Warranty & Indemnity- verzekering, een helpende hand in M&A-transacties

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Warranty & Indemnity- verzekering, een helpende hand in M&A-transacties"

Transcriptie

1 Warranty & Indemnity- verzekering, een helpende hand in M&A-transacties Mr. L.P. KeIjzer Discussies over risicoallocatie en zekerheidstelling worden steeds vaker opgelost of voorkomen met een Warranty & Indemnity-verzekering (W&I-verzekering). Dat gebeurde bijvoorbeeld bij een transactie waarin een private equity-partij een portfolio-onderneming verkocht via een controlled auction. De financiële partijen boden aanzienlijk lager dan de strategische partijen, die veel synergievoordelen konden behalen. De strategische partijen van hun kant vroegen echter veel uitgebreidere garanties, met aanzienlijke maximale aansprakelijkheid en corresponderende zekerheden. Met behulp van een W&I-verzekering kon de verkoper het hoogste bod van de strateeg accepteren, en desondanks de gewenste clean exit realiseren tegen relatief beperkte kosten. Wat deze W&I-verzekering precies inhoudt en welke juridische en praktische aspecten bij deze verzekering van belang zijn, wordt in deze bijdrage nader uitgelegd. 1 Wat is een W&I-verzekering? Een W&I-verzekering biedt dekking voor schade en kosten in verband met het niet nakomen van garanties 2 of algemene fiscale vrijwaringen in een M&A-transactie. 3 Het doel van een W&I-verzekering is om bepaalde risico s die voortvloeien uit garanties en algemene fiscale vrijwaringen onder te brengen bij een derde partij, de verzekeraar. Het product W&I-verzekering is niet nieuw; dit type verzekering bestaat naar verluidt al ongeveer 25 jaar. De recente 1 Met dank aan Dennis Horeman voor zijn commentaar op een eerdere versie van dit artikel. Dennis is werkzaam binnen de verzekeringsrechtpraktijk van De Brauw Blackstone Westbroek. 2 Als in deze bijdrage wordt gerefereerd aan garanties wordt gedoeld op garanties die zijn verstrekt door de verkoper(s) aan de koper(s). 3 Een W&I-verzekering kan ook dekking bieden aan onderwerpen die reeds bekend zijn of via disclosures bekend zijn geworden, bijvoorbeeld op het gebied van milieu, lopende of dreigende juridische procedures en fiscale aansprakelijkheden. De premies voor de dekking van deze gebieden komen na uitgebreid onderzoek door de verzekeraar tot stand en zijn niet te vergelijken met de premies voor inbreuken op garanties of vorderingen onder de algemene fiscale vrijwaring; deze premies kunnen oplopen tot een substantieel deel van het potentiële risico. Deze verzekering is zeer casusspecifiek en leent zich daarom niet voor bespreking in deze bijdrage. toename van het gebruik ervan is het gevolg van toenemende risicoaversie, verbeteringen aan het product, lagere premies door onder andere verhoogde competitiviteit in de verzekeringsmarkt en betere inpassing in het M&A-proces. Ongetwijfeld zullen ook een toenemende bekendheid met, en vertrouwen in het product een rol spelen. De wereldwijde verzekerde limiet voor W&I-verzekeringen neemt de laatste jaren aanzienlijk toe. Er is geen betrouwbare informatie beschikbaar over de totale wereldwijde W&Iverzekeringsmarkt, maar een van de grootste insurance brokers rapporteerde over 2011 een verzekerde limiet van ongeveer USD 2,8 miljard, ten opzichte van USD 2 miljard in Een andere leidende insurance broker berekende in een conservatieve schatting het aantal W&I-verzekeringen in 2010 op ongeveer 250 wereldwijd (met uitzondering van de VS), met een toename in 2011 van vele tientallen procenten. Waarvoor worden W&I-verzekeringen gebruikt? Clean exit Een W&I-verzekering wordt vaak gebruikt om ervoor te zorgen dat partijen die het niet eens kunnen worden over risicoverdeling en zekerheidstelling, toch een overeenkomst TIJDSCHRIFT VOOR DE ONDERNEMINGSRECHTPRAKTIJK nummer 3, mei 2012 / SDu uitgevers 111

2 kunnen sluiten. De reikwijdte van de garanties en de maximale aansprakelijkheid zijn vaak belangrijke onderhandelpunten. Een verkoper is niet altijd bereid tot uitgebreide zekerheidstelling in de vorm van bijvoorbeeld escrow of bankgaranties, meestal omdat hij de opbrengsten wil gebruiken of wil uitkeren aan de aandeelhouder(s). Zo n impasse deed zich ook voor in het hierboven gegeven voorbeeld, waarbij onderhandelingen plaatsvonden tussen een private equity-partij en een strategische koper. Een ander voorbeeld waarbij een clean exit gewenst is, is een verkoop door een bank na een debt for equity swap. Positie verkoper Een W&I-verzekering wordt verder regelmatig gebruikt als de positie van de verkoper daartoe aanleiding geeft. Als een verkoper op het moment van verkopen net uit een financiële herstructurering komt, er aanzienlijke kans op financiële problemen bestaat, of als hij in een land gevestigd is waar verhaal mogelijk lastig kan zijn, kan de koper misschien wel garanties krijgen, maar blijft het onzeker of de verkoper uiteindelijk de schade zal (kunnen) betalen. In zo n geval kan een W&I-verzekering uitkomst bieden. Tactiek bij een veiling Een W&I-verzekering kan ook worden ingezet als tactisch middel in competitieve M&A-processen. In veilingen waar de financiële voorwaarden van de bieders naar verwachting relatief dicht bij elkaar zullen liggen, kan een lichte mark up van de koopovereenkomst met slechts beperkte aansprakelijkheid voor de verkoper de doorslag geven. Commerciële relatie goed houden Een vierde reden voor een W&I-verzekering kan zijn het voorkomen van beschadiging van de relatie tussen partijen door eventuele discussies in de post-closing-periode. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan een partij die een bedrijfsonderdeel koopt van een belangrijke leverancier of klant met wie hij ook in de toekomst zaken wil blijven doen. Of aan een private equity-transactie met herinvesterend management, waarbij de private equity-koper zo veel mogelijk wil voorkomen dat hij een vordering moet instellen tegen het management van zijn nieuwe portfolioonderneming. Overig Er zijn nog meer redenen te bedenken voor het gebruik van een W&I-verzekering. Het afsluiten van een W&I-verzekering kan bijvoorbeeld resulteren in een hogere transactieopbrengst voor de verkoper doordat de koper aanzienlijke waarde toekent aan uitgebreide garanties. Een W&I-verzekering kan ook helpen voorkomen dat een discussie over een vordering onder de koopovereenkomst leidt tot negatieve publiciteit, bijvoorbeeld als de andere partij kan rekenen op steun van de publieke opinie. Ook kan een koper een proceslustige reputatie hebben, terwijl hij wel bereid is de hoogste koopprijs te betalen. In de toekomst zullen zich ongetwijfeld nog nieuwe situaties voordoen die aanleiding geven voor een W&I-verzekering. Hoe werkt een W&I-verzekering? Afhankelijk van de omstandigheden van de transactie zal of de verkoper of de koper een W&I-verzekering afsluiten. Ongeveer 65% van alle in West-Europa afgesloten W&Ipolissen zijn koperspolissen. 4 De reden voor het hogere percentage koperspolissen is dat een W&I-verzekering met name wordt gebruikt in competitieve transacties waar de verkoper een clean exit wil realiseren. Koperspolis Een koperspolis is een schadeverzekering. De polis biedt de koper dekking voor schade die ontstaat als gevolg van een inbreuk op de garanties of aanspraken onder de fiscale vrijwaring. De koper kan ervoor kiezen om in overleg met de verkoper een koperspolis af te sluiten, of dit buiten medeweten van de verkoper doen. Een koperspolis lijkt voor de hand te liggen in een competitieve veiling, waar de verzekeringsoplossing door de verkoper wordt voorgelegd aan geïnteresseerde partijen als aanvulling op de beperkte aansprakelijkheid of zekerheidstelling van de verkoper. Ook kan een W&I-verzekering in een competitieve veiling door de koper tactisch worden gebruikt of dienen als dekking in distressed M&A-transacties. Verkoperspolis De verkoperspolis is een contractuele aansprakelijkheidsverzekering. De polis beschermt de verkoper tegen vorderingen van de koper onder de garanties of de fiscale vrijwaring. Bij een verkoperspolis ontstaat een contractuele relatie tussen de verkoper en de verzekeraar(s); tussen de koper en de verzekeraar(s) daarentegen ontstaat geen contractuele relatie. Net als bij de koperspolis kan de verkoper een verkoperspolis afsluiten in overleg met de koper, of buiten diens medeweten. Voor de koper verandert er niet veel in vergelijking met de situatie waarin geen W&I-verzekering is afgesloten. Het grootste verschil kan erin bestaan dat de verkoper een financieel stabielere partij achter zich heeft ter vergoeding van eventuele schade. De verkoperspolis is vooral geschikt voor een verkoper die eigen risico s wil afdekken zonder verdere betrokkenheid van de koper, bijvoorbeeld omdat de koper bereid is een substantieel hogere koopprijs te betalen in ruil voor uitgebreidere garanties. Wat dekt de W&I-verzekering en wat niet? Algemeen Er is een aantal algemene regels voor de reikwijdte van een W&I-verzekering. 5 De verzekering strekt zich uit tot 4 Data verkregen via diverse insurance brokers. 5 Een W&I-verzekering is een verzekering die vooral wordt onderschreven door de verzekeringsmarkten in Londen, New York en continentaal West-Europa. In eerste instantie zullen verzekeraars geneigd zijn om bij internationale transacties te werken met een overeenkomst die wordt beheerst door Engels recht. Zij blijken echter bereid om Nederlands recht te accepteren. 112 SDu uitgevers / nummer 3, mei 2012 TIJDSCHRIFT VOOR DE ONDERNEMINGSRECHTPRAKTIJK

