Van spinnen en bloemen groep 6 t/m 8. Lees- en verteltekst

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Van spinnen en bloemen groep 6 t/m 8. Lees- en verteltekst"

Transcriptie

1 Van spinnen en bloemen groep 6 t/m 8 Lees- en verteltekst

2 Voor de leerkracht Museumlesbeschrijving Deze gloednieuwe museumles sluit niet alleen aan bij Kunstzinnige Oriëntatie maar ook bij natuuronderwijs twee vliegen in één klap dus. De schoonheid van de natuur is altijd al een inspiratiebron geweest voor ontwerpers en beeldend kunstenaars. In de tijd van de Nieuwe Kunst (Art Nouveau/Jugendstil) beleeft de liefde voor de natuur een nieuw hoogtepunt. Iets hiervan hopen we in deze museumles over te dragen op de kinderen. Spinnen, seringen en andere sierlijke bloemen in tere kleuren bevolken het serviesgoed naar ontwerp van Jurriaan Kok. Te kwetsbaar om daags te gebruiken was dit eierschaalporselein, dat zijn naam dankt aan het feit dat het flinterdun is. Maar het kon ook heel anders. Sierkunstenaar Theodoor Colenbrander werkte juist met grillige bontgekleurde motieven die niet meer op een herkenbare manier zijn afgeleid van de planten- en dierenwereld. Om botanische decoraties te maken of deze om te kunnen zetten in abstractere motieven moet je de natuur eerst goed bestuderen. Wie geconcentreerd kijkt, daarbij tekent en steeds weer oefent wordt er steeds beter in. Dat geldt voor kunstenaars en ook voor kinderen! Als je eens rustig kijkt, zie je hoe prachtig een schelp eigenlijk is en zelfs die spin of tor waar je anders misschien van rilt. In transparante doosjes zit van alles: schelpen, veren, steentjes, fossielen, bladeren en nog veel meer. Ook zijn er verse bloemen en bladeren waar we de namen van leren. De doosjes en boeketjes rouleren in de groep om er studietekeningen naar te maken. Deze brengen we daarna als er genoeg tijd is - heel precies of juist vereenvoudigd tot patroon - over op de kartonnen uitslag van een doosje, dat op school uitgevouwen kan worden.

3 Lesdoelen Kerndoelen Praktische tips De leerlingen bekijken keramische voorwerpen en 1 NEDERLANDS > Mondeling taalonderwijs, Deze lees- en verteltekst is bedoeld om naar eigen Mocht het voorkomen dat u met de kinderen ruim kunnen globaal vertellen De leerlingen leren informa- inzicht ter voorbereiding voor aanvang van de hoe deze vervaardigd zijn. De leerlingen bekijken keramische voorwerpen van tie te verwerven uit gesproken taal. Ze leren tevens die informatie, mondeling van de museumles te gebruiken. De inhoud ervan is een aanvulling op de museumles arriveert in het museum, dan kunt u de Bewaking of de Informatie- plateelbakkerij Rozenburg of schriftelijk, gestructu- inhoud van de museumles balie in de hal vragen om en weten dat de decoraties gebaseerd zijn op de natuur, in gestileerde of reerd weer te geven. 12 NEDERLANDS > Taalbeschouwing, en valt hiermee bewust slechts gedeeltelijk samen. U kunt deze tekst bijvoor- tekenspullen. Zo kan de wachttijd plezierig en zinvol worden besteed. meer natuurgetrouwe vorm. De leerlingen kunnen aan de hand van fotokaart- waaronder strategieën De leerlingen verwerven een adequate woorden- beeld voorlezen, bespreken of als inspiratie gebruiken voor een andersoortige les. jes herkennen welke schat en strategieën voor Voor groep 6 zult u dit planten, bloemen of dieren hetbegrijpen van voor hen materiaal uiteraard op een afgebeeld staan op de voor- onbekende woorden. andere manier kunnen werpen. De leerlingen kennen enkele begrippen met betrekking tot keramiek en Onder woordenschat vallen ook begrippen die het leerlingen mogelijk maken over taal te denken gebruiken dan voor groep 8. Ook treft u tot besluit suggesties aan voor een of weten globaal wat Nieuwe Kunst is. De leerlingen oefenen in het ontwerpen van een en te spreken. 54 KUNSTZINNIGE ORÏENTATIE De leerlingen leren beelden, meerdere les(sen) na het museumbezoek. Het is voor de kinderen fijn om bij hun naam te zichzelf herhalend tegelmo- taal, muziek, spel en worden aangesproken in tief en maken hierbij beweging te gebruiken, om het museum. Een naam- gebruik van het effect van er gevoelens en ervaringen bordje op hun kleding werkt symmetrie. De leerlingen tekenen naar beschouwing een bloem, blad, insect, of iets mee uit te drukken en om er mee te communiceren. 55 KUNSTZINNIGE ORÏENTATIE goed. Het is prettig als u de kinderen alvast zou willen uitleggen dat kunstvoorwer- anders uit de natuur. De leerlingen brengen hun eigen tekening in gestileerde vorm over op de uitslag van een karton- De leerlingen leren op eigen werk en dat van anderen te reflecteren. 56 KUNSTZINNIGE ORÏENTATIE pen in een museum niet aangeraakt mogen worden. Het is mogelijk dat er tijdens de les andere voorwerpen worden nen doosje (deels na afloop De leerlingen verwerven bekeken en besproken dan van de in de klas). enige kennis over en krijgen afgebeeld staan in deze waardering voor aspecten van cultureel erfgoed. lees- en verteltekst. Het is toegestaan tijdens de museumles foto s van uw leerlingen te maken zónder flits/statief.

4 Voor de leerlingen Aardewerk Dat is de verzamelnaam voor alles dat gemaakt is van gebakken klei. Als het een glazuurlaag heeft, wordt het ook wel keramiek genoemd. En wanneer voorwerpen gemaakt zijn van de fijne witte kleisoort kaolien (Chinese klei) is het porselein. Traditie In ieder land en in iedere tijd worden er voorwerpen van aardewerk gemaakt, om te gebruiken: gebruiksgoed, maar ook voor de sier: siergoed. Daar bestaan tradities in. Dan hebben de voorwerpen door de tijd heen steeds ongeveer dezelfde vormen en versieringen. De ene generatie geeft de traditie door aan de andere. Keramiekoven Om op te noemen Noem om de beurt voorwerpen van aardewerk op die jij kent. Om te verzinnen Wat voor soort versieringen komen het meest voor op aardewerk, denk jij? O boten en water O vogels en vissen O bloemen en planten O dorpen en steden O mensen en zoogdieren Om te bedenken Waarom zit er een glazuur op serviesgoed dat doorzichtige, gladde en glanzend laagje?

5 Een land kan beroemd zijn om zijn keramiek. Hier een paar voorbeelden. Schotel en kan, 17de eeuw, aardewerk, Iznik, Turkije Bord, porselein, 18de eeuw, Arita, Japan (Imari porselein) Om te vergelijken Deze borden uit Turkije, Nederland, Japan en China verschillen veel van elkaar. Maar toch is iets hetzelfde. Wat? Schotel, porselein, 15de eeuw, China Schaal, Circa Delft

6 Vernieuwing Altijd weer breken er tijden aan waarin kunstenaars alles anders willen. Ze zijn uitgekeken op de bekende vormen en versieringen. En willen iets nieuws. Ze ontwikkelen dan een andere stijl. In veel landen kwam een beweging op die Nieuwe Kunst heette. In Frankrijk noemen ze het precies zo, maar dan in het Frans - Art Nouveau. Golvende lijnen, vaak afgeleid van planten en bloemen raakten in. Spaghettistijl werd het ook wel voor de grap genoemd. Zo gebeurde het ook in Den Haag aan het einde van de 19de eeuw. Daar ontstond onder andere een nieuw soort keramiek. Dat werd bekend tot over de grenzen. Verzamelaars zijn er nu nog dol op: Rozenburg aardewerk. Michel Duco Crop ( ) Om over te discussiëren G.W. Dijsselhof, Kamer, A. Traditie is belangrijk. Alleen doordat kunstenaars kennis doorgeven van generatie op generatie, wordt kunst steeds beter. B. Vernieuwing is belangrijk. Alleen door originele ideeën van kunstenaars, wordt kunst steeds beter.

