ETEN EN DRINKEN DIT ONDERWERP MAAKT DEEL UIT VAN HET TECHNISCH JEUGD EN TRAININGSPLAN. STICHTING JEUGD IJSHOCKEY HEERENVEEN e.o.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ETEN EN DRINKEN DIT ONDERWERP MAAKT DEEL UIT VAN HET TECHNISCH JEUGD EN TRAININGSPLAN. STICHTING JEUGD IJSHOCKEY HEERENVEEN e.o."

Transcriptie

1 ETEN EN DRINKEN DIT ONDERWERP MAAKT DEEL UIT VAN HET TECHNISCH JEUGD EN TRAININGSPLAN STICHTING JEUGD IJSHOCKEY HEERENVEEN e.o FLYERS Niets uit dit document mag zonder uitdrukkelijke toestemming van het bestuur van Stichting Jeugdijshockey 1

2 Eten en Drinken Een beknopte handleiding voor spelers, hun ouders, coaches en teamleiders. INHOUDSOPGAVE: 1 Inhoudsopgave; 2 Inleiding; 1 Algemene begrippen 1.2 Eiwitten (proteïnen) Vetten 1.4 Koolhydraten Glucose-,insulinebalans 1.6 Hypoglycemie Gezonde voeding 6 2 Sporten en eten 2.1 Eten voor het sporten 2.2 Eten tijdens het sporten 2.3 Eten na het sporten 7 3 Sporten en drinken 3.1 Drinken voor het sporten 3.2 Drinken tijdens het sporten Drinken na het sporten 4 Sportdrankjes 4.1 Hypotone, isotone of hypertone sportdrank? 4.2 Sportdrankjes voor het sporten 4.3 Sportdrankjes tijdens het sporten Sportdrankjes na het sporten Concrete tips! Niets uit dit document mag zonder uitdrukkelijke toestemming van het bestuur van Stichting Jeugdijshockey 1

3 Inleiding Zonder brandstof rijdt geen auto. Voor het lichaam is dat niet anders, alleen haal je de brandstof niet bij de benzinepomp, maar bij de supermarkt. Iedereen weet dat 'goed' eten en drinken van groot belang is voor het leveren van een goede prestatie. Maar wat houdt dat in. Uit welke voeding haal je de extra energie die je nodig hebt om optimaal te kunnen presteren tijdens een training of wedstrijd? En hoe vul je de verbruikte energie weer snel aan na een inspanning? Over deze vragen bestaan veel meningen en misverstanden: moeten kinderen tijdens de training nu wel of juist géén AA drinken? En levert een mars vlak voor de wedstrijd inderdaad die beloofde extra energie... In dit stuk vind je, na een hoofdstuk waarin enkele algemene voedingsbegrippen worden besproken, een antwoord op dergelijke vragen. Hou er echter rekening mee dat de hier gegeven tips algemene adviezen zijn. Dat betekent dat voor individuele sporters soms andere adviezen kunnen gelden. Goed naar je eigen lichaam leren te luisteren blijft dus erg belangrijk! 1-Algemene Begrippen 1.1 Bouw- en brandstoffen Het menselijk lichaam heeft bouwstoffen nodig. Voorbeelden van bouwstoffen zijn water, eiwitten, vetten stoffen en mineralen. Daarnaast heeft het lichaam behoefte aan brandstoffen: vooral koolhydraten en vetten. Die zijn belangrijk voor het leveren van energie tijdens lichamelijke inspanning. Onze spieren hebben deze brandstoffen nodig om te kunnen samentrekken. Al naar gelang de intensiteit en duur van de inspanning maakt het lichaam gebruik van deze twee brandstoffen. We verbranden nooit alleen maar koolhydraten of alleen maar vetten, maar altijd een mix hiervan. Bij een geringe lichamelijke inspanning zal de vetverbranding dominant zijn en bij een grote lichamelijke activiteit de koolhydraatverbranding. Het zal duidelijk zijn dat koolhydraten voor onze sport ijshockey de belangrijkste brandstof vormen. Maar voordat deze brandstof aan de orde komt, eerst nog iets meer over eiwitten en vetten. 1.2 Eiwitten (proteïnen) Eiwit is de belangrijkste bouwstof in ons lichaam. Eiwitten bestaan uit ketens van kleinere eenheden: aminozuren. Bij het eten van eiwitten (in vrijwel al ons voedsel zitten eiwitten) worden deze in het spijsverteringskanaal afgebroken tot losse aminozuren die vervolgens de darmwand kunnen passeren en in de bloedbaan komen. In ons lichaam worden de aminozuren aan elkaar gekoppeld tot functionele eiwitten die nodig zijn voor de opbouw van onze spieren, botten, celmembranen, haren, nagels, hersenweefsel, enzymsystemen etc. Mensen hebben wel 20 verschillende aminozuren nodig om gezond te blijven. Acht Niets uit dit document mag zonder uitdrukkelijke toestemming van het bestuur van Stichting Jeugdijshockey 2

4 van deze aminozuren kunnen niet door het lichaam zelf worden gemaakt en dienen daarom volledig uit de voeding te worden opgenomen. Van dieren afkomstige voedingsmiddelen zoals vlees en eieren bevatten alle 20 aminozuren. Bij plantaardige voedingsmiddelen is dit vaak niet het geval en dus moeten er voedingsmiddelen gecombineerd worden totdat de juiste samenstelling aan aminozuren wel in de maaltijd zit. Bonen bevatten bijvoorbeeld veel eiwitten, maar missen een belangrijk aminozuur. Dit aminozuur is wel aanwezig in bepaalde groenten; combineer beide en je krijgt een evenwichtige maaltijd. Extra eiwitten niet nodig In onze westerse samenleving wordt meestal te veel eiwit gegeten. Dat resulteert in een verhoogde belasting van het eiwit afbraaksysteem in het lichaam. Want in tegenstelling tot vetten en koolhydraten is de opslag van eiwitten zeer beperkt mogelijk. Onderzoek heeft aangetoond dat een eiwitopname van 1,4 tot 1,7 gram per kg lichaamsgewicht per dag voldoende is voor sporters die frequent en intensief bewegen. Voor iemand van 70 kg betekent dat rond de 100 gram eiwit. Om deze hoeveelheid eiwit binnen te krijgen zijn er bij een ruime, gevarieerde voeding geen eiwitsupplementen nodig. 1.3 Vetten Vetten zijn een soort dieselbrandstof die vooral wordt gebruikt bij duursporten. Daar heb je bij een explosieve sport als ijshockey dus niet zoveel aan. Toch is het misschien goed om nog even kort iets over vetten te zeggen omdat deze brandstof, In tegenstelling tot koolhydraten, kampt met een negatief imago. Van vetten word je dik en zwaar, denken veel mensen, en dat is het laatste wat een sporter wil. Dit is echter wat te kort door de bocht. Er is namelijk een groot verschil tussen de verschillende soorten vetten. De vetten die een sporter zoveel mogelijk moet mijden zijn de verzadigde vetten. De meervoudig onverzadigde vetten zijn daarentegen bijzonder nuttig en gezond. Het lichaam heeft een enorme capaciteit om vet op te slaan. De standaard koolhydraatvoorraad levert genoeg energie voor zo n anderhalf uur intensief sporten en de vetvoorraad voor wel drie à vier dagen. Vetverbranding heeft echter ook een duidelijk nadeel: bij dit proces is veel zuurstof nodig. Met andere woorden: als we overschakelen op vetverbranding, gaan we langzamer schaatsen. En dat is niet de bedoeling! 1.4 Koolhydraten Koolhydraten (ook wel suikers ) zijn onze voornaamste bron van energie. Koolhydraten zijn ketens van moleculen van glucose, fructose en galactose. In normale natuurlijke voedingsproducten zitten lange ketens van deze moleculen (aardappelen, brood, peulvruchten, bonen, pasta's, rozijnen, bananen etc.). Deze lange-keten koolhydraten worden in onze spijsvertering afgebroken tot afzonderlijke moleculen (vnl. glucose) die vervolgens worden opgenomen in het bloed. Glucose, oftewel bloedsuiker kan door onze spiercellen worden verbrand of opgeslagen als reservebrandstof (in de vorm van glycogeen) in de lever en spieren. Koolhydraten zijn de belangrijkste energiebron om intensief te kunnen sporten. Hoe Niets uit dit document mag zonder uitdrukkelijke toestemming van het bestuur van Stichting Jeugdijshockey 3

