Een alcohol- en drugbeleid voor het secundair onderwijs

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Een alcohol- en drugbeleid voor het secundair onderwijs"

Transcriptie

1 Een alcohol- en drugbeleid voor het secundair onderwijs V E R E N I G I N G V O O R A L C O H O L - E N A N D E R E D R U G P R O B L E M E N ( V A D ) W W W. V A D. B E

2 Een beleid opzetten Middelengebruik heeft een directe invloed op het sociaal, emotioneel, cognitief en fysiek functioneren van de leerling op school Het kan de kansen op een succesvolle schoolloopbaan hypothekeren Middelengebruik houdt risico s in voor de gezondheid, het welzijn en de veiligheid van de leerling én de schoolomgeving

3 Beleidsmatige aanpak Drugpreventie vereist een beleidsmatige aanpak Gekaderd binnen het pedagogisch project van de school Werking op verschillende niveaus Drugbeleid op school (DOS) is opgebouwd rond: Regelgeving Begeleiding Educatie Structurele maatregelen

4 Anticiperen Een drugbeleid laat toe te anticiperen op mogelijke problemen met drugs of druggebruik VOET Vakoverschrijdende eindtermen VAD concretiseerde welke combinaties van eindtermen kunnen worden nagestreefd Verfijning of verbreding van het ontwerp op maat van het eigen schoolproject

5 Regelgeving Zie Juridische handvatten De school bepaalt de regels m.b.t. bezit, gebruik, onder invloed zijn, delen en dealen op school Welke situaties en plaatsen vallen binnen de schoolcontext (aan de schoolpoort, activiteiten extra muros, ) Regelgeving alleen is onvoldoende Ook procedures uitwerken met een taakverdeling rond wie en hoe er gereageerd wordt bij (vermoeden van) regelovertreding

6 Regelgeving De school bepaalt idealiter ook de communicatie met de diverse partners: CLB, ouders, justitie, Houvast: Juridische handvatten voor het gebruik en misbruik van alcohol en andere drugs op school

7 Begeleiding Welke stappen moeten worden ondernomen wanneer de school bezorgd is over een leerling die minder goed functioneert Wie neemt welke taak en rol op zich bij het opvolgen en het signaleren van verminderd functioneren, het begeleiden en eventueel doorverwijzen van leerlingen met drugproblemen Belangrijke partner: CLB VAD ontwikkelde de SEM-J (individueel Screeningsinstrument Ervaringen met Middelengebruik Jongeren) Daarnaast: een vorming Motiverende gespreksvoering

8 SEM-J in cijfers AnD tijdschrift van de VAD, maart 2014 In 2009 ontwikkeld, om te gebruiken tijdens individuele begeleidingen in de bijzondere jeugdzorg, CLB of in andere settings. Een ernstschatting van het middelengebruik van een jongere en van de nood aan verdere alcohol- of drugspecifieke begeleiding Evaluatie na vier jaar: respondenten vulden het in, waarvan 761 volledig en betrouwbaar.

9 SEM-J in cijfers Respondenten: 64,5% jongens, 76,6% van 16 tot 18 jaar 41% uit de Bijzondere Jeugdzorg, 18,7% uit CLB en 2,8% JAC, daarnaast verslavingsinstellingen, voorzieningen in de schoolomgeving, Twee schalen: probleemernst en gebruiksgeschiedenis. Een rode vlag op minstens één van beide, betekent een rode vlag als eindresultaat op problematisch gebruik 83,4% van de respondenten scoort een rode vlag (87,5% van de jongens; 75,8% van de meisjes)

10 SEM-J in cijfers Goed screeningsinstrument om problemen met middelengebruik in kaart te brengen Wordt nu vooral gebruikt bij de oudere leeftijdsgroepen De SEM-J wordt blijkbaar meestal afgenomen wanneer men al quasi zeker is van problematisch gebruik Online versie:

11 Educatie Kwaliteitscriteria Corrigeren van verkeerde beeldvorming: jongeren overschatten systematisch het middelengebruik bij leeftijdsgenoten ( Social Norms Approach ) Werken aan persoonlijke en sociale vaardigheden: jongeren komen vaak in situaties waar het niet zozeer gaat om een stellingname voor of tegen drugs maar om een veel gecompliceerdere keuze (zich manifesteren in een bepaalde situatie, respect krijgen van vrienden, ). Omgaan met druk van leeftijdsgenoten, eigen beslissingen nemen, assertiviteit zijn belangrijke vaardigheden De leefwereld van de jongere centraal stellen (aansluiten bij kennis en het ervaringsniveau en interactief werken)

12 Didactisch materiaal Enkele voorbeelden Leefsleutels van De Sleutel Maat in de shit (Christophe Kino) cannabis

13 Structurele maatregelen Voorbeelden Opstarten en ondersteunen van een leerlingenraad Zorgen voor een aangename infrastructuur Positieve contacten tussen leerkracht en leerling bevorderen

14 VAD-leerlingenbevraging Audit van de situatie van de school m.b.t. de alcohol- en andere drugthematiek (frequentie en hoeveelheid van gebruik, motieven, houding van vrienden, beschikbaarheid van illegale drugs, ) Opgesteld volgens de pijlers van een drugbeleid (regelgeving, begeleiding, educatie, structurele maatregelen) Informatie over elk van deze onderdelen, zodat het beleid kan worden uitgewerkt of bijgestuurd Rapport op maat en uitnodiging voor een vorming

15 Norm voor aanvaardbaar alcoholgebruik VAD, 2009 Jongeren onder de 16 jaar: geen alcohol Jongeren onder de 18 jaar: geen sterke drank 16- tot 17-jarigen: niet meer dan 1-2 (meisjes) of 2 (jongens) standaardglazen per keer en niet meer dan 2 dagen/week en geen wekelijkse gewoonte

16 Leerkrachten Hebben geen beroepsgeheim. Ze zijn niet wettelijk verplicht gevoelige informatie geheim te houden Ook de vertrouwensleerkrachten en de schooldirectie niet! Ze kennen wel een ambtsgeheim of discretieplicht, gebaseerd op hun arbeidscontract/statuut: ze moeten discreet en zorgvuldig omgaan met de informatie die ze als leerkracht krijgen en mogen geen geheimen prijsgeven buiten de school. Maar ze hebben geen zwijgrecht

17 Leerkrachten Geen zwijgrecht. Zij moeten relevante feiten melden aan hun hiërarchische oversten de directie Bovendien moeten leerkrachten als ze ondervraagd worden door de politie, spreken Hulpverleners kunnen zich op dat moment op hun beroepsgeheim beroepen, en dit zelfs ten opzichte van een rechter

18 De CLB-medewerker Als CLB-medewerker is men werkzaam in één van de sectoren van de Integrale Jeugdhulp en dus kent men wel een beroepsgeheim

19 Wat zeggen richtlijnen? Maak alcohol- en andere drugeducatie een integraal onderdeel van het curriculum Diegenen die educatie geven, moeten het vertrouwen en respect van de betrokken jongeren hebben. Deze preventiewerkers moeten adequate training hebben ontvangen en in staat zijn om accurate informatie te geven gebruikmakend van passende technieken

20 Wat zeggen de richtlijnen? Stem alcohol- en andere drugeducatie af op de leeftijd van de jongeren en houd rekening met een verschil in leerbehoeften (gebaseerd op b.v. individuele, sociale en omgevingsfactoren). Het programma moet, wat alcoholgebruik betreft, tot doel hebben jongeren aan te moedigen niet te drinken, de leeftijd waarop jongeren beginnen met drinken te verhogen en schade te beperken onder degenen die drinken

