4 Verslaglegging. 4.1 Transparantiebenchmark 2012

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "4 Verslaglegging. 4.1 Transparantiebenchmark 2012"

Transcriptie

1 4 Verslaglegging In de voortgangsrapportages en eindevaluatie is uitgebreid aandacht besteed aan de ontwikkelingen in verslaglegging over maatschappelijke aspecten van het ondernemen, inclusief een overzicht van de huidige voorschriften en ontwikkelingen. In deze rapportage wordt volstaan met het schetsen van de ontwikkelingen zoals deze blijken uit een aantal benchmarks, te weten de Transparantiebenchmark (paragraaf 4.1), de VBDO Responsible Supply Chain Award (paragraaf 4.2), en de Dow Jones Sustainability Index (paragraaf 4.3). 4.1 Transparantiebenchmark 2012 Inleiding In november 2012 is de Transparantiebenchmark (TB 2012) verschenen over het verslagjaar De TB geeft inzicht in de mate van transparantie in maatschappelijke verslaglegging van de 473 grootste bedrijven in Nederland. De TB is voor de SER een belangrijk instrument om de ontwikkelingen op dit vlak te volgen. Aandacht voor de TB is dan ook een terugkerend element in de publicaties van de commissie IMVO. Ontwikkeling scores De resultaten van de TB 2012 zijn goed te vergelijken met die van de TB 2011 en De criteria zijn licht gewijzigd door de weging aan te passen (de puntentoedeling bij een aantal criteria is iets gewijzigd en bij een aantal criteria zijn de voorwaarden voor het behalen van punten wat gewijzigd). Daarnaast is alleen verantwoordingsinformatie die gepubliceerd was vóór 1 juli 2012 in aanmerking genomen bij de puntentoekenning (voorheen 1 augustus). Verder zijn er geen wijzigingen geweest in de opzet van de benchmark. De gemiddelde totale score is gestegen van 92 naar 104 punten, een stijging van 13 procent (zie tabel 4.1). Ook in 2010 was er sprake van een stijging van de gemiddelde score. 1 Min. EZ (2012) Transparantiebenchmark 2012: De kristal 2012, Ministerie van Economische Zaken. 35

2 Tabel 4.1 Gemiddelde scores in de TB (verslagjaren ) Gemiddelde scores % verandering achterblijvers peloton achtervolgers koplopers totaal Bron: TB 2012, Ministerie van Economische Zaken, bewerking SER-Secretariaat. In vergelijking met het voorafgaande jaar vlakt de stijging in 2011 af. Bij de koplopers en achtervolgers spelen daarbij wellicht plafondeffecten mee. De stijging van de scores van het peloton is nog steeds bovengemiddeld, wat erop duidt dat de in de Eindevaluatie gesignaleerde inhaalrace zich hier doorzet. Bij de achterblijvers is de stijging zeer beperkt. Evenals in het voorgaande jaar geldt dat voor de inhoudsgerichte criteria van het verslag zoals profiel, resultaten, gemiddeld hoger wordt gescoord dan voor de kwaliteitsgerichte gerichte criteria als relevantie, duidelijkheid en betrokkenheid. DSM wint voor het tweede jaar op een rij de Kristalprijs voor de beste maatschappelijke verlaggeving. DSM heeft ook de Sijthoff Prijs 2012 gewonnen, vanwege het helder en toegankelijk geschreven rapport op basis van integrated reporting. Uit de verslaggeving blijkt volgens de jury dat het bedrijf serieus werk maakt van maatschappelijk ondernemen. DSM is ook transparant over wat in 2011 fout is gegaan, en heeft hier een apart hoofdstuk aan gewijd. Gebruik GRI en externe verificatie In 2012 waren er 117 bedrijven/organisaties met een geïntegreerd jaarverslag (in 2011 waren het er 114). Voor het eerst hanteren alle eerste 50 bedrijven op de Transparantieladder de GRI-richtlijnen (vorig jaar alleen de top 20). De bedrijven uit de sectoren transport (149 punten), banken en verzekeraars (133 punten) en voedsel en drank (129 punten) hebben gemiddeld de hoogste scores. Industriële goederen (82 punten) en retail (67 punten) doen het relatief minder goed. In totaal heeft 27 procent van de organisaties de verslaggeving extern laten verifiëren (vorig jaar 20 procent). De betrokkenheid van stakeholders en het vertalen van 36

3 VERSLAGLEGGING de resultaten van een stakeholderdialoog naar het beleid en verslaggeving blijven nog aandachtspunten. Nulscores Van de 473 deelnemers hebben 242 organisaties een nulscore ontvangen. Daarmee lijkt de groep bedrijven met een nulscore gelijk te zijn gebleven ten opzichte van voorafgaande jaren. In de Eindevaluatie van het IMVO-initiatief is er al op gewezen dat ongeveer de helft van de groep bedrijven met een nulscore bestaat uit buitenlandse dochters die wel rapporteren op concernniveau 2. De SER-commissie is van mening is dat ook informatie uit een geconsolideerd internationaal MVO-verslag van het moederbedrijf meegenomen zou moeten worden in de TB, zeker waar het internationale aspecten van MVO betreft. Het ontbreken van een Nederlands verslag zou niet automatisch tot een nulscore moeten leiden, maar afhankelijk moeten zijn van de kwantiteit en kwaliteit van de informatie over het IMVO-handelen van de betreffende Nederlandse dochteronderneming. Ongeveer een kwart van de bedrijven met een nulscore deponeert het jaarverslag bij de Kamer van Koophandel waar het tegen een onkostenvergoeding van 2,90 euro digitaal beschikbaar is. Deze verslagen krijgen per definitie een nulscore omdat ze niet kosteloos beschikbaar zijn. De SER pleit ervoor om deze verslagen in een volgende ronde mee te nemen in de beoordeling 3. Ketenverantwoordelijkheid Van de vijftig inhoudsgerichte vragen hebben er drie expliciet betrekking op ketenverantwoordelijkheid. Geeft het verslag een overzicht van de (internationale) keten waarin het bedrijf opereert, inclusief een beschrijving van de belangrijkste maatschappelijk aspecten die daarbij spelen? (vraag 4) Geeft het verslag inzicht in het beleid dat de organisatie voert ten aanzien van ketenverantwoordelijkheid? (vraag 8) Welke beschrijving wordt gegeven van de activiteiten op het gebied van ketenverantwoordelijkheid alsmede het proces van sturing en beheersing met betrekking tot de keten? (vraag 15). 2 Min. EZ (2012) Transparantiebenchmark 2012: De kristal 2012, pp , Zie verder over de nulscores: paragraaf 5.1 en bijlage 3. 37