5 intensiever je gaat sporten, hoe meer energie je verbruikt die afkomstig is van koolhydraten. Daarnaast kun je door veel koolhydraten te eten je glycogeenvoorraad aanvullen of laten toenemen. Een grotere glycogeenvoorraad betekent dat je intensieve sporten langer kan volhouden. Aan sporters wordt over het algemeen geadviseerd om een koolhydraatrijke voeding te eten. Koolhydraatrijk betekent dat 60 % van de hoeveelheid energie afkomstig is van koolhydraten. Om dit voor elkaar te krijgen moeten er veel koolhydraatrijke voedingsmiddelen worden gegeten. Het is belangrijk om te weten dat je lichaam niet meer dan 50 tot 60 gram koolhydraten per uur via de maag kan opnemen. Niet-natuurlijke ( korte-keten ) koolhydraten Naast de natuurlijke (lange-keten) koolhydraten kun je als sporter ook energie halen uit niet-natuurlijke producten zoal taartjes, koeken, suiker, snoep etc. Deze producten bevatten ook veel suikers, maar dan vooral de kleine losse suikermoleculen. Zulke voedingsproducten leveren wel snel heel veel brandstof en zouden daarom niet per definitie slecht hoeven te zijn. Het gebrek aan vitamines, mineralen en vezels maakt deze onnatuurlijke voedingsproducten echter minder geschikt voor regelmatige consumptie. 1.5 Glucose-,insulinebalans Er is daarnaast nog een veel belangrijkere reden om de natuurlijke (lange-keten) koolhydraten te verkiezen boven de onnatuurlijke suikers. De kleine losse suikermoleculen verstoren namelijk de natuurlijke glucose-,insulinebalans. Doordat de afbraak van de lange-keten koolhydraten geleidelijk verloopt, worden de losse suikereenheden (vnl. glucose) geleidelijk aan het bloed afgegeven. Deze geleidelijke afgifte van glucose zorgt ervoor dat het lichaam het glucosegehalte in het bloed goed kan reguleren via de afgifte van insuline. Als deze regulatie niet goed werkt (zoals bij diabetespatiënten het geval is) krijg je een te hoge glucosespiegel in het bloed (hyperglycemie) of juist een te lage suikerspiegel (hypoglycemie). Bij het nuttigen van de losse kleine suikereenheden (snoep, candybars, energiedrank etc.) worden deze direct opgenomen in het bloed en stijgt de glucosespiegel in het bloed zeer snel. Het lichaam heeft te weinig tijd om met insuline de bloed/glucosespiegel op een gezond niveau te houden. Kortom: het lichaam moet een topprestatie leveren om de zeer snelle stijging van het glucosepeil in het bloed te neutraliseren. Het gevolg kan zijn dat je spieren vast komen te zitten en je op het ijs niet meer bent vooruit te branden. Als dit jarenlang frequent gebeurt, dan kan de insuline/- glucose regulatie zelfs permanent ontregeld raken en ontstaat op latere leeftijd een hogere kans op hart- en vaatziekten, diabetes type 2, overgewicht en zelfs kanker. Niet doen dus! 1.6 Hypoglycemie Sommige mensen (ook mensen die geen suikerziekte hebben!) zijn tijdens het sporten gevoelig voor een te lage bloedsuikerspiegel. Dat komt vaker voor dan je denkt! Hierdoor kunnen ze zich opeens slap en moe gaan voelen, gaan hevig zweten of worden duizelig, en kunnen soms letterlijk niet meer op hun benen staan. Dit kan Niets uit dit document mag zonder uitdrukkelijke toestemming van het bestuur van Stichting Jeugdijshockey 4

6 worden veroorzaakt door een aantal factoren. Eén mogelijke oorzaak is langdurig intensief sporten zonder aanvulling van koolhydraten tijdens het sporten. Een andere oorzaak kan zijn dat er kort voor het sporten koolhydraten worden gegeten. Als je kort voor de training korte-keten koolhydraten eet (b.v. snoep), gaat je lichaam extra insuline produceren om de glucose vanuit je bloed naar de spiercellen te krijgen. Als je met een hoog insulinegehalte aan de training begint, en je verbruikt glucose tijdens de training, kan het zijn dat je opeens een te laag bloedglucosegehalte krijgt tijdens de training, met de bovengenoemde verschijnselen. Als je hiervoor gevoelig blijkt te zijn, kun je dus beter vermijden om kort voor een wedstrijd of training korte-keten koolhydraten te eten of te drinken. 1.7 Gezonde voeding Een goede, gezonde en evenwichtige voeding is de basis voor goede sportprestaties. Zonder tot in detail een menu te willen samenstellen voor individuele sporters, volgt hieronder een overzicht van een aantal populaire voedingsmiddelen. De eerste lijst bestaat uit gezonde levensmiddelen. Eigenlijk zou je deze voedingsmiddelen elke dag moeten eten. De tweede lijst zijn de ongezonde voedingsmiddelen. Deze voedingsmiddelen moet je zoveel mogelijk proberen te vermijden. Dat is natuurlijk niet altijd mogelijk, maar als je er geen gewoonte van maakt is het ook niet erg om af en toe te zondigen. Gezonde levensmiddelen Aardappelen (complexe koolhydraten) Macaroni (complexe koolhydraten) Volkorenbrood en -pasta (koolhydraten en vezels) Broccoli, boerenkool, spinazie, wortelen (vitamine A en weinig calorieën) Kip, kalkoen (vetarm en eiwitrijk) Vis (eiwitrijk, onverzadigde vetzuren) Schelpdieren (eiwitrijk en kalium) Krenten- / mueslibollen (vezels en energie) Vers fruit (Vitamine C en Vruchtvezels) Ongezonde levensmiddelen Chips (natrium, vetten) Corned Beef (natrium, nitriet, suiker en andere chemische toevoegingen) Donuts e.a. vette baksels (chemicaliën zoals kleurstoffen en conserveringsmiddelen) Frisdranken (zoetstof en andere chemicaliën, suikers) Graanproducten voor het ontbijt (toegevoegde suiker, chemische conserveringsmiddelen) Knakworstjes (natrium, nitriet, suiker en andere chemische toevoegingen) Kunstmatig bereide vruchtensappen (suikers, kunstmatige kleur- en smaakstoffen) Mueslirepen (conserveringsmiddelen en suikers) Spek (nitriet (=giftige salpeterzuurverbinding), suiker en vet) Zoet snoepgoed (kleurstoffen, suiker en andere chemische toevoegingen) Niets uit dit document mag zonder uitdrukkelijke toestemming van het bestuur van Stichting Jeugdijshockey 5

7 Een paar aanpassingen in de eetgewoontes (wat meer gezonde voedingsmiddelen in plaats van ongezonde levensmiddelen) kan al erg veel doen voor een verbeterde gezondheid en verbeterde prestaties. 2 Sporten en Eten Sport en eten gaan niet altijd samen. Met een volle maag valt namelijk geen topprestatie te leveren. Maar als je niets eet, kun je ook niet presteren. Je moet dus zoeken naar de gulden middenweg. 2.1 Eten voor het sporten Zorg er met een gevarieerde, koolhydraatrijke voeding altijd voor dat je glycogeenvoorraden goed op peil zijn. Maar eet nooit vlak voor een prestatie. Het duurt minimaal twee tot drie uur voor een maaltijd, ook een gezonde, volledig is verteerd en opgenomen in het lichaam. Je kunt wel een kleine 'snack' eten voordat je gaat trainen: Denk daarbij aan vers fruit zoals appels, bananen, watermeloen, druiven of perziken of witbrood met zoet beleg. Ruim twee uur voor een intensieve training kun je nog een behoorlijke, maar niet te vette maaltijd eten. Daarna kun je beter niet teveel meer eten, daar krijgen veel sporters tijdens de training of wedstrijd last van. Een standaardregel blijft echter: uitproberen! Probeer zelf uit waar je je het beste bij voelt. 2.2 Eten tijdens het sporten Als je intensief sport zul je koolhydraten gaan verbranden tijdens de training. De glycogeenvoorraad van het lichaam is echter beperkt. Als je langer traint dan minuten, is het verstandig om tijdens het sporten extra koolhydraten te nuttigen. Dat aanvullen van brandstof tijdens het sporten kan door te eten. Vloeibare koolhydraten verdienen echter de voorkeur, aangezien deze sneller worden opgenomen in het lichaam. Bedenk dat je maag niet meer dan ongeveer 50 gram koolhydraten per uur doorlaat, dus meer is niet zinvol. Je kunt er zelfs misselijk van worden. Voor een normale training van maximaal 1 uur volstaan je glycogeenvoorraden. Dan is eten tijdens de training dus niet nodig. 2.3 Eten na het sporten Na een intensieve training zullen je glycogeenvoorraden flink zijn afgenomen. Die moeten snel weer worden aangevuld. De eerste twee uur na de training neemt je lichaam veel koolhydraten op doordat bepaalde hormonen juist dan actief zijn. Je moet dus bij voorkeur snel na de training koolhydraatrijke voedingsmiddelen gaan eten of eventueel koolhydraatrijke sportdranken gaan drinken. Snel herstellen is van groot belang voor de opbouw van de spieren, de volgende training en regelmatige deelname aan wedstrijden (toernooien!). Er is ongeveer 10 tot 36 uur nodig om de glycogeenvoorraad weer helemaal op niveau te hebben. Niets uit dit document mag zonder uitdrukkelijke toestemming van het bestuur van Stichting Jeugdijshockey 6