3 WArrAnTy & IndemnITy-VerzeKerIng, een helpende hand In m&a-transacties de daartoe aangewezen garanties en de algemene fiscale vrijwaring. Denk daarbij aan de reguliere garanties, zoals titel- en bevoegdheidsgaranties, een true and fair view balansgarantie, en de gebruikelijke businessgaranties. Sommige garanties zullen moeten worden gekwalificeerd door seller s knowledge qualifiers. 6 Toekomstgaranties zoals de garantie dat alle debiteuren van het doelwit zullen voldoen aan hun betalingsverplichtingen die bestaan op het moment van signing of closing, worden niet gedekt. Verder is de verzekerbaarheid van milieugaranties en productaansprakelijkheidsgaranties afhankelijk van de sector waarin het doelwit actief is. 7 Garanties over toekomstige pensioenrechten en transfer pricing zijn in principe niet verzekerbaar. Fraude door de verkoper en civiele en strafrechtelijke boetes zijn onder de verkoperspolis niet gedekt. Dat is overigens wel het geval onder de koperspolis, maar dan zal de verzekeraar mogelijk willen worden gesubrogeerd in de rechten van de koper jegens de verkoper. Schade die is veroorzaakt door schending van pre-closing-covenants en andere afspraken in de koopovereenkomst, zoals koopprijsaanpassingen, vallen niet onder de verzekering. Een verzekeraar zal uitkering weigeren als de schade is veroorzaakt door opzet of roekeloosheid van de verzekering nemer of de verzekerde. 8 Als er uitsluitingen zijn op bepaalde garanties uit de koopovereenkomst heeft het de voorkeur om in de W&I-polis een bijlage op te nemen die voor iedere garantie helder maakt wat de positie van de verzekeraar is. disclosure en mededelingsplicht Verder bestaat er geen dekking als de verzekeringnemer op de hoogte was van de inbreuk op de betreffende garantie of de aanspraak onder de fiscale vrijwaring op het moment dat de verzekering werd afgesloten. Onzekerheid over de uitkering is vereist. 9 Als een gebeurtenis bekend is bij de verzekeringnemer, maar het onzeker is of hieruit ook schade zal volgen, bestaat het risico dat de verkoper en/of de verzekeraar de aansprakelijkheid zal afwijzen onder verwijzing naar de disclosure-afspraken in de koopovereenkomst. Het is daarom zaak om in de koopovereenkomst en de polis nauwkeurig overeen te komen wanneer informatie of kennis over een bepaalde gebeurtenis leidt tot beperking van de aansprakelijkheid van de verkoper en de verzekeraar. De meeste koopovereenkomsten kennen geen mechanisme voor disclosure tegen fiscale vrijwaringen. Partijen spreken af dat fiscale lasten tot een bepaald moment worden ge- 6 Met seller s knowledge qualifiers wordt gedoeld op de kwalificaties die worden gebruikt door een verkoper om de werking van een garantie te beperken tot de daadwerkelijke en/of mogelijk toe te rekenen kennis van de verkoper of een bepaalde groep vertegenwoordigers van de verkoper. 7 In bijzondere gevallen zullen deze garanties onder een aparte verzekering moeten worden gebracht. 8 Art. 7:952 BW; alhoewel geen dwingend recht zorgt art. 3:40 BW voor een afbakening van de mogelijkheden. 9 Hierbij is het voldoende dat op het moment van afsluiten van de verzekering onzekerheid bestaat over de vraag of, dan wel hoeveel, de verzekeraar moet betalen. Zie art. 7:925 BW. dragen door de verkoper, ongeacht eventuele bekendheid van de koper met een gebeurtenis die verband houdt met de periode voor risico-overdracht. Ook voor de fiscale vrijwaring geldt dat schade als gevolg van een reeds bekende omstandigheid onverzekerbaar is, tenzij er voldoende onzekerheid bestaat. Bij fiscale vorderingen valt echter nog wel eens nauwkeurig uit te rekenen hoe hoog de schade zal zijn, waardoor de kans bestaat dat het betreffende geval niet onder de dekking valt. Als gebruik wordt gemaakt van een W&I-verzekering, dan zal de verzekeringnemer zeker moeten stellen dat de gewenste dekking en zekerheid bestaat voor fiscale risico s. Dit kan door middel van afstemming met de verzekeraar, via een aparte W&I-verzekering 10 of via een aparte regeling met de verkoper. De verzekeringnemer heeft een mededelingsplicht jegens de verzekeraar. 11 De wettelijke mededelingsplicht ziet op feiten die de verzekeringnemer kent óf behoort te kennen. 12 In een W&I-verzekering zal echter in principe worden aangesloten bij de disclosure-afspraken tussen verkoper en koper. Als daarin alleen daadwerkelijke wetenschap is overeengekomen, dan moet dit ook worden overeengekomen met de verzekeraar. De verzekeraar zal wel controleren of de verzekeringnemer een behoorlijk due diligence-onderzoek heeft uitgevoerd en de due diligence-rapporten opvragen. Op het moment dat de verzekering ingaat, zal de verzekeringnemer met een bring-down statement aan de verzekeraar moeten verklaren niet op de hoogte te zijn van een omstandigheid die aanleiding kan geven tot een inbreuk op de garanties of een aanspraak onder de fiscale vrijwaring. De verzekeraar baseert zijn bereidheid om risico s op zich te nemen in de eerste plaats op de redelijkheid van de koopovereenkomst en skin in the game' van partijen. Bij veel M&A-transacties vindt closing enige tijd na signing plaats. 13 Vaak worden de garanties dan vanaf sign ing gegeven met gedeeltelijke herhaling per closing. Ook de bring-down statement zal dan op closing worden herhaald, meestal nadat de verkoper heeft verklaard jegens de koper niet op de hoogte te zijn van een potentiële inbreuk op de garanties of het bestaan van een vordering onder de fiscale vrijwaring. In transacties waar gebruik wordt gemaakt van een W&I-verzekering zorgt dit voor een uitdaging. 10 Zie noot Art. 7:928 BW; indien sprake is van een verzekerde derde ziet de hoofdregel ook op de veronderstelde kennis van de derde, zie art. 7:928 lid 2 BW. 12 De formulering behoort te kennen drukt een objectivering uit. Bij de beoordeling van de vraag welke feiten een verzekeringnemer behoort te kennen, moet worden uitgegaan van een behoorlijke en zorgvuldige verzekeringnemer, waarbij alle omstandigheden van het geval moeten worden meegewogen, inclusief de persoon en omstandigheden van de betrokkene. Kamerstukken I , , B, p. 7 (MvA). 13 Vaak vindt closing enige tijd na signing plaats in verband met mededingingsrechtelijke goedkeuringen die nog moeten worden verkregen, ondernemingsraadadvies of andere zaken die voor closing moeten worden geregeld, zoals een carve-out uit de verkopersgroep. TIJDSCHRIFT VOOR DE ONDERNEMINGSRECHTPRAKTIJK nummer 3, mei 2012 / SDu uitgevers 113