7 Haagsche Faience Fabriek Rozenburg, De Rozenburgfabriek Ken je de Boekhorststraat in het centrum van Den Haag? Daar is in 1883 de fabriek voor kunstaardewerk opgericht, die later Rozenburg zou gaan heten. Na een poosje verhuisde de fabriek naar de buitenplaats Rozenburg (dat was waar nu het Buitenom is in Den Haag). Zo kwam de fabriek aan haar naam. In die tijd was Theodoor Colenbrander de ontwerper die het allemaal anders ging aanpakken. Hij had een eigen stijl, die helemaal nieuw was. Voor de versieringen liet hij zich inspireren door planten en bloemen. Toch lijken zijn tekeningen niet op tekeningen uit een biologieboek. Dat komt doordat Colenbrander stileerde, wat betekent dat hij de dingen vereenvoudigde. Grillige lijnen en diep gekleurde vlakken vond hij belangrijker dan of het net echt leek en of het er wel deftig uitzag. Zijn vazen en potten hadden andere vormen dan men gewend was een tikje Oosters. Voor sommige versieringen keek Colenbrander een beetje af. De versieringen op aardewerk uit Iznik in Turkije vond hij prachtig en dat zie je. Het nadeel was dat alleen liefhebbers zijn werk mooi vonden. De fabriek verkocht jammer genoeg niet zo veel. Om je af te vragen wat zou dat zijn denk je? - kunstaardewerk? Theodoor Colenbrander/ Rozenburg Den Haag, kaststel Dag en Nacht, 1885 Bord met Iznik-motieven, 1887 Theodoor Colenbrander, portretfoto, circa 1870

8 Om over te filosoferen Als je originele ideeën hebt, word je meestal maar door weinig mensen begrepen. Is dat erg? Of vind jij het fijner om dezelfde ideeën te hebben als de meeste mensen? Om te bedenken wat betekent het woord origineel? Gemberpotten, 1890 Om te vergelijken Hier zie je het soort aardewerk waaraan de meeste mensen in de tijd van Colenbrander gewend waren: klassiek Delfts aardewerk. Vergelijk dat eens met het werk van Colenbrander. Wat valt jou op? Theodoor Colenbrander, twee vazen, 1886

9 Rond 1900 ging de Rozenburg fabriek een andere koers varen. Er werd zogenaamd eierschaalporselein gemaakt. Dun en broos als de schaal van een ei, is het. Versierd in pastelkleuren met motieven van planten, bloemen, insecten en vogels die je goed kunt herkennen. Dit serviesgoed was zo teer en duur, dat je het niet iedere dag kon gebruiken. Meer siergoed dan gebruiksgoed, dus. Ook daarvan werd niet zo heel veel verkocht in die tijd. Theodoor Colenbrander, Kaststel, 1887 Om te vergelijken Hier zie je aardewerk van Colenbrander en eierschaalporselein dat later is gemaakt allebei uit de Rozenburgfabriek. Wat zijn de verschillen? Zie je ook overeenkomsten? Wat vind je het mooist? Koffieservies, eierschaalporselein, 1901, 1906, 1910

10 Hoe maak je dat - aardewerk? Alle voorwerpen van aardewerk worden gemaakt van klei (weggehaald langs rivieren). Met klei kun je van alles doen: met de hand vormen of op een pottenbakkersschijf draaien. Deze technieken gaan niet zo vlug. En twee voorwerpen worden nooit precies hetzelfde. Een fabriek als Rozenburg die series maakte, zal dus niet zo hebben gewerkt. Wat men bij Rozenburg meestal deed is: gieten. Er werd een mal (een vorm) van gips gemaakt. Daar giet je heel dunne, dus vloeibare klei in. De mal van gips neemt het water uit de klei op. Het voorwerp wordt na een poosje droog en hard. Een voorwerp dat net droog is, kan nog wel gemakkelijk breken. Om sterker te worden moet het gebakken worden in een oven van tussen de 800 o C en 1100 o C. Als het eruit komt, heet het biscuit. Eén keer gebakken, net als biscuittjes - koekjes voor bij de thee. Biscuit voelt ruw aan. Het voorwerp wordt met een penseel beschilderd en krijgt daarna in bad een laagje glazuur. Vervolgens wordt het voor de tweede keer gebakken. Het glazuur smelt en vormt een harde glanzende laag. Vocht kan er nu niet meer indringen. Om te onderzoeken Theodoor Colenbrander, biscuitmodellen, circa 1886 Wat voor soort servies hebben jullie thuis? Hoe ziet het eruit? Gebruiken jullie ander serviesgoed voor gasten dan gewoon doordeweeks?

11 Naar het museum In het Gemeentemuseum ga je aardewerk van Rozenburg in het echt bekijken. Maar daar blijft het niet bij. We doen een herkenningspel over planten en bloemen. Je oefent in het ontwerpen van een tegeltableau. In het Museumatelier leer je door goed te kijken naar dingen uit de natuur schetsen te maken. Hoe je die stileert tot versieringsmotief voor op een doosje? Ook dat kom je te weten. Om te tekenen Teken helemaal uit je hoofd een bloem of een blad. Bewaar deze tekening. Na de museumles kun je de tekening die je in het museum maakte door goed te kijken naar een bloem of blad hiermee vergelijken. Dan merk je: eerst kijken dan tekenen levert heel andere tekeningen op.

12 Voor de leerkracht Antwoorden Om te vergelijken Deze borden uit Turkije, Nederland, Japan en China verschillen veel van elkaar. Maar toch is iets hetzelfde. Wat? Alle motieven zijn afgeleid van planten en bloemen. Om te verzinnen Wat voor soort versieringen komen het meest voor op aardewerk, denk jij? () boten en water () vogels en vissen (X) bloemen en planten () dorpen en steden () mensen en zoogdieren Lessuggesties voor ná de museumles Doosje afmaken De kinderen hebben hun naar beschouwing getekende botanische tekeningen aan het einde van de museumles meegenomen naar school. Deze tekening wordt door hen nagetekend op de uitslag van een doosje. Misschien is hiermee al een begin gemaakt tijdens de museumles. Door juist de contourlijn van de tekening te gebruiken en details weg te laten kan de tekening worden vereenvoudigd, ofwel gestileerd en wordt deze geschikt als motief. De tekening kan worden herhaald of omringd door andere meer abstracte versieringspatronen (lijn en vorm). Als tekenmateriaal zou kunnen worden gebruikt: kleurpotlood (voor een zachter, meer pasteleffect) of viltstift (voor een strak, meer bont effect). Als de kinderen hiermee klaar zijn, knippen zij de uitslag uit en vouwen het doosje in elkaar. Vergelijken eigen tekeningen De kinderen hebben op school, voorafgaand aan de museumles, een blad of bloem getekend uit het hoofd. In het museumatelier maakten zij tijdens de les ook een tekening van een blad of bloem, maar toen lag er een voorbeeld uit de natuur op tafel. Laat de tekeningen vergelijken met elkaar. Misschien is de ene soort tekening meer gedetailleerd dan de andere, of is de ene meer natuurgetrouw dan de ander. Maar is dat dan beter?