4 Tabel 4.2 geeft een overzicht van de scores ten aanzien van de eerste twee vragen naar respectievelijk het overzicht van de keten en het ketenbeleid dat de organisatie voert. Tabel 4.2 Procentueel aantal bedrijven dat een overzicht geeft van de keten en het beleid dat hierbij wordt gevoerd. Vraag 4 8 Koplopers achtervolgers peloton achterblijvers totaal Bron: zie tabel 4.1 Toelichting: de tabel geeft aan hoeveel bedrijven een positieve score behalen voor vraag 4 of minstens een van de twee subvragen van vraag 8. De tabel geeft geen indicatie van de hoogte van de score. Vraag 4 heeft betrekking op het inzicht in de keten. Vraag 8 op het beleid (in algemene en in specifieke zin). De tabel laat zien dat rapportage over het inzicht in de keten en het beleid dat daarbij wordt gevoerd voor de grootste groep bedrijven in de TB nu gangbaar is. Ten aanzien van de TB 2010 is er wat vraag 8 over het ketenbeleid betreft sprake van een lichte stijging van het aantal bedrijven dat hierover rapporteert (65 procent in de TB 2011) 4. Dit is in lijn met het hierboven geschetste beeld. Bij deze vragen is er nog duidelijker sprake van plafondeffecten bij de koplopers en de achtervolgers, en is er vooral een stijging bij het peloton aan de hand. Een vergelijkbaar beeld komt naar voren als we kijken naar het procentuele aandeel van bedrijven met een verslag met daarin een omschrijving van de verschillende activiteiten met betrekking tot het proces van sturing en beheersing van ketenverantwoordelijkheid (vraag 15) 5. 4 Zie: SER (2012) Eindevaluatie SER-initiatief Internationaal Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen, p. 58 en figuur 5.1 die betrekking heeft op vraag 8. 5 Vergelijk figuur 5.2 in SER (2012) Eindevaluatie SER-initiatief Internationaal Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen, p. 59. Deze figuur heeft betrekking op het geaggregeerde antwoord op vraag

5 VERSLAGLEGGING Tabel 4.3 Procentueel aantal bedrijven dat een overzicht geeft van de activiteiten in de keten met betrekking tot sturing en beheersing van ketenverantwoordelijkheid. Vraag 15a 15b 15c 15d 15e Koplopers achtervolgers peloton achterblijvers Bron: zie tabel 4.1 Toelichting: zie tabel 4.2. Vraag 15a: beschrijving activiteiten in de keten; 15b: specifieke aspecten daarbij; 15c: zie tekst; 15d: samenwerkingsverbanden binnen de keten; 15e: deelname bij externe initiatieven zoals keurmerken. Opvallend is het zeer lage percentage van de achterblijvers dat op een van de aspecten een positieve score behaalt. Geen van de achterblijvers geeft inzicht in de wijze hoe de organisatie omgaat met toeleveranciers die zich niet aan een externe code houden (vraag 15c). Op dit punt is er ook nog ruimte voor verbetering bij koplopers en achtervolgers. Transparantiebenchmark en mkb Het mkb kan zich vrijwillig aanmelden voor de TB. In 2012 waren er acht nieuwe aanmeldingen. Ook is er een aparte Kristalpijs voor het mkb. In 2012 viel deze toe aan het bedrijf Mondial Movers. Dat neemt niet weg dat de TB zich ten eerste richt op de grootste 500 bedrijven van Nederland. Voor informatie hoe het mkb omgaat met IMVO is men aangewezen op aanvullend onderzoek. Vanuit dit oogpunt heeft de SER in 2011 onderzoek laten doen naar het duurzaam inkoopbeleid onder mkbondernemingen in de industrie (non-food) en groothandel 6. Onlangs heeft ICCO (interkerkelijke organisatie voor ontwikkelingssamenwerking) door TNS een onderzoek uit laten voeren naar IMVO en het mkb 7. Hieruit bleek dat bijna twee derde van de ondervraagde ondernemers nadenkt over IMVO en/of het in meer of mindere mate in de praktijk brengt. Ruim drie kwart van de ondernemers vindt het een belangrijk tot essentieel onderwerp en het idee erachter goed tot uitstekend. De belangrijkste belemmering voor concrete stappen richting IMVO zijn financiële en praktische overwegingen. De belangrijkste sterke punten van IMVO zijn volgens de ondernemers persoonlijk geloof in het nut, de bijdrage aan betere leef- en werkomstandigheden en aan een beter milieu en een positieve bijdrage aan de reputatie. De ondernemers die over IMVO nadenken dan wel het in 6 Zie SER (2011) Rapport Tweede Voortgangsrapportage Internationaal Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen, hoofdstuk 9. 7 ICCO/TNS (2012) Internationaal Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen: De kansen en belemmeringen, TNS, 29 oktober

6 praktijk brengen, onderkennen wel een drietal relatief belangrijke zwakke punten: de (on)bereidheid van klanten om meer te betalen voor een product dat voldoet aan de eisen van IMVO, de medewerking van leveranciers en de (on)duidelijkheid over de financiële consequenties. De grootste groep denkt dat een brancheorganisatie of de Nederlandse overheid het beste kan helpen bij IMVO. 4.2 VBDO Responsible Supply Chain Benchmark De VBDO Responsible Supply Chain Benchmark vult de Transparantiebenchmark aan door de openbaar gerapporteerde prestaties van 40 beursgenoteerde ondernemingen uit de AEX, AMX en small cap indices 8 verder te analyseren op het terrein van duurzaam ketenbeheer (in termen van governance, beleid en management). De geselecteerde bedrijven hebben allemaal te maken met inkoop van goederen en grondstoffen uit het buitenland. Ondernemingen in de dienstensector zoals financiële instellingen en uitzendbureaus zijn niet meegenomen in de benchmark. De criteria van de benchmark zijn licht aangepast tot een lijst van 25 criteria, waarop bedrijven maximaal 52 punten kunnen scoren. Door de scores om te zetten in percentages van de maximale score kunnen de scores sinds 2006 met elkaar worden vergeleken. De resultaten van de benchmark in 2012 duiden op een algehele vooruitgang in verantwoord ketenbeheer binnen de onderzoeksgroep. In vergelijking met 2011 is er vooruitgang geboekt op de drie niveau s van de benchmark (governance, beleid en management). Wel zijn er een (beperkt) aantal achterblijvers die al verschillende jaren achtereen laag scoren (zie bijlage x voor een overzicht van de scores per bedrijf). Tabel 4.4 Scores A Governance and Strategy 63% 61% 73% B Policy 37% 51% 55% C Management 32% 38% 43% Bron: VDBO (2012) VBDO Responsible Supply Chain Benchmark, Vereniging van Beleggers voor Duurzame Ontwikkeling, p Indexen over investeerders in kleine kapitaalmarkten. 40