4 De verzekeraar was immers niet bereid tot het verzekeren van toekomstgaranties. De facto wordt op het moment van closing de verzekering aangepast zodat deze ook de periode van signing tot closing dekt. Dit betekent dat nieuwe informatie die is gerelateerd aan een gebeurtenis na signing kan worden aangemerkt als informatie waarvan de verzekeringnemer kennis had bij het ingaan van de aangepaste verzekering op closing. Stel dat zich tussen signing en closing een nieuwe omstandigheid voordoet die leidt tot een inbreuk op de garanties, bijvoorbeeld een claim van een derde jegens het doelwit in verband met een product dat is geleverd tussen signing en closing. Op het moment dat deze informatie bekend is bij de verzekeringnemer, is deze gebeurtenis niet gedekt onder de W&I-verzekering. Partijen moeten tijdens de onderhandelingen zeker stellen dat er voldoende prikkels bestaan voor informatieverschaffing door de verkoper en gedegen onderzoek door de koper. Om dit op te lossen, zou men in geval van een koperspolis kunnen overeenkomen dat de verkoper kort voor én op closing bevestigt dat zich in de periode tussen signing en closing geen omstandigheden hebben voorgedaan die tot een inbreuk op de garanties of een vordering onder de fiscale vrijwaring kunnen leiden. Op basis hiervan kan de koper dan een nieuwe verklaring afgeven aan de verzekeraar, waardoor dekking vanaf het moment van closing ontstaat. Als de verkoper verklaart wel op de hoogte te zijn van een inbreuk op de garanties of een vordering onder de fiscale vrijwaring, of als de koper hier zelf achter is gekomen, zouden partijen opnieuw kunnen onderhandelen over de koopprijs, of een deel van de koopprijs voor dit specifieke risico bijvoorbeeld in escrow kunnen plaatsen. Als sprake is van een relatief lange periode tussen signing en closing, zouden partijen wellicht ook met elkaar en de verzekeraar kunnen afspreken om tussentijds de verzekering te vernieuwen. Zo wordt de kans dat de verkoper kennis krijgt van nieuwe omstandigheden, beperkt gehouden. grenzen van de dekking Op de polis zijn, net zoals bij de gebruikelijke koopovereenkomst, ook financiële drempels en maximale financiële aanspraken en tijdsbeperkingen van toepassing. Met de toepassing van financiële drempels ontstaat het door de verzekeraar veelal vereiste eigen risico voor de verzekeringnemer. Er bestaan twee soorten eigen risico: een de-minimis en een drempelbedrag. Het doel van de deminimis is om kleine aanspraken buiten de dekking te houden. Meestal wordt aangesloten bij de de-minimisgrens zoals opgenomen in de koopovereenkomst, bijvoorbeeld een de-minimis van ongeveer 0,1% van de enterprise value. De kans op schade is groter als een gebeurtenis niet zal leiden tot schade voor de betrokken partijen zelf, maar voor een derde, bijvoorbeeld door vermindering van zorgzaamheid. Met het oog op dit morele risico zal een W&I-verzekering, naast een de-minimis, ook eigen risico bevatten in de vorm van een drempelbedrag. Het eigen risico wordt over het algemeen vastgesteld op minimaal 1% van de enterprise value. Alleen schade die het eigen risico overstijgt, komt in aanmerking voor vergoeding onder de W&I-verzekering. Hiermee wordt getracht de kans op aanspraken onder de polis zo veel mogelijk te beperken, in beginsel door de verkoper ertoe te bewegen zo veel mogelijk informatie aan de koper te verschaffen en de koper dus adequaat due diligence-onderzoek te laten doen. De verzekeraar geeft er voorkeur aan dat de verkoper een deel van het risico van het drempelbedrag draagt. Vertaald naar de koopovereenkomst betekent dit dat partijen tijdens de onderhandelingen over de koopovereenkomst, en in het bijzonder over de risicoallocatie, zeker moeten stellen dat er voldoende prikkels bestaan voor informatieverschaffing door de verkoper en gedegen onderzoek door de koper. In de praktijk is de dekking onder de W&I-verzekering maximaal zo n 50% van de equity value. Dit is geen maximum gesteld door de verzekeraars, maar het sluit aan bij de M&A-praktijk voor met name businessgaranties. De titel- en bevoegdheidsgaranties en ook de fiscale vrijwaring zijn in de koopovereenkomst regelmatig gelimiteerd op 100% van de equity value. Hoewel een corresponderende drempel voor een W&I-verzekering in principe mogelijk is, is het de vraag of het economisch verstandig is om met name voor de titel en bevoegdheidsgaranties een volledige dekking te verkrijgen. Verzekeringen die een hogere dekking bieden, leiden voor de verzekeraar tot hogere aan te houden voorzieningen en uiteindelijk tot een hoger kapitaalbeslag. De verzekeraar zal de kosten die hiermee gemoeid zijn door berekenen aan de verzekeringnemer in de te betalen premie. Dit betekent dat de kosten van de titel en bevoegdheids garanties een opslag zullen kennen die ten opzichte van het lage risico relatief hoog kunnen zijn. Het kan daarom beter zijn om als verkoper toch in te staan voor de titel op de aandelen of assets en de eigen bevoegdheid om de koop en verkoop tot stand te brengen. 14 In het algemeen zijn voor verzekeraars, gezien de transactiekosten, W&I-verzekeringen met een premie van minder dan EUR niet interessant. Tegelijkertijd is er ook een maximum aan beschikbare dekking, maar het maximumbedrag ligt niet vast. Er zijn transacties gedaan met een dekking tot bijvoorbeeld ruim EUR 200 miljoen. Een hoog verzekerd bedrag is opgebouwd uit een panel van bijvoorbeeld zes verzekeraars. 15 Nog hogere dekking lijkt ook mogelijk. De dekking onder een W&I-verzekering zal in principe op hetzelfde moment eindigen als de aansprakelijkheid van de verkoper onder de koopovereenkomst. Dit betekent 14 Het probleem is echter meestal de zekerheid voor een inbreuk op de titel en bevoegdheidsgaranties. Zekerheidstelling in de vorm van een escrowregeling is niet logisch, gezien de inhoud van de garanties en de potentiële hoge schade. Er zijn echter routes te bedenken die voor zowel verkoper als koper acceptabel kunnen zijn, zoals een moedergarantie specifiek voor de titel en bevoegdheidsgaranties of een verbod voor verkoper om gedurende een bepaalde periode gelden uit te keren. 15 Enkele bekende aanbieders van W&I-verzekering zijn Allied World Assurance Company, Beazley, HCC Global, Chartis (voormalige AIG), Pembroke en Zurich. 114 SDu uitgevers / nummer 3, mei 2012 TIJDSCHRIFT VOOR DE ONDERNEMINGSRECHTPRAKTIJK