21 Wat zeggen de richtlijnen? Educatieve programma s moeten: Kennis verhogen over de potentiële schade van middelengebruik op lichamelijk, mentaal en sociaal vlak (inclusief de juridische gevolgen) De gelegenheid bieden om de houdingen en perceptie t.o.v. het gebruik van alcohol en andere drugs te exploreren Helpen bij het ontwikkelen van besluitvorming, assertiviteit, coping en verbale/non-verbale vaardigheden Bijdragen tot de ontwikkeling van zelfrespect Jongeren bewust maken van de impact van de media, advertenties, rolmodellen en de standpunten van ouders, peers en de samenleving op hun middelengebruik

22 Wat zeggen richtlijnen? Hoewel bepaalde individuen kwetsbaarder zijn dan anderen, is het niet aangewezen om de preventie alleen te richten op die personen. Jongeren van alle achtergronden en in alle schooltypen kunnen schadelijke hoeveelheden alcohol drinken

23 Wat zeggen de richtlijnen? Introduceer een whole school approach (integrale of schoolomvattende aanpak) m.b.t. alcohol- en andere drugeducatie. Een dergelijke benadering betrekt zowel personeel als ouders en leerlingen bij dit thema en omvat alle aspecten gaande van beleidsontwikkeling tot de professionele ontwikkeling van (en steun voor) het personeel

24 Wat zeggen de richtlijnen? Een voorbeeld van een kader voor een beleidsmatige, integrale aanpak van de tabak-, alcohol- en drugthematiek voor zowel het lager als secundair onderwijs in Vlaanderen, is te vinden op de website van de VlOR over gezondheidsbeleid op school:

25 Wat zeggen de richtlijnen? Indien aangewezen, geef ouders advies waar ze terecht kunnen voor meer informatie en hulp m.b.t. het ontwikkelen van ouderlijke vaardigheden. Deze vaardigheden omvatten probleemoplossende- en communicatievaardigheden, het stellen van grenzen aan kinderen en het leren van kinderen om aan eventuele groepsdruk van peers te weerstaan

26 Wat zeggen de richtlijnen? Geef jongeren van wie men vermoedt dat ze schadelijke hoeveelheden alcohol drinken of andere drugs gebruiken, kort individueel advies over de schadelijke effecten van dit misbruik, over hoe ze de risico s kunnen verminderen en waar ze hulp kunnen krijgen. Bied een follow-upgesprek aan of verwijs naar externe diensten waarmee de scholen samenwerken

27 Wat zeggen de richtlijnen? Indien aangewezen, verwijs deze jongeren direct naar externe diensten (zonder eerst kort advies te geven) Voor deze jongeren is ook online hulp beschikbaar, b.v.

28 Wat zeggen de richtlijnen? Neem de regelgeving m.b.t. de bescherming van de rechten van de jongere, toestemming en vertrouwelijkheid in acht. Indien mogelijk, betrek ouders in de consultatie of de verwijzing naar externe diensten

29 Decreet betreffende de Rechtspositie van de Minderjarige in de Jeugdhulp Enkele uittreksels: Een minderjarige vanaf 12 jaar wordt geacht handelingsbekwaam te zijn In elke situatie wordt naar de beste oplossing gezocht in het belang van de minderjarige Minderjarigen hebben recht op kennis van alle gegevens die hem of haar betreffen. Hulpverleners moeten de informatie spontaan geven en niet wachten tot de minderjarige er zelf om vraagt

30 Decreet betreffende de Rechtspositie van de Minderjarige in de Jeugdhulp Participatie staat voor de actieve betrokkenheid van de minderjarigen bij zaken die hen aanbelangen. Hoe meer de minderjarige wordt betrokken, hoe beter Elke minderjarige die hulp krijgt, heeft recht op een zorgvuldig bijgehouden en veilig bewaard dossier. Het dossier wordt samengesteld door de hulpverlener(s) en is voor hen een werkinstrument. Het nodigt de hulpverlener uit om de minderjarige cliënt ook hierin te laten participeren Dit is niet van toepassing op het schooldossier, waarin de evaluaties op school (rapporten), de signalen van mogelijke problemen op school en de schoolloopbaan gedocumenteerd staan.

31 Decreet betreffende de Rechtspositie van de Minderjarige in de Jeugdhulp Een minderjarige die hulp zoekt, mag zich altijd laten bijstaan door iemand die hij vertrouwt. Een bijstandspersoon kan enkel een werknemer van de school of iemand met beroepsgeheim zijn Elke minderjarige heeft recht op een eigen meningsuiting, een eigen seksuele geaardheid en een ruimte om zich terug te trekken (privacy). De ouders en de preventiewerkers moeten altijd respect opbrengen voor het privéleven van de minderjarige

32 Decreet betreffende de Rechtspositie van de Minderjarige in de Jeugdhulp Niemand mag wreed behandeld of vernederd worden. Elke vorm van geweld is verboden. De vrijheid van de minderjarige beperken mag slechts uitzonderlijk en op bepaalde voorwaarden Meer informatie op

33 Wat zeggen de richtlijnen? Bouw samenwerkingsverbanden uit met relevante, externe actoren ten behoeve van de alcohol- en andere drugeducatie op school Pleeg overleg met families (ouders of verzorgers, kinderen en jongeren) over initiatieven om alcohol- en ander drugmisbruik te reduceren en om participatie in deze initiatieven te stimuleren Controleer en evalueer de werking ervan en maak afspraken rond het toepassen van good practice bij de implementatie van educatieve programma s Brochure over ouderparticipatie, uitgegeven door de VlOR:

34 Opzetten van een beleid

35 Indicatorenmeting VIGeZ Indicatorenmeting 2012 van het gezondheidsbeleid in Vlaamse scholen Komt alcohol aan bod in de leerjaren? (312 middelbare scholen) Ja, in elk leerjaar Ja, in verschillende leerjaren Ja, in één leerjaar Nee % Weet niet

36 Indicatorenmeting VIGeZ Komt alcohol aan bod in de leerjaren? (618 lagere scholen) Ja Nee Weet niet %

37 Indicatorenmeting VIGeZ In welk leerja(a)r(en) komt alcohol aan bod? (359 lagere scholen) 1 ste 2 de 3 de 4 de 5 de 6de Weet niet %

38 Indicatorenmeting VIGeZ Komt illegale drugs aan bod in de leerjaren? (312 middelbare scholen) Ja, in elk leerjaar Ja, in verschillende leerjaren Ja, in één leerjaar Nee % Weet niet

39 Materialen en acties Middelbare scholen werken het meest met het Draaiboek Drugbeleid op School (VAD) (28%), de educatieve pakketten Maat in de shit (VAD) (17%) en Unplugged 2 de graad (De Sleutel) (14%) en de brochure Juridische handvatten voor het gebruik en misbruikt van alcohol en andere drugs op school (VAD) (13%)

40 Indicatorenmeting VIGeZ Komt drugs aan bod in de leerjaren? (618 lagere scholen) Ja Nee Weet niet %

41 Indicatorenmeting VIGeZ In welk leerja(a)r(en) komt drugs aan bod? (417 lagere scholen) 1 ste 2 de 3 de 4 de 5 de 6de Weet niet %

42 Materialen en acties Lagere scholen werken het meest met het MEGAproject (18%). Het educatief pakket LOL zonder alcohol (VAD) en de verschillende pakketten van Contactsleutels (De Sleutel), worden gebruikt in 3 à 5% van de basisscholen.