7 VERSLAGLEGGING Wat governance en strategie betreft scoren de bedrijven relatief goed doordat bij de meeste bedrijven verantwoord ketenbeheer onderdeel uitmaakt van de algehele duurzaamheidsstrategie, het duidelijk belegd is binnen de raad van bestuur en bedrijven een analyse uitvoeren van de keten en de stakeholders daarbinnen. Verdere verbetering is mogelijk door bij de analyse van de keten na te gaan op welke duurzaamheidsvraagstukken in de keten het bedrijf invloed kan uitoefenen. Wat beleid betreft hanteren de meeste bedrijven een code of conduct voor hun leveranciers. De reikwijdte van deze codes varieert echter van uitgebreide informatie over alle duurzaamheidsaspecten (people, planet, profit) tot een enkele A4 met een aantal algemene uitgangspunten. Er zijn echter weinig bedrijven die van hun leveranciers een monitoringsysteem op het gebied van milieu vragen. Ook identificeert een minderheid van de bedrijven welke leveranciers een belangrijke impact kunnen hebben op duurzaamheid in de keten. Wat management betreft scoren bedrijven goed op onderzoek naar duurzaamheidswinst (met een nadruk op schaarse grondstoffen en energie) binnen de levenscyclus van producten (product life cycle management). Verbeterpunten zijn het toezicht op de naleving van de leverancierscode, de transparantie over de resultaten van dit toezicht en eventuele consequenties van het niet naleven van de code en het vaststellen van Key Performance Indicators (KPI s) voor toeleveranciers en klanten. De scores op de benchmark verschillen per sector, waarbij de chemische sector het hoogste scoort en de farmaceutische industrie het laagste (zie ook tabel 4.5) Tabel 4.5 Score per sector Sector Average % Rank Chemicals 83% 1 Transport and Logistics 67% 2 Construction 62% 3 Food and Agri 57% 4 Electronics 53% 5 Media 50% 6 Metals and Mining 42% 7 Oil and Offshore 39% 8 Industry and Manufacturing 37% 9 Pharmaceuticals 22% 10 Bron: VDBO (2012) VBDO Responsible Supply Chain Benchmark, p

8 Philips en DSM hebben de VBDO Verantwoord Ketenbeheer Award 2012 gewonnen. Genomineerd waren Air France-KLM, Arcelor Mittal, DSM, Philips en Unilever. 4.3 Dow Jones Sustainability Index De Dow Jones Sustainability Index (DJSI) richt zich niet alleen op milieuaspecten, maar ook op economische en sociale aspecten. De DJSI komt tot stand middels een corporate sustainability assessment. Daarnaast wordt gekeken hoe bedrijven in de praktijk omgaan met crisissituaties. Dit laatste kan aanleiding zijn om bedrijven uit de index te verwijderen. Het gewicht dat aan sociale indicatoren wordt toegekend verschilt per sector en varieert van 30 tot 54 procent. Onder de noemer Labor Practice Indicators worden bedrijven ook vragen gesteld over de naleving van de fundamentele arbeidsnormen. Onduidelijk is welk gewicht aan dit criterium wordt toegekend binnen het aandeel van de sociale indicatoren 9. De grootste Nederlandse bedrijven krijgen op de Dow Jones Sustainability Index een hoge score. Zo leiden Nederlandse bedrijven 3 van de 19 sectoren in de Dow Jones Sustainability Index Deze zogenaamde supersector leaders zijn Akzo Nobel in de sector chemie, Philips in de persoonlijke en huishoudartikelen en Unilever in de sector voedsel. 9 Zie o.a. SAM (2012) Measuring Intangibles: SAM s Corporate Sustainability Assessment Methodology, Sustainability Assesment Management; KPMG (2012) Sustainability yearbook 2012 en Dow Jones Sustainability Indexes; SAM (2012) The Dow Jones Sustainability World Index Guide: Version 12.0: 30 August Zie voor meer informatie over de systematiek van de Dow Jones Sustainability Index ook: SER (2011) Rapport Tweede Voortgangsrapportage Internationaal Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen, pp

4 Internationaal mvo en ketenbeheer: een korte stand van zaken

4 Internationaal mvo en ketenbeheer: een korte stand van zaken 4 Internationaal mvo en ketenbeheer: een korte stand van zaken 4.1 Inleiding Waar staat het bedrijfsleven momenteel als het gaat om rapportage over internationaal mvo en ketenbeheer in het bijzonder? Dit

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 26 485 Maatschappelijk verantwoord ondernemen Nr. 178 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Verklaring inzake Internationaal Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Verklaring inzake Internationaal Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Verklaring inzake Internationaal Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen SER-Verklaring Achtergronden en overwegingen Sinds het SER-advies De winst van waarden uit 2000 hebben zich op het terrein van Maatschappelijk

Nadere informatie

3 Werkwijze commissie, instrumenten en informatiebronnen

3 Werkwijze commissie, instrumenten en informatiebronnen 3 Werkwijze commissie, instrumenten en informatiebronnen Voor het IMVO-initiatief is een speciale commissie ingesteld. De commissie bestaat uit vertegenwoordigers van de partijen verenigd in de SER, en

Nadere informatie

Deelnameprotocol Transparantiebenchmark 2015

Deelnameprotocol Transparantiebenchmark 2015 Deelnameprotocol Transparantiebenchmark 2015 Maart 2015 De Transparantiebenchmark is een jaarlijks onderzoek van het Ministerie van Economische Zaken naar de inhoud en kwaliteit van externe verslaggeving

Nadere informatie

Kabinetsreactie Eindevaluatie SER-initiatief Internationaal Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Kabinetsreactie Eindevaluatie SER-initiatief Internationaal Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Kabinetsreactie Eindevaluatie SER-initiatief Internationaal Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Kamerbrief 26 485, Internationaal Maatschappelijk Ondernemen, nr. 147 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN

Nadere informatie

Casus 2.1 Betere prestaties door beter verslag; bedrijf gebaat bij niet-financiële 'cijfers'

Casus 2.1 Betere prestaties door beter verslag; bedrijf gebaat bij niet-financiële 'cijfers' Casus 2.1 Betere prestaties door beter verslag; bedrijf gebaat bij niet-financiële 'cijfers' 22 januari 2011 zaterdag Arjan de Draaijer en Marleen Janssen Groesbeek Afgelopen week is voor het eerst de

Nadere informatie

Hoe duurzaam zijn Nederlandse bedrijven ten opzichte van bedrijven in het buitenland?

Hoe duurzaam zijn Nederlandse bedrijven ten opzichte van bedrijven in het buitenland? Hoe duurzaam zijn Nederlandse bedrijven ten opzichte van bedrijven in het buitenland? In deze notitie wordt de duurzaamheid van Nederlandse bedrijven vergeleken met die van bedrijven uit het buitenland.

Nadere informatie

Advies van de commissie Burgmans over maatschappelijk verantwoord ondernemen en corporate governance

Advies van de commissie Burgmans over maatschappelijk verantwoord ondernemen en corporate governance Advies van de commissie Burgmans over maatschappelijk verantwoord ondernemen en corporate governance Advies De commissie vindt dat integratie van maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) in de bedrijfsvoering

Nadere informatie

Workshop Transparantie verslaglegging

Workshop Transparantie verslaglegging Workshop Transparantie verslaglegging René van Dam (Bureau Veritas Netherlands) Patrick Brom (DEKRA Certification B.V.) Michael van Alphen (DNV GL Business Assurance B.V.) Doel van de workshop Hoe maak

Nadere informatie

Ervaringen met GRI en CO2-Prestatieladder. 14 december 2011

Ervaringen met GRI en CO2-Prestatieladder. 14 december 2011 Ervaringen met GRI en CO2-Prestatieladder 14 december 2011 Overzicht presentatie Intro VGG Communicatie en organisatie GRI en Jaarbeeld CO2 en Prestatieladder Transparantiebenchmark Aanbestedingen Slide

Nadere informatie

In de bijlage treft u onze beantwoording van de concrete vragen aan, alsmede ons commentaar op het concept van de herziene criteria.