8 3 Sporten en Drinken Vocht is erg belangrijk in de sport. Vochttekort zorgt ervoor dat de spieren minder gaan functioneren. Je kunt er zelfs kramp van krijgen. Bij een vochtverlies van meer dan 2% van je lichaamsgewicht worden je prestaties al duidelijk minder. Dat is één liter zweet voor iemand van 50 kilo, en dat ben je in een uurtje stevig trainen zomaar kwijt! 3.1 Drinken vóór het sporten Het is het beste om 2 uur vóór het sporten veel te drinken (1/2 tot 1 liter). Het lichaam moet tijdens het sporten vrij zijn van vloeistoffen en/of vast voedsel in de maag. Je kunt daarom het beste iets drinken zonder extra toegevoegde suikers. Dus: water, verdund vruchtensap of andere dorstlessers. Net voordat de training of wedstrijd begint, is het aan te raden om nog een beker extra water te drinken. Soms zie je sporters kort voor de training of wedstrijd nog koolhydraatrijke drank zoals AA innemen. Niet doen! Als je het spul dan toch wilt nuttigen - doe dat dan pas na de wedstrijd. Anders kan dit gebeuren: Suikerinname, gevolg hogere bloedsuikerspiegel, gevolg insulineproductie, gevolg lagere bloedsuikerspiegel en te hoge koolhydraatconcentraties in de spieren. Het eindresultaat kan zijn dat je hartstikke vast komt te zitten! Ooit eraan gedacht waar de naam AA-drink vandaan komt? De letters AA staan voor After Activity! 3.2 Drinken tijdens het sporten Het aanvullen van extra energie (koolhydraten, suikers) is pas nodig als je langer gaat trainen dan 45 minuten intensieve training. Bij een normale ijshockeytraining of een minder intensieve langere training volstaat water om het vochtverlies weer aan te vullen. Als je wel langdurig intensief sport, bijvoorbeeld tijdens een wedstrijd, spreek je een groot deel van je glycogeenvoorraad aan. Probeer dan tijdens het sporten iets te drinken met koolhydraten. Je kunt kiezen voor een sportdrank of voor een andere drank zoals vruchtensap of limonade. Kies je voor een (sport)drank met koolhydraten, neem dan een drank waarin niet meer dan gram koolhydraten per liter zit. Deze concentraties worden namelijk nog redelijk snel opgenomen via de maag. Je kunt beter grotere hoeveelheden drinken dan steeds kleine beetjes. Hoeveelheden van ongeveer 250 ml (een flinke beker) kun je drinken om de 20 minuten. Grotere hoeveelheden in één keer versnellen de maaglediging. De totale hoeveelheid vocht die je aan wilt vullen, verspreid je dan over de training. Een rekenvoorbeeld: 1 uur intensief sporten voor iemand van 70 kg. Het energieverbruik is 800 kcal, dat kost aan brandstof ongeveer 200 gram koolhydraten. Stel dat er in een sportdrank 8 gram koolhydraten per 100 ml zitten, dan is een blikje van 330 ml ongeveer voldoende voor 25 gram. Tijdens de training kun je dan in totaal 2 blikjes drinken om de koolhydraten aan te vullen. Als je de glycogeenvoorraad weer echt op peil wilt brengen, zul je na de training nog 150 gram extra koolhydraten moeten innemen. Niets uit dit document mag zonder uitdrukkelijke toestemming van het bestuur van Stichting Jeugdijshockey 7

9 3.3 Drinken na het sporten Vanaf het moment dat je je spieren weer rust gunt, moet je drinken. Veel water of een dorstlesser. En daarna is het belangrijk zo snel mogelijk weer iets te eten. Zeker als je van plan bent de volgende dag nog eens te trainen of een wedstrijd te spelen. 4 Sportdrankjes Sportdrankjes zijn tegenwoordig heel populair. Daarom, als aanvulling op het vorige hoofdstuk, nog wat extra informatie over dit onderwerp. Er zijn veel verschillende soorten sportdrankjes op de markt. Hierna volgt een korte beschrijving van die verschillende soorten sportdranken en het nut ervan vóór, tijdens en na de training. 4.1 Hypotone, isotone of hypertone sportdrank? Deze begrippen hebben te maken met de concentratie van deeltjes (vnl. suikers!) in de sportdrank. Dit is van belang voor de mate waarin een drank door het lichaam wordt opgenomen. Als de deeltjesconcentratie van de sportdrank groter is dan die in het lichaam, wordt de drank minder snel opgenomen. Hypotone drank : deeltjesconcentratie lager dan in het eigen lichaam. Isotone drank : deeltjesconcentratie hetzelfde als in het eigen lichaam. Hypertone drank : deeltjesconcentratie hoger dan in het eigen lichaam. Hypotone en isotone dranken worden snel door het lichaam opgenomen, maar zijn niet verrijkt met extra suikers. Dit worden de 'dorstlessers' genoemd. Hypertone drank daarentegen wordt langzaam opgenomen, maar kan wel verrijkt worden met extra suikers. Dit worden ook wel 'energiedrankjes' genoemd. 4.2 Sportdrankjes vóór het sporten 2 uur voor het sporten is het aan te raden om veel te drinken (1/2 tot 1 liter). Dat vocht moet snel opgenomen kunnen worden en de maag moet voor de wedstrijd leeg zijn. Het is daarom aan te raden om hypotone en/of isotone dranken te nuttigen zoals water of de speciale isotone sportdrankjes (dorstlessers). Het gebruik van hypertone drankjes vòòr het sporten wordt afgeraden. Hierdoor moet de maag gaan werken om de vloeistof uit de maag te krijgen, terwijl de maagfunctie tijdens het trainen juist op een laag pitje moet worden gezet. 4.3 Sportdrankjes tijdens het sporten Zoals ook al hiervoor is vermeld, is het niet aan te raden om hypertone drankjes te nemen tijdens het sporten. De gouden regel is dat je pas na 1 uur intensief sporten de extra suikers nodig hebt die in hypertone drankjes te vinden zijn. Drink dus tijdens een normale training alleen hypotone of isotone dranken. Gewoon water is trouwens net zo goed. Niets uit dit document mag zonder uitdrukkelijke toestemming van het bestuur van Stichting Jeugdijshockey 8

10 4.4 Sportdrankjes na het sporten Na het sporten is het van groot belang om koolhydraten/suikers in te nemen. De optimale tijd om deze uitgeputte voorraden weer aan te vullen (dan gaat het het snelst voor sneller herstel) is binnen 2 uur. Het innemen van een hypertone sportdrank kan dan nuttig zijn, omdat hierin veel complexe en minder complexe kookhydraten zitten die het lichaam dan hard nodig heeft. Ook het eten van brood en/of pasta na de training is een goede vervanging, maar vloeibare koolhydraten worden sneller opgenomen. Nogmaals: hypertone sportdrankjes (zoals AA-drink) moeten alleen na de activiteit genomen worden, anders gaan ze alleen maar in de weg zitten. 5 Concrete tips! Tot slot, bij wijze van samenvatting, een aantal concrete tips over wat je het beste kunt eten en drinken vóór, tijdens en na het sporten. Voor het sporten 2 à 3 uur van tevoren een flinke, niet te vette koolhydraatrijke maaltijd. 2 uur van tevoren goed drinken (0,5 tot 1 liter). Kort voor de training nog een extra beker water. Eventueel een kleine snack (banaan, krentenbol, ontbijtkoek, eierkoek). Tijdens een normale training (trainingsduur max. 1 uur) Drink veel water of andere dorstlesser. Grotere hoeveelheden per keer bevorderen de maaglediging en daarmee de opname in het lichaam. Tijdens een wedstrijd (in de pauzes) Thee met (niet te veel) suiker, ranja, (verdund) vruchtensap of een magere yoghurtdrank. Eventueel een kleine snack met bij voorkeur natuurlijke koolhydraten (banaan, krentenbol, ontbijtkoek, eierkoek). Na het sporten Water drinken. Binnen 2 tot 3 uur na de training de glycogeenvoorraden aanvullen met bij voorkeur natuurlijke koolhydraten. Als je snel weer moet spelen, kun je eventueel energiedrankjes gebruiken of korte koolhydraten uit candybars etc. Altijd Gezonde, gevarieerde, koolhydraatrijke voeding. Een publicatie van de Stichting Jeugd IJshockey Flyers Heerenveen e.o Heerenveen, Oktober 2007 Niets uit dit document mag zonder uitdrukkelijke toestemming van het bestuur van Stichting Jeugdijshockey 9