5 WArrAnTy & IndemnITy-VerzeKerIng, een helpende hand In m&a-transacties Figuur 1 Voorbeeld schadebepaling uit een koperspolis "Loss means the amount of (i) any monies which the Insured is contractually entitled to claim against the Sellers pursuant to the Purchase Agreement for the Breach of the Warranties and/or pursuant to the Specific Tax Warranties; and (ii) any related Defence Costs." dat dekking voor titel en bevoegdheidsgaranties bijvoorbeeld na vijf jaar vervalt, net als de dekking voor de fiscale vrijwaring en fiscale garanties. 16 Voor de businessgaranties vervalt de dekking normaliter na maanden. Een W&I-verzekering kan ook worden afgesloten om de aansprakelijkheid onder de koopovereenkomst te verlengen. In dat geval zal er vanzelfsprekend verschil bestaan tussen de tijdsbeperkingen in de koopovereenkomst en de polis. Als de verzekeringnemer een dekking voor businessgaranties wil voor meer dan 24 maanden, is dat meestal wel mogelijk als daar een goede reden voor bestaat. De invloed op de premie hangt mede af van die achterliggende reden. De polis Het is belangrijk om de bewoordingen van de W&I-polis nauwkeurig te overwegen. Idealiter volgt een W&I-polis de bewoordingen van de garanties en de fiscale vrijwaring in de koopovereenkomst zo precies mogelijk. Daarmee biedt de polis back-to-back -dekking voor de verzekeringnemer en wordt een mogelijk verschil tussen de koopovereenkomst en de W&I-polis voorkomen. Het is gebruikelijk om de koopovereenkomst aan de polis te hechten, en in de polis veelvuldig naar de koopovereenkomst te verwijzen. Een voorbeeld van een schadebepaling uit een koperspolis is opgenomen in figuur 1. Toepasselijk recht Het verdient aanbeveling om ervoor te kiezen dat hetzelfde recht van toepassing is op de polis en de koopovereenkomst. 17 Als Nederlands recht van toepassing is, moet nadrukkelijk worden gelet op de invloed van Titel 17 van Boek 7 BW (art. 7:925 BW e.v.). Deze titel kent zowel dwingendrechtelijke bepalingen als bepalingen van regelend recht. Als er meer verzekerden zijn, dan is het van belang een duidelijk onderscheid te maken tussen deze partijen. Een verzekerde moet voorkomen dat wetenschap of gedrag van een andere verzekerde invloed heeft op de eigen dekking. Dit geldt bijvoorbeeld bij (opnieuw) participerend manage- 16 Het is gebruikelijk om een korte periode na de wettelijke verjaringstermijn voor de relevante belastingautoriteit in te bouwen, bijvoorbeeld 1-3 maanden, zodat vorderingen van de belastingdienst die net binnen de verjaringstermijn door het doelwit worden ontvangen, nog kunnen worden meegenomen. 17 Zie over rechtskeuze en de daaraan gestelde beperkingen vooral art. 7 van de Rome I verordening (EG 593/2008). ment dat wellicht al kennis had van een inbreuk op de garanties maar dit abusievelijk niet heeft meegedeeld aan de koper en de verzekeraar. Partijen moeten zich ervan bewust zijn dat de verzekeraar op grond van de wet in beginsel verhaal kan zoeken. Dit kan worden voorkomen door de juiste bepalingen op te nemen in de koopovereenkomst. Bij voorkeur wordt in een koperspolis subrogatie ook nog uitgesloten. 18 Idealiter bepaalt een koperspolis bovendien dat regresvorderingen van de verzekeraar tegen de verkoper worden achtergesteld bij alle andere vorderingen van de koper tegen de verkoper die niet zijn gedekt door de verzekering. Denk bijvoorbeeld aan vorderingen van de koper onder het koopprijsmechanisme of inbreuk op de covenants in de koopovereenkomst, maar ook aan garanties die de verzekeraar niet in de dekking wilde opnemen. In een controlled auction kan een verkoper de W&I-verzekering bijvoorbeeld introduceren tegelijk met het circuleren van de conceptkoopovereenkomst. Indien sprake is van een koperspolis zal een (private equity) koper verder bijzondere aandacht moeten besteden aan de afspraken met de verzekeraar over een eventuele doorverkoop of exit van de gekochte onderneming. Afhankelijk van het moment dat een dergelijke omstandigheid zich voordoet, zal een opvolgende koper nog een beroep moeten kunnen doen op de verzekering. Wat zijn de kosten van een W&I-verzekering? De verzekeringspremie verschilt per transactie en hangt af van specifieke omstandigheden zoals de sector waarin het doelwit zich bevindt, het de-minimis- en drempelbedrag, de hoogte van de dekking, de betrokken partijen, de jurisdictie, het vertrouwen van verzekeraar in het transactieen disclosureproces, en daarmee dus ook in de betrokken adviseurs. In de afgelopen jaren zijn de premies behoorlijk gedaald. In 2006 bedroeg de premie nog 3-4% van de maximale dekking, terwijl deze op dit ogenblik in principe tussen de 1 en 2% van de maximale dekking bedraagt. 19 Dit betekent dat bij een dekking van EUR 30 miljoen de premie bijvoorbeeld EUR zal bedragen. Afhankelijk van de fiscale vestigingsplaats van de verzekeringnemer 18 Art. 7:962 lid 1 BW. 19 Data verkregen via diverse insurance brokers. TIJDSCHRIFT VOOR DE ONDERNEMINGSRECHTPRAKTIJK nummer 3, mei 2012 / SDu uitgevers 115

6 Figuur 2 een voorbeeld van een verzekeringsproces Stap 1 NDAs Non-reliance letters Vendor Due Diligence rapporten 1 werkdag Voorbereidende fase Stap 2 Voorbereiden verzoek om voorstel richting verzekeraars Verzoek om voorstel naar verzekeraars 2-3 WD Stap 3 Ontvangst voorlopige voorstellen verzekeraars Keuze verzekeraar Informatie verstrekt aan verzekeraar 1-2 WD Totaal benodigde tijd: werkdagen Stap 4 Underwriting due diligence Onderhandelingen polis 3-5 WD Uitvoerende fase Stap 5 Afronden onderhandelingen Finaliseren polis en inwerkingtreding W&I verzekering 3 WD zal er mogelijk assurantiebelasting verschuldigd zijn over de premie en een eventuele afzonderlijke insurance broker fee. 20 De due diligence-kosten die ongeveer EUR tot excl. BTW bedragen zien op het onderzoek naar de beschikbaar gestelde informatie. Na het eerste advies over de mogelijkheden voor een W&I-verzekering zal de broker over het algemeen vragen om een kostenvergoeding van ongeveer EUR voor het verkrijgen van nietbindende premie-indicaties van verschillende verzekeraars. Als de verzekering uiteindelijk tot stand komt, ontvangt de broker een fee die het aantal geïnvesteerde uren reflecteert. Regelmatig wordt in plaats van een fee op urenbasis gewerkt met een vaste commissie van 15%-17,5% van de uiteindelijk verschuldigde premie. Als uiteindelijk een verzekering tot stand komt, dan zijn de due diligence-kosten van de verzekeraar en de broker fee meestal inbegrepen in de verzekeringspremie. Het verdient aanbeveling dit te controleren. Het hangt van de omstandigheden af wie uiteindelijk de kosten van de W&I-verzekering draagt. Een verkoper kan 20 In Nederland bedraagt de assurantiebelasting momenteel 9,7%. In andere landen kan de assurantiebelasting lager of hoger zijn of zelfs niet bestaan. Het kan dan ook gunstig zijn om de verzekering te laten uitnemen door een partij die is gevestigd in een land waar lage of geen assurantiebelasting verschuldigd is. Aan de andere kant resulteert dat in een zeer kleine besparing ten opzichte van de totale waarde van de transactie en is het dan ook de vraag of het de extra stappen waard is. bijvoorbeeld een door hemzelf te betalen koperspolis aanbieden om de deal aantrekkelijk te maken voor potentiële kopers. En soms zal een koper uit tactisch oogpunt de kosten zelf dragen. Ook in geval van distressed M&A zal het vaak de koper zijn die de kosten draagt. De koper en verkoper kunnen ook afspreken om samen te betalen. 21 Het verzekeringsproces Een W&I-verzekering kan op ieder moment tijdens een transactie worden afgesloten, zelfs na de closing. 22 In een controlled auction kan een verkoper de W&I-verzekering bijvoorbeeld introduceren bij de potentiële kopers tegelijk met het circuleren van de conceptkoopovereenkomst. In de markt leeft bij een aantal partijen nog de perceptie dat een W&I-verzekeringsproces veel tijd kost en het M&A-proces kan vertragen. In de praktijk blijkt dit erg mee te vallen. Hoewel het verzekeringsproces zeker tijd en 21 Uiteindelijk tellen eventuele premiekosten bij de verkoper mee in de afwegingen over de verkoopopbrengsten en bij de koper in de totale koopprijs. De feitelijke betaling zal in principe meestal plaatsvinden door de verzekeringnemer. Als er sprake is van een koperspolis, maar partijen hebben afgesproken dat verkoper de premie (en eventueel niet terugvorderbare assurantiebelasting) zal betalen, dan is het het simpelst om de premie van de koopprijs af te trekken. In de koopprijsbepaling komt dan dus een extra element voor de verzekeringspremie. 22 Bijvoorbeeld indien de verkoper insolvent dreigt te raken. Bij liquidatie van een fonds sluiten private equity-fondsen soms een W&I-verzekering voor meer historische transacties tegelijkertijd. 116 SDu uitgevers / nummer 3, mei 2012 TIJDSCHRIFT VOOR DE ONDERNEMINGSRECHTPRAKTIJK