In de bijlage treft u onze beantwoording van de concrete vragen aan, alsmede ons commentaar op het concept van de herziene criteria. Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie T.a.v. mevrouw M.Verreck-Stam Bezuidenhoutseweg 30 2594 AV DEN HAAG Verstuurd per e-mail Betreft: Consultatiedocument criteria Transparantiebenchmark

Nadere informatie

Verslag VNCI stakeholderdialoog 2013

Verslag VNCI stakeholderdialoog 2013 Verslag VNCI stakeholderdialoog 2013 Stakeholderdialoog VNCI Pieterstraat 11 3512 JT Utrecht T +31 (0) 30 234 00 31 info@vbdo.nl www.vbdo.nl Samenvatting Op 14 oktober 2013 heeft de Vereniging van de Nederlandse

Nadere informatie

Transparantiebenchmark 2008 Maatschappelijke verslaggeving

Transparantiebenchmark 2008 Maatschappelijke verslaggeving Een onderzoek van PricewaterhouseCoopers naar de maatschappelijke verslaggeving van ondernemingen, uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van Economische Zaken. Den Haag, januari 2009 Transparantiebenchmark

Nadere informatie

Van transparantie naar ketenbeheer

Van transparantie naar ketenbeheer Nieuwe focus VBDO voor duurzaam beleggen Van transparantie naar ketenbeheer Tekst: Simone Lensink Als aandeelhouder transparantie vragen over de socialeen milieuprestaties van beursgenoteerde ondernemingen.

Nadere informatie

Nederland op eerste plek in Euro Stoxx 50 Resources Governance Index 2011 Top 50 bedrijven Eurozone verbeteren hun Corporate Governance

Nederland op eerste plek in Euro Stoxx 50 Resources Governance Index 2011 Top 50 bedrijven Eurozone verbeteren hun Corporate Governance 12 januari 2012 -persbericht- Nederland op eerste plek in Euro Stoxx 50 Resources Governance Index 2011 Top 50 bedrijven Eurozone verbeteren hun Corporate Governance De top 50 bedrijven uit de Eurozone

Nadere informatie

Beursgenoteerde ondernemingen en geïntegreerde verslaggeving. Toezicht Financiële Verslaggeving

Beursgenoteerde ondernemingen en geïntegreerde verslaggeving. Toezicht Financiële Verslaggeving Beursgenoteerde ondernemingen en geïntegreerde verslaggeving Toezicht Financiële Verslaggeving Oktober 2013 Inhoudsopgave 1 Managementsamenvatting 4 2 Aanleiding, doelstellingen en populatie 7 3 Belangrijkste

Nadere informatie

Aanvulling op Stakeholdersanalyse Duurzaam inkopen Standpunten van politieke partijen over duurzaam inkopen. Januari 2010

Aanvulling op Stakeholdersanalyse Duurzaam inkopen Standpunten van politieke partijen over duurzaam inkopen. Januari 2010 Aanvulling op Stakeholdersanalyse Duurzaam inkopen Standpunten van politieke partijen over duurzaam inkopen Januari 2010 Ten behoeve van: Directie Communicatie, Prioteam Markten voor Duurzame Producten

Nadere informatie

MVO vanuit marktperspectief - een strategische aanpak -

MVO vanuit marktperspectief - een strategische aanpak - MVO vanuit marktperspectief - een strategische aanpak - Een praktische training over maatschappelijk verantwoord ondernemen voor KMO s Harelbeke, 6 juni 2007 Agenda De omgeving van KMO s hecht steeds meer

Nadere informatie

GRI Tabel Duurzaamheidsverslag 2015

GRI Tabel Duurzaamheidsverslag 2015 GRI Tabel Duurzaamheidsverslag 2015 BMA Ergonomics b.v. rapporteert volgens de core variant van versie G4 van de richtlijnen van het Global Reporting Initiative. Op de indicatoren en de informatie in het

Nadere informatie

Duurzaam beleggen Een nieuwe rol voor investeerders?

Duurzaam beleggen Een nieuwe rol voor investeerders? Duurzaam beleggen Een nieuwe rol voor investeerders? Carolus van de Ven Hoofd vermogensadvies 18 december 2006 Agenda - Definitie duurzaam beleggen - Hoofdvormen - Historie / Huidige situatie - Corporate

Nadere informatie

VERSLAG KPN STAKEHOLDERDIALOOG. Datum: 28 oktober 2010 Plaats: KPN Network Operations Center, Hilversum

VERSLAG KPN STAKEHOLDERDIALOOG. Datum: 28 oktober 2010 Plaats: KPN Network Operations Center, Hilversum VERSLAG KPN STAKEHOLDERDIALOOG Datum: 28 oktober 2010 Plaats: KPN Network Operations Center, Hilversum Op 28 oktober 2010 ging KPN voor de derde keer in gesprek met verschillende stakeholders. De belangrijkste

Nadere informatie

ING Private/Business Banking

ING Private/Business Banking ING Private/Business Banking Workshop Duurzaam Beleggen Congres Grip op je Vermogen 5/6 oktober 2012, Den Haag Jan van Hoven, consultant Susanne van de Wateringen, senior analist 1 Welkom op planeet Aarde

Nadere informatie

Duurzaam Ketenbeheer Logistiek in de Keten

Duurzaam Ketenbeheer Logistiek in de Keten Dit project werd mogelijk gemaakt door ondersteuning van de Subsidieregeling Maatschappelijke Organisaties en Milieu van het ministerie van VROM Projectnummer: SMM 0802035 Penvoerder en medeaanvragers:

Nadere informatie

Drentse Onderwijsmonitor

Drentse Onderwijsmonitor Drentse Onderwijsmonitor Feitenbladen Gemeente Midden- Kerncijfers uit de periode 2009-2014 Drentse Onderwijsmonitor 2014 Primair onderwijs Onlangs verscheen de 9 de editie van de Drentse Onderwijsmonitor.

Nadere informatie

5 Richtlijn 400 annex Handreiking van de Raad van de Jaarverslaggeving

5 Richtlijn 400 annex Handreiking van de Raad van de Jaarverslaggeving 5 Richtlijn 400 annex Handreiking van de Raad van de Jaarverslaggeving 5.1 Beschrijving en toelichting Wat is de Raad van de Jaarverslaggeving (RJ)? De in 1981 opgerichte Stichting voor de Jaarverslaggeving

Nadere informatie

Stand van zaken MVO in Nederland medio 2007 Veel dynamiek, beperkte verankering

Stand van zaken MVO in Nederland medio 2007 Veel dynamiek, beperkte verankering BEZOEKADRES Waterstraat 47, 3511 BW Utrecht POSTADRES Postbus 48, 3500 AA Utrecht TELEFOON (030) 236 33 22 FAX (030) 231 28 04 Stand van zaken MVO in Nederland medio 2007 Veel dynamiek, beperkte verankering

Nadere informatie

Prof dr Philip Wallage 2 JUNI 2010 AMSTERDAM SEMINAR EUMEDION, NIVRA EN VBA

Prof dr Philip Wallage 2 JUNI 2010 AMSTERDAM SEMINAR EUMEDION, NIVRA EN VBA Wat is de feitelijke rol van de accountant ten aanzien van het jaarverslag en elders opgenomen niet financiële informatie? In hoeverre matcht deze rol met de verwachtingen van beleggers? Prof dr Philip

Nadere informatie

SPD Bedrijfsadministratie. Correctiemodel CORPORATE GOVERNANCE 7 MAART UUR. SPD Bedrijfsadministratie B / 10

SPD Bedrijfsadministratie. Correctiemodel CORPORATE GOVERNANCE 7 MAART UUR. SPD Bedrijfsadministratie B / 10 SPD Bedrijfsadministratie Correctiemodel CORPORATE GOVERNANCE 7 MAART 2016 14.30-16.00 UUR SPD Bedrijfsadministratie B / 10 2015 NGO-ENS B / 10 Opgave 1 (19 punten) Vraag 1 Vraag 2 Vraag 3 (4 punten) Dit

Nadere informatie

Maatschappelijk verantwoord ondernemen

Maatschappelijk verantwoord ondernemen Maatschappelijk verantwoord ondernemen Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) wint aan terrein in het bedrijfsleven en in de samenleving als geheel. Het verwachtingspatroon

Nadere informatie

De winstgevendheid van maatschappelijk verantwoord ondernemen voor ondernemingen in Nederland.