13 Voor de leerkracht Herbarium maken Een herbarium is een boekje - een naslagwerkje met verschillende gedroogde bloemen of bladeren van bomen of planten. De kinderen nemen allemaal bijvoorbeeld 5 bladeren mee. Zorg dat er een naslagwerkje in de klas aanwezig is zodat ze kunnen opzoeken om welke boom het gaat. Zie ook aan het einde van deze lees- en verteltekst tips voor kinderboeken. Alleen als de plant gedroogd is, kan deze goed bewaard blijven. Laat de kinderen het blad goed uitspreiden zodat de delen elkaar niet bedekken. Ze leggen het tussen papier van koffiefilters of tissue met krantenpapier onder en boven, en leggen het op een droge plaats met een flink gelijkmatig drukkend gewicht erop. Na een dag moet het papier vervangen worden voor schoon droog papier. Als de bladeren droog zijn kunnen ze met stukjes tape aan de punten, of - beter nog - met doorzichtig plakplastic (booklon) worden geplakt op een vel papier of in een schrift. Hierbij wordt genoteerd: de naam van de plant of boom, de vindplaats en de datum van de vondst. De leerlingen kunnen ook extra informatie opzoeken over de plant of boom en die erbij schrijven. Aardewerk beschilderen Alle kinderen nemen van thuis een voorwerp van wit aardewerk mee, bijvoorbeeld een bordje, beker, of kopje. Ook bij Kringloopwinkels is vaak voor heel weinig geld allerlei eenvoudig wit aardewerk te krijgen! Voorbereiding voor de leerkracht (i.v.m. de sterke geur): eerst het voorwerp ontvetten met water en ammonia. Met porseleinverf op waterbasis (Talens, Decorfin porseleinverf ) en penseel kan iedere leerling zijn/haar voorwerp decoreren. De verf is verkrijgbaar in 44 kleuren. Misschien het leukst om bij het thema van de museumles te blijven: de natuur als inspiratiebron voor versiering ( net echt of juist gestileerd). Leg herfstbladeren, eikels e.d. op tafel. Het overbrengen van het eerder gemaakte eigen motief (kartonnen doosje) op het voorwerp van keramiek kan natuurlijk ook. Werk in een niet al te warm klaslokaal. Porseleinverf droogt te snel en het resultaat wordt anders vlekkerig. De verf kan dan niet voldoende uitvloeien. De werkstukken mogen na het beschilderen wel in een warme omgeving drogen (circa 30 min.). De penselen kunnen met water worden uitgespoeld. De voorwerpen worden (in delen, gezien de hoeveelheid) gedurende 35 minuten in een gewone keukenoven op graden Celsius gebakken. De oven hoeft niet voorverwarmd te worden. Daarna zijn de voorwerpen klaar voor gebruik en kunnen ze zelfs de vaatwasmachine in. Tip: maak er een gezellig klassenservies van voor tijdens het overblijven.

14 Voor de leerkracht Kinderboeken en websites over toegepaste kunst en biologie Nick Arnold, Kriebelende kruipertjes, uitg. Kluitman, 2000, ISBN: Rosie Dickens, Insecten, uitg. Usborne, 2003, ISBN Christa Carbo, Het bomenboek voor kinderen, uitg. Ploegsma, 2003, ISBN Jackie Gaff, Design 20ste eeuw: , uitg. Scribendi, 2003, ISBN X Willem Iven, De kleine plantengids, uitg. Ploegsma, 1992, ISBN Maarten de Jongh, Groene vingers, uitg. Ploegsma, 2003, ISBN Lars Klinting, De kleine insectengids, uitg. Ploegsma, 1992, ISBN Carine Verleyne, Vuur en aarde: het verhaal van keramiek, uitg. Davidsfonds/Infodok, 2003, ISBN Gemeentemuseum Den Haag, afdeling Educatie tekst: Jet van Overeem vormgeving : Anneke van der Stelt, Rotterdam/Anne Blaak, afdeling Fotografie & Vormgeving oktober 2007 Deze lees- en verteltekst is ook te downloaden vanaf onze site: Ook handig in het geval u in de klas beschikt over een digitaal schoolbord/smartboard.

Méér en mooi : Verzamelen. Lees- en verteltekst groep 3 t/m 5

Méér en mooi : Verzamelen. Lees- en verteltekst groep 3 t/m 5 Méér en mooi : Verzamelen Lees- en verteltekst groep 3 t/m 5 Voor de leerkracht Museumlesbeschrijving Zonder verzameling geen museum! Aan alle musea ligt een verzameling ten grondslag. Ieder mens heeft

Nadere informatie

MEER ÉN MOOI VERZAMELEN MAAK JE EIGEN TENTOONSTELLING. LEES- EN VERTELTEKST s GROEP 3 T/M 5

MEER ÉN MOOI VERZAMELEN MAAK JE EIGEN TENTOONSTELLING. LEES- EN VERTELTEKST s GROEP 3 T/M 5 MEER ÉN MOOI VERZAMELEN MAAK JE EIGEN TENTOONSTELLING LEES- EN VERTELTEKST s GROEP 3 T/M 5 VOOR DE LEERKRACHT MUSEUMLESBESCHRIJVING Zonder verzameling geen museum! Aan alle musea ligt een verzameling ten

Nadere informatie

Duizend en één dingen groep 6 t/m 8 Lees- en verteltekst

Duizend en één dingen groep 6 t/m 8 Lees- en verteltekst Duizend en één dingen groep 6 t/m 8 Lees- en verteltekst Voor de leerkracht Museumlesbeschrijving Deze cultureel erfgoedles sluit aan bij de schoolvakken Beeldende Oriëntatie en Oriëntatie op Mens en Wereld.

Nadere informatie

JONG GELEERD MONDRIAAN EN DE STIJL VOOR KLEUTERS. LEES- EN VERTELTEKST s GROEP 1 2

JONG GELEERD MONDRIAAN EN DE STIJL VOOR KLEUTERS. LEES- EN VERTELTEKST s GROEP 1 2 JONG GELEERD MONDRIAAN EN DE STIJL VOOR KLEUTERS LEES- EN VERTELTEKST s GROEP 1 2 VOOR DE LEERKRACHT MUSEUMLESBESCHRIJVING Dit is een kennismakingsles voor jonge kinderen die misschien wel voor het eerst

Nadere informatie

EEN VLIEGENDE START VIER DE LENTE IN HET MUSEUM. LEES- EN VERTELTEKST s GROEP 1 T/M 4

EEN VLIEGENDE START VIER DE LENTE IN HET MUSEUM. LEES- EN VERTELTEKST s GROEP 1 T/M 4 EEN VLIEGENDE START VIER DE LENTE IN HET MUSEUM LEES- EN VERTELTEKST s GROEP 1 T/M 4 beeld voorpagina: LESDOELEN KERNDOELEN De leerlingen gebrui ken begrippen rond de thema s kunst en lente. 1 NEDERLANDS

Nadere informatie

Gemeente museum Den Haag. De wereld van Co Westerik groep 7 en 8 Lees- en verteltekst

Gemeente museum Den Haag. De wereld van Co Westerik groep 7 en 8 Lees- en verteltekst Gemeente museum Den Haag De wereld van Co Westerik groep 7 en 8 Lees- en verteltekst Voor de leerkracht Museumlesbeschrijving Het Gemeentemuseum organiseert in de herfst een overzichtstentoonstelling van

Nadere informatie

WAT IS GOUDS PLATEEL?

WAT IS GOUDS PLATEEL? WAT IS GOUDS PLATEEL? Plateel betekent beschilderd aardewerk. Aardewerk is een verzamelnaam voor voorwerpen van gebakken klei. Dat kan van alles zijn: een vaas, een kop en schotel, een bord, een suikerpotje,

Nadere informatie

Wonder-boven-wonder: Wonderkamers. Lees- en verteltekst groep 8

Wonder-boven-wonder: Wonderkamers. Lees- en verteltekst groep 8 Wonder-boven-wonder: Wonderkamers Lees- en verteltekst groep 8 Voor de leerkracht Museumlesbeschrijving Ooit gedacht dat je je in een museum kunt verkleden als hoepelrokdame of markies? Dat je op de computer

Nadere informatie

Van gezicht tot portret groep 6 t/m 8 Lees- en verteltekst

Van gezicht tot portret groep 6 t/m 8 Lees- en verteltekst Van gezicht tot portret groep 6 t/m 8 Lees- en verteltekst Voor de leerkracht Museumlesbeschrijving Er komen per dag heel veel mensen naar het museum. Sommigen zijn er altijd. Die zijn vastgelegd in verf

Nadere informatie

VORMENKINDEREN LEES- EN VERTELTEKST GROEP 2 T/M 4

VORMENKINDEREN LEES- EN VERTELTEKST GROEP 2 T/M 4 VORMENKINDEREN LEES- EN VERTELTEKST GROEP 2 T/M 4 VOOR DE LEERKRACHT MUSEUMLESBESCHRIJVING In deze museumles speelt het beeldaspect vorm de hoofdrol. De wereld om ons heen bestaat uit eindeloos veel vormen.