43 Schoolreglement Beschikt de school over een reglement/afspraken m.b.t. bezit, gebruik, dealen en delen van alcohol en/of illegale drugs? (311 middelbare scholen) Ja, er is een schriftelijk reglement opgenomen in het schoolreglement Ja, er is een schriftelijk reglement dat niet is opgenomen in het schoolreglement Ja, maar enkel mondelinge of impliciete afspraken Illegale drugs 96% 95% 2% 1% 0% 1% Nee 1% 2% Weet niet 1% 1% Alcohol

44 Schoolreglement Beschikt de school over een reglement/afspraken m.b.t. bezit, gebruik, dealen en delen van alcohol en/of illegale drugs? (617 lagere scholen) Ja, er is een schriftelijk reglement opgenomen in het schoolreglement Ja, er is een schriftelijk reglement dat niet is opgenomen in het schoolreglement Ja, maar enkel mondelinge of impliciete afspraken Alcohol 18% 7% 10% Nee 61% Weet niet 5%

45 Confrontatie met problemen Is uw school het laatste jaar geconfronteerd met problemen i.v.m. alcohol en/of illegale drugs? (310 middelbare scholen) Vermoeden van bezit, gebruik, delen of dealen Eénmalig Meerdere keren Vaak Nee Weet niet 31% 39% 3% 21% 6% Onder invloed op school 29% 27% 0% 34% 10% Bezit op school 22% 20% 1% 40% 18% Gebruik op school 16% 13% 1% 52% 18% Delen op school 15% 9% 1% 52% 22% Dealen op school 15% 6% 1% 55% 22% Overlast in de schoolbuurt 11% 19% 1% 53% 16%

46 Confrontatie met problemen Is uw school het laatste jaar geconfronteerd met problemen i.v.m. alcohol en/of illegale drugs? (615 lagere scholen) Eénmalig Meerdere keren Vaak Nee Weet niet Bezit op school 0% 0% 0% 98% 1% Gebruik op school 0% 0% 0% 98% 2% Delen op school 0% 0% 0% 98% 1% Dealen op school 0% 0% 0% 99% 1% Overlast in de schoolbuurt 3% 9% 0% 84% 4% Andere 1% 1% 1% 88% 10%

Een alcohol- en drugbeleid voor het secundair onderwijs

Een alcohol- en drugbeleid voor het secundair onderwijs Een alcohol- en drugbeleid voor het secundair onderwijs V E R E N I G I N G V O O R A L C O H O L - E N A N D E R E D R U G P R O B L E M E N ( V A D ) W W W. V A D. B E Een beleid opzetten Middelengebruik

Nadere informatie

brugge.be/preventie PREVENTIE sherrie smith Dreamstime Stock Photos CHECKLIST DOS of TAD-beleid

brugge.be/preventie PREVENTIE sherrie smith Dreamstime Stock Photos CHECKLIST DOS of TAD-beleid brugge.be/preventie PREVENTIE sherrie smith Dreamstime Stock Photos CHECKLIST DOS of TAD-beleid Is ons Tabak, alcohol- en drugbeleid nog up-to-date? CHECKLIST DOS of TAD-beleid 1 Als school heeft u de

Nadere informatie

brugge.be/preventie PREVENTIE sherrie smith Dreamstime Stock Photos CHECKLIST DOS of TAD-beleid

brugge.be/preventie PREVENTIE sherrie smith Dreamstime Stock Photos CHECKLIST DOS of TAD-beleid brugge.be/preventie sherrie smith Dreamstime Stock Photos PREVENTIE CHECKLIST DOS of TAD-beleid Is ons Tabak, alcohol- en drugbeleid nog up-to-date? CHECKLIST DOS of TAD-beleid 1 Als school heeft u de

Nadere informatie

Indicatorenmeting 2012 Secundair Onderwijs

Indicatorenmeting 2012 Secundair Onderwijs Indicatorenmeting 2012 Secundair Onderwijs Gezondheidsbeleid in Vlaamse scholen VIGeZ 2013 i.s.m. VAD en Logo s Guido Van Hal Indicatorenmeting 2012 Rapport te raadplegen op www.vigez.be Op welke gezondheidsthema

Nadere informatie

CHECKLIST DOS (DRUGBELEID OP SCHOOL) Is ons Tabak, alcohol- en drugbeleid nog up-to-date?

CHECKLIST DOS (DRUGBELEID OP SCHOOL) Is ons Tabak, alcohol- en drugbeleid nog up-to-date? CHECKLIST DOS CHECKLIST DOS (DRUGBELEID OP SCHOOL) Is ons Tabak, alcohol- en drugbeleid nog up-to-date? Als school heeft u de opdracht om te werken rond verschillende gezondheidsthema s, gekaderd in een

Nadere informatie

Leerlijnen per drug : ALCOHOL Onderwijsvorm: KLEUTER EN LAGER

Leerlijnen per drug : ALCOHOL Onderwijsvorm: KLEUTER EN LAGER Leerlijnen per drug : ALCOHOL Onderwijsvorm: KLEUTER EN LAGER kleuter 2,5-6j 1 ste graad LO 6-8j 2 de graad LO 8-10j 3 de graad LO 10-12j doelstelling doelstelling doelstelling doelstelling Versterken

Nadere informatie

Leerlijn alcohol, tabak, gamen, cannabis en andere illegale drugs: de context

Leerlijn alcohol, tabak, gamen, cannabis en andere illegale drugs: de context Leerlijn alcohol, tabak, gamen, cannabis en andere illegale drugs: de context Doelstelling De leerlijn is een praktisch instrument dat het schoolteam wil ondersteunen bij het preventief werken rond alcohol,

Nadere informatie

Aan de slag met de leerlingenbevraging

Aan de slag met de leerlingenbevraging Aan de slag met de leerlingenbevraging Programma Introductie Resultaten VAD- leerlingenbevraging Actieplan DOS Introductie Vlaams Expertisecentrum Alcohol en andere Drugs Preventie en hulpverlening Methodiek

Nadere informatie

De SEM-J in cijfers. Wat is de SEM-J?

De SEM-J in cijfers. Wat is de SEM-J? De SEM-J in cijfers 12-18 jaar Wat is de SEM-J? individuele begeleidingscontext op eenvoudige en gebruiksvriendelijke manier: een ernstinschatting maken van het middelengebruik van de jongere & nood aan

Nadere informatie

CROSS-OVER 2/12/2014

CROSS-OVER 2/12/2014 CROSS-OVER 2/12/2014 SKILLVILLE: Alcohol, tabak en cannabis Historiek Start Projectmatig Wetenschappelijk Onderzoek (PWO) september 2012 Impact van het ontwikkelen en inzetten van een educatieve game ter

Nadere informatie

You bet! Educatief pakket over gokken voor 16-18-jarigen

You bet! Educatief pakket over gokken voor 16-18-jarigen You bet! Educatief pakket over gokken voor 16-18-jarigen V.U. Paul Van Deun VAD, Vanderlindenstraat 15, 1030 Brussel - januari 2016 D/2016/6030/3 De DrugLijn is een initiatief van VAD - VAD wordt gefinancierd

Nadere informatie

TABAK ALCOHOL GAMEN. algemene sociale vaardigheden

TABAK ALCOHOL GAMEN. algemene sociale vaardigheden Leerlijnen per graad : 3 de graad LO 10-12j Doelstelling: Versterken van de kennis en vaardigheden die kinderen nodig hebben om gezonde keuzes te maken en niet te roken, geen alcohol te drinken en op een

Nadere informatie

Infobundel Alcohol-, tabak-, en drugspreventie

Infobundel Alcohol-, tabak-, en drugspreventie Presenteert Infobundel Alcohol-, tabak-, en drugspreventie (9 september 2014) http://www.skillville.be 1 Doelstelling van het pakket Alcohol-, tabak-, en drugspreventie... 4 1.1 Alcohol... 4 1.2 Tabak...