De winstgevendheid van maatschappelijk verantwoord ondernemen voor ondernemingen in Nederland. De winstgevendheid van maatschappelijk verantwoord ondernemen voor ondernemingen in Nederland. Robin Bijkerk 5655404 Universiteit van Amsterdam 20 september 2010 Inleiding Het doel van deze scriptie is

Nadere informatie

Uitreiking Milieucharters Oost-Vlaanderen 2012

Uitreiking Milieucharters Oost-Vlaanderen 2012 Uitreiking Milieucharters Oost-Vlaanderen 2012 Praktijkvoorbeelden voor duurzaam ketenbeheer om de ecologische, sociale en economischfinanciële impact in kaart te brengen. Bernard MAZIJN Universiteit Gent

Nadere informatie

Eerlijke Verzekeringswijzer: samenvatting praktijkonderzoek Transparantie & Verantwoording

Eerlijke Verzekeringswijzer: samenvatting praktijkonderzoek Transparantie & Verantwoording Eerlijke Verzekeringswijzer: samenvatting praktijkonderzoek Transparantie & Verantwoording Het doel van de Eerlijke Verzekeringswijzer is om Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) aan te moedigen

Nadere informatie

Drentse Onderwijs monitor

Drentse Onderwijs monitor Drentse Onderwijs monitor Feitenbladen Gemeente Kern cijfers uit de periode 2010-2015 OM_-DEF.indd 1 18-05-16 11:16 Drentse Onderwijsmonitor 2015 Primair onderwijs Onlangs verscheen de 10 de editie van

Nadere informatie

ING EN AHOLD FAVORIET BELEGGER

ING EN AHOLD FAVORIET BELEGGER BINCK BELEGGERSBAROMETER MEI 2017 ING EN AHOLD FAVORIET BELEGGER 20 MEI 2017 Nederlandse particuliere beleggers blijven positief over het huidige beursklimaat. Dat blijkt uit de Binck BeleggersBarometer

Nadere informatie

Themaonderzoek 2011 Winst per aandeel (IAS 33)

Themaonderzoek 2011 Winst per aandeel (IAS 33) Themaonderzoek 2011 Winst per aandeel (IAS 33) Toezicht Financiële Verslaggeving 27 oktober 2011 Autoriteit Financiële Markten De AFM bevordert eerlijke en transparante financiële markten. Wij zijn de

Nadere informatie

Managementsamenvatting

Managementsamenvatting Managementsamenvatting Erasmus Universiteit Rotterdam: CSR paper De route naar Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen in algemene ziekenhuizen. De strategische verankering van MVO in de dagelijkse activiteiten

Nadere informatie

Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants t.a.v. Adviescollege voor Beroepsreglementeting Postbus 7984 1008 AD AMSTERDAM

Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants t.a.v. Adviescollege voor Beroepsreglementeting Postbus 7984 1008 AD AMSTERDAM E Ernst & Young Accountants LLP Telt +31 88 407 1000 Boompjes 258 Faxt +31 88407 8970 3011 XZ Rotterdam, Netherlands ey.corn Postbus 2295 3000 CG Rotterdam, Netherlands Nederlandse Beroepsorganisatie van

Nadere informatie

Alternatieve financiële prestatie-indicatoren. Toezicht Kwaliteit Accountantscontrole & Verslaggeving

Alternatieve financiële prestatie-indicatoren. Toezicht Kwaliteit Accountantscontrole & Verslaggeving Alternatieve financiële prestatie-indicatoren Toezicht Kwaliteit Accountantscontrole & Verslaggeving April 2014 Inhoudsopgave 1 Conclusie en samenvatting 4 2 Doelstellingen, onderzoeksopzet en definiëring

Nadere informatie

M200616. De winstpotentie van personeelsbeleid in het MKB

M200616. De winstpotentie van personeelsbeleid in het MKB M200616 De winstpotentie van personeelsbeleid in het MKB dr. J.M.P. de Kok drs. J.M.J. Telussa Zoetermeer, december 2006 Prestatieverhogend HRM-systeem MKB-bedrijven met een zogeheten 'prestatieverhogend

Nadere informatie

Stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de Houthandelindustrie september 2015

Stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de Houthandelindustrie september 2015 Maatschappelijk verantwoord beleggen Stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de Houthandelindustrie september 2015 Beleid ten aanzien van Maatschappelijk verantwoord beleggen Inleiding BPF Houthandel draagt

Nadere informatie

Praktische hulpmiddelen voor IMVO

Praktische hulpmiddelen voor IMVO Praktische hulpmiddelen voor IMVO SER IMVO werkconferentie 21 juni 2011 Globalisering: complexe toeleveringsketens 8 juni 2011 Spectaculaire groei van producten met Max Havelaar keurmerk 10 juni 2011 Nederlandse

Nadere informatie

Afspraken over de rol van de OR bij (I)MVO

Afspraken over de rol van de OR bij (I)MVO Bijlage C Afspraken over de rol van de OR bij (I)MVO 1. MVO als basiskenmerk van hedendaags ondernemen Wat is (I)MVO? Het thema van maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) staat steeds dui-delijker

Nadere informatie

Actiepunten energiebedrijven m.b.t. uitvoering van het kolenconvenant

Actiepunten energiebedrijven m.b.t. uitvoering van het kolenconvenant Actiepunten energiebedrijven m.b.t. uitvoering van het kolenconvenant Het kolenconvenant zoals het Ministerie van Buitenlandse Zaken en de energiebedrijven E.ON, EPZ, Essent, NUON en GDF Suez dat hebben

Nadere informatie

Drentse Onderwijsmonitor

Drentse Onderwijsmonitor Drentse Onderwijsmonitor Feitenbladen Gemeente Emmen Kerncijfers uit de periode 2008-2013 Drentse Onderwijsmonitor 2013 Primair onderwijs Onlangs verscheen de 8ste editie van de Drentse Onderwijsmonitor.