Nadere informatie

JE NEUS ACHTERNA LEES- EN VERTELTEKST GROEP 4

JE NEUS ACHTERNA LEES- EN VERTELTEKST GROEP 4 JE NEUS ACHTERNA LEES- EN VERTELTEKST GROEP 4 VOOR DE LEERKRACHT MUSEUMLES BESCHRIJVING De rode draad van deze dwaalles wordt gevormd door een sprookje over drie kinderen die een spannende tocht maken.

Nadere informatie

een vaas voor de prinses Lees- en verteltekst groep 1 t/m 4

een vaas voor de prinses Lees- en verteltekst groep 1 t/m 4 een vaas voor de prinses Lees- en verteltekst groep 1 t/m 4 voor de leerkracht Museumles beschrijving Lin komt als een verstekeling op een VOC-ship aan in Amsterdam. Maar wat komt een Chinese muis eigenlijk

Nadere informatie

WAT JE DROOMT BEN JE ZELF LEES- EN VERTELTEKST GROEP 3 & 4

WAT JE DROOMT BEN JE ZELF LEES- EN VERTELTEKST GROEP 3 & 4 WAT JE DROOMT BEN JE ZELF LEES- EN VERTELTEKST GROEP 3 & 4 VOOR DE LEERKRACHT MUSEUMLESBESCHRIJVING Claude Monet, Blauwe Regen, 1920 Als de mens geen verbeeldingskracht bezat, was er geen kunst. Maar ook

Nadere informatie

Beeldbeschrijving. Kunstnijverheid. Kijkwijzer

Beeldbeschrijving. Kunstnijverheid. Kijkwijzer Beeldbeschrijving Kunstnijverheid Kijkwijzer Inhoud Inleiding I. De bedoeling van deze kijkwijzer II. Opdrachten p. 1 p. 2 p. 3 schetsopdracht opdrachten algemeen opdrachten over de functie Slotopdracht

Nadere informatie

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Thema-overzicht

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Thema-overzicht Drents Museum Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Thema-overzicht Thema-overzicht Drents Museum Groep 3 Essentie van het thema Beeldcultuur kan omschreven worden als een maatschappelijke

Nadere informatie

KEEPVOGEL EN KIJKVOGEL LEES- EN VERTELTEKST GROEP 2 T/M 5

KEEPVOGEL EN KIJKVOGEL LEES- EN VERTELTEKST GROEP 2 T/M 5 KEEPVOGEL EN KIJKVOGEL LEES- EN VERTELTEKST GROEP 2 T/M 5 VOOR DE LEERKRACHT MUSEUMLESBESCHRIJVING Wouter van Reek, bekend van de boeken en animatiefilms over Keepvogel, heeft een kunstprentenboek over

Nadere informatie

IK ZIE, IK ZIE... BENNER

IK ZIE, IK ZIE... BENNER IK ZIE, IK ZIE... BENNER onderwijsprogramma primair onderwijs groep 5 t/m 8 INLEIDING Gerrit Benner vond de gewone wereld lang niet altijd even leuk, dus die schilderde hij ook niet. Maar achter die gewone

Nadere informatie

Kijken met je handen? groep 3 t/m 5. Lees- en verteltekst

Kijken met je handen? groep 3 t/m 5. Lees- en verteltekst Kijken met je handen? groep 3 t/m 5 Lees- en verteltekst Voor de leerkracht Museumlesbeschrijving O, wat is dat moeilijk in een museum: niets aanraken! De meeste (kinder)vingers jeuken om een beeld van

Nadere informatie

MONDRIAAN & DE STIJL OP PAD MET KEEPVOGEL EN KIJKVOGEL. LEES- EN VERTELTEKST s GROEP 2 T/M 5

MONDRIAAN & DE STIJL OP PAD MET KEEPVOGEL EN KIJKVOGEL. LEES- EN VERTELTEKST s GROEP 2 T/M 5 MONDRIAAN & DE STIJL OP PAD MET KEEPVOGEL EN KIJKVOGEL LEES- EN VERTELTEKST s GROEP 2 T/M 5 VOOR DE LEERKRACHT MUSEUMLESBESCHRIJVING Wouter van Reek, bekend van de boeken en animatiefilms over Keepvogel,

Nadere informatie

Picasso en zo groep 6 t/m 8. Lees- en verteltekst

Picasso en zo groep 6 t/m 8. Lees- en verteltekst Picasso en zo groep 6 t/m 8 Lees- en verteltekst Voor de leerkracht Pablo Picasso, Musketier en Amor, 1969, olieverf op doek, collectie Ludwig Museum Museumlesbeschrijving Pablo Picasso (Spanje, 1881-

Nadere informatie

EEN AVONTUUR IN DELFTS BLAUW ZOEK DE VAAS VOOR DE PRINSES. LEES- EN VERTELTEKST s GROEP 1 T/M 3

EEN AVONTUUR IN DELFTS BLAUW ZOEK DE VAAS VOOR DE PRINSES. LEES- EN VERTELTEKST s GROEP 1 T/M 3 EEN AVONTUUR IN DELFTS BLAUW ZOEK DE VAAS VOOR DE PRINSES LEES- EN VERTELTEKST s GROEP 1 T/M 3 voor de leerkracht Museumles beschrijving Lin komt als een verstekeling op een VOC-ship aan in Amsterdam.

Nadere informatie

SCHILDEREN MET KAREL APPEL LEES- EN VERTELTEKST GROEP 1, 2, 3

SCHILDEREN MET KAREL APPEL LEES- EN VERTELTEKST GROEP 1, 2, 3 SCHILDEREN MET KAREL APPEL LEES- EN VERTELTEKST GROEP 1, 2, 3 LESDOELEN KERNDOELEN PRAKTISCHE TIPS De kinderen kijken en luisteren naar het verhaal uit het prentenboek Karel 1 NEDERLANDS MONDELING TAAL-

Nadere informatie

China. Met Fan Kuan op stap. 3 lessen rond kunst in China. Vakgebied: Beeldende Vorming. Lesduur: 60 minuten per les

China. Met Fan Kuan op stap. 3 lessen rond kunst in China. Vakgebied: Beeldende Vorming. Lesduur: 60 minuten per les China Met Fan Kuan op stap 3 lessen rond kunst in China Vakgebied: Beeldende Vorming Lesduur: 60 minuten per les China Pagina 1 - Met Fan Kuan op stap - Colofon Met Fan Kuan op stap Les voor groep 7/8

Nadere informatie

Flevolandse Verhalen. Lesvorm: onderwijs-leergesprek en creatieve opdracht. Duur: gemiddeld zo n 2 uur per opdracht.

Flevolandse Verhalen. Lesvorm: onderwijs-leergesprek en creatieve opdracht. Duur: gemiddeld zo n 2 uur per opdracht. Flevolandse Verhalen Lesbrief met twee verwerkingslessen n.a.v. het bezoek aan de tentoonstelling SITUATIES / Laboratorium Flevoland in Museum De Paviljoens in Almere. Basisonderwijs bovenbouw groep 5-8

Nadere informatie

Begrippenlijst periode 1. Tekenen Klas 2, Roncalli mavo. Vorm

Begrippenlijst periode 1. Tekenen Klas 2, Roncalli mavo. Vorm Begrippenlijst periode 1 Tekenen Klas 2, Roncalli mavo Vorm 1. Vormentaal Alles wat je om je heen ziet heeft een bepaalde vorm. Vormen kunnen bepaalde gedachten oproepen. Kijk maar naar afbeelding 1 en

Nadere informatie

Lesbrief Kijken door het venster van de tijd Een beeldend project Beeldend

Lesbrief Kijken door het venster van de tijd Een beeldend project Beeldend Lesbrief Kijken door het venster van de tijd Een beeldend project Beeldend bovenbouw primair onderwijs Colofon Ontwikkeling en tekst: Vormgeving en Lay-out: i.o.v. Cultuurkust Marjo Potma & Alinde Hoeksma

Nadere informatie

MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 7 en 8

MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 7 en 8 MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 7 en 8 Inleiding In groep 7 of 8 komen leerlingen vaak voor de tweede keer met hun klas naar het van Abbemuseum. Bij het eerste bezoek, in groep 5 of 6, hebben ze

Nadere informatie

China. Chinees porselein versieren. Vakgebied: Beeldende Vorming. Lesduur: 60 minuten

China. Chinees porselein versieren. Vakgebied: Beeldende Vorming. Lesduur: 60 minuten China Chinees porselein versieren Vakgebied: Beeldende Vorming Lesduur: 60 minuten China Pagina 1 - Chinees porselein versieren - Colofon Chinees porselein versieren Les voor groep 5/6 60 minuten Tekenen

Nadere informatie

MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 5 en 6

MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 5 en 6 MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 5 en 6 Inleiding De museumles is onderdeel van een lessenreeks met receptieve, reflectieve en actieve onderdelen: - 2 voorbereidende lessen op school door eigen leerkracht

Nadere informatie

Lesbrief schuttersstukken voor de groepen 3 en 4

Lesbrief schuttersstukken voor de groepen 3 en 4 Lesbrief schuttersstukken voor de groepen 3 en 4 Educatieve dienst Historisch Museum De Bevelanden, Singelstraat 13, 4461 HZ Goes 1 Inhoudsopgave 1. Achtergrondinformatie voor de leerkracht... 3 2. Kerndoelen

Nadere informatie

Wie ben jij & wie ben ik?