Nadere informatie

Alcohol- en drugpreventie op school.

Alcohol- en drugpreventie op school. Alcohol- en drugpreventie op school. Aan de slag! Voor leerkrachten in het secundair onderwijs Alcohol, cannabis, psychoactieve medicatie, gokken en gamen zijn niet weg te denken uit de leefwereld van

Nadere informatie

DOS-BELEIDSPLAN

DOS-BELEIDSPLAN DOS-BELEIDSPLAN 2017-2018 DRUGS OP SCHOOL Inhoud 1 Visie DOS... 2 2 Vier pijlers... 3 2.1 Regelgeving met duidelijke grenzen en consequenties... 3 2.2 Begeleiding... 6 2.2.1 Wie doet wat bij VERMOEDEN

Nadere informatie

Leerlijn alcohol, tabak, gamen, cannabis en andere illegale drugs: de context

Leerlijn alcohol, tabak, gamen, cannabis en andere illegale drugs: de context Leerlijn alcohol, tabak, gamen, cannabis en andere illegale drugs: de context Doelstelling De leerlijn is een praktisch instrument dat het schoolteam wil ondersteunen bij het preventief werken rond alcohol,

Nadere informatie

EN STRUCTURELE MAATREGELEN...

EN STRUCTURELE MAATREGELEN... 1 Inhoud 1. Visietekst verslavende middelen VTI Tielt... 3 2. Uitwerking van de eerste pijler:... 5 A. REGELS... 5 B. PROCEDURES... 7 3. Uitwerking van de tweede pijler: BEGELEIDING... 11 4. Uitwerking

Nadere informatie

Leerlijn alcohol, tabak, gamen, cannabis en andere illegale drugs: de context

Leerlijn alcohol, tabak, gamen, cannabis en andere illegale drugs: de context Leerlijn alcohol, tabak, gamen, cannabis en andere illegale drugs: de context Doelstelling De leerlijn is een praktisch instrument dat het schoolteam wil ondersteunen bij het preventief werken rond alcohol,

Nadere informatie

Unplugged, van intentie tot implementatie. Hoe laten we alle puzzelstukjes samenvallen?

Unplugged, van intentie tot implementatie. Hoe laten we alle puzzelstukjes samenvallen? Unplugged, van intentie tot implementatie Hoe laten we alle puzzelstukjes samenvallen? Drugbeleid op school Regelgeving Persoonlijke normen en waarden van de begeleiders Begeleiding Visie Educatie en structurele

Nadere informatie

Gezondheidsbeleid in scholen in kaart gebracht.

Gezondheidsbeleid in scholen in kaart gebracht. Gezondheidsbeleid in scholen in kaart gebracht. Eline De Decker Saidja Steenhuyzen Tineke Vansteenkiste Gezondheidsconferentie 16 december 2016 1 VIGeZ vzw, 2016, Inhoud presentatie Kadermethodiek Gezonde

Nadere informatie

Alcohol- en druggebruik bij Vlaamse jongeren

Alcohol- en druggebruik bij Vlaamse jongeren Alcohol- en druggebruik bij Vlaamse jongeren VAD-leerlingenbevraging Doel: aanvullend bij educatieve pakketten een zicht geven op middelengebruik bij leerlingen Survey, o.b.v. vragenlijst Gebaseerd op

Nadere informatie

uitgave december 2011 beroepsgeheim

uitgave december 2011 beroepsgeheim uitgave december 2011... met thet beroepsgeheim ... met het beroepsgeheim Sommige problemen, ziektes, kan je niet in je eentje oplossen. Om deze problemen aan te pakken, heb je hulp nodig van mensen die

Nadere informatie

RECHT OP BIJSTAND. Artikel 24

RECHT OP BIJSTAND. Artikel 24 RECHT OP BIJSTAND Artikel 24 1. De minderjarige heeft het recht om zich in alle contacten met de jeugdhulpaanbieders, de toegangspoort en de trajectbegeleiding en in de uitoefening van zijn rechten, opgesomd

Nadere informatie

We stellen voor deze vragenlijst één maal per jaar te gebruiken.

We stellen voor deze vragenlijst één maal per jaar te gebruiken. Vragenlijst Lokaal Drugoverleg Inleiding Binnen de alcohol- en drugpreventiesector weten we dat een dynamisch lokaal drugoverleg een belangrijke basis en voorwaarde vormt om binnen de gemeente een werkbaar

Nadere informatie

Procedure bij alcohol- en druggebruik in de instelling.

Procedure bij alcohol- en druggebruik in de instelling. ALCOHOL - en DRUGBELEID Procedure bij alcohol- en druggebruik in de instelling. De Raad van Bestuur van is zich ten volle bewust van zijn verantwoordelijkheid als werkgever. Vandaar dat hij richtlijnen

Nadere informatie

Maat in de shit Studievoormiddag vvsg 17 juni 2009

Maat in de shit Studievoormiddag vvsg 17 juni 2009 Maat in de shit Studievoormiddag vvsg 17 juni 2009 Christophe Kino Preventiewerker CAT Infopunt, deelwerking CGG ECLIPS Gent vzw Maat in de shit Situering CGG Eclips vzw CAT Infopunt Preventiehuis Curatiehuis

Nadere informatie

BELEIDSNOTA DRUGBELEID VAGGA

BELEIDSNOTA DRUGBELEID VAGGA BELEIDSNOTA DRUGBELEID VAGGA INHOUD Inleiding 1. Waarom een drugbeleid? 2. Uitgangspunten 3. Regelgeving 4. Procedures 5. Hulpverlening 6. Vorming & Voorlichting 7. Evaluatie Inleiding In onze samenleving

Nadere informatie

Regionaal overleg: Alcohol en andere drugs. CGG Kempen Ellen Van Eynde 17 maart 2015

Regionaal overleg: Alcohol en andere drugs. CGG Kempen Ellen Van Eynde 17 maart 2015 Regionaal overleg: Alcohol en andere drugs CGG Kempen Ellen Van Eynde 17 maart 2015 Kennismaking Preventiewerker van het Alcohol- en drugteam De Meander De Meander is onderdeel van het Centrum voor Geestelijke

Nadere informatie

brugge.be preventie Drugeducatief

brugge.be preventie Drugeducatief brugge.be preventie Drugeducatief aanbod voor scholen 2014-2015 Beste directies en ander onderwijzend personeel, Het onderwijs krijgt de belangrijke taak om jongeren mee te ondersteuning in hun ontwikkeling.