Nadere informatie

Slim verduurzamen gemeente gebouwen Eindhoven

Slim verduurzamen gemeente gebouwen Eindhoven Slim verduurzamen gemeente gebouwen Eindhoven Duurzaamheid loont! De vraag naar duurzaamheid in de bouwwereld én in het eigen huis is voor uw opdrachtgevers van steeds grotere betekenis. Met duurzame producten

Nadere informatie

M200704. Markt- en klantgerichtheid in het MKB. drs. S.C. Oudmaijer

M200704. Markt- en klantgerichtheid in het MKB. drs. S.C. Oudmaijer M200704 Markt- en klantgerichtheid in het MKB drs. S.C. Oudmaijer Zoetermeer, februari 2007 Markt- en klantgerichtheid in het MKB In de rapportage beschrijft EIM drie indicatoren om de klant- en marktgerichtheid

Nadere informatie

artikel SUSTAINGRAPH TECHNISCH ARTIKEL

artikel SUSTAINGRAPH TECHNISCH ARTIKEL SUSTAINGRAPH TECHNISCH ARTIKEL SUSTAINGRAPH is een Europees project, gericht (op het verbeteren van) de milieuprestaties van Europese Grafimediabedrijven binnen de productlevenscyclus van hun grafimedia

Nadere informatie

Energie, Afval, Geluid, Diversiteit, Duurzame Inzetbaarheid

Energie, Afval, Geluid, Diversiteit, Duurzame Inzetbaarheid DUURZAAM ONDERNEMEN bij NS Strategie Mobiliteit per trein heeft een duurzaam karakter en daarmee NS ook. Door het reizen van deur tot deur voor onze klanten zo aantrekkelijk mogelijk te maken draagt NS

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Vóór dat u beleid ontwikkelt is het van belang om de vraag: Waaròm zou ik MVO beleid ontwikkelen? te beantwoorden. Het antwoord op deze vraag bepaalt hóe u het MVO

Nadere informatie

Ministerie van Economische Zaken

Ministerie van Economische Zaken Ministerie van Economische Zaken > Retouradres Postbus 20101 2500 EC Den Haag Sociaal-Economische Raad T.a.v. de heer dr. A.H.G. Rinnooy Kan, voorzitter Postbus 90405 2509 LK 's-gravenhage Datum 1 5 MRT

Nadere informatie

Reactie van de Nederlandse Monitoring Commissie Corporate Governance Code op:

Reactie van de Nederlandse Monitoring Commissie Corporate Governance Code op: Reactie van de Nederlandse Monitoring Commissie Corporate Governance Code op: 1. het voorstel van de Europese Commissie tot aanpassing van de Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging

Nadere informatie

Inventarisatie inkoopbeleid huisartsen- en multidisciplinaire zorg 2015. Aandachtspunten, resultaten en conclusies

Inventarisatie inkoopbeleid huisartsen- en multidisciplinaire zorg 2015. Aandachtspunten, resultaten en conclusies Inventarisatie inkoopbeleid huisartsen- en multidisciplinaire zorg 2015 Aandachtspunten, resultaten en conclusies Inhoud presentatie Aandachtspunten Score per thema per verzekeraar Onderbouwing 2 Aandachtspunten

Nadere informatie

AkzoNobel, AGM 2010, April 28 th. Meeting Report

AkzoNobel, AGM 2010, April 28 th. Meeting Report AkzoNobel, AGM 2010, April 28 th Meeting Report Executive Summary in English We voted in favour of all agenda items at the AkzoNobel AGM. We are positive about the remuneration policy change: AkzoNobel

Nadere informatie

Drentse Onderwijs monitor

Drentse Onderwijs monitor Drentse Onderwijs monitor Feitenbladen Gemeente Kern cijfers uit de periode 2010-2015 OM_-DEF.indd 1 18-05-16 11:16 Drentse Onderwijsmonitor 2015 Primair onderwijs Onlangs verscheen de 10 de editie van

Nadere informatie

Drentse Onderwijsmonitor

Drentse Onderwijsmonitor Drentse Onderwijsmonitor Feitenbladen Kerncijfers uit de periode 2011-201 Feitenblad Onlangs verscheen de 11 de editie van de Drentse Onderwijsmonitor. Dit rapport brengt de onderwijspositie en -prestaties

Nadere informatie

Transparantie - benchmark 2009. Maatschappelijke verslaggeving

Transparantie - benchmark 2009. Maatschappelijke verslaggeving Transparantie - benchmark 29 Maatschappelijke verslaggeving Transparantiebenchmark 29 Maatschappelijke verslaggeving Een onderzoek in opdracht van het Ministerie van Economische Zaken naar de maatschappelijke

Nadere informatie

Drentse Onderwijs monitor

Drentse Onderwijs monitor Drentse Onderwijs monitor Feitenbladen Gemeente Midden- Kern cijfers uit de periode 2010-2015 OM_Midden--DEF.indd 1 18-05-16 11:16 Drentse Onderwijsmonitor 2015 Primair onderwijs Onlangs verscheen de 10

Nadere informatie

Drentse Onderwijsmonitor

Drentse Onderwijsmonitor Drentse Onderwijsmonitor Feitenbladen Midden- Kerncijfers uit de periode - Feitenblad Midden- Leerlingen op de basisscholen in de gemeente Midden- De gemeente Midden heeft basisscholen. In waren er nog

Nadere informatie

MVO. MVO Prestatieladder. Ondernemen met oog voor balans tussen 3- P s. People Planet Profit. MVO kan bijdragen om deze balans te vinden.

MVO. MVO Prestatieladder. Ondernemen met oog voor balans tussen 3- P s. People Planet Profit. MVO kan bijdragen om deze balans te vinden. MVO meetbaar gemaakt Themabijeenkomst VNO NCW 22 november 2010 MVO-Prestatieladder MVO Ondernemen met oog voor balans tussen 3- P s People Planet Profit MVO kan bijdragen om deze balans te vinden Wat valt

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2009 2010 26 485 Maatschappelijk verantwoord ondernemen Nr. 86 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

Nadere informatie

De benchmark geanalyseerd

De benchmark geanalyseerd Datum 21-05-2015 1 De benchmark geanalyseerd Master studies naar de uitkomsten van de Transparantie Benchmark Allard Hibma MSc Prof. dr. Dick de Waard Datum 21-05-2015 2 Agenda Introductie Toelichting

Nadere informatie

FD Henri Sijthoff-Prijs Vooronderzoek 2008

FD Henri Sijthoff-Prijs Vooronderzoek 2008 FD Henri Sijthoff-Prijs Vooronderzoek 2008 Mei 2008 Bevindingen en conclusies Geert-Jan Smits, Directeur Saskia Buijl, Consultant Kars Kingma, Marktanalist Evert Littooy, Marktanalist e-mail> geertjan.smits@junglerating.nl

Nadere informatie

Drentse Onderwijsmonitor

Drentse Onderwijsmonitor Drentse Onderwijsmonitor Feitenbladen Kerncijfers uit de periode - Drentse Onderwijsmonitor Feitenblad Onlangs verscheen de de editie van de Drentse Onderwijsmonitor. Dit rapport brengt de onderwijspositie

Nadere informatie

inspireren en innoveren in MVO

inspireren en innoveren in MVO inspireren en innoveren in MVO Inleiding Gert Van Eeckhout Beleidsondersteuner MVO - Departement WSE Wat is MVO? Waarom MVO? Beleidslijnen Vlaamse overheid MVO? een proces waarbij ondernemingen vrijwillig

