VOORTPLANTING BIJ DE MENS

Transcriptie

1 VOORTPLANTING BIJ DE MENS Vruhtrhei O: 5/ Lees het krntenrtikel Onvruhtrhei stijgt. Bentwoor rn e vrgen. Afeeling 5/ Het ntl ehtpren met klhten over onvruhtrhei neemt toe. Welke twee oorzken noemt het rtikel? Dr. Evers noemt lter twee mogelijke oorzken voor e hteruitgne kwliteit vn het sperm. Welke zijn t?

2 O: 5/ Lees het rtikel Veel onegrip over onvruhtrhei. Afeeling

3 Zoeken lle ehtpren ie ongewil kinerloos lijven, hulp? j/nee Zoek in e tekst op wt IVF etekent. Hoe groot is e kns op sues? 3 Wt zeggen vrouwen over e geestelijke en lihmelijke elsting vn eze ehnelingen? 4 Regeren mnnen en vrouwen volgens het rtikel op ezelfe wijze op kinerlooshei? 5 In het rtikel komen feiten en meningen voor. Noem twee feiten uit het rtikel. Noem twee meningen uit het rtikel. L e e s v e r e r i n j e t e k s t o e k Voortplntingsorgnen O: 5/3 Benoem e ngegeven elen vn het mnnelijke voortplntingsorgn Afeeling 5/3 8

4 Wr woren e zellen gevorm? Welke stof wort ook in e teelllen gevorm? Noem twee tken vn e prostt. e Wrom is e nm zlsje onjuist? f Welke tk heeft het zvoht? g Wruit estt sperm? O: 5/4 Vul hter elk vn e volgene elen e tk in. zl e f ijl zlsje lzk zwellihm eikel

5 O: 5/5 Benoem e ngegeven elen vn e vrouwelijke voortplntingsorgnen

6 Afeeling 5/4 Wr woren e eiellen gevorm? Welke vershillen zijn er tussen eiel en zel? hoeveelhei reservevoesel voorteweging grootte eiel zel Wt wort er in e eierstokken nog meer gemkt? O: 5/6 Vul hter elk vn e volgene elen e tk in. eierstok O: 5/7 e f g trehter vn e eileier eileier rmoeer vgin kittelr shmlippen Vnf welke leeftij zijn e primire geslhtskenmerken zihtr? Vnf welke leeftij zijn e seunire geslhtskenmerken zihtr? Noem rie seunire geslhtskenmerken ij meisjes.

7 3 Noem rie seunire geslhtskenmerken ij jongens. 3 L e e s v e r e r i n j e t e k s t o e k 3 Menstrutieylus O: 5/8 Wt is ovultie? Hoe vk per jr vint ij een vrouw vn 5 jr ovultie plts? Hoe lng lijft een eiel estn? Wr evint e eiel zih geurene eze tij? e Wt kn er nu met e eiel geeuren? Ze of ze O: 5/9 Hoeveel gen n e ovultie egint e menstrutie? Volgt op elke ovultie een menstrutie? Leg je ntwoor uit. Op een ovultie volgt ltij/niet ltij een menstrutie, wnt Wt is het oel vn e menstrutie?

8 O: 5/0 Bekijk feeling 5/5. Afeeling 5/5 Welke twee proessen zijn in e tekening te zien? Geef in e tekening met roo n op welke gen het rmoeerslijmvlies wort fgeroken. Als je ij een geslhtsgemeenshp geen voorehoemiel geruikt, kunnen meisjes/vrouwen ongewenst zwnger woren. Geef in e tekening met groen e gen n wrop e kns op zwngershp groot is.

9 L e e s v e r e r i n j e t e k s t o e k O: 5/ Wrom is e pil een etrouwr voorehoemiel? Ze evt en remt e werking vn e. Hieroor is er n geen. Zie e ijsluiter. Op welke gen vn e ylus moet e pil woren geslikt? Wt geeurt er in het lihm ls een vrouw een g e pil vergeet? Wt moet ze n oen? Afeeling 5/6 Op welke gen vn e ylus moet e pil woren geslikt? Wt geeurt er in het lihm ls een vrouw een g e pil vergeet? Wt moet ze n oen? O: 5/ Wt weef jij.vn e pil? Bentwoor e volgene vrgen met j of nee. Het goee ntwoor vin je n 0:5/7. Kun je vn e pil tromose krijgen? j/nee Ben je miner vtr voor infeties ls je e pil geruikt? j/nee Kn ne overgn oor e pil? j/nee Zorgt e pil voor grotere orsten? j/nee e Kun je onvruhtr woren ls je e pil lng geruikt? j/nee f Verhoogt e pil je loeruk? j/nee

