen samenleving socialisatie cultuur identiteit allocatie sociale ongelijkheid stratificatie mobiliteit

Verticale mobiliteit = de mogelijkheid voor individuen om te

17 Stratificatie en mobiliteit Stratificatie = gelaagdheid in hogere en lagere klassen binnen de samenleving. Verticale mobiliteit = de mogelijkheid voor individuen om te stijgen of te dalen op de maatschappelijke ladder intra-generatiemobiliteit inter-generatiemobiliteit

18 Centrale begrippen sociologie structuur sociale rollen samenleving socialisatie cultuur identiteit allocatie sociale ongelijkheid stratificatie mobiliteit

19 Opdracht 1 Een lerarenopleiding, waarin kennis en vaardigheden en normen en waarden aan toekomstige leraren wordt overgedragen, is een voorbeeld van: A. sociale rollen B. identiteit C. socialisatie D. allocatie E. sociale ongelijkheid F. stratificatie G. verticale mobiliteit

voorbeeld van: A. sociale rollen B. identiteit C. socialisatie D.

20 Opdracht 2 Het medisch tuchtcollege ziet toe op het naleven van de plichten van een arts (zoals bij Janssen-Steur). Dit is een voorbeeld van: A. sociale rollen B. identiteit C. socialisatie D. allocatie E. sociale ongelijkheid F. stratificatie G. verticale mobiliteit

Dit is een voorbeeld van: A. sociale rollen B. identiteit C.

21 Opdracht 3 Als het aandeel van leerlingen vanuit etnische minderheden in het hoger onderwijs en in de hogere beroepsgroepen groeit, is dit een voorbeeld van: A. sociale rollen B. identiteit C. socialisatie D. allocatie E. sociale ongelijkheid F. stratificatie G. verticale mobiliteit

22 Vragen? Je krijgt nu gelegenheid om vragen te stellen via Presentain (ga terug naar het beginscherm en kies deze optie) Denk intussen na over onderstaande vragen en bespreek je antwoorden met de studenten naast je: 1. Is het onderwijs een geschikt middel om sociale ongelijkheid te bestrijden? 2. Wat is een goede burger? 3. Hoe maakt een school goede burgers?

23 Onderwijssociologie Maatschappelijke invloeden op het onderwijs Processen in het onderwijs zelf Invloed van het onderwijs op de samenleving

24 politiek economisch sociale rollen binnen de school

25 samenleving arbeidskrachten, allocatie reductie of reproductie van sociale ongelijkheid? integratie, goede burgers

26 Klimaat / democratisch gehalte Cultuuroverdracht en cultuurverwerving Relatieve autonomie

27 Onderwijssociologie Maatschappelijke invloeden op het onderwijs Processen in het onderwijs zelf Invloed van het onderwijs op de samenleving

28 Vragen vanuit onderwijssociologie Hoe zorgen we ervoor dat leerlingen met verschillende sociale achtergronden zich kunnen kwalificeren in het onderwijs? Wie krijgt toegang tot welke opleiding en waarom? In welke (nieuwe) functies moet de school voorzien en wat maakt scholen daarin effectief? Wat betekent multiculturaliteit voor het onderwijs? Op welke manier beleven leraren en leerlingen hun aanwezigheid in de school? Wat maakt dat een school een eigen sociaal verband is?

29 Burgerschap Wat is een goede burger?

30 Burgerschap actief sociaal vaardig hulpvaardig probleem oplossend verantwoordelijk respectvol

31 Dewey Als burgerschap gestimuleerd wordt, komt er in de samenleving meer respect, meer betrokkenheid en participatie, meer integratie, oog voor het belang van anderen, een gelijkere verdeling van kennis en macht. Dit alles is nodig om de democratie in stand te houden. Democracy is a way of life (1916)

32 Burgerschapsopvoeding actief sociaal vaardig hulpvaardig probleem oplossend verantwoordelijk respectvol

33 Wat kan de school doen? Waarderen van verschillen (diversiteit) Zelf het voorbeeld geven als democratisch instituut. Dit bereikt de school volgens Dewey door: Participatie van zoveel mogelijk mensen Open communicatie Voorbeeld: onderwijsproject De Vreedzame School voor basisscholen.

34 Standpunt van Berding (2009) Niemand mag worden uitgesloten; iedereen verdient een nieuw kans. In de klas moet orde heersen en er moet respectvol met elkaar worden omgegaan. Gezamenlijk probleemoplossen en gebruik maken van elkaars sterke punten moet gestimuleerd worden in de gebruikte werkvormen. Er wordt gehandeld vanuit overleg en dialoog. Scholen zouden moeten participeren in activiteiten ten behoeve van de buurt, of de samenleving in bredere zin. Eventueel kunnen scholen burgerschapsopvoeding aanbieden in aparte lessen of geïntegreerd in de wereldoriënterende vakken.

35 Discussievraag Ben jij een voorstander van ingeroosterde lessen burgerschap? ja nee (zie Poll op Presentain)

36 Toepassing op casus Divangelo lagere onderwijsniveaus wijkschool ziekteverzuim ordeproblemen buitenlandse achtergrond laag opgeleid werkloos eenoudergezinnen weinig grip op hun kinderen ernstige leerachterstand veel gespijbel veel conflicten peergroep heeft grote invloed negatief over school

37 Discussie Hoe wordt sociale ongelijkheid op deze school gereproduceerd? Wat zou de school kunnen doen om het tij te keren? Hoe kunnen docenten deze leerlingen tot leren brengen? Hoe betrekken we ouders en leerlingen zelf bij dit proces?

38 Afronding Hebben jullie ideeën gekregen voor essays? Verzoek: neem de stellingen en de handleiding mee naar de werkcolleges. Graag wat reacties op dit college (inhoud en vorm) via Presentain of rechtstreeks? Deze presentatie kun je meteen terugzien en horen als je hebt ingelogd. Voor anderen: een samenvatting en opname komen beschikbaar via

Vergelijkbare documenten

Maatschappelijke vorming

Maatschappelijke vorming toelichting Hoe kan de school de leerling helpen om zich te ontwikkelen tot een actieve, verantwoordelijke en sociale burger? Een belangrijke taak van de school is om leerlingen voor te bereiden op hun