Gezonde voeding voor teamsporters

Gezonde voeding voor teamsporters Gezonde voeding voor teamsporters Inleiding Door: Esther Verhoef en Puck Reckers Doel: Kennis vergroten goede voeding rondom trainingen/wedstrijden. Inhoud Presentatie Wat is voeding - Koolhydraten - Vetten

Nadere informatie

Vooronderzoek Sportvoeding

Vooronderzoek Sportvoeding Een diëtist kan zich specialiseren op een doelgroep zoals ouderen, kinderen en sporter. De laatste is de doelgroep die hier word behandeld. Deze groep is erg breed vanwege de vele sporten die mensen beoefenen

Nadere informatie

Eten en drinken, voor, tijdens en zeker na een inspanning. Trainer u16, KSV Roeselare

Eten en drinken, voor, tijdens en zeker na een inspanning. Trainer u16, KSV Roeselare Eten en drinken, voor, tijdens en zeker na een inspanning Renzy Callewaert Trainer u16, KSV Roeselare renzy.callewaert@hotmail.com Index Voeding Koolhydraten Vetten Eiwitten Drinken Wat drinken? Hoeveel

Nadere informatie

SPORTVOEDING. voor wedstrijd- of ook voor toerrijders? ledenvergadering TCN 21 november 2011 1

SPORTVOEDING. voor wedstrijd- of ook voor toerrijders? ledenvergadering TCN 21 november 2011 1 SPORTVOEDING voor wedstrijd- of ook voor toerrijders? ledenvergadering TCN 21 november 2011 1 MOTIVATIE OM TE FIETSEN steeds beter worden door training en voeding of fit zijn door voldoende te bewegen

Nadere informatie

Voeding en hardlopen

Voeding en hardlopen Voeding en hardlopen Sandra van der Westen- van Veltom, diëtiste Dieetvoorlichting de Grens www.dieetvoorlichting.nl Waar gaan we het vandaag over hebben? Voorstellen Gezonde voeding Voeding bij sport

Nadere informatie

Gezonde Sportvoeding. als basis voor optimale sportieve prestaties

Gezonde Sportvoeding. als basis voor optimale sportieve prestaties Gezonde Sportvoeding als basis voor optimale sportieve prestaties Een gezonde voeding is levensbelangrijk. Niet enkel om sportieve prestaties te leveren is een uitgebalanceerde voeding een vereiste, maar

Nadere informatie

Sportvoeding bij Atleten

Sportvoeding bij Atleten Sportvoeding bij Atleten Pallas 67 16 maart 2017 Marlijn van den berg marlijn.vandenberg@gmail.com Voedingsdeskundige Voeding en gezondheid in Wageningen Nu werkzaam bij: Jouw actieve vakantie om je fitter,

Nadere informatie

Topsport en Voeding V R I J D A G 2 8 M A A R T 2 0 1 4 Z N B A S A R A I P A N N E K OE K S P ORTVOEDINGSADVIES

Topsport en Voeding V R I J D A G 2 8 M A A R T 2 0 1 4 Z N B A S A R A I P A N N E K OE K S P ORTVOEDINGSADVIES Topsport en Voeding V R I J D A G 2 8 M A A R T 2 0 1 4 Z N B A S A R A I P A N N E K OE K S P ORTVOEDINGSADVIES Het menu voor de ouders Even voorstellen Voedingspiramide Basissportvoeding Koolhydraten,

Nadere informatie

Voeding en sport. Rianne Booijink diëtist

Voeding en sport. Rianne Booijink diëtist Voeding en sport Rianne Booijink diëtist Waarom aandacht voor voeding? Goede voeding is belangrijk om een goede sportprestatie neer te zetten. Of het nou gaat om topsport, wedstrijdsport of sport op recreatief

Nadere informatie

Willen we een blijvend resultaat, wat meestal een verandering van levensstijl betekent, is dit slechts haalbaar door een gedragsverandering.

Willen we een blijvend resultaat, wat meestal een verandering van levensstijl betekent, is dit slechts haalbaar door een gedragsverandering. 1 Patrick van der Weegen Willen we een blijvend resultaat, wat meestal een verandering van levensstijl betekent, is dit slechts haalbaar door een gedragsverandering. Voordelen structureel sporten 1. beïnvloeding

Nadere informatie

Sportvoeding. Antwoord op veel gestelde vragen over voeding. Sadia Rodjan Danique Stoop

Sportvoeding. Antwoord op veel gestelde vragen over voeding. Sadia Rodjan Danique Stoop Sportvoeding Antwoord op veel gestelde vragen over voeding Sadia Rodjan Danique Stoop Alles over eten Wanneer eet ik gezond? Gezond eten wordt vaak gezien als het eten van voldoende groente en fruit. Maar

Nadere informatie

Wetenswaardigheden over eten en drinken.

Wetenswaardigheden over eten en drinken. Wetenswaardigheden over eten en drinken. Presentatie Start to Run 28 maart 2009 Het meest besproken onderwerp: Afvallen (na de feestdagen, voor de vakantie). het weer (bij gebrek aan onderwerpen) BMI=gewicht

Nadere informatie

VOEDING. Trainingsadvies Transplantoux 2011. Belangrijk! Energie en opbouwstoffen voor het metabolisme ALGEMEEN: Gewicht ~ prestatie

VOEDING. Trainingsadvies Transplantoux 2011. Belangrijk! Energie en opbouwstoffen voor het metabolisme ALGEMEEN: Gewicht ~ prestatie VOEDING Belangrijk! Energie en opbouwstoffen voor het metabolisme Gewicht ~ prestatie Koolhydraten ~ prestatie Vochtopname ~ prestatie Voeding ~ gezondheid ALGEMEEN: - Koolhydraten: Koolhydraten zijn de

Nadere informatie

Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014

Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014 Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014 Inhoudsopgave: Kennis testen Waar is voeding eigenlijk goed voor? Waarmee moeten we dan ontbijten? Bloedsuiker spiegel Calorieën?? Schijf van 5 Hoeveel calorieën

Nadere informatie

Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet

Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet Waarom eet je eigenlijk? Je krijgt er energie van! Energie heb je nodig alle processen in je lichaam b.v. voor lopen, computeren Maar ook

Nadere informatie

Voeding voor optimale atletiekprestaties

Voeding voor optimale atletiekprestaties Voeding voor optimale atletiekprestaties Sportdiëtist Katrien Blaauw Sportvoedingsadvies t Groene Hart Inhoud Voorstellen Verschillende voedingsstoffen Koolhydraten/ Eiwitten/ Vetten/ Vocht Verschil sprint/

Nadere informatie

De rol van koolhydraten in de voorbereiding E S T H E R V A N E T T E N, S P O R T D I E T I S T

De rol van koolhydraten in de voorbereiding E S T H E R V A N E T T E N, S P O R T D I E T I S T De rol van koolhydraten in de voorbereiding AMSTERDAMS WIELER SYMPOSIUM E S T H E R V A N E T T E N, S P O R T D I E T I S T Inhoud Koolhydraten Waarom: opladen en aanvullen Hoeveel heb je nodig Supercompensatie

Nadere informatie

Golf vergt vaardigheid, concentratie en behendigheid Golf vergt zowel tactische en technische vaardigheden als balans en behendigheid.