Nadere informatie

Genees- en genotsmiddelen (tabak, alcohol en drugs)

Genees- en genotsmiddelen (tabak, alcohol en drugs) Genees- en genotsmiddelen (tabak, alcohol en drugs) GENEES EN GENOTSMIDDELEN Het thema genot -en geneesmiddelen niet evenwichtig gespreid is over het basis- en het secundair onderwijs. In het secundair

Nadere informatie

Ik wil die mensen niet lastigvallen Behoeften, drempels en deuren voor jongeren als slachtoffer van geweld

Ik wil die mensen niet lastigvallen Behoeften, drempels en deuren voor jongeren als slachtoffer van geweld Ik wil die mensen niet lastigvallen Behoeften, drempels en deuren voor jongeren als slachtoffer van geweld Symposium Slachtofferhulp Grenzen in het geding Den Haag, 20 februari 2015 Bruno Vanobbergen Kinderrechtencommissaris

Nadere informatie

Verslag bijeenkomst alcoholgebruik jongeren thema aandacht voor alcoholmatiging in het Hardenbergse onderwijs 19 januari 2010

Verslag bijeenkomst alcoholgebruik jongeren thema aandacht voor alcoholmatiging in het Hardenbergse onderwijs 19 januari 2010 Verslag bijeenkomst alcoholgebruik jongeren thema aandacht voor alcoholmatiging in het Hardenbergse onderwijs 19 januari 2010 Aanwezig: Nicole Buné, Mark Gortemaker, Dirk Hoek, Rolanda Dijkman, Ineke Odink,

Nadere informatie

brugge.be preventie Drugeducatief

brugge.be preventie Drugeducatief brugge.be preventie Drugeducatief aanbod voor scholen 2014-2015 Beste directies en ander onderwijzend personeel, Het onderwijs krijgt de belangrijke taak om jongeren mee te ondersteuning in hun ontwikkeling.

Nadere informatie

KHB Kwaliteitsbeleid: Visietekst Drugsbeleid

KHB Kwaliteitsbeleid: Visietekst Drugsbeleid KHB Kwaliteitsbeleid: Visietekst Drugsbeleid De hulpverlening in KIDS is gericht op de maximale ontplooiing van de totale persoon. Communicatie neemt daarin een belangrijke plaats, en is zowel middel als

Nadere informatie

Leerlijn drugs. 1 ste graad. tabak alcohol Illegale drugs Kennis aanbrengen Basiskennis aanbrengen Herkomst alcohol Verslavende stof

Leerlijn drugs. 1 ste graad. tabak alcohol Illegale drugs Kennis aanbrengen Basiskennis aanbrengen Herkomst alcohol Verslavende stof Leerlijn drugs Kennis aanbrengen Basiskennis aanbrengen Herkomst tabak Samenstelling tabak(srook) Verslavende stof nicotine Sociale, gezondheids- en financiële effecten: - korte termijn effecten - lange

Nadere informatie

Alcohol -en drugspreventie aanbod voor de sector Bijzondere Jeugdzorg

Alcohol -en drugspreventie aanbod voor de sector Bijzondere Jeugdzorg brugge.be drug preventie Alcohol -en drugspreventie aanbod voor de sector Bijzondere Jeugdzorg - 1 - Beste directies en medewerkers, Naar goede gewoonte willen we voorzieningen en diensten binnen de bijzondere

Nadere informatie

Verstandelijke beperking en middelengebruik. Een folder voor mantelzorgers en begeleiders van mensen met een verstandelijke beperking

Verstandelijke beperking en middelengebruik. Een folder voor mantelzorgers en begeleiders van mensen met een verstandelijke beperking Verstandelijke beperking en middelengebruik Een folder voor mantelzorgers en begeleiders van mensen met een verstandelijke beperking Johan woont al enkele jaren zelfstandig. Als begeleider ga jij twee

Nadere informatie

NODENBEVRAGING HORECA

NODENBEVRAGING HORECA NODENBEVRAGING HORECA VAD, de Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen, wil nagaan hoe er in horecazaken in Vlaanderen omgegaan wordt met alcohol en andere drugs. Daarnaast willen we weten of u,

Nadere informatie

Een drugbeleid op onze school

Een drugbeleid op onze school Een drugbeleid op onze school 1. Waarom een drugbeleid? We zijn het er allemaal over eens dat jongeren het zeker niet gemakkelijk hebben in onze samenleving. Jongeren met problemen zijn zeer vatbaar voor

Nadere informatie

Prijs Gezondheid en Onderneming 2010 Resultaten vragenlijst Q-ADO 1.0 na 1 jaar online

Prijs Gezondheid en Onderneming 2010 Resultaten vragenlijst Q-ADO 1.0 na 1 jaar online Prijs Gezondheid en Onderneming 2010 Resultaten vragenlijst Q-ADO 1.0 na 1 jaar online (18-12-2009 18-12-2010) Om organisaties te ondersteunen bij de uitwerking van een preventief alcohol- en drugbeleid

Nadere informatie

Alcohol en drugbeleid

Alcohol en drugbeleid Alcohol en drugbeleid Probleemstelling Er waren in de organisatie verschillende meldingen van problemen rond drankmisbruik. Het arbeidsreglement was niet voldoende uitgewerkt om tot een duidelijke aanpak

Nadere informatie

verslavingspreventie binnen het onderwijs

verslavingspreventie binnen het onderwijs verslavingspreventie binnen het onderwijs In dit overzicht is per type onderwijs en de verschillende leeftijdsfasen te zien welke preventieve interventies er ingezet kunnen worden. De richtlijnen geven

Nadere informatie

2. Rechtsbekwaamheid en handelingsbekwaamheid

2. Rechtsbekwaamheid en handelingsbekwaamheid Visie van de netoverstijgende werkgroep DRM m.b.t. bekwaamheid 1. Inleiding Het Decreet Rechtspositie van de Minderjarige in de Integrale Jeugdhulp (DRM) is geen doel op zich, maar een werkingsprincipe

Nadere informatie

Studienamiddag 21/04/2015

Studienamiddag 21/04/2015 Studienamiddag 21/04/2015 SKILLVILLE: online leerplatform in de klas Hoe SKILLVILLE je kan helpen bij de vakoverschrijdende eindtermen Aanloop Start Projectmatig Wetenschappelijk Onderzoek (PWO) september

Nadere informatie

Thema Subthema Benaming Wat? Omschrijving Foto

Thema Subthema Benaming Wat? Omschrijving Foto Thema Subthema Benaming Wat? Omschrijving Foto Alcohol Alcohol en jongeren: een bundel voor iedereen die rond dit thema aan de slag wil Werkmap Achtergrondinformatie over alcoholgebruik, productinformatie,

Nadere informatie

Contextbegeleiding breedsporig. Onthaalbrochure voor ouders

Contextbegeleiding breedsporig. Onthaalbrochure voor ouders Contextbegeleiding breedsporig Onthaalbrochure voor ouders 2 Inhoudstafel Voorwoord 4 Wie zijn we? 5 Voor wie? 7 Hoe kan je ons bereiken? 8 Wie is wie? 9 Belangrijke nummers 10 Wat is contextbegeleiding?

Nadere informatie

Wat is skillville? Online multimediatool voor ontwikkelen van levensvaardigheden

Wat is skillville? Online multimediatool voor ontwikkelen van levensvaardigheden Wat is skillville? Online multimediatool voor ontwikkelen van levensvaardigheden Toepasbaar in diverse situaties: Lager onderwijs Secundair onderwijs Buitengewoon onderwijs Hulpverlening. Skillville in

Nadere informatie

Contextbegeleiding kortdurend intensief. Onthaalbrochure voor ouders

Contextbegeleiding kortdurend intensief. Onthaalbrochure voor ouders Contextbegeleiding kortdurend intensief Onthaalbrochure voor ouders 2 Inhoudstafel Voorwoord 3 Wie zijn we? 4 Voor wie? 7 Hoe kan je ons bereiken? 8 Wie is wie 9 Belangrijke nummers 10 Wat? 11 Goed om

Nadere informatie

Waar staan we na drie jaar Cao 100?