7 WArrAnTy & IndemnITy-VerzeKerIng, een helpende hand In m&a-transacties aandacht vereist van verschillende betrokkenen, kan het met een goede voorbereiding binnen twee tot drie weken zijn afgerond. Recent is zelfs een W&I-verzekering afgesloten binnen zeven werkdagen. Een verzekeraar zal de koopovereenkomst en de disclosure letter, de relevante jaarrekeningen, eventuele management accounts (als die terugkomen in de garanties), alle vendor due diligence-rapporten en in geval van een koperspolis ook de due diligence-rapporten van de koper tot zijn beschikking willen krijgen. Verzekeraars vereisen in het algemeen geen reliance op het betreffende (vendor) due diligence-rapport en zijn bereid om non-reliance/hold harmless letters te tekenen voor ontvangst van het betreffende rapport. 23 Het verzekeringsproces voor een koperspolis die is geïntroduceerd door de verkoper, is op hoofdlijnen beschreven in figuur 2. Wat als er een claim opkomt? Als er sprake is van een verkoperspolis, zal de discussie over de vordering in eerste instantie plaatsvinden tussen de verkoper en de koper, op basis van de afspraken die ze daarover hebben gemaakt in de koopovereenkomst. De verzekeraar zal in de polis met de verkoper hebben bedongen dat hij mee kan kijken en beslissen in die discussie tussen de verkoper en koper. 24 Bij een koperspolis is het anders. Daar bestaat een directe verplichting tot schadevergoeding voor de verzekeraar jegens de koper. De discussie zal dus plaatsvinden tussen de verzekeraar en de koper. Een benadeelde dient schade in redelijkheid zo veel mogelijk te voorkomen of beperken. 25 Onder het Nederlands verzekeringsrecht dient de verzekeringnemer of de verzekerde de verzekeraar zo snel mogelijk op de hoogte te stellen als zich een risico verwezenlijkt. 26 Vervolgens moet aan de verzekeraar de benodigde informatie worden verstrekt. 27 Als deze bepalingen niet worden nageleefd, mag de verzekeraar de daardoor geleden schade aftrekken van de uit kering. Deze wettelijke bepalingen stemmen redelijk overeen met de gebruikelijke bepalingen in koopovereenkomsten. Verzekeringsovereenkomsten bepalen verder vaak dat het recht op een uitkering vervalt als de verzekeraar in een redelijk belang is geschaad. 28 In de polis moet deze sanctie niet worden opgenomen In de praktijk ontstaat nog wel eens discussie tussen adviseurs en cliënten over de vrijgave van financiële en/of fiscale rapportages aan de verzekeraar, zeker als wordt gewerkt met een syndicaat en de informatie dus wordt verspreid onder meer verzekeraars. Als een transactie zich mogelijk zal lenen voor een W&I-verzekering, raad ik partijen aan om de vrijgave van documentatie al te regelen met de betreffende adviseur in de engagement letter. 24 Een verkoper zal volgens de polis de schade niet mogen erkennen zonder toestemming van de verzekeraar. Op basis van dwingend recht opgenomen in art. 7:953 BW, heeft een verbod van erkenning van feiten geen gevolg, en een verbod op erkenning van aansprakelijkheid, voor zover die juist is, ook niet. 25 Art. 6:101, 7:957 lid 2 en 7:959 BW. 26 Art. 7:941 lid 1 BW. 27 Art. 7:941 lid 2 BW. 28 Art. 7:941 lid 3, 4 en 5 BW. 29 Alhoewel dit in de praktijk weinig problemen zal opleveren, dient ook Een veel gehoord commentaar van kopers op de W&I-verzekering is dat claims moeten worden afgehandeld met een verzekeraar in plaats van met de verkoper. In het algemeen is de indruk dat de verzekeraars begrijpen dat het succes van het product W&I-verzekering onder andere afhangt van hun eigen opstelling. Het lijkt erop dat de verzekeraars bereid zijn om efficiënt en in redelijkheid om te gaan met ingediende vorderingen. Of dit verandert als een aantal keren forse claims worden ingediend, zal de tijd leren. Indien het aantal claims of de hoogte daarvan substantieel zou toenemen kan bijvoorbeeld een premiestijging plaatsvinden. In sommige transacties wordt dankbaar gebruik gemaakt van het feit dat de verkoper of koper zo veel mogelijk gerechtelijke of arbitrale procedures wil voorkomen. Dit voordeel kan beperkter zijn als een verzekeraar de tegenpartij is. Fiscale behandeling van verzekeringsuitkeringen 30 Sinds 2002 vermeldt de Wet op de vennootschapsbelasting 1969 expliciet dat aanpassingen van de koopprijs van een deelneming bij zowel de verkoper als de koper onder de deelnemingsvrijstelling vallen. 31 De wetgever heeft bij invoering van deze regel bevestigd dat betalingen voor schending van (balans)garanties als aanpassing van de koopprijs worden beschouwd en daarom zijn vrijgesteld. 32 Dit betekent dat een betaling voor het niet-nakomen van een garantie niet aftrekbaar is voor de verkoper en niet belast is voor de koper. Aangenomen moet worden dat hetzelfde geldt voor betalingen onder een (fiscale) vrijwaring, maar voor de zekerheid wordt meestal expliciet in de koopovereenkomst opgenomen dat elke nabetaling onder de koopovereenkomst een aanpassing vormt van de koopprijs. Onder een verkoperspolis ontvangt de verkoper de vergoeding van de verzekeraar. Dit betekent dat de premie aftrekbaar is voor een in Nederland gevestigde verkoper, de verzekeringsuitkering belast is en de betaling aan de koper vervolgens, zoals hierboven beschreven, niet aftrekbaar is. Hetzelfde geldt als de koper de begunstigde is onder de verkoperspolis. Voor de koper is ontvangst van de schadevergoeding van de verkoper onbelast; dit is logisch aangezien de wijze waarop de verkoper zijn schadevergoedingsverplichting financiert voor de koper fiscaal irrelevant zou moeten zijn. Bij een koperspolis echter is de fiscale behandeling van verzekeringsuitkeringen minder vanzelfsprekend. Over het algemeen wordt aangenomen dat de deelnemingsvrijstelling niet van toepassing is op verzekeringsuitkeringen; hier staat tegenover dat de premies dan wel aftrekbaar zijn voor de koper. Er is echter nog geen jurisprudentie die dit bevestigt. art. 7:942 te worden uitgesloten. Dit artikel bepaalt dat rechtsvorderingen voor een uitkering jegens de verzekeraar verjaren na verloop van drie jaar na bekendwording van opeisbaarheid door begunstigde. 30 Met dank aan Okke Suurenbroek van de afdeling Tax van De Brauw Blackstone Westbroek. 31 Art. 13 lid 7 Wet Vpb Kamerstukken II , , nr. 7, p. 15 (NV). TIJDSCHRIFT VOOR DE ONDERNEMINGSRECHTPRAKTIJK nummer 3, mei 2012 / SDu uitgevers 117

