COPD anders. Clinic 16 november 2011

Transcriptie

1 COPD anders Clinic 16 november 2011

2 COPD Consider Other (than) Pulmonary Disease Frank Wilschut, longarts Jos Dirven, huisarts

3 Van hoestje naar diagnose Wandprikkeling Bronchus Interstitium Fibrose Doorgroei

4 Casus De heer W. is 38 jaar, autospuiter, gehuwd, 3 kinderen. Hij bezocht het inloopspreekuur enige jaren geleden, met een kriebelhoestje. Dit had hij wel eens vaker in het najaar, maar hij had nu ook lichte pijn bij achter het borstbeen gehad. Patient zag er wat bleek en slaperig uit vanwege de hoest, zei hij. Dokter, dat codeïne pilletje van de buurman hielp me vannacht weer heel goed. Net als vorig jaar op deze tijd. Kunt u dit receptje ook even aan mij voorschrijven, want ik wil morgen wel op tijd naar mijn werk. Redenen om codeïne te geven?

5 Hoesten bij de dokter Chronisch betekent langer dan 2 wkn 10% van alle consulten (Rutten H&W 1988) ca. 50% heeft astma/copd (Thiadens BMJ 1998) ICPC: Respiratoir= top 3 diseases (Nat Studie II) Bij openspreekuur top 1 (Dirven 2008)

6 Hoesten ¾ COPDers heeft last van hoesten Rokers hebben na hun STOP in 94% geen last meer. Denk aan BHR als onderliggende aethiol Denk aan astma/copd

7 Een hoestje bij de dokter, anders dan Viraal/bacterieel Astma COPD Deze clinic gaat over de rest

8 Differentiaal diagnostiek astma: Endobronchiale tumor Stembanddysfunctie ( pseudoastma ) COPD Postinfectieuze bronchiale hyperreactiviteit Mucoviscidose Bronchiectasieen Linker ventrikelfalen Nachtelijke hoest door G-E reflux, chronische sinusitis of ACE-remmers

9

10 Vervolg De Heer W vertoonde bij navraag ook wat vaker perioden van hoest en keelpijn. Soms ook vaak een beetje schrijnend gevoel. Vooral al vroeg in de ochtend. Soms een beetje schor of hees.

11 Symptomen nu Hoesten en Lichte POB Keelpijn Heesheid

12 Atypische extra-oesofageale klachten van GERD Gastric Asthma Chronisch hoesten Aspiratie longontsteking Reflux laryngitis Keel schrapen Globus gevoel Heesheid Stemband granuloma s Subglottal stenose

13 Proefdosis PPI bij refluxziekte atypische extra-oesofageale klachten typische refluxklachten: zuurbranden, regurgitatie Richter, AJG 2000

14 Cough can be caused by acid refluxate entering the lung and/or stimulating the vagus nerve Aspiration to lower respiratory tree Esophageal bronchial transmission via cough centre Stimulation of vagus nerve Cough response Gastric refluxate Gastric refluxate Irwin et al 1993; Irwin et al 2000

15 Reflux en Astma Asthma door reflux: Oesofago-broncheale reflex (n. vagus) bronchoconstrictie Mucosale reactie Verhoogde bronchiale hyperreactiviteit Reflux door asthma: Mechanische oorzaak Bijv Theophylline toename maagzuur en afname LES functie Peters, Vademecum 2003

16 Reflux en astma 34% tot 89% van astma patiënten hebben refluxklachten (ernstige astma > kans op refluxklachten groter) 40%-60% gastric astma patiënten hebben geen refluxsymptomen ( stille reflux ) Peters, Vademecum 2003

17

18 Non-cardiac chest pain 80% van acute pijn op de borst klachten niet cardiaal In 40% van de gevallen wordt GERD vastgesteld adhv ph-metrie en reflux symptomen Katz, AJG 2000

19 GERD-related KNO problemen AZ intranet: Medical/ E-learning GI/ Acid-related disorders/ module 9

20 GERD-related KNO problemen 25% van GERD patiënten heeft KNO symptomen 4%-10% van de KNO patiënten heeft GERD gerelateerde symptomen Reflux laryngitis meest voorkomend (symptomen: heesheid, stemproblemen, chronische hoest, keel schrapen, zere keel, globus gevoel) Globusgevoel beslaat 1-4% van alle KNO problemen 25-50% hiervan als gevolg van GERD Klinkenberg, Scand J Gastroenterol 1998; Wong, AJG 2000