Golf vergt vaardigheid, concentratie en behendigheid Golf vergt zowel tactische en technische vaardigheden als balans en behendigheid. Sportvoeding: Golf vergt vaardigheid, concentratie en behendigheid Golf vergt zowel tactische en technische vaardigheden als balans en behendigheid. Ik ben een vent van 80 kg en mijn vetpercentage is uitstekend

Nadere informatie

De Kracht van Voeding Sociaal Fonds Taxi, Papendal 16 december 2015

De Kracht van Voeding Sociaal Fonds Taxi, Papendal 16 december 2015 De Kracht van Voeding Sociaal Fonds Taxi, Papendal 16 december 2015 Geel e PALEO TOP 5 MEEST POPULAIRE DIËTEN 2015 CAMBRIDGE MLM DIEET e Koolhydraat beperkt Top 4 meest populaire hypes 2015 Glutenvrij

Nadere informatie

Voeding voor, tijdens en na het wielrennen

Voeding voor, tijdens en na het wielrennen Voeding voor, tijdens en na het wielrennen Opzet presentatie: wielrennen energie wat doet voeding gezonde voeding/sportvoeding (sport)voeding voor, tijdens, na vragen Goede voeding zorgt voor Prestatieverbetering

Nadere informatie

Voeding en prestatie bij turnsters. Shiannah Danen, Augustus 2012

Voeding en prestatie bij turnsters. Shiannah Danen, Augustus 2012 Voeding en prestatie bij turnsters Shiannah Danen, Augustus 2012 Welkom! Even voorstellen Waar komt energie vandaan? Algemene voeding Voeding voor/tijdens en na inspanning Voeding rondom een wedstrijd

Nadere informatie

(Sport)voeding voor hardlopers! Jolanda Donk, Sportdiëtist

(Sport)voeding voor hardlopers! Jolanda Donk, Sportdiëtist (Sport)voeding voor hardlopers! Jolanda Donk, Sportdiëtist Opzet van de presentatie Brandstofgebruik bij langdurige inspanning Vochtbehoefte Voeding VOOR inspanning Voeding TIJDENS inspanning Voeding NA

Nadere informatie

Traintechniek VOEDING VOOR MINIOREN. Coordinator Traintechniek Sylvia de Kort

Traintechniek VOEDING VOOR MINIOREN. Coordinator Traintechniek Sylvia de Kort Traintechniek VOEDING VOOR MINIOREN Coordinator Traintechniek Sylvia de Kort februari 2016 Zwemmen en voeding Je vindt sporten leuk, met name het zwemmen. Je besteed daar veel tijd aan, niet alleen tijdens

Nadere informatie

Welke brandstof en wanneer?

Welke brandstof en wanneer? Welke brandstof en wanneer? Na trainingen sneller en beter herstellen, tijdens inspanningen de hongerklop voorkomen of gewoon het maximale uit jezelf halen. Daarvoor heb je de juiste brandstof, de juiste

Nadere informatie

Lekker energiek! Kant-en-klare sportmaaltijden voor topprestaties

Lekker energiek! Kant-en-klare sportmaaltijden voor topprestaties Lekker energiek! Kant-en-klare sportmaaltijden voor topprestaties Lekker energiek! Kant-en-klare sportmaaltijden voor topprestaties Sporten gééft energie. Maar sporten vráágt ook energie. Extra energie,

Nadere informatie

Voedingsadviezen bij zwangerschapsdiabetes

Voedingsadviezen bij zwangerschapsdiabetes DIETETIEK Voedingsadviezen bij zwangerschapsdiabetes Bij de behandeling van zwangerschapsdiabetes hoort een voedingsadvies. Vaak zijn maar een paar aanpassingen nodig in de voeding om nadelige gezondheidsgevolgen

Nadere informatie

Voeding voor dansers. Beter dansen en meer energie

Voeding voor dansers. Beter dansen en meer energie Voeding voor dansers Beter dansen en meer Om goed te kunnen dansen heb je en kracht nodig. In deze folder lees je alles over de juiste voeding om beter te kunnen presteren. Je vindt er praktische tips

Nadere informatie

WIE ZIJN WIJ MINDY THOOLEN BEN MENGELERS

WIE ZIJN WIJ MINDY THOOLEN BEN MENGELERS WIE ZIJN WIJ BEN MENGELERS PERSONAL TRAINER BGN GEWICHTSCONSULENT SPECIALISATIE SPORTVOEDING KNKF GEWICHTSHEFTRAINER PERFECT PERFORMANCE TRAINER DOCENT SUMMA SPORT MINDY THOOLEN MASTER TRAINER CLUBJOY

Nadere informatie

Input - output. Voeding & Triatlon Eten om beter te presteren. Sportvoeding Thema s. Sportvoeding Waarop letten als triatleet?

Input - output. Voeding & Triatlon Eten om beter te presteren. Sportvoeding Thema s. Sportvoeding Waarop letten als triatleet? Voeding & Triatlon Eten om beter te presteren Input - output Training - Sport Raf Van Dyck 28 maart 2009 Levensstijl - Verzorging Sportvoeding Waarop letten als triatleet? Sportvoeding Thema s Drinken

Nadere informatie

Handbal en voeding. www.invorm.net info@invorm.net Locaties; Rotterdam Den Haag Zevenhuizen Bleiswijk Bergschenhoek

Handbal en voeding. www.invorm.net info@invorm.net Locaties; Rotterdam Den Haag Zevenhuizen Bleiswijk Bergschenhoek Handbal en voeding www.invorm.net Sportdietist Optimaliseren voedingsstatus Hanteren van evaluatie tools (anamnese, antropometrie) Individuele voedingsplannen/begeleiding voor trainingen trainingsfase

Nadere informatie

Dieet Oké. TU Delft, November 2012

Dieet Oké. TU Delft, November 2012 TU Delft, November 2012 Dieet Oké Janet Vervoorn sportdiëtist Dieet Oké Summit Health Veilingweg 16A 2678 LN De Lier tel. 06-46675281 email: janet.vervoorn@chello.nl Inzicht krijgen in de energiehuishouding

Nadere informatie

Betere sportprestaties met een aangepaste voeding?

Betere sportprestaties met een aangepaste voeding? Betere sportprestaties met een aangepaste voeding? Inhoud Energiebehoefte Energieverbruik door sport Sportvoeding = gezonde voeding Sporten en drinken Recreatieve- of prestatiesporter Besluit Meer informatie?

Nadere informatie

Sportcafé. (Sport)voeding in functie van prestatie en herstel

Sportcafé. (Sport)voeding in functie van prestatie en herstel Sportcafé (Sport)voeding in functie van prestatie en herstel Opzet Voeding Vocht Koolhydraten Eiwitten Eten en drinken rondom inspanning Vragen Belang sportvoeding Gezondheid / energie Optimale prestatie

Nadere informatie

Zwangerschapsdiabetes en voeding

Zwangerschapsdiabetes en voeding Gynaecologie Zwangerschapsdiabetes en voeding www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Zwangerschapsdiabetes... 3 Glucosedagcurve... 3 Behandeling... 4 Adviezen met betrekking tot uw voeding... 4 Hanteer een

Nadere informatie

Wie ben ik? Hoeveelheid voeding: Voeding en behoefte 17-5-2009. Voedingsvoorlichting. Verhoudingen van inname tot behoefte.

Wie ben ik? Hoeveelheid voeding: Voeding en behoefte 17-5-2009. Voedingsvoorlichting. Verhoudingen van inname tot behoefte. Wie ben ik? Voedingsvoorlichting VSU Daniëlle Vriezema Daniëlle Vriezema extopsporter JUDO Sportdiëtiste Fysieke trainer Militair op MRC Eigen praktijk www.dieetslim.nl Mentale training Coach/trainer Techniek

Nadere informatie

Winst door voeding Teuni Verhagen, sportvoedingsdeskundige

Winst door voeding Teuni Verhagen, sportvoedingsdeskundige b Winst door voeding Teuni Verhagen, sportvoedingsdeskundige Meer dan voeding! Winst door voeding Prestatieverbetering Voldoende energie voor trainingen en wedstrijden Vasthouden concentratie Sneller

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 3. Voeding 6. Slaap 22. Houding 30. Naar de dokter 37. Kleding 65. Mode 74. Kleding wassen 77

Inhoud. Voorwoord 3. Voeding 6. Slaap 22. Houding 30. Naar de dokter 37. Kleding 65. Mode 74. Kleding wassen 77 Inhoud Voorwoord 3 Voeding 6 Slaap 22 Houding 30 Naar de dokter 37 Kleding 65 Mode 74 Kleding wassen 77 6 VOEDING Weet wat je eet Je eet elke dag. Alles wat je eet (en drinkt) heet voeding. Is elke voeding