8 Bovendien zijn er op basis van de jurisprudentie over balansgaranties 33 enkele argumenten te geven voor het standpunt dat de deelnemingsvrijstelling wel van toepassing zou moeten zijn op uitkeringen onder een koperspolis. Ervan uitgaande dat uitkeringen belast zijn, kunnen kopers deze fiscale last ten laste van de verzekeraar laten komen door een gross-up-bepaling. Deze bepaling zorgt ervoor dat als de koper vennootschapsbelasting moet betalen over een vergoeding voor een geschonden garantie of fiscale vrijwaring, de verzekeraar deze belasting voor zijn rekening moet nemen. Het is meestal mogelijk om deze bepaling alleen in de polis (en niet in de koopovereenkomst) op te nemen. 34 joen. De premie werd vastgesteld op 1,3% (EUR ). Het gehele verzekeringsproces ten slotte nam niet veel tijd in beslag: uiteindelijk besloeg de totale periode vanaf het eerste contact van de koper met de verzekeraar tot aan het tekenen van de polis ongeveer 15 werkdagen. Over de auteur Mr. Lennard P. Keijzer is advocaat bij De Brauw Blackstone Westbroek NV. Tot slot In deze bijdrage is uiteengezet hoe een W&I-verzekering een helpende hand kan bieden in M&A-transacties. Een veel gehoorde vraag is waarom verzekeraars überhaupt bereid zijn om (een belangrijk deel van) het risico onder de garanties en de fiscale vrijwaring op zich te nemen. Zoals in deze bijdrage is toegelicht, wordt de W&I-verzekering zo vormgegeven dat de risico s voor de verzekeraar nauwkeurig omlijnd zijn. De verzekeraar baseert zijn bereidheid om risico s op zich te nemen in de eerste plaats op de redelijkheid van de onderliggende koopovereenkomst en wat in Londen ook wel skin in the game van partijen (ofwel eigen risico) wordt genoemd. Bovendien beschikt de verzekeraar over statistieken waaruit volgt dat bepaalde aandachtsgebieden risicovoller zijn dan andere en dat onder de streep toch minder vaak een beroep wordt gedaan op garanties en fiscale vrijwaringen dan wordt gedacht. Dan kom ik tot slot nog terug op het voorbeeld waarmee deze bijdrage begon. De portfolio-onderneming die door een private equity-partij werd verkocht, had een enterprise value van EUR 120 miljoen. De equity value bedroeg EUR 80 miljoen. Er werd een de-minimis afgesproken van EUR ; de tipping basket 35 die werd overeengekomen, bedroeg EUR 1 miljoen, en daarmee lag de drempel net iets lager dan de gebruikelijke 1% van de enterprise value. Het eigen risico, dat over het algemeen wordt vastgesteld op minimaal 1% van de enterprise value, was met EUR 3 miljoen hoger dan gebruikelijk. 36 De maximale dekking bedroeg EUR 40 mil- 33 HR 12 juli 2002, nr , BNB 2003/31 en HR 25 juni 2004, nr , BNB 2004/ Vanzelfsprekend blijft de maximale dekking wel van toepassing, ook op het gross-up deel. 35 De basket is jargon voor een situatie waarin pas aansprakelijkheid ontstaat voor de verkoper als de vorderingen van de koper onder de koopovereenkomst die ieder de de-minimis grens overstijgen, tezamen een drempelbedrag halen. De emmer moet vollopen. Vervolgens is het de vraag of ook alles wat in de emmer zit moet worden vergoed (de tipping basket ) of alleen dat wat over de rand valt (de excess basket ). Er zijn in het verleden ook W&I-verzekeringen gesloten zonder eigen risico voor verzekeringnemer of voor verkoper. Het kan dus worden voorgelegd aan een verzekeraar maar die zal vermoedelijk alleen bereid zijn dit te accepteren in uitzonderlijke gevallen. 36 De koper wilde een verhoogd incentive voor de verkoper om de kans op vorderingen onder de koopovereenkomst te minimaliseren. Alhoewel de verzekeraar dus wellicht akkoord was gegaan met een eigen risico van EUR 1 miljoen, wilde de koper meer skin in the game van de verkoper. 118 SDu uitgevers / nummer 3, mei 2012 TIJDSCHRIFT VOOR DE ONDERNEMINGSRECHTPRAKTIJK

Artikel 7:942 BW Verzekering en verjaring. Marine Insurance Amsterdam 21 juni 2010 Wilbert ten Braak

Artikel 7:942 BW Verzekering en verjaring. Marine Insurance Amsterdam 21 juni 2010 Wilbert ten Braak Artikel 7:942 BW Verzekering en verjaring Marine Insurance Amsterdam 21 juni 2010 Wilbert ten Braak Inleiding Nieuw verzekeringsrecht per 1 januari 2006 met nieuwe regeling voor verjaring Voor 1 januari

Nadere informatie

Verzekeringsrecht. De nieuwe verjaringsregeling. mr. A.E. Krispijn 1. 1. Inleiding. 2. Vóór 1 juli 2010

Verzekeringsrecht. De nieuwe verjaringsregeling. mr. A.E. Krispijn 1. 1. Inleiding. 2. Vóór 1 juli 2010 mr. A.E. Krispijn 1 De nieuwe verjaringsregeling 39 (Wijzigingen van artikel 7:942 BW) 1. Inleiding Op 1 juli 2010 zijn de Wet deelgeschilprocedure bij letselen overlijdensschade ( Wet deelgeschilprocedure,

Nadere informatie

Omschrijving en grondslag

Omschrijving en grondslag Studiedag Journée d études Overdracht en overname van KMO s Due diligence bij de overname van een KMO Juridische aspecten Meester Alexis GOEMINNE, Advocaat Omschrijving en grondslag Niet gedefinieerd in

Nadere informatie

Invloeden van de Insurance Act 2015 op de Marine Insurance Act 1906 Nick Margetson advocaat te Ro=eram

Invloeden van de Insurance Act 2015 op de Marine Insurance Act 1906 Nick Margetson advocaat te Ro=eram Invloeden van de Insurance Act 2015 op de Marine Insurance Act 1906 Nick Margetson advocaat te Ro=eram 1 De Insurance Act 2015 regelt wijzigingen in het Engelse non- consumentrechtelijke verzekeringsrecht;

Nadere informatie

Modelovereenkomst inhuur externe specialist betonwerk Betonsupport.

Modelovereenkomst inhuur externe specialist betonwerk Betonsupport. Modelovereenkomst inhuur externe specialist betonwerk Betonsupport. Partijen Ondergetekenden: naam: straat/postbus: postcode: plaats: telefoonnummer: e-mailadres: KvK-nummer: BTW-nummer: hierna te noemen:

Nadere informatie

MONOGRAFIEËN BW. B88 Verzekering. Prof. mr. F.H.J. Mijnssen. Tweede druk. Kluwer a Wolters Kluwer business

MONOGRAFIEËN BW. B88 Verzekering. Prof. mr. F.H.J. Mijnssen. Tweede druk. Kluwer a Wolters Kluwer business MONOGRAFIEËN BW B88 Verzekering Prof. mr. F.H.J. Mijnssen Tweede druk Kluwer a Wolters Kluwer business Deventer - 2012 INHOUDSOPGAVE Voorwoord / V lijst van afkortingen / XV Verkort aangehaalde literatuur

Nadere informatie

Een akkoord! Wat betekent dat voor u?

Een akkoord! Wat betekent dat voor u? Een akkoord! Wat betekent dat voor u? AEGON heeft in 2009 een akkoord gesloten met de Stichting Woekerpolis Claim en de Stichting Verliespolis over de maximale hoogte van de kosten van particuliere beleggingsverzekeringen.

Nadere informatie

PC Advocaten Nieuwsbrief DE NIEUWE RICHTLIJN BETALINGSACHTERSTAND. Contact ZZINLEIDING

PC Advocaten Nieuwsbrief DE NIEUWE RICHTLIJN BETALINGSACHTERSTAND. Contact ZZINLEIDING DE NIEUWE RICHTLIJN BETALINGSACHTERSTAND ZZINLEIDING Ongeveer 2,6% van alle facturen in de EU worden te laat of zelfs helemaal niet betaald. Vooral voor KMO s is dit problematisch gezien zij geen grote

Nadere informatie

BESTUURSREGLEMENT STICHTING ADMINISTRATIEKANTOOR CONTINUÏTEIT ABN AMRO GROUP

BESTUURSREGLEMENT STICHTING ADMINISTRATIEKANTOOR CONTINUÏTEIT ABN AMRO GROUP BESTUURSREGLEMENT STICHTING ADMINISTRATIEKANTOOR CONTINUÏTEIT ABN AMRO GROUP Vastgesteld op 9 november 2015 1 TOEPASSELIJKHEID 1.1.1 Dit reglement is van toepassing op een ieder die thans of in de toekomst

Nadere informatie

Van overwegen en contacten naar ondernemen en contracten

Van overwegen en contacten naar ondernemen en contracten Van overwegen en contacten naar ondernemen en contracten Woensdag 1 oktober 2008 Van Harenstraat 46 te (8471 JE) Wolvega Tel.: 0561 61 39 33 www.omnydevries omnydevries.nlnl Wie zijn Omny De Vries Advocaten

Nadere informatie

Online Aansprakelijkheidsverzekering bestuurders en toezichthouders

Online Aansprakelijkheidsverzekering bestuurders en toezichthouders Aanvraagformulier Online Aansprakelijkheidsverzekering bestuurders en toezichthouders Dit aanvraagformulier dient als basis van de verzekering en is derhalve een geïntegreerd bestanddeel van de verzekeringsovereenkomst.