Wie ben jij & wie ben ik? Docentenhandleiding Wie ben jij & wie ben ik? Groep 6 t/m 8 Beste docent, Wat leuk dat u met uw groep binnenkort naar Museum Catharijneconvent komt om deel te nemen aan het programma Wie ben jij & wie

Nadere informatie

Les 5 Wat is een patroon?

Les 5 Wat is een patroon? Les 5 Wat is een patroon? Leerlingen verkennen het begrip patroon. Ze zoeken voorbeelden en non-voorbeelden van patronen in het dagelijks leven (patroon in dag, in muziek, teksten, getallen), in (kunst)voorwerpen

Nadere informatie

Les 5 Wat is een patroon?

Les 5 Wat is een patroon? Les 5 Wat is een patroon? Leerlingen verkennen het begrip patroon. Ze zoeken voorbeelden en non-voorbeelden van patronen in het dagelijks leven (patroon in dag, in muziek, teksten, getallen), in (kunst)voorwerpen

Nadere informatie

of het kleine zwarte jurkje Lees- en verteltekst groep 2 t/m 5

of het kleine zwarte jurkje Lees- en verteltekst groep 2 t/m 5 Coco of het kleine zwarte jurkje Lees- en verteltekst groep 2 t/m 5 voor de leerkracht museumles BesCHrIJvIng Het kleurrijke levensverhaal van de beroemde modeomtwerpster Coco Chanel inspireerde veelbekroond

Nadere informatie

China Pagina 1. - Wie nodig jij uit voor een Chinese maaltijd? -

China Pagina 1. - Wie nodig jij uit voor een Chinese maaltijd? - China Pagina 1 Colofon Uitnodiging voor maaltijd in Chinees Les voor groep 6-8 150-180 minuten Handvaardigheid Let op! In deze les opzet werken leerlingen in tweetallen, en maken samen 1 werkstuk, maar

Nadere informatie

dimitri het draakje Lees- en verteltekst groep 4

dimitri het draakje Lees- en verteltekst groep 4 dimitri het draakje Lees- en verteltekst groep 4 voor de leerkracht Museumles beschrijving Het is niet voor niets dat juist een draakje de hoofdrol speelt in deze museumles die gaat over de vier Elementen:

Nadere informatie

China. Stadsgeluiden in China. 3 lessen rond geluiden in een Chinese stad. Vakgebied: Muziek. Lesduur: 60 minuten per les

China. Stadsgeluiden in China. 3 lessen rond geluiden in een Chinese stad. Vakgebied: Muziek. Lesduur: 60 minuten per les China Stadsgeluiden in China 3 lessen rond geluiden in een Chinese stad Vakgebied: Muziek Lesduur: 60 minuten per les China Pagina 1 - Stadsgeluiden in China - Colofon Stadsgeluiden in China Les voor groep

Nadere informatie

Bee l d e n d e v o r m i n g, n a t u u r, t e c h n i e k

Bee l d e n d e v o r m i n g, n a t u u r, t e c h n i e k Bee l d e n d e v o r m i n g, n a t u u r, t e c h n i e k Thema / onderwerp Als verwerkingsactiviteit gaan de kinderen een eigen (kinder)boerderij maken, inclusief huisvesting (stallen, hokken, schuilplaatsen

Nadere informatie

Voorbereidend gesprek Vragen die de leerkracht kan stellen: Introductielessen Primair Onderwijs. 1.1- Introductieles 1: Schetsen voor het schoolplein

Voorbereidend gesprek Vragen die de leerkracht kan stellen: Introductielessen Primair Onderwijs. 1.1- Introductieles 1: Schetsen voor het schoolplein Introductielessen Primair Onderwijs 1.1- Introductieles 1: Schetsen voor het schoolplein - De leerlingen worden met kunst geconfronteerd - De leerlingen ontdekken dat kunst niet altijd in een museum staat

Nadere informatie

NACHT IN HET POPPENHUIS WONEN IN HET KLEIN. LEES- EN VERTELTEKST s GROEP 2 T/M 4

NACHT IN HET POPPENHUIS WONEN IN HET KLEIN. LEES- EN VERTELTEKST s GROEP 2 T/M 4 NACHT IN HET POPPENHUIS WONEN IN HET KLEIN LEES- EN VERTELTEKST s GROEP 2 T/M 4 VOOR DE LEERKRACHT MUSEUMLESBESCHRIJVING Chinese bordjes zo klein als een knoop, een hemelbedje op maat voor een muis en

Nadere informatie

China. Chinees tempels. 2 lessen tekenen van Chinese tempels. Vakgebied: Tekenen. Lesduur: 60 minuten per les

China. Chinees tempels. 2 lessen tekenen van Chinese tempels. Vakgebied: Tekenen. Lesduur: 60 minuten per les China Chinees tempels 2 lessen tekenen van Chinese tempels Vakgebied: Tekenen Lesduur: 60 minuten per les China Pagina 1 Colofon Chinese tempels Les voor groep 5/6 2 x 60 minuten Tekenen - Chinese tempels

Nadere informatie

Wat krijgen de leerlingen te zien? Het Spetterlab Oude kunst Prehistorie

Wat krijgen de leerlingen te zien? Het Spetterlab Oude kunst Prehistorie Museumles groep 1-2 Overgisteren De leerkracht heeft een koffer gevonden, zomaar op straat. Ze besluiten de koffer open te maken om te kijken wat er in zit. Samen komen ze er achter dat de koffer van een

Nadere informatie

IN DE MODEONTWERPERS MEDIA EN SUPERSTERREN. LEES- EN VERTELTEKST s GROEP 3 T/M 6

IN DE MODEONTWERPERS MEDIA EN SUPERSTERREN. LEES- EN VERTELTEKST s GROEP 3 T/M 6 IN DE MODEONTWERPERS MEDIA EN SUPERSTERREN LEES- EN VERTELTEKST s GROEP 3 T/M 6 VOOR DE LEERKRACHT MUSEUMLES BESCHRIJVING Camera s flitsen en het publiek is uitzinnig. wat couture zo bijzonder maakt. Zij

Nadere informatie

LEEs EN VErTELTEKsT BAsIsONDErWIJs. wonderspul

LEEs EN VErTELTEKsT BAsIsONDErWIJs. wonderspul LEEs EN VErTELTEKsT BAsIsONDErWIJs wonderspul voor de leerkracht MUsEUMLEsBEsCHrIJVING Hout, klei, linnen op zich niets bijzonders, toch. Als je er niets mee doet tenminste. Maar als dat hout een beeld

Nadere informatie

Maak een papieren bloem en vouw deze tot een knop die zich vanzelf helemaal openvouwt als je hem in het water legt. Welke bloemen bloeien het beste?