21 Pathofysiologie GERD-related KNO problemen

22 The voice and reflux

23 Vocal Cord Dysfunction

24 De autospuiter ontwikkelde meer symptomen Blijvende hoest Blijvende dyspnoe Enig sputum Ondanks alle acties.

25

26 Bronchiectasieen Oudere vrouwen (2/3) Permanent verwijde bronchi met slijm Diagnostiek Hoe? HRCT

27 Luchtweginfecties mazelen kinkhoest infectie met een adenovirus bacteriële infectie, Klebsiella, Staphylococcus of Pseudomonas griep tuberculose schimmelinfectie, Aspergillose mycoplasmainfectie Bronchusobstructie geïnhaleerd voorwerp vergrote lymfeklieren longtumor slijmprop Letsel door inhalatie letsel door schadelijke dampen, gassen of deeltjes aspiratie van maagzuur en voedseldeeltjes

28 Genetische aandoeningen cystische fibrose ciliaire dyskinesie, met inbegrip van het Kartagener-syndroom alfa-1-antitrypsinedeficiëntie Immunologische afwijkingen immunoglobulinedeficiëntiesyndromen dysfunctie van witte bloedcellen complementdeficiënties bepaalde auto-immuunziekten en hyperimmuunziekten als reumatoïde artritis en colitis ulcerosa Overige aandoeningen drugsmisbruik, zoals heroïneverslaving infectie met het humaan-immunodeficiëntie- virus (HIV) syndroom van Young (obstructieve azoöspermie) Marfan-syndroom

29 Therapie Stop de hoestonderdrukkers Fysiotherapie met houdingsdrainage Antibiotica, prednison, SABA

30 De autospuiter wordt er niet beter op Na antibiotica en een prednisonkuur en Fysiotherapie kon meneer het thuis wel beter vinden. Echter 6 weken later presenteerde hij zich met toenemende moeheid Wat zou het kunnen zijn?

31

32 De GroteLongontstekingMeting.nl Rang Doodsoorzaak Aantal sterfgevallen (totaal = ) 1.Kwaadaardige nieuwvormingen Ziekten van hart- en vaatstelsel Ziekten aan de ademhalingsorganen Psychische stoornissen Longontsteking Uitwendige doodsoorzaken Ziekten spijsverteringsorganen Symptomen en onvolledig omschreven ziekten Ziekten zenuwstelsel en zintuigen Endocriene, voedings-, stofwisselingsziekten Ziekten aan ademhalingsorganen, excl. longontsteking Bron: CBS, statline, data 2008

33 Community-acquired pneumonie Str pneumoniae (pneumokok) H Influenzae Mycoplasma pneumoniae RS virus kinderen Chlamydia pneumoniae Staphylococcus aureus zkhuis Pseudomonas aeruginosa zkhuis

34 Longontsteking specifiek Q-koorts (Coxiella Burnetii) Legionella pneumoniae Penicilline resistente pneumokokken Kinkhoest Ernstige pseudocroup Bronchiolitis Psittacosis

35 Atelectase Samenvallen van een longdeel Middenkwabsyndroom: Aethiol: slijm, tumor, lymfeklieren Postoperatief; rokers! Piloten tgv superg.

36 Meneer ontwikkelt meer dyspnoe Na de constatering van bronchiectasieën en atelectase zit meneer nu weer thuis. Hij vertoont toch weer meer klachten van dyspneu. Zo gaat het niet. Opnieuw een X-thorax, welke verdacht is voor

37

38 Interstitieel longlijden Ontsteking in en rond longblaasjes idiopatisch Of :tgv org stof of chemicaliën (coniose, EAA) Of: A-I Interstitiele pneumonitis (bv RA)

39 Interstitium Boerenlong Papegaaienziekte Duivenmelkerslong Paddestoelenlong Kaasmakerslong Koffiewerkersziekte

40 Typen allergie. Lastig. Type I: atopische allergie. Allergisch astma Type II: cytotoxische reactie Goodpasture syndroom Type III:immuuncomplex allergie Vasculitis, LED Type IV:vertraagde cellulaire allergie Mantoux reactie

41 Meneer is na recuperatie van alle klachten genezen. We zijn 3 maanden verder (38jr) en hij vertoont pijn in beide hielen en hakken. Steunzolen gaven meer klachten. NSAID s hebben geen effect gehad. Later, na 3 wkn wilde hij aktie vanwege veel pijn en toch weer lichte dyspnoe. Waar denk je aan?

42

43 Sarcoidosis=M B Boeck Na X-thorax (toeval) hilusklieren Interstitiele fibrose parenchym Vaak 40 jr of jonger Gewrichten,ogen,dyspnoe,BSE ACE! hypertensie 15% aktieve sympt. Prognose vrij goed

44

45 De autospuiter 8 jaar later De autospuiter is zoals gebruikelijk geheel hersteld van zijn Besnier Boeck. Patient presenteert zich nu opnieuw op het spreekuur met klachten van een hoestje en algehele malaise. Hij heeft nu 30 packyears Waar denk je aan?

46