Nadere informatie

Datum van inontvangstneming : 25/08/2014

Datum van inontvangstneming : 25/08/2014 Datum van inontvangstneming : 25/08/2014 Vertaling C-359/14 1 Datum van indiening: 23 juli 2014 Verwijzende rechter: Zaak C-359/14 Verzoek om een prejudiciële beslissing Vilniaus miesto apylinkės teismas

Nadere informatie

Prof. mr. drs. M.L. Hendrikse

Prof. mr. drs. M.L. Hendrikse Amsterdam Centre for Insurance Studies (ACIS) De levensverzekeringsovereenkomst: een vreemde eend in de bijt van verzekeringsovereenkomsten Prof. mr. drs. M.L. Hendrikse Algemene opmerkingen (1) De wetgever

Nadere informatie

Overeenkomst van (ver)koop van aandelen. [naam vennootschap]

Overeenkomst van (ver)koop van aandelen. [naam vennootschap] Overeenkomst van (ver)koop van aandelen in [naam vennootschap] Tussen: 1. [Statutaire naam], statutair gevestigd en kantoorhoudende te [plaatsnaam] aan de [adres], hier rechtsgeldig vertegenwoordigd door

Nadere informatie

Website-verkoopcontract

Website-verkoopcontract Dit is een voorbeeld van een verkoopcontract van een website zoals gegenereerd met de Website verkoopcontract generator van ICTRecht: https://ictrecht.nl/diensten/juridische-generatoren/website-verkoopcontractgenereren/

Nadere informatie

Algemene voorwaarden. versie 130215 - Algemene Voorwaarden van Eveas Verzekeringen 1

Algemene voorwaarden. versie 130215 - Algemene Voorwaarden van Eveas Verzekeringen 1 1. Algemeen 1.1 Waar in deze voorwaarden wordt gesproken over Financiële Dienstverlener, wordt Eveas Verzekeringen, geregistreerd in het handelsregister van de Kamer van Koophandel onder nummer 17078376,Stationsstraat

Nadere informatie

Convenant loonregres

Convenant loonregres Overwegingen: Aon pleegt voor werkgevers onder meer loonregres ex. artikel artikel 6:107a BW; Aon is van mening dat er op grond van artikel 6:96 lid 2 sub b en c BW voor de zogenaamde buitengerechtelijke

Nadere informatie

2.2 Deze Algemene Voorwaarden worden mede afgesloten ten behoeve van (voormalige) bestuurders en werknemers van het Financieel Intermediair.

2.2 Deze Algemene Voorwaarden worden mede afgesloten ten behoeve van (voormalige) bestuurders en werknemers van het Financieel Intermediair. ALGEMENE LEVERINGSVOORWAARDEN 1. Definities 1.1.1. De gebruiker van deze algemene voorwaarden betreft de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid A en S Financieel Adviseurs bv, gevestigd te

Nadere informatie

Artikel 1; Algemeen. Artikel 2; Prijzen en betalingen. Artikel 3; Aansprakelijkheid

Artikel 1; Algemeen. Artikel 2; Prijzen en betalingen. Artikel 3; Aansprakelijkheid Artikel 1; Algemeen 1.1 Deze algemene voorwaarden zijn van toepassing op alle aanbiedingen en overeenkomsten van Mediation Nederland en op alle rechtsverhoudingen die daaruit voortvloeien. 1.2 Afwijkingen

Nadere informatie

European Forward Extra

European Forward Extra European Forward Extra 1Productinformatie! Een valutatransactie is een overeenkomst tussen twee partijen om een afgesproken hoeveelheid van één valuta te ruilen tegen een afgesproken hoeveelheid van één

Nadere informatie

Claimsafhandeling in polisclausules. Pieter Leerink ACIS-symposium 29 november 2013

Claimsafhandeling in polisclausules. Pieter Leerink ACIS-symposium 29 november 2013 Claimsafhandeling in polisclausules Pieter Leerink ACIS-symposium 29 november 2013 Agenda Schaderegelingsclausule Algemene opmerkingen Brandverzekering Arbeidsongeschiktheidsverzekering Aansprakelijkheidsverzekering

Nadere informatie

Online Aansprakelijkheidsverzekering bestuurders en toezichthouders

Online Aansprakelijkheidsverzekering bestuurders en toezichthouders Aanvraagformulier Online Aansprakelijkheidsverzekering bestuurders en toezichthouders Dit aanvraagformulier dient als basis van de verzekering en is derhalve een geïntegreerd bestanddeel van de verzekeringsovereenkomst.

Nadere informatie

Vragen en antwoorden verhoging btw-tarief

Vragen en antwoorden verhoging btw-tarief Vragen en antwoorden verhoging btw-tarief Onlangs is een wetswijziging aangenomen waardoor het algemene btw-tarief in Nederland van 19% naar 21% zal worden verhoogd. In de praktijk leidt dit tot verschillende

Nadere informatie

I. ALGEMEEN. Memorie van toelichting. 1. Inleiding

I. ALGEMEEN. Memorie van toelichting. 1. Inleiding Wijziging van de Wet op de vennootschapsbelasting 1969 in verband met de invoering van een tussenregeling voor valutaresultaten op deelnemingen (Tussenregeling valutaresultaten op deelnemingen) Memorie

Nadere informatie

Managementvergoedingen in strijd met artikel 2:207c BW: beroepsfout advocaat

Managementvergoedingen in strijd met artikel 2:207c BW: beroepsfout advocaat Managementvergoedingen in strijd met artikel 2:207c BW: beroepsfout advocaat Enige tijd geleden heeft de rechtbank Utrecht in de nasleep van een aandelentransactie een uitspraak gewezen inzake het financiële

Nadere informatie

Als makelaar-verkoper vergoeding van koper bedongen. Registratie van andere koopsom dan de werkelijke.

Als makelaar-verkoper vergoeding van koper bedongen. Registratie van andere koopsom dan de werkelijke. Als makelaar-verkoper vergoeding van koper bedongen. Registratie van andere koopsom dan de werkelijke. Een makelaar krijgt een verkoopopdracht van een woning waarvan de opbrengst ver onder de hypothecaire

Nadere informatie

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN. Uit de stukken is, voor zover voor de beoordeling van de klacht van belang, het navolgende gebleken.

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN. Uit de stukken is, voor zover voor de beoordeling van de klacht van belang, het navolgende gebleken. RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN U I T S P R A A K Nr. i n d e k l a c h t nr. 2002.3660 (105.02) ingediend door: hierna te noemen 'klager', tegen: hierna te noemen 'verzekeraar'. De Raad van Toezicht Verzekeringen

Nadere informatie

Wetteksten Verzekeringsrecht

Wetteksten Verzekeringsrecht Wetteksten Verzekeringsrecht Titel 17. Verzekering Afdeling 1. Algemene bepalingen Artikel 925 1. Verzekering is een overeenkomst waarbij de ene partij, de verzekeraar, zich tegen het genot van premie

Nadere informatie

Het nieuwe verzekeringsrecht. Artikel 112-10.1504 Datum 1 april 2015

Het nieuwe verzekeringsrecht. Artikel 112-10.1504 Datum 1 april 2015 Het nieuwe verzekeringsrecht Artikel 112-10.1504 Datum 1 april 2015 pagina Inleiding 3 Het nieuwe verzekeringsrecht ingevoerd 3 Is er wat veranderd? 3 Waarom deze informatie? 3 Premie 3 Betaal de premie

Nadere informatie

Masterclass. Bedrijfsovernames in de praktijk. Adriaan de Buck en Mark Huizenga advocaten Ondernemingsrecht

Masterclass. Bedrijfsovernames in de praktijk. Adriaan de Buck en Mark Huizenga advocaten Ondernemingsrecht Masterclass Bedrijfsovernames in de praktijk Adriaan de Buck en Mark Huizenga advocaten Ondernemingsrecht 17 februari 2015 Inleiding Opbouw Masterclass 2015 17 februari NDA/LOI en due diligence 14 april

Nadere informatie

Instelling. Peeters Advocaten-Avocats. Onderwerp. Roadbook voor fusies en overnames in België (deel 1) Datum. 24 oktober 2016

Instelling. Peeters Advocaten-Avocats. Onderwerp. Roadbook voor fusies en overnames in België (deel 1) Datum. 24 oktober 2016 Instelling Peeters Advocaten-Avocats Onderwerp Roadbook voor fusies en overnames in België (deel 1) Datum 24 oktober 2016 Copyright and disclaimer De inhoud van dit document kan onderworpen zijn aan rechten

Nadere informatie

Cadension - Algemene Voorwaarden

Cadension - Algemene Voorwaarden Cadension - Algemene Voorwaarden 1. Toepasselijkheid 1.1. Cadension is een financieel advies bureau dat is gespecialiseerd in analyse en advies ten aanzien van complexe financiële producten en structuren,

Nadere informatie

VERZEKERINGSPERIKELEN DEEL 1. Inleiding

VERZEKERINGSPERIKELEN DEEL 1. Inleiding VERZEKERINGSPERIKELEN DEEL 1 Inleiding Na hevige regenval ondervindt eigenaar X ernstige waterschade in het privé gedeelte van zijn appartement. De regen is via de gevel het privé gedeelte binnengedrongen.