Maak een papieren bloem en vouw deze tot een knop die zich vanzelf helemaal openvouwt als je hem in het water legt. Welke bloemen bloeien het beste? Wedstrijdbrief DE BLOEIENDE BLOEMEN WEDSTRIJDBRIEF VOOR DE LEERKRACHT GROEP 1-2 Team van maximaal 4 leerlingen. DE UITDAGING Maak een papieren bloem en vouw deze tot een knop die zich vanzelf helemaal

Nadere informatie

KLIK KLAK! BEGRIJPEND KIJKEN VOOR FOTGRAFEN. LEES- EN VERTELTEKST s GROEP 5 T/M 8

KLIK KLAK! BEGRIJPEND KIJKEN VOOR FOTGRAFEN. LEES- EN VERTELTEKST s GROEP 5 T/M 8 KLIK KLAK! BEGRIJPEND KIJKEN VOOR FOTGRAFEN LEES- EN VERTELTEKST s GROEP 5 T/M 8 VOOR DE LEERKRACHT MUSEUMLESBESCHRIJVING Bijna alle mensen maken wel eens foto's, maar om een echt bijzonder resultaat te

Nadere informatie

VAN VERZAMELING TOT MUSEUM

VAN VERZAMELING TOT MUSEUM VAN VERZAMELING TOT MUSEUM Erfgoed, natuur én beeldende kunst Cultureel erfgoed / beeldend Groep 1/2 primair onderwijs Colofon Ontwikkeling en tekst: i.o.v. Cultuurkust Alinde Hoeksma Stichting Cultuurkust

Nadere informatie

Lesbrief Beestjes tekenen naar verhaal

Lesbrief Beestjes tekenen naar verhaal Lesbrief Beestjes tekenen naar verhaal Doelgroep: Groep 5 t/m 8 Lesduur: ± 45 minuten Leerstofgebied: Wereldoriëntatie, Kunstzinnige oriëntatie Werkvorm: Zelfstandig Doel van de opdracht: Het leren hoe

Nadere informatie

Kijkwijzer Ruimtelijke Kunst

Kijkwijzer Ruimtelijke Kunst Kijkwijzer Ruimtelijke Kunst Beeldbeschrijving * Inhoudsopgave Deel I Deel II Deel III Deel IV Deel V Basisopdrachten Wat is het? Techniekverkenning Beeldbeschrijving Opdrachten voor thuis of in de klas

Nadere informatie

Lesbrief Beestjes tekenen naar waarneming

Lesbrief Beestjes tekenen naar waarneming Lesbrief Beestjes tekenen naar waarneming Doelgroep: Groep 5 t/m 8 Lesduur: ± 45 minuten Leerstofgebied: Wereldoriëntatie, Kunstzinnige oriëntatie Werkvorm: Zelfstandig Doel van de opdracht: Het kennismaken

Nadere informatie

Dimitri het draakje groep 4 Lees- en verteltekst

Dimitri het draakje groep 4 Lees- en verteltekst Dimitri het draakje groep 4 Lees- en verteltekst Voor de leerkracht Museumlesbeschrijving Afbeelding voorkant: M.C. Escher, Draak, houtgravure, 1952 Het is niet voor niets dat juist een draakje de hoofdrol

Nadere informatie

Les 6 Tegeltjes leggen

Les 6 Tegeltjes leggen Les 6 Tegeltjes leggen Kern In deze les maken en onderzoeken de leerlingen patronen vanuit één eenvoudige basistegel. De focus ligt op kenmerken van (regelmatige) patronen, zoals vormen van herhaling,

Nadere informatie

Basiscursus planten: Bladvormen. Klas:. Plantenpersnr: Namen van leerlingen: 1:..

Basiscursus planten: Bladvormen. Klas:. Plantenpersnr: Namen van leerlingen: 1:.. 2012 Basiscursus planten: Bladvormen Klas:. Plantenpersnr: Namen van leerlingen: 1:.. 2:. Basiscursus planten: Bomen verliezen hun bladeren en sparen zo hun energie om straks na de winter weer helemaal

Nadere informatie

Eten en Drinken. Retail Trainingen. alles over glas, keramiek, bestek, koffie en thee. Onderdeel van de opleiding Verkopen in de Gemengde Branche

Eten en Drinken. Retail Trainingen. alles over glas, keramiek, bestek, koffie en thee. Onderdeel van de opleiding Verkopen in de Gemengde Branche alles over glas, keramiek, bestek, koffie en thee Onderdeel van de opleiding Verkopen in de Gemengde Branche Retail Trainingen 2 Dit vakinformatieboek is een uitgave van: Vereniging Gebra, Zoetermeer Ontwikkeld

Nadere informatie

Wegwijs in de wereld van de schilderkunst / Schilderijen Salon van de 21 e eeuw

Wegwijs in de wereld van de schilderkunst / Schilderijen Salon van de 21 e eeuw Wegwijs in de wereld van de schilderkunst / Schilderijen Salon van de 21 e eeuw Lesbrief met enkele suggesties voor creatieve verwerkings- lessen n.a.v. het bezoek aan de tentoonstelling Le Peintre de

Nadere informatie

Museum De Buitenplaats Kijken is een kunst

Museum De Buitenplaats Kijken is een kunst Museum De Buitenplaats Kijken is een kunst Groep 5 Thema- overzicht Thema- overzicht Kijken is een kunst Groep 5 Museum De Buitenplaats Kern van het thema Mensen laten graag iets van zichzelf aan anderen

Nadere informatie

Cursus/workshop aanbod 2015 / 2016

Cursus/workshop aanbod 2015 / 2016 Cursus/workshop aanbod 2015 / 2016 Workshop: keramische sieraden maken (2 dagdelen) Ochtend/middag of avond (datum in overleg) 2 lessen 1 e les: 2 ½ uur, 2 e les 3 ½ uur ( tijden in overleg) Kosten 50,--

Nadere informatie

Wat krijgen de leerlingen te zien? Het Spetterlab Oude kunst Prehistorie

Wat krijgen de leerlingen te zien? Het Spetterlab Oude kunst Prehistorie Museumles groep 1-2 Overgisteren De leerkracht heeft een koffer gevonden, zomaar op straat. Ze besluiten de koffer open te maken om te kijken wat er in zit. Samen komen ze er achter dat de koffer van een

Nadere informatie

Docentenhandleiding Educatieprogramma

Docentenhandleiding Educatieprogramma Docentenhandleiding Educatieprogramma Hoe, wat & waar Primair Onderwijs groep 3 t/m 6 Inhoud Het Dordrechts Museum..p.3 Algemene doelstelling programma...p.3 Aansluiting bij kerndoelen. p.3,4 Programma:Hoe,

Nadere informatie

lesformulier en -planning

lesformulier en -planning lesformulier en -planning opleiding docent Beeldende Kunst en Vormgeving student(e) :.Danique Voorthuijzen en Anouk Wagendorp stagecoach : studiejaar: : 1 2 3 4 (LiO) school : klas : VMBO-T 3 datum : 18-01-2012

Nadere informatie

DE WONDERMACHINE CREATIEF ONTWERPEN VOOR DE TOEKOMST LEES- EN VERTELTEKST GROEP 5 T/M 8

DE WONDERMACHINE CREATIEF ONTWERPEN VOOR DE TOEKOMST LEES- EN VERTELTEKST GROEP 5 T/M 8 DE WONDERMACHINE CREATIEF ONTWERPEN VOOR DE TOEKOMST LEES- EN VERTELTEKST GROEP 5 T/M 8 VOOR DE LEERKRACHT MUSEUMLESBESCHRIJVING Hout, klei, linnen op zich niets bijzonders, toch. Als je er niets mee doet

Nadere informatie

Docentenhandleiding Educatieprogramma. Schilderspraktijken. Ary Lamme, Ary Scheffer aan het werk in het atelier, 1851. Primair Onderwijs groep 7 en 8

Docentenhandleiding Educatieprogramma. Schilderspraktijken. Ary Lamme, Ary Scheffer aan het werk in het atelier, 1851. Primair Onderwijs groep 7 en 8 Docentenhandleiding Educatieprogramma Schilderspraktijken Ary Lamme, Ary Scheffer aan het werk in het atelier, 1851 Primair Onderwijs groep 7 en 8 Inhoud Het Dordrechts Museum...p. 3 Algemene doelstelling

Nadere informatie

Onlangs heeft u met uw klas een bezoek gebracht aan het Kinderboekenmuseum. Wij hopen dat u dit heeft ervaren als een leuk en leerzaam bezoek.