Nadere informatie

Resultaat Toetsing TNO Lean and Green Awards

Resultaat Toetsing TNO Lean and Green Awards ID Naam Koploper Datum toetsing 174 M. Van Happen Transport BV 2-4-2012 Toetsingscriteria 1. Inhoud en breedte besparingen 2. Nulmeting en meetmethode 3. Haalbaarheid minimaal 20% CO2-besparing na 5 jaar

Nadere informatie

Drentse Onderwijsmonitor

Drentse Onderwijsmonitor Drentse Onderwijsmonitor Feitenbladen Kerncijfers uit de periode - Drentse Onderwijsmonitor Feitenblad Onlangs verscheen de de editie van de Drentse Onderwijsmonitor. Dit rapport brengt de onderwijspositie

Nadere informatie

Onderzoek naleving Code Lippens inzake de publicatie van een Corporate Governance Charter

Onderzoek naleving Code Lippens inzake de publicatie van een Corporate Governance Charter Onderzoek naleving Code Lippens inzake de publicatie van een Corporate Governance Charter UPDATE AUGUSTUS 2006 Voor meer informatie, contacteer: Belgian Governance Institute Tom Baelden Reep 1, 9000 Gent

Nadere informatie

Drentse Onderwijs monitor

Drentse Onderwijs monitor Drentse Onderwijs monitor Feitenbladen Gemeente Emmen Kern cijfers uit de periode 2010-2015 OM_Emmen-DEF.indd 1 18-05-16 11:15 Drentse Onderwijsmonitor 2015 Primair onderwijs Onlangs verscheen de 10 de

Nadere informatie

Bedrijvenenquête Duurzaam Inkopen

Bedrijvenenquête Duurzaam Inkopen Bedrijvenenquête Duurzaam Inkopen Onderzoek onder bedrijven in industrie en groothandel non food ten behoeve van de tweede SER-voortgangsrapportage IMVO Coen Bertens Mickey Folkeringa Nicolette Tiggeloove

Nadere informatie

MENSENRECHTEN & BEDRIJFSLEVEN. ICCO Onderzoek 2015

MENSENRECHTEN & BEDRIJFSLEVEN. ICCO Onderzoek 2015 MENSENRECHTEN & BEDRIJFSLEVEN ICCO Onderzoek 2015 Inhoud 1. Uitgangspunten 2. Onderzoek Demografie Bedrijfsgegevens Functie van de respondent Landen Wat zijn mensenrechten? Waarom mensenrechten? Six step

Nadere informatie

Drentse Onderwijsmonitor

Drentse Onderwijsmonitor Drentse Onderwijsmonitor Feitenbladen Kerncijfers uit de periode 20-20 Feitenblad Onlangs verscheen de de editie van de Drentse Onderwijsmonitor. Dit rapport brengt de onderwijspositie en -prestaties van

Nadere informatie

PERSBERICHT. Rapportagecyclus van Nederlandse beursfondsen laat in 2013 verbetering zien

PERSBERICHT. Rapportagecyclus van Nederlandse beursfondsen laat in 2013 verbetering zien you PERSBERICHT Rapportagecyclus van Nederlandse beursfondsen laat in 2013 verbetering zien Utrecht, 30 mei 2013 - Ondanks voortdurende crisis, realiseerden Nederlandse beursgenoteerde bedrijven een kwalitatief

Nadere informatie

Drentse Onderwijsmonitor

Drentse Onderwijsmonitor Drentse Onderwijsmonitor Feitenbladen Kerncijfers uit de periode 20-20 Drentse Onderwijsmonitor 20 Feitenblad Onlangs verscheen de de editie van de Drentse Onderwijsmonitor. Dit rapport brengt de onderwijspositie

Nadere informatie

Drentse Onderwijs monitor

Drentse Onderwijs monitor Drentse Onderwijs monitor Feitenbladen Gemeente Assen Kern cijfers uit de periode 2010-2015 OM_Assen-DEF.indd 1 18-05-16 11:13 Drentse Onderwijsmonitor 2015 Primair onderwijs Onlangs verscheen de 10 de

Nadere informatie

Benchmark Financiële Communicatie 2010 Vooronderzoek voor de FD Henri Sijthoff-prijs

Benchmark Financiële Communicatie 2010 Vooronderzoek voor de FD Henri Sijthoff-prijs Benchmark Financiële Communicatie 2010 Vooronderzoek voor de FD Henri Sijthoff-prijs Geert-Jan Smits, Directeur Sebastiaan van Rijsewijk, Consultant e-mail> geertjan.smits@jungleminds.nl e-mail> sebastiaan.van.rijsewijk@jungleminds.nl

Nadere informatie

Drentse Onderwijs monitor

Drentse Onderwijs monitor Drentse Onderwijs monitor Feitenbladen Gemeente Kern cijfers uit de periode 2010-2015 OM_-DEF.indd 1 18-05-16 11:15 Drentse Onderwijsmonitor 2015 Primair onderwijs Onlangs verscheen de 10 de editie van

Nadere informatie

Benchmarkmodel. Bedrijf XYZ. eindresultaten klanten beleid. Analyse en leggen verbanden. Kwaliteit Tevredenheid Kosten. Waardering.

Benchmarkmodel. Bedrijf XYZ. eindresultaten klanten beleid. Analyse en leggen verbanden. Kwaliteit Tevredenheid Kosten. Waardering. Benchmarken In feite is benchmarken meten, vergelijken, leren en vervolgens verbeteren. Dit kan op zeer uiteenlopende gebieden. Van de behandelresultaten van een zorgmedewerker tot de resultaten van het

Nadere informatie

17-12-2013. Ledengroep accountants in business. De ledengroep AIB in het kort

17-12-2013. Ledengroep accountants in business. De ledengroep AIB in het kort Ledengroep accountants in business De ledengroep AIB in het kort 1 Ethiek en gedrag Een accountantsopleiding die ook een grondslag biedt voor een stevige financieel professional 2 Visie over de financieel

Nadere informatie

1. Ambitie, doelstellingen, acties

1. Ambitie, doelstellingen, acties 1. Ambitie, doelstellingen, acties Van Nederlandse distributie naar Nederlandse ketenregie Uitvoering van het Nationaal Innovatieprogramma Logistiek en Supply Chain Management 1 Agri-Food Chemie Hightech

Nadere informatie

Drentse Onderwijs monitor

Drentse Onderwijs monitor Drentse Onderwijs monitor Feitenbladen Gemeente Kern cijfers uit de periode 2010-2015 OM_-DEF.indd 1 18-05-16 11:14 Drentse Onderwijsmonitor 2015 Primair onderwijs Onlangs verscheen de 10 de editie van

Nadere informatie

Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis

Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis Erasmus Concurrentie en Innovatie Monitor 2009 Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis Rotterdam, 6 oktober 2009 INSCOPE: Research for Innovation heeft in opdracht

Nadere informatie

GRI-tabel - ANWB MVO-jaarverslag 2012

GRI-tabel - ANWB MVO-jaarverslag 2012 GRI-tabel - ANWB MVO-jaarverslag 2012 Verwijzing paginanummers Visie en strategie 1.1 Verklaring van de directie. 1. Voorwoord 1.2 Beschrijving van belangrijke gevolgen, risico's en mogelijkheden. 1. Voorwoord,