Nadere informatie

VVV-Venlo Jeugdopleiding

VVV-Venlo Jeugdopleiding VVV-Venlo Jeugdopleiding Voetbal: Adviezen voor de wedstrijd Door Prof Dr Fred Brouns, Universiteit va Maastricht De invloed van voeding op de prestatie is afhankelijk van het soort arbeid in het voetballen

Nadere informatie

SPORTVOEDING Annet Brons Sportdiëtist Hardlooptrainer & Personal Trainer

SPORTVOEDING Annet Brons Sportdiëtist Hardlooptrainer & Personal Trainer SPORTVOEDING Annet Brons Sportdiëtist Hardlooptrainer & Personal Trainer Voeding The Beginning! Goede basisvoeding! Wat is een goede basisvoeding? Voldoende koolhydraten, eiwitten en vetten! Voldoende

Nadere informatie

Voedingsadvies bij zwangerschapsdiabetes. diabetes gravidarum

Voedingsadvies bij zwangerschapsdiabetes. diabetes gravidarum Voedingsadvies bij zwangerschapsdiabetes diabetes gravidarum 2 Deze brochure is bedoeld voor vrouwen met diabetes gravidarum. In deze brochure wordt informatie gegeven over o.a. de richtlijnen voor de

Nadere informatie

Workshop Korfbal & Voeding: maximaal effect door minimale aanpassingen. Miracle Performance

Workshop Korfbal & Voeding: maximaal effect door minimale aanpassingen. Miracle Performance Workshop Korfbal & Voeding: maximaal effect door minimale aanpassingen. Bob ter Haak Miracle Performance Bob ter Haak Eigenaar Miracle Performance Sportdiëtist Bewegingsdeskundige Docent Sport Fietsen

Nadere informatie

AFVALLEN ZONDER ZWETEN

AFVALLEN ZONDER ZWETEN AFVALLEN ZONDER ZWETEN 8:00 DAG 21 Vetten Er zijn veel misverstanden over vet. Feit is dat je niet zonder kunt. Maar net als bij suiker, is het goed om ook hier onderscheid te maken tussen natuurlijke

Nadere informatie

Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist

Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist Inhoud 1 Vakantiebestemmingen 2 Wat is gezonde voeding? 3 Energieleveranciers en functies 4 Energiebalans op vakantie 5 Weet

Nadere informatie

niveau 2, 3, 4 thema 5.5

niveau 2, 3, 4 thema 5.5 niveau 2, 3, 4 thema 5.5 Gezonde voeding Inleiding Wanneer eet je gezond? Hoeveel moet ik dagelijks eten? Wat is een goed lichaamsgewicht? Onder- en overgewicht Inleiding Goede voeding levert de dagelijks

Nadere informatie

Bewegen en Gezondheid

Bewegen en Gezondheid Bewegen en Gezondheid Fit zijn en fit blijven Iedereen wil gezond en fit zijn. Om fit te blijven kun je bijvoorbeeld sporten, niet roken, voldoende rust nemen en gezond eten. Al die zaken horen bij een

Nadere informatie

Health Products. Slank Shake gebruikers handleiding

Health Products. Slank Shake gebruikers handleiding Health Products Slank Shake gebruikers handleiding WERKING. Insuline & Glucagon Aankomen of afvallen heeft te maken met het hormoon insuline en glucagon. Door het eten van verkeerde koolhydraten(snelle

Nadere informatie

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over.

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Pre-diabetes Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Wat is pre-diabetes Pre-diabetes is het stadium vóór diabetes (suikerziekte). Het

Nadere informatie

Sportvoeding Hoe eet en drink ik me naar de top? (vergeet ook niet te trainen! )

Sportvoeding Hoe eet en drink ik me naar de top? (vergeet ook niet te trainen! ) Sportvoeding Hoe eet en drink ik me naar de top? (vergeet ook niet te trainen! ) Voeding & Sport Input - Output Voeding Lichaam Prestatie - Sport Raf Van Dyck - Vlaamse Schermbond 27 december 2009 Levensstijl

Nadere informatie

Health Products. Slank Shake gebruikers handleiding

Health Products. Slank Shake gebruikers handleiding Health Products Slank Shake gebruikers handleiding WERKING. Insuline & Glucagon Aankomen en afvallen gaan beide terug op de hormonen insuline en glucagon. Door het eten van verkeerde koolhydraten (snelle

Nadere informatie

Wedstrijdvoeding bij triathlon

Wedstrijdvoeding bij triathlon Wedstrijdvoeding bij triathlon Nicolas Paraskevopulos MSc, Diëtist & Sport nutritionist Contact: nicolas.paraskevopulos@faber.kuleuven.be @BakalaAc_eng @BakalaAc_nl @eat2succeed Advies afhankelijk van

Nadere informatie

Naam: VOEDINGSSTOFFEN Gezond eten en drinken

Naam: VOEDINGSSTOFFEN Gezond eten en drinken Naam: VOEDINGSSTOFFEN Gezond eten en drinken Wat zijn voedingsstoffen Voedingsstoffen zijn stoffen die je nodig hebt om te lopen, te denken enz. Er zijn 6 soorten voedingsstoffen. 1. eiwitten (vlees, peulvruchten.

Nadere informatie

Voeding en aftrainen wedstrijdjudoka s Vetpercentage

Voeding en aftrainen wedstrijdjudoka s Vetpercentage Voeding en aftrainen wedstrijdjudoka s Er wordt veel geschreven en geïnformeerd over voeding. Soms zoveel dat mensen het niet meer weten. Het is niet onze bedoeling om het allemaal nog uitgebreider te

Nadere informatie

Deze brochure is gebaseerd op de NDF Voedingsrichtlijn Diabetes. Lekker. en gezond eten met diabetes

Deze brochure is gebaseerd op de NDF Voedingsrichtlijn Diabetes. Lekker. en gezond eten met diabetes Deze brochure is gebaseerd op de NDF Voedingsrichtlijn Diabetes Lekker en gezond eten met diabetes 3 Gezond eten heeft zin Met diabetes heb je extra veel plezier van gezond eten: je zit lekkerder in je

Nadere informatie

Koolhydraten in je eten

Koolhydraten in je eten Koolhydraten in je eten Weet je nog, ons doel van gezond eten is: Eten en drinken waar je energie van krijgt en wat je lijf in balans houdt En Koolhydraten zijn de energieleveraars van je lijf. Je lijf

Nadere informatie

Vragen van (recreatieve) lopers over voeding. Door Elma Sandee op

Vragen van (recreatieve) lopers over voeding. Door Elma Sandee op Vragen van (recreatieve) lopers over voeding Door Elma Sandee op 5-11-2016 Even voorstellen Voedingsdeskundige (Ir.) Leefstijl- en Hardloopcentrum REactive Bewust Hardlopen 2 Vragen en antwoorden Mensen

Nadere informatie

123-12-2011 SPORTVOEDING. Zwat

123-12-2011 SPORTVOEDING. Zwat 1 SPORTVOEDING Zwat Inhoud: Wat is sportvoeding? Energiebehoefte Belang van Koolhydraten Praktisch Supplementen Atleet 1-2 2 WAAROM Voeding en sport Gezonde voeding: optimaal functioneren lichaam Extra

Nadere informatie

Pre-diabetes. Vasculair Preventie Centrum

Pre-diabetes. Vasculair Preventie Centrum Pre-diabetes Vasculair Preventie Centrum Wat is pre-diabetes? Pre-diabetes is het stadium vóór diabetes (suikerziekte). Het glucosegehalte in uw bloed (bloedsuiker) is, vooral s ochtends voordat u gegeten

Nadere informatie

voedingsadvies bij hypoglykemie

voedingsadvies bij hypoglykemie voedingsadvies bij hypoglykemie (te laag bloedglucose) 1 2 Inleiding Mogelijke klachten Wanneer u last heeft van een te lage bloedglucose (hypoglykemie) kunnen de volgende klachten zich voordoen: trillen,

Nadere informatie

Deze brochure is gebaseerd op de NDF Voedingsrichtlijn Diabetes. Lekker. en gezond eten met diabetes

Deze brochure is gebaseerd op de NDF Voedingsrichtlijn Diabetes. Lekker. en gezond eten met diabetes Deze brochure is gebaseerd op de NDF Voedingsrichtlijn Diabetes Lekker en gezond eten met diabetes 3 Gezond eten heeft zin Met diabetes heb je extra veel plezier van gezond eten: je zit lekkerder in je

Nadere informatie

Lichaamsbeweging en sport

Lichaamsbeweging en sport Hoofdstuk 6B Lichaamsbeweging en sport 6b.1 Inleiding Regelmatig bewegen heeft een positieve invloed op de gezondheid. En het zorgt voor ontspanning en plezier. Dit geldt voor iedereen, dus ook voor mensen

Nadere informatie

Workshop kernpunten van de presentatie Voeding en sport van Erik te Velthuis

Workshop kernpunten van de presentatie Voeding en sport van Erik te Velthuis Workshop kernpunten van de presentatie Voeding en sport van Erik te Velthuis Definitie van (Top)sportvoeding: Gedurende 24/7, dus altijd, iedere dag maar weer. Alle inname van voeding relateren aan het

Nadere informatie

30 dagen een commitment met jezelf aangaan!