Onlangs heeft u met uw klas een bezoek gebracht aan het Kinderboekenmuseum. Wij hopen dat u dit heeft ervaren als een leuk en leerzaam bezoek. Beste docent, Onlangs heeft u met uw klas een bezoek gebracht aan het Kinderboekenmuseum. Wij hopen dat u dit heeft ervaren als een leuk en leerzaam bezoek. De leerlingen hebben in het museum onder andere

Nadere informatie

Workshop Handleiding. Verhalen schrijven. wat is jouw talent?

Workshop Handleiding. Verhalen schrijven. wat is jouw talent? Workshop Handleiding Verhalen schrijven wat is jouw talent? Inhoudsopgave Hoe gebruik je deze workshop? Hoe kun je deze workshop inzetten in je klas? Les 1: Even voorstellen stelt zich kort voor en vertelt

Nadere informatie

Sjaan de haan draaiboek

Sjaan de haan draaiboek 1 Inhoud INLEIDING 3 AANGENAAM, DE NAAM IS SJAAN 4 DOELEN 5 HET PROJECT Introductie in de klas 6 De week van dag tot dag: een voorbeeld 7 Opbouw project 8 Onderzoek 9 Dialoog en ontmoeting 9 Creatie 10

Nadere informatie

Jij als onderzoeker Docentenhandleiding Groep 4 t/m 8

Jij als onderzoeker Docentenhandleiding Groep 4 t/m 8 Docentenhandleiding Groep 4 t/m 8 1 Utrecht, 2016 Beste docent, Wat leuk dat u met uw groep binnenkort naar Museum Catharijneconvent komt om deel te nemen aan het programma. In deze docentenhandleiding

Nadere informatie

China. Chinese karakters. Vakgebied: Beeldende Vorming. Lesduur: 60 minuten

China. Chinese karakters. Vakgebied: Beeldende Vorming. Lesduur: 60 minuten China Chinese karakters Vakgebied: Beeldende Vorming Lesduur: 60 minuten Pagina 1 Colofon Chinese karakters Les voor groep 7/8 60 minuten Tekenen China - Chinese karakters - Leerkracht - handreiking Inleiding

Nadere informatie

Projectinformatie DIEREN VERZAMELEN. Groep 5-6 Erfgoed keuzeproject Primair Onderwijs

Projectinformatie DIEREN VERZAMELEN. Groep 5-6 Erfgoed keuzeproject Primair Onderwijs Projectinformatie DIEREN VERZAMELEN Groep 5-6 Erfgoed keuzeproject Primair Onderwijs BESTE LEERKRACHT Graag informeren wij u over het project Dieren verzamelen waaraan uw school binnenkort mee doet. In

Nadere informatie

Wild Beest. Opdrachtenboekje. Basisonderwijs groep 5 t/m 8

Wild Beest. Opdrachtenboekje. Basisonderwijs groep 5 t/m 8 Wild Beest Opdrachtenboekje Basisonderwijs groep 5 t/m 8 24 februari t/m 29 mei 2015 Wild Beest In dierentuin Dierenrijk zijn door een computerstoring bij een aantal kooien de elektronische sloten open

Nadere informatie

Workshop Handleiding. Sinterklaas en Kerstmis. wat is jouw talent?

Workshop Handleiding. Sinterklaas en Kerstmis. wat is jouw talent? Workshop Handleiding Sinterklaas en Kerstmis wat is jouw talent? Inhoudsopgave Hoe gebruik je deze workshop? Hoe kun je deze workshop inzetten in je klas? Welk materiaal kun je het best gebruiken? Welk

Nadere informatie

Workshop Handleiding. Verhalen schrijven. wat is jouw talent?

Workshop Handleiding. Verhalen schrijven. wat is jouw talent? Workshop Handleiding Verhalen schrijven wat is jouw talent? Inhoudsopgave Hoe gebruik je deze workshop? Hoe kun je deze workshop inzetten in je klas? Les 1: Even voorstellen stelt zich kort voor en vertelt

Nadere informatie

1. Van je juf of meester krijg je een plaatje. Bekijk je plaatje goed. 3. Zoek samen nog vier klasgenoten met een ander plaatje.

1. Van je juf of meester krijg je een plaatje. Bekijk je plaatje goed. 3. Zoek samen nog vier klasgenoten met een ander plaatje. Opdracht 1 Ongeveer 150 jaar geleden stonden er veel steenfabrieken langs de IJssel. De stenen werden van klei gemaakt. Dat kon je langs de IJssel vinden. Als de rivier overstroomde, bleef er een laagje

Nadere informatie

Een doos vol spullen. Colofon. In het kort

Een doos vol spullen. Colofon. In het kort N E L L U P S L O V S O O EEN D Project voor groep 3 en 4 In het kort Er is op school een telefoontje gekomen van Historisch Museum Haarlemmermeer, met de vraag of de leerlingen ergens mee willen helpen.

Nadere informatie

2 > Kerndoelen 11. 4 > Aan de slag 15. 5 > Introductie van de manier van werken 22. 6 > Mogelijke werkvormen en de plaats op het rooster 27

2 > Kerndoelen 11. 4 > Aan de slag 15. 5 > Introductie van de manier van werken 22. 6 > Mogelijke werkvormen en de plaats op het rooster 27 Inhoud 1 > Uitgangspunten 9 2 > Kerndoelen 11 3 > Materialen 12 4 > Aan de slag 15 5 > Introductie van de manier van werken 22 6 > Mogelijke werkvormen en de plaats op het rooster 27 7 > Waarom samenwerkend

Nadere informatie

Onder onze voeten Schoolbezoek Min40Celsius. Lesbrief

Onder onze voeten Schoolbezoek Min40Celsius. Lesbrief Onder onze voeten Schoolbezoek Min40Celsius Lesbrief Lesbrief Onder onze voeten U gaat met uw klas een bezoek brengen aan Min40Celsius, aan de hand van deze lesbrief kunt het bezoek (kort) voorbereiden.

Nadere informatie

Lesbrief. groep 3 t/m 6. Meneer Hoedjes vangt een vis Het huis van Barm

Lesbrief. groep 3 t/m 6. Meneer Hoedjes vangt een vis Het huis van Barm Lesbrief groep 3 t/m 6 Meneer Hoedjes vangt een vis Het huis van Barm Colofon Voorstelling Productie Producent Bewerking tekst Spel Regieadvies Vormgeving Lesmateriaal Impresariaat Met dank aan : Meneer

Nadere informatie

Kinderboekenweekprogramma. Wie ben jij & wie ben ik? Docentenhandleiding

Kinderboekenweekprogramma. Wie ben jij & wie ben ik? Docentenhandleiding Kinderboekenweekprogramma Docentenhandleiding Wie Groep ben jij & 6 wie t/m ben ik? 8 1 Utrecht, 2016 Beste docent, Wat leuk dat u met uw groep binnenkort naar Museum Catharijneconvent komt om deel te

Nadere informatie

MUSEUMKLAS VAN HET JAAR 2014: DE OPDRACHTEN

MUSEUMKLAS VAN HET JAAR 2014: DE OPDRACHTEN MUSEUMKLAS VAN HET JAAR 2014: DE OPDRACHTEN Praktische informatie Tijdsduur: 2 uur (exclusief montagetijd) Lesdoel: Het op een originele manier verslag doen van het museumbezoek. Benodigdheden: Camera

Nadere informatie

lezen veilig leren Kinderboekenweektip 2008 Klikklakrijmdoosjes Rijmdoosjes maken Rijmparen maken met het klikklakboekje

lezen veilig leren Kinderboekenweektip 2008 Klikklakrijmdoosjes Rijmdoosjes maken Rijmparen maken met het klikklakboekje veilig leren lezen Kinderboekenweektip 2008 Auteur: Josée Warnaar Het thema van de Kinderboekenweek is dit jaar Poëzie en het motto is Zinnenverzinzin. Een uitgelezen thema om in groep 3 mee aan de slag

Nadere informatie

Drukte bij de molen groep 5/6

Drukte bij de molen groep 5/6 Verhalend ontwerp over Olie- en Koren Woldzigt in Roderwolde Drukte bij de groep 5/6 Episode 1: Mensen rond 1900 De leerkracht laat een oud kistje of blikje zien. Daarin zitten allemaal kaartjes. Op die