10 g He je met e pil miner kns op loermoee? j/nee h Mg je twee merken pillen oor elkr geruiken? j/nee i Krijg je vn e pil ltij hoofpijn? j/nee j Is e kns op een tweeling groter n het stoppen met e pil? j/nee k Kun je ikker (zwrer) woren ls je e pil geruikt? j/nee l Is het gevrlijk voor je gezonhei om te roken ls je e pil geruikt? j/nee m Kun je vn e pil hrgroei op je rmen en enen krijgen? j/nee L e e s v e r e r i n j e t e k s t o e k 4 Vn evruhting tot geoorte O: 5/3 In welk eel vn e vrouwelijke voortplntingsorgnen vint e evruhting vn e eiel plts? Afeeling 5/7 Je ziet hier enkele tekeningen vn e eiel tijens en n e evruhting. Wt is e juiste volgore vn e pltjes? Hoe wort e vruht e eerste rie mnen genoem? En rn? Eerst, rn. O: 5/4 Vint er tijens e zwngershp ovultie plts? En menstrutie? Wel/geen ovultie, wel/geen menstrutie. Wt is e tk vn e plent? Welke tk heen vruhtvliezen en vruhtwter?

11 O: 5/5 Je ziet hier een shemtishe tekening vn een emryo in e rmoeer. Afeeling 5/8

12 Shrijf e nmen vn e genummere elen op Welke stoffen gn er vi loevt 3 nr het emryo? Is loevt 3 een er of een slger? Welke fvlstoffen ontstn er in het emryo? e Vi welk(e) loevt(en) in e nvelstreng woren eze fvlstoffen nr e plent vervoer? f Welk loevt vervoert zuurstofrijk loe? nvelstrenger/nvelstrengslger g Welke orgnen vn het emryo nemen n e geoorte e tk vn e plent over? h i Kleur in feeling 5/8 e plts wr e uitwisseling vn stoffen pltsvint, roo. Is er iret ontt tussen het loe vn e moeer en t vn het kin? j/nee L e e s v e r e r i n j e t e k s t o e k 5 Geoorte O: 5/6 Hieroner woren enkele geeurtenissen genoem ie voor, tijens of n e geoorte pltsvinen. Vul eerst e ontrekene wooren op e stippellijnen in. Noteer rn e juiste volgore vn e geeurtenissen. Het vruhtwter stroomt weg. De plent en e vruhtvliezen woren nr uiten geperst:

13 3 De spieren in e rmoeerwn trekken smen: 4 Door e weeën wort het kin uit e rmoeer gereven: 5 De vruhtvliezen reken. 6 De rmoeermon en e shee woren wijer: 7 Het kin ligt stees ieper in het geoorteknl: De juiste volgore is: 6 Tweelingen O: 5/7 Hoeveel eiellen zijn er voor e vorming vn een eeneiige tweeling noig? B En hoeveel zellen? Vul in: N e eerste eling vn e eiel lten e ellen los. Ze ontwikkelen zih onfhnkelijk verer. Zo ontstt een tweeling. Hoeveel eiellen zijn er voor e vorming vn een twee-eiige tweeling noig? e En hoeveel zellen? f g Er wort een tweeling georen. Het zijn twee jongens. Is nu met zekerhei te zeggen of e tweeling eeneiig of twee-eiig is? j/nee Hnneke en Frnk zijn tweelingen. Kun jij zeggen of ze eeneiig of twee-eiig zijn? J/Nee, wnt Oplossing 0:5/: = j; = nee; = j; = j; e = nee; f = j, soms; g = j; h = nee; i = nee; j = nee; k = j; = j; m = j