30 dagen een commitment met jezelf aangaan! 30 dagen een commitment met jezelf aangaan! 1. Training 2. Voeding 3. Rust 1. Training - Grote spieren trainen benen, borst en rug - Cardio training - Dagelijks middelmatig bewegen Grote spieren trainen:

Nadere informatie

Wie ben ik? 22 jaar wedstrijdzwemmen. 5 jaar professioneel EK Rijeka, EK Istanbul, WK Rome, houder NL record 200schoolslag

Wie ben ik? 22 jaar wedstrijdzwemmen. 5 jaar professioneel EK Rijeka, EK Istanbul, WK Rome, houder NL record 200schoolslag (sport)voeding Wie ben ik? 22 jaar wedstrijdzwemmen 5 jaar professioneel EK Rijeka, EK Istanbul, WK Rome, houder NL record 200schoolslag Voeding & Diëtetiek, afgestudeerd 2013 HVA Bezig trainingscursus

Nadere informatie

Voeding voor sporters

Voeding voor sporters Voeding voor sporters De sportvoedingsdriehoek De voedingsbehoefte van een sporter is anders dan die van een sedentair persoon. De spotvoedingsdriehoek is dan ook wat aangepast ten opzichte van de gewone

Nadere informatie

Winnen door voeding Schaatsen, Den Haag, 30 oktober 2010

Winnen door voeding Schaatsen, Den Haag, 30 oktober 2010 Winnen door voeding Schaatsen, Den Haag, 30 oktober 2010 e 17-11-2010 Supplementen Aanvullende sportvoeding Basis sportvoeding Anjavan van Geel e Anja e van Geel 17-11-2010 Anja e van Geel Supplementen

Nadere informatie

VK-Diamond 2011. Hoe komen we best aan de start?

VK-Diamond 2011. Hoe komen we best aan de start? VK-Diamond 2011 Raf Van Dyck Hoe komen we best aan de start? Stabiel gewicht : Stabiel lichaamsgewicht vanaf NU tot VK Uitgerust : Op tijd gaan slapen en ontspannen Goede vochtbalans : Optimale vochtbalans

Nadere informatie

Workshop Turn4u & Miracle Performance. De juiste voeding voor turners. Bob ter Haak Danique Stoop

Workshop Turn4u & Miracle Performance. De juiste voeding voor turners. Bob ter Haak Danique Stoop Workshop Turn4u & Miracle Performance De juiste voeding voor turners Bob ter Haak Danique Stoop Stellingen (1 / 4) Goede voeding kan blessures helpen voorkomen. Waar Door gezond te eten krijg je een mooiere

Nadere informatie

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over.

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Pre-diabetes Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Wat is pre-diabetes Pre-diabetes is het stadium vóór diabetes (suikerziekte). Het

Nadere informatie

Winnen door Voeding Woensdag 2 april 2014

Winnen door Voeding Woensdag 2 april 2014 Winnen door Voeding Woensdag 2 april 2014 CVO t Gooi Wat zie je? Spier: Huid: Bot: Bloed: Vet: Pezen: vocht, eiwit, koolhydraten, mineralen, vitamines vocht, eiwit mineralen vocht, eiwitten, vitamines

Nadere informatie

Gezond Presteren. Marieke de Groot Sportvoedingsdeskundige/diëtist. marieke@devoedingsacademie.nl

Gezond Presteren. Marieke de Groot Sportvoedingsdeskundige/diëtist. marieke@devoedingsacademie.nl b Gezond Presteren Marieke de Groot Sportvoedingsdeskundige/diëtist Meer Tel: 06 dan 44 voeding! 515 114 marieke@devoedingsacademie.nl Inhoud Terug in de tijd Energie systemen KH, eiwitten, vetten Vitamines

Nadere informatie

Voeding en turnen: van essentieel belang!

Voeding en turnen: van essentieel belang! Voeding en turnen: van essentieel belang! Shiannah Danen, Sportdiëtist December 2013 Even voorstellen Voormalig topturnster Sportdiëtist Post-HBO eetstoornissen Master Nutrition and Health (sinds september)

Nadere informatie

Sportvoeding, Een wereld te winnen

Sportvoeding, Een wereld te winnen NutriSense Benelux Sportvoeding, van Theorie naar Praktijk Een wereld te winnen NutriSense Benelux NutriSense is een ervaren speler in de (sport)voedingsbranche en richt zich op de verkoop en marketing

Nadere informatie

Agenda. Koolhydraten. Voeding en sport. Wat eet ik voor, tijdens en na sport? Mijn taak tijdens o.a. de Tour de France.

Agenda. Koolhydraten. Voeding en sport. Wat eet ik voor, tijdens en na sport? Mijn taak tijdens o.a. de Tour de France. Janneke Pieterson Janneke Pieterson Diëtist Sportdiëtist Praktijk Sportkeuken Utrecht Sportdocent groepslessen Chef Team Giant-Alpecin sinds 2012 Rubriek Pedala Master in coaching 1 Agenda Voeding en sport

Nadere informatie

Een gezonde voeding vormt de basis voor een goede conditie. Probeer volgend advies te volgen:

Een gezonde voeding vormt de basis voor een goede conditie. Probeer volgend advies te volgen: SCHEMA OP MAAT KWART TRIATLON De basis begint bij dagelijkse gezonde voeding! Onze voeding levert ons de nodige brandstoffen en bouwstoffen voor het sporten. Koolhydraten, eiwitten en vetten vormen de

Nadere informatie

KlasseLunch. Over gezond eten 1. Docentenhandleiding KlasseLunch 2008:

KlasseLunch. Over gezond eten 1. Docentenhandleiding KlasseLunch 2008: Over gezond eten 1 WAAROM IS GEZOND ETEN BELANGRIJK? Je bent nu in de groei. Je lichaam is nog lang niet klaar. Goed en gezond eten is daarom erg belangrijk. Want alleen dan krijg je voldoende voedingsstoffen

Nadere informatie

Voedingsschema lange afstandslopen

Voedingsschema lange afstandslopen Voedingsschema lange afstandslopen INLEIDING Onder de term lange afstandslopen vallen een verscheidenheid van wedstijdlengtes. De meest voorkomende afstanden zijn de 10km, 15km, de halve marathon (21,1km)

Nadere informatie

Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus. Bij gebruik van GLP-1-analoog

Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus. Bij gebruik van GLP-1-analoog Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus Bij gebruik van GLP-1-analoog Aangezien u lijdt aan Diabetes mellitus, type 2 (oftewel ouderdomsdiabetes) én overgewicht hebt, heeft de arts u een behandeling met zogenaamd

Nadere informatie

Voedingsadviezen bij twee maal daags insulinegebruik

Voedingsadviezen bij twee maal daags insulinegebruik Voedingsadviezen bij twee maal daags insulinegebruik U heeft diabetes mellitus en gebruikt hiervoor twee maal daags insuline. Deze brochure geeft extra informatie over uw dieet in bijzondere situaties

Nadere informatie

lyondellbasell.com Eet dit Dat niet Verbeter je gezondheid

lyondellbasell.com Eet dit Dat niet Verbeter je gezondheid Eet dit Dat niet Verbeter je gezondheid Verander je keuzes, verander je leven Deze presentatie heeft als doel om u betere beslissingen te laten nemen m.b.t. voeding om zo uw gezondheid te verbeteren. Belangrijke

Nadere informatie

Zwemmen. Algemene principes gezonde voeding. Voeding aangepast aan de sport. Sportspecifieke kenmerken. Algemene principes voeding 09-03-2014

Zwemmen. Algemene principes gezonde voeding. Voeding aangepast aan de sport. Sportspecifieke kenmerken. Algemene principes voeding 09-03-2014 09-03-2014 GEZONDE EN AANGEPASTE VOEDING VOOR ZWEMMERS Zwemmen Realiteit Intensieve trainingen Jongeren in volle ontwikkeling! Tegenstrijdige voedingsadviezen? 8/3/2014 Kelly Van Meerbeeck, diëtiste kellyvanmeerbeeck@telenet.be

Nadere informatie

DIABETES TYPE 2. De ziekte van de toekomst?!