Waar staan we na drie jaar Cao 100? Waar staan we na drie jaar Cao 100? Update resultaten vragenlijst Q-ADO 1.0 (18-12-2009 tot 01-04-2013) Om organisaties te ondersteunen bij de uitwerking van een preventief alcohol- en drugbeleid ontwikkelde

Nadere informatie

Alcohol- en drugpreventie op de werkvloer

Alcohol- en drugpreventie op de werkvloer Alcohol- en drugpreventie op de werkvloer M A A I K E D E C O N I N C K C G G VA G G A B O O M G A A R D S T R A A T 7 2018 A N T W E R P E N 0 3. 2 5 6. 9 1. 4 1 W W W. V A G G A. B E Eigen normen en

Nadere informatie

STRATEGISCHE DOELSTELLING 1: DE BEVOLKING VERANTWOORD EN KRITISCH LEREN OMGAAN MET GENOTSMIDDELEN

STRATEGISCHE DOELSTELLING 1: DE BEVOLKING VERANTWOORD EN KRITISCH LEREN OMGAAN MET GENOTSMIDDELEN Actieplan voor Drugpunt, & 2013 STRATEGISCHE DOELSTELLING 1: DE BEVOLKING VERANTWOORD EN KRITISCH LEREN OMGAAN MET GENOTSMIDDELEN Locatie Meetpunten / indicatoren O.D. 1.1. De bevolking heeft kennis mbt

Nadere informatie

preventie regels sancties voorlichting hulpverlening tabak alcohol medicatie illegale drugs gokken

preventie regels sancties voorlichting hulpverlening tabak alcohol medicatie illegale drugs gokken D R U G S preventie B E L E I D regels sancties voorlichting hulpverlening tabak alcohol medicatie illegale drugs gokken inleiding Het drugspreventiebeleid handelt over het bezit, gebruik en verspreiden

Nadere informatie

Drugsinterventieplan

Drugsinterventieplan 1. Toepassingsgebied Drugsinterventieplan Het reglement is van toepassing voor alle leerlingen. Het reglement is van toepassing op school of binnen schoolverband. D.w.z. voor, tijdens en na de schooluren

Nadere informatie

Decreet Rechtspositie van de Minderjarige in de Integrale Jeugdhulp. Een gids voor ouders

Decreet Rechtspositie van de Minderjarige in de Integrale Jeugdhulp. Een gids voor ouders Decreet Rechtspositie van de Minderjarige in de Integrale Jeugdhulp Een gids voor ouders Verantwoordelijk uitgever: Permanente Ondersteuningscel voor de CLB s GO! 2 CLB & Integrale Jeugdhulp? Centra voor

Nadere informatie

Genotmiddelen. Genotmiddelen. Bron: http://gezondeleefstijl.slo.nl 1

Genotmiddelen. Genotmiddelen. Bron: http://gezondeleefstijl.slo.nl 1 zijn er altijd al geweest en zullen er ook altijd blijven. Veel jongeren experimenteren in de puberteit met roken, alcohol en drugs en een deel laat zich verleiden tot risicovol gedrag. Jongeren zijn extra

Nadere informatie

ZO HERKEN JE DRUGPROBLEMEN (uit draaiboek drugbeleid op school van de VAD)

ZO HERKEN JE DRUGPROBLEMEN (uit draaiboek drugbeleid op school van de VAD) ZO HERKEN JE DRUGPROBLEMEN (uit draaiboek drugbeleid op school van de VAD) Hoe kunnen drugproblemen zich manifesteren? Drugbezit of onder invloed zijn op school, is slechts één manier waardoor een drugprobleem

Nadere informatie

Cannabis en andere illegale drugs zijn ten allen tijde verboden op de school, in de naaste omgeving van de school en op uitstappen en schoolreizen.

Cannabis en andere illegale drugs zijn ten allen tijde verboden op de school, in de naaste omgeving van de school en op uitstappen en schoolreizen. Alcohol- en drugbeleid ( pijler sanctioneren ) Cannabis en andere illegale drugs Cannabis en andere illegale drugs zijn ten allen tijde verboden op de school, in de naaste omgeving van de school en op

Nadere informatie

Middelenbeleid in een onderneming

Middelenbeleid in een onderneming Team psychosociaal welzijn Middelenbeleid in een onderneming Deel 1: Motieven (Waarom?) Inhoud Deel 2: Wat kun je er aan doen? (Wat?) Deel 3: Ontwikkeling beleid (Hoe?) 1 Deel 1: Waarom moet uw organisatie

Nadere informatie

Drugs Expertise Team

Drugs Expertise Team brugge.be DRUG PREVENTIE Drugs Expertise Team Aanbod deskundigheidsbevordering Wanneer men geconfronteerd wordt met illegaal middelengebruik bij cliënten roept dit vaak heel wat vragen, twijfels en/of

Nadere informatie

GIDS VOOR EEN DRUGBELEID OP SCHOOL

GIDS VOOR EEN DRUGBELEID OP SCHOOL GIDS VOOR EEN DRUGBELEID OP SCHOOL Hoe gaat de school op de beste manier om met alcohol, illegale drugs, genotsmiddelen, psychoactieve medicatie, gokken en problematisch gamen? Colofon Auteurs Nina De

Nadere informatie

Inleiding TAD. Inhoud. 1. Drinken onze jongeren teveel? 1. Drinken onze jongeren teveel? 2. Kadering TAD-gebruik. 3. Aanpak op school. 4.

Inleiding TAD. Inhoud. 1. Drinken onze jongeren teveel? 1. Drinken onze jongeren teveel? 2. Kadering TAD-gebruik. 3. Aanpak op school. 4. Inleiding TAD Studiedag gezonde school 17/03/2017 Joyce Borremans & Gwen Maris Inhoud 1. Drinken onze jongeren teveel? 2. Kadering TAD-gebruik 3. Aanpak op school 4. Rolmodel 1. Drinken onze jongeren teveel?

Nadere informatie

Geschiedenis en VOET

Geschiedenis en VOET Geschiedenis en VOET Per 1 september 2010 traden de nieuwe vakoverschrijdende eindtermen (VOET) in werking en vanaf 1 september 2011 zal de doorlichting de VOET meenemen in de focus van de scholen. De

Nadere informatie

Competenties van leerkrachten in scholen met een katholiek geïnspireerd opvoedingsproject

Competenties van leerkrachten in scholen met een katholiek geïnspireerd opvoedingsproject Competenties van leerkrachten in scholen met een katholiek geïnspireerd opvoedingsproject Deze lijst is het onderzoekresultaat van een PWO-traject binnen de lerarenopleidingen van de KAHO Sint-Lieven,

Nadere informatie

Intensieve Kortdurende Thuisbegeleiding. Onthaalbrochure voor ouders

Intensieve Kortdurende Thuisbegeleiding. Onthaalbrochure voor ouders Intensieve Kortdurende Thuisbegeleiding Onthaalbrochure voor ouders 2 Inhoudstafel Voorwoord 3 Wie zijn we? 4 Voor wie? 7 Hoe kan je ons bereiken? 8 Wie is wie 9 Belangrijke nummers 10 Wat is IKT? 11 Goed

Nadere informatie

Zelfreflectieformulier ondersteunend personeel

Zelfreflectieformulier ondersteunend personeel School Naam personeelslid Zelfreflectieformulier ondersteunend personeel PERSOONLIJKE STELLINGEN 1 voor ONDERSTEUNEND PERSONEEL ter voorbereiding van een FUNCTIONERINGSGESPREK 2. I Enkele richtlijnen en

Nadere informatie

NOG TIJD ZAT voor een enquête

NOG TIJD ZAT voor een enquête 13/11/2014 NOG TIJD ZATvoor een enquête Waarom? Wie? Voorstelling resultaten enquêtes en geplande acties NOG TIJD ZAT voor een enquête Enquête jongeren - algemeen 1668 jongeren 62% van 12 tot 15 jaar 29%