14 E X T R A O P D R A C H T E N E: 5/8 Geef n of je het wel of niet eens ent met e volgene uitsprken. Jongens en meisjes ie ltij onooms op zk heen willen mr één ing. Een onoom geeft esherming tegen geslhtsziekten. 3 Goee hygiëne eshermt goe tegen geslhtsziekten. 4 Onveilig zijn lle vrijprtijen wrij sperm, vginl voht of loe vn e ene prtner in het lihm vn e ner komt. 5 Je kunt net zo goe e pil ls een onoom geruiken. 6 An een nieuw vrienje of vrieninnetje kun je niet vrgen om een onoom te geruiken. Hij of zij enkt n t je het l met honer neren gen het. mee eens niet mee eens Geslhtsziekten kwmen vroeger ook voor. Toh neemt het ntl mensen t een geslhtsziekte heeft (geh) toe. E: 5/9 Wt is het vershil tussen vroeger en nu? Vroeger kwm het geruik vn onooms meer/miner voor. Vroeger gingen mensen met een geslhtsziekte sneller/miner snel nr e okter. 3 Tijens vknties komen meer/miner mensen in ontt met geslhtsziekten. 4 Vroeger vertele je het niet/wel n je prtner ls je een geslhtsziekte h. 5 Vroeger wren er etere/miner goee meiijnen. 6 Vroeger wer er meer/miner/net zo veel gevreeën. Hoe kun je volgens jou verklren t er tegenwoorig meer geslhtsziekten voorkomen n vroeger?

15 E: 5/0 In eze oprht shrijf je iets op over voorehoemielen. Welk vooreel heeft e pil voor meisjes/vrouwen? Noem ook rie nelen vn het pilgeruik. (Denk hierij ook n hoe je n e pil moet komen.) 3 Welke voorelen heeft het onoom voor jongens/mnnen? (Denk n hoe je ern kunt komen, verspreiing vn ziekten.) 3 Noem ook een neel vn onoomgeruik. e Sommige mensen heen geslhtsgemeenshp in een eple perioe vn e menstrutieylus: ongeveer tien gen voor en vier gen n e menstrutie. Deze methoe wort e perioieke onthouing genoem. Leg uit wrom een meisje/vrouw ij eze methoe toh zwnger kn rken. f Een nere methoe is e oitus interruptus. Dit is een moeilijk woor voor e onerroken geslhtsgemeenshp. Vlk voor e zlozing hlt e jongen/mn zijn penis uit e shee. Wrom kn een meisje/vrouw ij eze methoe zwnger woren? g Een ere methoe, wrij geen voorehoemielen woren geruikt, is e tempertuurmeting. Door elke g e lihmstempertuur te meten kn een meisje/vrouw ontroleren of ze ovultie heeft of niet. N e ovultie is e lihmstempertuur wt hoger. Vin je it een veilige methoe? Leg je ntwoor uit. J/Nee, wnt

16 E: 5/ Je ziet hier een igrm t ngeeft hoeveel vrouwen ij het geruik vn een epl voorehoemiel toh in verwhting rken. Afeeling 5/9 Welke twee voorehoemielen zijn volgens het igrm het meest etrouwr? Welke twee methoen zijn hier het minst etrouwr? E: 5/ De este methoe om ongewenste zwngershp te voorkomen is sterilistie. Bij e mn woren hiervoor e zleiers fgeonen en oorgesneen. De ingreep is niet ingewikkel en ook niet pijnlijk. Bij sterilistie ij e vrouw woren e eileiers fgeonen en oorgesneen. Voor zo n sterilistie is een kleine opertie noig. Afeeling 5/0 De sterilistie kn weer woren opgeheven. Dn woren e z- of eileiers weer volleig herstel. Geef in e mnnelijke voortplntingsorgnen n wr e zellen n sterilistie nog kunnen voorkomen. Geruik hiervoor een luw kleurpotloo. Kn een mn n sterilistie een ehte zlozing heen? j/nee e Wt komt er ij eze 'zlozing' n wel vrij? Geef in e vrouwelijke voortplntingsorgnen n wr e eiellen n sterilistie nog kunnen voorkomen. Geruik hiervoor een geel kleurpotloo. Is er n sterilistie ij e vrouw nog een ovultie? j/nee

17 f En is er nog een menstrutie? j/nee E: 5/3 Tweelingen Lees het stukje uit e krnt en ekijk e figuren.

18 Hoeveel meerlingen zijn er in 993 georen? Hoeveel promille ws t? Hoeveel kineren zijn er us in 993 georen? Hoeveel vn e meerlingen wren tweelingen? 3 Zoek op het krtje op of er in jouw regio e ltste tien jr een stijging vn het ntl meerlingen ws. Het ntl is toegenomen/fgenomen met %. 4 Welk ntl stijgt het sterkst, het ntl twee-eiige tweelingen of het ntl eeneiige tweelingen? Welke verklring geeft het rtikel hiervoor? Welke verklring geeft het CBS? 5 Onvruhtrhei is soms te ehnelen oor e eisprong te stimuleren. Een nere mogelijkhei is regeeruisevruhting. Beie tehnieken vergroten e kns op meerlinggeoorten. Bij welke tehniek is het ntl meerlingen eter in e hn te houen? Bij, oort