DIABETES TYPE 2. De ziekte van de toekomst?! DIABETES TYPE 2 De ziekte van de toekomst?! Inleiding 1. Wat is diabetes 2. Wat loopt er mis 3. Wie loopt er risico 4. Wat zijn de mogelijke gevolgen 5. Meest voorkomende klachten 6. Behandelen en/of voorkomen

Nadere informatie

Diabetes type 2. Het belang van gezonde voeding

Diabetes type 2. Het belang van gezonde voeding Diabetes type 2 Het belang van gezonde voeding Gezond eten is voor iedereen belangrijk, maar voor mensen met diabetes type 2 zijn er extra aandachtspunten. Onze voedingsadviezen helpen je. Wat gebeurt

Nadere informatie

Charles Loijens. Performance Coach Topsport / www.top-coach.eu. Met dank aan Guido Vroemen, sportarts o.a. Nationale Triatlon Team en Leontien.

Charles Loijens. Performance Coach Topsport / www.top-coach.eu. Met dank aan Guido Vroemen, sportarts o.a. Nationale Triatlon Team en Leontien. Charles Loijens Performance Coach Topsport / www.top-coach.eu Met dank aan Guido Vroemen, sportarts o.a. Nationale Triatlon Team en Leontien.nl De rol van voeding Algeheel welbevinden / Fitheid Energie

Nadere informatie

Diabetes mellitus. Victoza en voeding

Diabetes mellitus. Victoza en voeding Diabetes mellitus Victoza en voeding In het kort Wat is diabetes? Diabetes mellitus wordt in de volksmond ook wel suikerziekte genoemd. Bij Diabetes mellitus is er geen of onvoldoende insuline beschikbaar

Nadere informatie

DE MAAND ZONDER SUIKER

DE MAAND ZONDER SUIKER DE MAAND ZONDER SUIKER Spelregels Hoe werkt het experiment? De maand november is voor Kassa de Maand Zonder Suiker. Helemaal suikervrij is niet gezond: in fruit zit bijvoorbeeld van nature suiker, maar

Nadere informatie

Koolhydraatarm dieet en diabetes mellitus

Koolhydraatarm dieet en diabetes mellitus Koolhydraatarm dieet en diabetes mellitus Een koolhydraatarm dieet De arts of diëtist heeft met u besproken dat u gedurende drie maanden een koolhydraatarm dieet gaat volgen. Dit dieet volgt u in overleg

Nadere informatie

KlasseLunch. Over gezond eten 1. Werkbladen KlasseLunch 2008:

KlasseLunch. Over gezond eten 1. Werkbladen KlasseLunch 2008: Werkbladen 2008: Over gezond eten 1 WAAROM IS GEZOND ETEN BELANGRIJK? Je bent nu in de groei. Je lichaam is nog lang niet klaar. Goed en gezond eten is daarom erg belangrijk. Want alleen dan krijg je voldoende

Nadere informatie

Welkom bij Forte kinderopvang

Welkom bij Forte kinderopvang Welkom bij Forte kinderopvang Gezonde voeding van 0-12 jaar Voedingsbureau PUUR! Donderdag 5 maart 2015 Inhoud 1. Belang gezonde voeding 2. Duurzaam & puur 3. Interactief informeren 4. Vragen 1. Belang

Nadere informatie

Sadia Rodjan Danique Stoop

Sadia Rodjan Danique Stoop Sadia Rodjan Danique Stoop Marleen Veldhuis, Femke Heemskerk, Ranomi Kromowidjojo en Inge Dekker Foto: eerste plaats 4x100m vrij op de olympische spelen 2008. Naast training en talent zijn er nog een

Nadere informatie

Voeding voor waterpolo heren. Daniëlle Vriezema

Voeding voor waterpolo heren. Daniëlle Vriezema Voeding voor waterpolo heren Daniëlle Vriezema Wie ben ik? Daniëlle Vriezema Topsporter Judo Sportdiëtiste Militair Eigen praktijk www.dieetslim.nl Wat komt aan de orde? Inleiding Wie ben ik & wat doe

Nadere informatie

Voedingsadvies bij hypoglykemie (te laag bloedglucose) Voedingsadvies

Voedingsadvies bij hypoglykemie (te laag bloedglucose) Voedingsadvies Voedingsadvies bij hypoglykemie (te laag bloedglucose) Wanneer u last heeft van een te lage bloedglucose (hypoglykemie) kunnen de volgende klachten zich voordoen: trillen, transpireren, bleekheid, duizeligheid,

Nadere informatie

Dienstverlenende werkzaamheden Les 7

Dienstverlenende werkzaamheden Les 7 Dienstverlenende werkzaamheden Les 7 voedingsadvies Julie hebben in les 1 al een voedingsdagboek moeten invullen en in les drie heb je als het goed is geleerd hoe de schijf van vijf werkt. Met deze kennis

Nadere informatie

Voeding bij zwangerschaps diabetes. Diabetes Gravidarum

Voeding bij zwangerschaps diabetes. Diabetes Gravidarum Voeding bij zwangerschaps diabetes Diabetes Gravidarum Universitair Medisch Centrum Groningen Zwangerschapsdiabetes is een vorm van suikerziekte die kan optreden tijdens de zwangerschap. Deze brochure

Nadere informatie

Voorkom Zwangerschapsdiabetes

Voorkom Zwangerschapsdiabetes Voorkom Zwangerschapsdiabetes Steeds meer zwangere vrouwen krijgen zwangerschapsdiabetes (zwangerschapssuiker). Deze folder geeft informatie over gezond eten en bewegen tijdens zwangerschap. Wat is zwangerschapsdiabetes?

Nadere informatie

Energiebalans. Opdracht 8B. Opdracht

Energiebalans. Opdracht 8B. Opdracht Opdracht 8B Energiebalans Opdracht Doel: Introductie vragen (Bijlage 1) 20 min. Opdracht 1 (Werkboekje Energiebalans) 30 min. Aan de hand van het deze opdracht leren de kinderen: Wat de energiebalans is;

Nadere informatie

Altijd al gedacht dat zware botten een verklaring voor overgewicht zijn?

Altijd al gedacht dat zware botten een verklaring voor overgewicht zijn? 1 Altijd al gedacht dat zware botten een verklaring voor overgewicht zijn? De 20 fabels en feiten over afslanken Be-Slank Copyright 2011 Be-Slank.nl Alle rechten voorbehouden. 2 Feiten en Fabels: Frisdrank

Nadere informatie

Gezond eten moet dat?

Gezond eten moet dat? 51 K e n n I s m a k e n Gezond eten moet dat? Uit allerlei studies en enquêtes in verband met gezondheid en voeding blijkt dat het aantal zwaarlijvige jongeren toeneemt. Kinderen eten te vaak frieten,

Nadere informatie

Alles over KOOLHYDRATEN. E-book

Alles over KOOLHYDRATEN. E-book Alles over KOOLHYDRATEN E-book WAT ZIJN KOOLHYDRATEN? KOOLHYDRATEN ZIJN VOEDINGSSTOFFEN DIE ENERGIE LEVEREN AAN HET LICHAAM, NET ALS EIWITTEN EN VETTEN. KOOLHYDRATEN ZITTEN VOORAL IN GRAANPRODUCTEN ZOALS

Nadere informatie

Voedingsadvies bij verhoogde bloedsuikers tijdens de zwangerschap

Voedingsadvies bij verhoogde bloedsuikers tijdens de zwangerschap Voedingsadvies bij verhoogde bloedsuikers tijdens de zwangerschap 2 Bij de Glucose Tolerantie Test was uw bloedsuiker (ook wel bloedglucose genoemd) te hoog. Daarom ontvangt u deze informatie. Wat is glucose?

Nadere informatie

b Sportvoeding en herstel

b Sportvoeding en herstel b Meer dan voeding! b Sportvoeding en herstel Anouska van Meer der dan Zee voeding! & Brenda Frunt Belang gezonde sportvoeding Prestatieverbetering Voldoende energie voor trainingen en wedstrijden Sneller

Nadere informatie