Nadere informatie

Drugpunt 24 februari 2015. Drugpunt Drugs Druggebruik begrijpen Vroeginterventie Opvallende verschijnselen In de praktijk Vragen

Drugpunt 24 februari 2015. Drugpunt Drugs Druggebruik begrijpen Vroeginterventie Opvallende verschijnselen In de praktijk Vragen Drugpunt 24 februari 2015 Drugpunt Drugs Druggebruik begrijpen Vroeginterventie Opvallende verschijnselen In de praktijk Vragen DRUGPUNT TEAM Filip Claeys filip.claeys@drugpunt.be 09/381 86 63 of 0498

Nadere informatie

Aanbod alcohol- en drugpreventie voor het secundair onderwijs scholen

Aanbod alcohol- en drugpreventie voor het secundair onderwijs scholen brugge.be PREVENTIE Aanbod alcohol- en drugpreventie voor het secundair onderwijs scholen 2015-2016 1 OVERZICHTSTABEL 1. Aanbod op vlak van structurele preventie p. 6 1.1. Een coach p. 6 1.2. Draaiboek

Nadere informatie

Bijstandspersoon in de integrale jeugdhulp. 7 december 2012

Bijstandspersoon in de integrale jeugdhulp. 7 december 2012 Bijstandspersoon in de integrale jeugdhulp 7 december 2012 Bijstandspersoon aangeduid door minderjarige Een studiedag in 2010 6 december 2012 www.steunpuntjeugdhulp.be 3 Het recht op bijstand in het decreet

Nadere informatie

Aanbod CAD Limburg Jeugdwerk

Aanbod CAD Limburg Jeugdwerk Aanbod CAD Limburg Jeugdwerk Voorstelling CAD Limburg Hulpverlening Enerzijds hebben wij bij de CAD verschillende hulpverleners ter beschikking. Dit zijn mensen die iedere dag bezig zijn met de begeleiding

Nadere informatie

TAD-BELEID OP SCHOOL E-SIGARET. Leen De Rooms

TAD-BELEID OP SCHOOL E-SIGARET. Leen De Rooms 1 TAD-BELEID OP SCHOOL E-SIGARET 13 okt 2017 Leen De Rooms 2 Drugbeleid op school (DOS) Waar denken jullie aan als je deze term hoort? 3 De zin van een DOS 4 Opbouw DOS 5 Succesfactoren 6 Werkgroep Mandaat

Nadere informatie

Menukaart Gezonde School basisonderwijs: Relaties & Seksualiteit

Menukaart Gezonde School basisonderwijs: Relaties & Seksualiteit Menukaart Gezonde basisonderwijs: Relaties & Seksualiteit : Plaats: Locatie: Contactpersoon: Telefoonnummer: E-mailadres: Datum invullen: Inhoud: Om op een effectieve manier invulling te geven aan gezondheidsthema

Nadere informatie

Rook-, Alcohol- en Drugsbeleid het Bouwens

Rook-, Alcohol- en Drugsbeleid het Bouwens Rook-, Alcohol- en Drugsbeleid het Bouwens Vastgesteld in de MR-vergadering van 8 juni 2015. 1 Inleiding Per 1 januari 2014 is wettelijk vastgelegd dat geen alcohol verkocht mag worden aan jongeren jonger

Nadere informatie

REACTIEPLAN LOKAAL NIVEAU. groen geel rood zwart Inschatten mate van ernst bij vermoeden, onthulling of vaststelling

REACTIEPLAN LOKAAL NIVEAU. groen geel rood zwart Inschatten mate van ernst bij vermoeden, onthulling of vaststelling WAT? Dit plan beschrijft de stappen die een lokale groep kan zetten bij een vermoeden, onthulling of vaststelling van seksueel (grensoverschrijdend) gedrag of seksueel misbruik t.a.v. de leden. Het is

Nadere informatie

Schoolbrochure met schoolreglement algemene informatie

Schoolbrochure met schoolreglement algemene informatie Schoolbrochure met schoolreglement algemene informatie DEEL 3 Met de ouders Samenwerking Jullie zijn onze partners in de opvoeding van je kind. Goede samenwerking is hierbij cruciaal. Je kan steeds bij

Nadere informatie

cursusaanbod voor professionals september 2011 - februari 2012

cursusaanbod voor professionals september 2011 - februari 2012 gratis september 2011 - februari 2012 Signaleren en begeleiden bij verslaving Tienermoeders Ouderschap en gezag Meldcode Kindermishandeling Seksuele diversiteit Verwijsindex en privacy Niets doen is geen

Nadere informatie

Wat doet NIM Maatschappelijk Werk?

Wat doet NIM Maatschappelijk Werk? Wat doet NIM Maatschappelijk Werk? Hulp, informatie en advies voor iedereen die het nodig heeft Bij NIM Maatschappelijk Werk kan iedereen die het nodig heeft (in Nijmegen en de regio) aankloppen voor gratis

Nadere informatie

EN HET ONDERSTEUNINGS CENTRUM JEUGdZORG

EN HET ONDERSTEUNINGS CENTRUM JEUGdZORG EN HET ONDERSTEUNINGS CENTRUM JEUGdZORG 2 Inleiding In deze brochure vind je informatie over het Ondersteuningscentrum Jeugdzorg. We leggen uit wat het Ondersteuningscentrum Jeugdzorg is, wie er werken

Nadere informatie

Antwerpen School aan de beurt

Antwerpen School aan de beurt www.besafe.be Antwerpen School aan de beurt Antwerpen - School aan de beurt 1 Antwerpen School aan de beurt FOD Binnenlandse Zaken Algemene Directie Veiligheid en Preventie Directie Lokale Integrale Veiligheid

Nadere informatie

I-Plan 2.0 BROCHURE VOOR OUDERS DRINKEN IS GEEN KINDERSPEL

I-Plan 2.0 BROCHURE VOOR OUDERS DRINKEN IS GEEN KINDERSPEL I-Plan 2.0 BROCHURE VOOR OUDERS DRINKEN IS GEEN KINDERSPEL Lies D hont, Preventiedienst Brugge Niek Vanmaeckelberghe, CGG Middelpunt West-Vlaanderen Vooronderzoek 1. Probleemanalyse: Wat is het probleem

Nadere informatie

Richtlijn voor de preventie van alcohol en drug misbruik bij adolescenten (herziening van de finale versie)

Richtlijn voor de preventie van alcohol en drug misbruik bij adolescenten (herziening van de finale versie) Richtlijn voor de preventie van alcohol en drug misbruik bij adolescenten (herziening van de finale versie) Namens de ADAPTE-youth project groep Auteurs: Trudy Bekkering, Mieke Autrique, David Möbius,

Nadere informatie

Contextbegeleiding i.f.v. positieve heroriëntering

Contextbegeleiding i.f.v. positieve heroriëntering Contextbegeleiding i.f.v. positieve heroriëntering Onthaalbrochure voor ouders 2 Inhoudstafel Voorwoord 4 Wie zijn we? 5 Voor wie? 7 Hoe kan je ons bereiken? 8 Wie is wie? 9 Belangrijke nummers 10 Wat

Nadere informatie

Concept Layout en grafische vormgeving Verantwoordelijk uitgever Datum van uitgifte:

Concept Layout en grafische vormgeving Verantwoordelijk uitgever Datum van uitgifte: 1 Concept: Sofie Van den Bussche en Thomas Schadron Layout en grafische vormgeving: Thomas Schadron Verantwoordelijk uitgever: Permanente ondersteuningscel voor de CLB s GO! Datum van uitgifte: december