Nadere informatie

1 DISK, Boom Amsterdam

1 DISK, Boom Amsterdam aan dit woord gebruik je om uit te drukken dat iets met iets anders verbonden is al al dit woord gebruik je om uit te drukken dat iets eerder gebeurt dan je dacht alles, allemaal bij in de buurt van iets

Nadere informatie

Wie ben jij & wie ben ik? Docentenhandleiding Groep 6 t/m 8

Wie ben jij & wie ben ik? Docentenhandleiding Groep 6 t/m 8 Docentenhandleiding Groep 6 t/m 8 1 Utrecht, 2017 Beste docent(e), Wat leuk dat u met uw groep binnenkort naar Museum Catharijneconvent komt om deel te nemen aan het programma Dit programma speelt zich

Nadere informatie

HET KLOKHUIS ZOEKT ONTWERPERS. Handleiding docent

HET KLOKHUIS ZOEKT ONTWERPERS. Handleiding docent HET KLOKHUIS ZOEKT ONTWERPERS Handleiding docent Inhoudelijke informatie Leeftijd Inzenddatum Tijdsindicatie Groep 6, 7, 8 basisonderwijs Uiterlijk 19 december 2014. Tenminste 6 uur. Te verdelen over meerdere

Nadere informatie

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les 8 Inhoud 1 Eenzaam De Soms ben je alleen en vind je dat fijn. Als alleen zijn niet prettig aanvoelt, als je niet in je eentje wilt zijn, dan voel je je eenzaam. In deze leren de leerlingen het verschil

Nadere informatie

STERREN DANSEN OP DE MUUR WAT HEB JE NODIG? BOUWTEKENING

STERREN DANSEN OP DE MUUR WAT HEB JE NODIG? BOUWTEKENING STERREN DANSEN OP DE MUUR Als je op een onbewolkte avond naar de hemel kijkt zie je overal sterren. Net zoals je soms in wolken gekke figuren kunt ontdekken, kun je dat in sterren ook. Door lijnen te trekken

Nadere informatie

Mens in actie. Zo groot ben jij!

Mens in actie. Zo groot ben jij! Handvaardigheid klas 2H/V februari 2015 Mens in actie Op de foto hiernaast is een bronzen beeld van een schaatser te zien, aangebracht aan de muur van het stadhuis van Haastrecht. Het beeld is gemaakt

Nadere informatie

Inleiding op het lespakket. Blz. 3. Het verhaal van Musa Blz. 4. Even voorstellen, Inleiding op Musa in de klas. Blz. 5

Inleiding op het lespakket. Blz. 3. Het verhaal van Musa Blz. 4. Even voorstellen, Inleiding op Musa in de klas. Blz. 5 Musa Inhoud Inleiding op het lespakket. Blz. 3 Het verhaal van Musa Blz. 4 Even voorstellen, Inleiding op Musa in de klas. Blz. 5 Het koffertje ontdekken. Blz. 6 en 7 Inhoud koffertje. Blz. 8 en 9 2 Inleiding

Nadere informatie

TAFEL 1: BROODDEEGFIGUREN

TAFEL 1: BROODDEEGFIGUREN TAFEL 1: BROODDEEGFIGUREN NODIG: meel, zout, water, teil voor deeg, bakpapier voor eindproduct, placemats, plastic vorken voor snijden en figuurtjes, kwastjes en water HANDIG: voorbeeldjes van vlechtbrood,

Nadere informatie

Me, myself and I. Je gaat op de volgende manieren portretten maken:

Me, myself and I. Je gaat op de volgende manieren portretten maken: Me, myself and I Wat ga je doen? Je gaat een heel bijzonder boekje maken. Het wordt een vouwboekje (=leporello) zoals je op het plaatje hierboven duidelijk kunt zien. Dat boekje zal een heel persoonlijk

Nadere informatie

Vormen van een raket Raketten

Vormen van een raket Raketten Vormen van een raket Raketten Vgroep 1-2 17 tijdsduur 65 minuten kerndoelen 1, 23, 32, 44, 45 en 54 lesdoelen De leerling: herkent een aantal wiskundige vormen: een cirkel, een driehoek, een rechthoek

Nadere informatie

Knutselen met Je knutsel Ei Kwijt

Knutselen met Je knutsel Ei Kwijt Het voorjaarszonnetje heeft zich de afgelopen paar dagen al vaak laten zien. Vergeet niet het is eigenlijk nog winter, maar tegen het einde van deze maand maart, begint officieel de lente! En dit gaan

Nadere informatie

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 4 De opdracht...

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 4 De opdracht... Drents Museum Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 4 De opdracht... Les 4 De opdracht... Drents Museum Groep 3 Duur: naar eigen inzicht (evt. te verdelen over meerdere lessen) Lesvoorbereiding

Nadere informatie

RIETVELDS MEESTERWERK LEVE DE STIJL!

RIETVELDS MEESTERWERK LEVE DE STIJL! 2017 RIETVELDS MEESTERWERK LEVE DE STIJL! DOCENTENHANDLEIDING INFORMATIE + BEELDPAKKET VOORBEREIDENDE LES + VERWERKING Beste leerkracht, Voorafgaand aan het museumbezoek bij de tentoonstelling Rietvelds

Nadere informatie

DOCENT. Thema: natuur BOMEN BIJ MIJN SCHOOL. groep 3 en 4. Stadshagen

DOCENT. Thema: natuur BOMEN BIJ MIJN SCHOOL. groep 3 en 4. Stadshagen In groep 1 en 2 hebben de leerlingen binnen dit thema geleerd dat er in de natuur verschillende kleuren, vormen en texturen te vinden zijn. De leerlingen in groep 3 en 4 richten zich in dit thema op bomen.

Nadere informatie

aartenbak tekenen Tekenlessen met: Kleurpotlood

aartenbak tekenen Tekenlessen met: Kleurpotlood K aartenbak tekenen Tekenlessen met: Kleurpotlood Ideeën verzameld door Demy van der Ham Bron: www.lesidee.nl FANTASIEDIER Opdracht voor groep 3 tot 5 Benodigdheden: - Wit papier op A4 formaat - Kleurpotloden

Nadere informatie

China. Landschapsschildering. Vakgebied: Beeldende Vorming. Lesduur: 60 minuten

China. Landschapsschildering. Vakgebied: Beeldende Vorming. Lesduur: 60 minuten China Landschapsschildering Vakgebied: Beeldende Vorming Lesduur: 60 minuten China Pagina 1 Colofon Chinese landschapsschildering Les voor groep 7/8 60 minuten Tekenen - Landschapsschildering - Leerkracht

Nadere informatie

Flevolandse Verhalen. Lesvorm: onderwijs-leergesprek en creatieve opdracht

Flevolandse Verhalen. Lesvorm: onderwijs-leergesprek en creatieve opdracht Flevolandse Verhalen Lesbrief met twee verwerkingslessen n.a.v. het bezoek aan de tentoonstelling SITUATIES/Laboratorium Flevoland in Museum De Paviljoens in Almere. Basisonderwijs middenbouw groep 3-4

Nadere informatie

Fossielen uit de Noordzee.

Fossielen uit de Noordzee. Lesbrief websessie Fossielen uit de Noordzee. Een kijkje achter de schermen van museum Naturalis voor groep 5, 6, 7 en 8 Inhoud lesbrief 1. Introductieles 2. Beschrijving websessie 3. Afsluiting Tijdbesteding

Nadere informatie

Paulo op bezoek in de klas

Paulo op bezoek in de klas Kunst voor peuters en kleuters Dit materiaal is bestemd voor leerkrachten van groep 0, 1 en 2. Met de informatie en lessuggesties kunt in de klas aan de slag met beeldende kunst. Het kijken naar en praten

Nadere informatie

Naam: Beschrijving: Deelnemers: min 5 max 15 Lokaal: Duur: 2 uur Leeftijd:

Naam: Beschrijving: Deelnemers: min 5 max 15 Lokaal: Duur: 2 uur Leeftijd: Schilderen naar de Aboriginals De Aboriginals leven verspreid op een groot stuk land omdat ze leven van datgene dat in de natuur leeft. Om met elkaar in contact te blijven maakten ze kaarten met de ligging

Nadere informatie