Nadere informatie

Drentse Onderwijsmonitor

Drentse Onderwijsmonitor Drentse Onderwijsmonitor Feitenbladen Kerncijfers uit de periode - Drentse Onderwijsmonitor Feitenblad Onlangs verscheen de de editie van de Drentse Onderwijsmonitor. Dit rapport brengt de onderwijspositie

Nadere informatie

Drentse Onderwijsmonitor

Drentse Onderwijsmonitor Drentse Onderwijsmonitor Feitenbladen Kerncijfers uit de periode 20-20 Drentse Onderwijsmonitor 20 Feitenblad Onlangs verscheen de de editie van de Drentse Onderwijsmonitor. Dit rapport brengt de onderwijspositie

Nadere informatie

MVO benchmarking Een casestudie naar de mogelijkheden van MVO benchmarking voor maatschappelijke en publieke organisaties

MVO benchmarking Een casestudie naar de mogelijkheden van MVO benchmarking voor maatschappelijke en publieke organisaties 2011 MVO benchmarking Een casestudie naar de mogelijkheden van MVO benchmarking voor maatschappelijke en publieke organisaties Dagmar van den Brule MMG Advies 22-12-2011 1 MVO benchmarking Colofon MMG

Nadere informatie

Drentse Onderwijs monitor

Drentse Onderwijs monitor Drentse Onderwijs monitor Feitenbladen Gemeente Kern cijfers uit de periode 2010-2015 OM_Aa_Hunze-DEF.indd 1 18-05-16 11:1 Drentse Onderwijsmonitor 2015 Primair onderwijs Onlangs verscheen de 10 de editie

Nadere informatie

Het grondstofpaspoort

Het grondstofpaspoort Het grondstofpaspoort Samen werken aan een circulaire economie Alliander & Duurzaam ondernemen In de transitie naar een duurzame samenleving is het van belang om samen te zoeken naar houdbare oplossingen,

Nadere informatie

Pensioenen - Opvolging van het 2014 onderzoek naar de naleving van de verslaggevingsstandaard. Kwaliteit Accountantscontrole en Verslaggeving

Pensioenen - Opvolging van het 2014 onderzoek naar de naleving van de verslaggevingsstandaard. Kwaliteit Accountantscontrole en Verslaggeving Pensioenen - Opvolging van het 2014 onderzoek naar de naleving van de verslaggevingsstandaard Kwaliteit Accountantscontrole en Verslaggeving Publicatiedatum: 29 oktober 2015 Autoriteit Financiële Markten

Nadere informatie

Drentse Onderwijsmonitor

Drentse Onderwijsmonitor Drentse Onderwijsmonitor Feitenbladen Gemeente Kerncijfers uit de periode 2009-2014 Drentse Onderwijsmonitor 2014 Primair onderwijs Onlangs verscheen de 9 de editie van de Drentse Onderwijsmonitor. Dit

Nadere informatie

HIER KOMT DE TITEL VAN DE PRESENTATIE Verder met MVO in de chemie. 27 november 2008 Martine Willems

HIER KOMT DE TITEL VAN DE PRESENTATIE Verder met MVO in de chemie. 27 november 2008 Martine Willems HIER KOMT DE TITEL VAN DE PRESENTATIE Verder met MVO in de chemie 27 november 2008 Martine Willems Programma Ontwikkelingen in MVO De Duurzaamheid Strategie Scan (DSS) vernieuwd Een tweede maal de DSS

Nadere informatie

M201218. Meer snelgroeiende bedrijven en meer krimpende bedrijven in Nederland

M201218. Meer snelgroeiende bedrijven en meer krimpende bedrijven in Nederland M201218 Meer snelgroeiende bedrijven en meer krimpende bedrijven in Nederland drs. D. Snel drs. N. Timmermans Zoetermeer, november 2012 Relatief veel snelgroeiende bedrijven in Nederland In deze rapportage

Nadere informatie

Tewerkstelling. pharma.be vzw asbl

Tewerkstelling. pharma.be vzw asbl Tewerkstelling In 2012e werkten in de sector meer dan 32.500 personen. Dat is 6,7 % van de totale tewerkstelling in de verwerkende industrie en 1,2 % van de totale tewerkstelling in de private sector.

Nadere informatie

Patriottisch beleggen: investeren in de B.V. Nederland?

Patriottisch beleggen: investeren in de B.V. Nederland? Patriottisch beleggen: investeren in de B.V. Nederland? 1. In het politieke debat in Nederland (en overigens ook in andere Europese landen) is beleggen in eigen land een hot topic. Dat is ongetwijfeld

Nadere informatie

Drentse Onderwijs monitor

Drentse Onderwijs monitor Drentse Onderwijs monitor Feitenbladen Gemeente Kern cijfers uit de periode 2010-2015 OM_-DEF.indd 1 18-05-16 11:16 Drentse Onderwijsmonitor 2015 Primair onderwijs Onlangs verscheen de 10 de editie van

Nadere informatie

Datum 3 maart 2014 Betreft Beantwoording vragen van het lid Voordewind over het rapport Working on the Right Shoes

Datum 3 maart 2014 Betreft Beantwoording vragen van het lid Voordewind over het rapport Working on the Right Shoes Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Directie Internationale Marktordening en Handelspolitiek Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Contouren van morgen. Proces van materialiteitsanalyse

Contouren van morgen. Proces van materialiteitsanalyse Contouren van morgen Proces van materialiteitsanalyse Definitie en context Definitie Wat is echt materieel voor een goed begrip van de waardecreatie door een onderneming? Te onderzoeken aan de hand van:

Nadere informatie

Case Study: Electronics, mining and urban mining. A case study for the Dutch Fair Bank and Insurance Guide

Case Study: Electronics, mining and urban mining. A case study for the Dutch Fair Bank and Insurance Guide Case Study: Electronics, mining and urban mining A case study for the Dutch Fair Bank and Insurance Guide Praktijkonderzoek: Electronica, mijnbouw en urban mining Een praktijkonderzoek voor de Eerlijke

Nadere informatie

RJ-Richtlijn 400 en Handreiking Maatschappelijke verslaggeving. Nancy Kamp-Roelands Ernst & Young

RJ-Richtlijn 400 en Handreiking Maatschappelijke verslaggeving. Nancy Kamp-Roelands Ernst & Young RJ-Richtlijn 400 en Handreiking Maatschappelijke verslaggeving Nancy Kamp-Roelands Ernst & Young Adviesaanvraag min. EZ Vrijwilligheid en eigen verantwoordelijkheid Ruimte voor eigen invulling en uiting

Nadere informatie

Dieter Vander Beke. Maatschappelijk Verantwoorde Overheid ISO 26000 & GRI Provinciale milieudag provincie Antwerpen 24 juni 2014

Dieter Vander Beke. Maatschappelijk Verantwoorde Overheid ISO 26000 & GRI Provinciale milieudag provincie Antwerpen 24 juni 2014 Dieter Vander Beke Maatschappelijk Verantwoorde Overheid ISO 26000 & GRI Provinciale milieudag provincie Antwerpen 24 juni 2014 Overzicht van de presentatie 1. Vertrouwen in de overheid? 2. Maatschappelijke

Nadere informatie