Nadere informatie

SESSIE WERK (WERKEN, OOK AAN GEZONDHEID)

SESSIE WERK (WERKEN, OOK AAN GEZONDHEID) SESSIE WERK (WERKEN, OOK AAN GEZONDHEID) VLAAMSE GEZONDHEIDSDOELSTELLINGEN > Decreet van 21/11/2003 betreffende het preventieve gezondheidsbeleid > Gezondheidsconferentie bespreekt voorstellen van: gezondheidsdoelstelling

Nadere informatie

Projectfiche 16 Maria Assumptalyceum Brussel

Projectfiche 16 Maria Assumptalyceum Brussel Projectfiche 16 Maria Assumptalyceum Brussel ((Interventie preventiecoaches geestelijke gezondheid) (gezondheidsthema welbevinden) 1 Schoolkenmerken Maria Assumptalyceum Stalkruidlaan 1 1020 Brussel Directie:

Nadere informatie

Verantwoord omgaan met Wi-Fi en gsm-straling op school

Verantwoord omgaan met Wi-Fi en gsm-straling op school Reflectievragen bij het schoolbeleid voor het verantwoord omgaan met moderne communicatietechnologie Rita Van Durme Departement Onderwijs en Vorming Scholen Zoeken naar manieren om kinderen en jongeren

Nadere informatie

Cocaïne is geen fair trade Lessenpakket

Cocaïne is geen fair trade Lessenpakket Cocaïne is geen fair trade Lessenpakket Wat beogen wij met preventie Uitstellen van het eerste gebruik Verminderen van de verslavingsproblematiek Beperken van de schade veroorzaakt door gebruik Uitstellen

Nadere informatie

De werking van het Vertrouwenscentrum Kindermishandeling Oost- Vlaanderen. Kristel Bovijn

De werking van het Vertrouwenscentrum Kindermishandeling Oost- Vlaanderen. Kristel Bovijn De werking van het Vertrouwenscentrum Kindermishandeling Oost- Vlaanderen Kristel Bovijn Vertrouwenscentrum Kindermishandeling (VK) Het VK is het meldpunt voor vermoedens van kindermishandeling, -verwaarlozing

Nadere informatie

Epidemiologische gegevens

Epidemiologische gegevens Epidemiologische gegevens ESPAD (Vlaanderen) European School Survey Project on Alcohol and other Drugs Deelname van 35 landen 15- en 16-jarigen Sinds 2003 ook deelname van België (n= 2.320) Hieronder de

Nadere informatie

Workshop: Beroepsgeheim en discretieplicht

Workshop: Beroepsgeheim en discretieplicht Workshop: Beroepsgeheim en discretieplicht Karolien Billen VVKSO, dienst Leerlingen en schoolorganisatie Annelien Maebe VCLB-koepel, dienst administratieve en juridische ondersteuning Privacygevoelige

Nadere informatie

Improving Mental Health by Sharing Knowledge. Effectieve interventies en aanpakken voor opvoeders van adolescenten

Improving Mental Health by Sharing Knowledge. Effectieve interventies en aanpakken voor opvoeders van adolescenten Improving Mental Health by Sharing Knowledge Effectieve interventies en aanpakken voor opvoeders van adolescenten Alcohol en opvoeding 15 Ouders rond 2008 onderschatten alcoholgebruik van hun kinderen

Nadere informatie

Decreet Rechtspositie van de Minderjarige in de Integrale Jeugdhulp. Een gids voor ouders

Decreet Rechtspositie van de Minderjarige in de Integrale Jeugdhulp. Een gids voor ouders Decreet Rechtspositie van de Minderjarige in de Integrale Jeugdhulp Een gids voor ouders Verantwoordelijk uitgever: Permanente Ondersteuningscel voor de CLB s GO! 2 CLB & Integrale Jeugdhulp? Centra voor

Nadere informatie

Functieomschrijving ankerpersonen en contactpersonen gezondheidsbeleid. onderwijs. van de Vlaamse Gemeenschap

Functieomschrijving ankerpersonen en contactpersonen gezondheidsbeleid. onderwijs. van de Vlaamse Gemeenschap Functieomschrijving ankerpersonen en contactpersonen gezondheidsbeleid onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap Ankerpersonen en contactpersonen gezondheidsbeleid Inleiding 1 Ankerpersonen gezondheidsbeleid

Nadere informatie

ENQUÊTE NO BLAME EN PESTPREVENTIE IN DE VLAAMSE BASISSCHOLEN

ENQUÊTE NO BLAME EN PESTPREVENTIE IN DE VLAAMSE BASISSCHOLEN ENQUÊTE NO BLAME EN PESTPREVENTIE IN DE VLAAMSE BASISSCHOLEN 1. Inleiding Sinds 2002 biedt Leefsleutels vormingen aan over de No Blame-methode bij pesten. Omdat er na vijf jaar nog geen cijfers bestaan

Nadere informatie

ADVIES MAATSCHAPPELIJKE EN POLITIEKE VORMING OP SCHOOL

ADVIES MAATSCHAPPELIJKE EN POLITIEKE VORMING OP SCHOOL ADVIES MAATSCHAPPELIJKE EN POLITIEKE VORMING OP SCHOOL Jongeren hebben nood aan maatschappelijke en politieke vorming en zien hierin een rol weggelegd voor het onderwijs. De Vlaamse Jeugdraad geeft in

Nadere informatie

De scholenovereenkomst. Gemeente en scholen engageren zich voor een duurzaam veilige schoolomgeving

De scholenovereenkomst. Gemeente en scholen engageren zich voor een duurzaam veilige schoolomgeving De scholenovereenkomst Gemeente en scholen engageren zich voor een duurzaam veilige schoolomgeving Mobiel 21 beweegt Projecten en campagnes - Autovrije zondag - Red de stoep - Fietsvriendinnen Educatieve

Nadere informatie

tiemap Ira Insp ge jla BI materialenoverzicht

tiemap Ira Insp ge jla BI materialenoverzicht BIJLAGE inspiratiemap Materialenoverzicht drugs 1 1. Brochures of affiches Hieronder vindt u een lijst met informatieve materialen over cannabis en andere drugs De materialen zijn verkrijgbaar bij VAD.

Nadere informatie

Protocol Goed gedrag is onze zorg. Onderdeel: Anti pestbeleid.

Protocol Goed gedrag is onze zorg. Onderdeel: Anti pestbeleid. Protocol Goed gedrag is onze zorg. Onderdeel: Anti pestbeleid. Een onderwijsprotocol tegen pesten houdt in dat door samenwerking het probleem van het pestgedrag bij kinderen wordt aangepakt. Hiermee willen

Nadere informatie

Cannabis in de beleids- en beheerscyclus van gemeenten en OCMW s (BBC)

Cannabis in de beleids- en beheerscyclus van gemeenten en OCMW s (BBC) Cannabis in de beleids- en beheerscyclus van gemeenten en OCMW s (BBC) Cannabis in de BBC Cannabis is de meeste gebruikte illegale drug en het gebruik ervan is wijd verspreid in iedere Vlaamse stad of

Nadere informatie

Hulpverlening in de politiecel. Medewerking SODA aan Fortuna-acties 17 juni 2009

Hulpverlening in de politiecel. Medewerking SODA aan Fortuna-acties 17 juni 2009 Hulpverlening in de politiecel Medewerking SODA aan Fortuna-acties 17 juni 2009 Hulpverlening in politiecel - Wat is het doel van Fortuna-acties - Ervaring in het buitenland - Voorbereiding - Aanbod SODA

Nadere informatie