Nadere informatie

ASR Schadeverzekering N.V, gevestigd te Utrecht, hierna te noemen: Aangeslotene.

ASR Schadeverzekering N.V, gevestigd te Utrecht, hierna te noemen: Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2013-80 d.d. 19 maart 2013 (mr. P.A. Offers, voorzitter, mr. J.S.W. Holtrop en mr. A.W.H. Vink, leden en mr. E.E. Ribbers, secretaris) Samenvatting

Nadere informatie

Hoe zit het met op 31-12-2012 al bestaande hypotheken vanaf 1-1-2013?

Hoe zit het met op 31-12-2012 al bestaande hypotheken vanaf 1-1-2013? Hoe zit het met op 31-12-2012 al bestaande hypotheken vanaf 1-1-2013? Voor alle op 31 december 2012 bestaande hypotheken blijven de oude hypotheekregels van kracht. Oversluiten van een bestaande schuld

Nadere informatie

ALGEMENE VOORWAARDEN HBN LAW HOLDING B.V.

ALGEMENE VOORWAARDEN HBN LAW HOLDING B.V. ALGEMENE VOORWAARDEN HBN LAW HOLDING B.V. 1. HBN Law Holding B.V. ( HBN ) is een op Curaçao gevestigde besloten vennootschap, opgericht naar het recht van Curaçao, met als doel het beoefenen van de advocatuur.

Nadere informatie

Artikel 1. Toepasselijkheid Deze Algemene Voorwaarden zijn van toepassing op alle diensten en leveringen van Pedicure Praktijk Borne en op alle met

Artikel 1. Toepasselijkheid Deze Algemene Voorwaarden zijn van toepassing op alle diensten en leveringen van Pedicure Praktijk Borne en op alle met Artikel 1. Toepasselijkheid Deze Algemene Voorwaarden zijn van toepassing op alle diensten en leveringen van Pedicure Praktijk Borne en op alle met voetverzorging van Pedicure praktijk Borne aangegane

Nadere informatie

afspraken die in het Najaarsoverleg 2008 zijn gemaakt. Volstaan wordt dan ook met hiernaar te verwijzen.

afspraken die in het Najaarsoverleg 2008 zijn gemaakt. Volstaan wordt dan ook met hiernaar te verwijzen. Reactie op de brief van de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) inzake het wetsvoorstel tot wijziging van Boek 7, titel 10, van het Burgerlijk Wetboek in verband met het limiteren van de hoogte van de

Nadere informatie

Convenant verhaalsrecht BSA en Verbond 2015 Convenant verhaalsrecht BSA en Verbond

Convenant verhaalsrecht BSA en Verbond 2015 Convenant verhaalsrecht BSA en Verbond Convenant verhaalsrecht BSA en Verbond 2015 Vertrouwelijk 1 Alleen voor intern gebruik Overwegingen: BSA pleegt voor werkgevers (waaronder de overheid) onder meer loonregres ex. artikel 2 Verhaalswet ongevallen

Nadere informatie

Renteswap. omruilen voor vaste swaprente. Hoe werkt een variabele Euribor-rente? Wat is een renteswap? Zo werkt de renteruil

Renteswap. omruilen voor vaste swaprente. Hoe werkt een variabele Euribor-rente? Wat is een renteswap? Zo werkt de renteruil variabele Euriborrente omruilen voor vaste swaprente In dit productinformatieblad leest u in het kort wat een renteswap is, hoe het werkt en wat de voordelen en risico s zijn. De renteswap is een complex

Nadere informatie

Nota van toelichting

Nota van toelichting Nota van toelichting In het Algemeen Overleg van 11 november 2008 heb ik nadere regelgeving voor buitengerechtelijke incassokosten aangekondigd (Kamerstukken II 2008/09, 24 515, nr. 144). Bij brief van

Nadere informatie

Aanvraag FGD Aansprakelijkheidsverzekering Bestuurders en Toezichthouders (stichtingen en verenigingen)

Aanvraag FGD Aansprakelijkheidsverzekering Bestuurders en Toezichthouders (stichtingen en verenigingen) Aanvraag FGD Aansprakelijkheidsverzekering Bestuurders en Toezichthouders (stichtingen en verenigingen) Ingangsdatum : Tussenpersoon : Polisnummer : Algemene informatie verwerking persoonsgegevens Uw persoonsgegevens

Nadere informatie

Participating Forward

Participating Forward Participating Forward 1Productinformatie! Een valutatransactie is een overeenkomst tussen twee partijen om een afgesproken hoeveelheid van één valuta te ruilen tegen een afgesproken hoeveelheid van één

Nadere informatie

I. Algemeen 1. DijkmansBergJeths Advocaten (hierna: DBJ ) is de handelsnaam van DijkmansBergJeths Advocaten B.V. gevestigd te Eindhoven.

I. Algemeen 1. DijkmansBergJeths Advocaten (hierna: DBJ ) is de handelsnaam van DijkmansBergJeths Advocaten B.V. gevestigd te Eindhoven. Algemene Voorwaarden van DijkmansBergJeths Advocaten I. Algemeen 1. DijkmansBergJeths Advocaten (hierna: DBJ ) is de handelsnaam van DijkmansBergJeths Advocaten B.V. gevestigd te Eindhoven. 2. Deze Algemene

Nadere informatie

ANONIEM BINDEND ADVIES

ANONIEM BINDEND ADVIES ANONIEM BINDEND ADVIES Partijen : De heer A te B, tegen C te D, vertegenwoordigd door E te F Zaak : Eigen risico, verjaring, betalingsachterstand Zaaknummer : 2012.01051 Zittingsdatum : 21 november 2012

Nadere informatie

ALGEMENE VOORWAARDEN. Algemene voorwaarden van Stellema verzekeringen

ALGEMENE VOORWAARDEN. Algemene voorwaarden van Stellema verzekeringen 1. Algemeen 1.1 Waar in deze voorwaarden wordt gesproken over Financiële Dienstverlener, wordt Stellema Verzekeringen, G. Bleekerstraat 1a, 9291 BS te Kollum bedoeld. 1.2 Deze algemene voorwaarden zijn

Nadere informatie

Bedrijfsoverdracht: hoe werkt dat? Due diligence. Overnamecontract

Bedrijfsoverdracht: hoe werkt dat? Due diligence. Overnamecontract Bedrijfsoverdracht: hoe werkt dat? Een bedrijf wordt om verschillende redenen overgedragen. Dit kan zijn om organisatorische redenen, verschuivingen binnen een concern of met het oog op het pensioen van

Nadere informatie

Administratiekantoor Bouw-Mouw

Administratiekantoor Bouw-Mouw ALGEMENE VOORWAARDEN Administratiekantoor Bouw-Mouw Zoomweg 55 8071 EH Nunspeet Inschrijvingsnummer Kamer van Koophandel 08147387 Artikel 1. Toepasselijkheid van deze voorwaarden 1. Deze voorwaarden gelden

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2004 2005 30 137 Aanpassing van de wetgeving aan en invoering van de wet tot vaststelling van titel 7.17 (verzekering) en titel 7.18 (lijfrente) van het

Nadere informatie

Verslagperiode : 13 september 2012 t/m 11 december 2012 Bestede uren in verslagperiode : zie specificatie Bestede uren Totaal : zie specificatie

Verslagperiode : 13 september 2012 t/m 11 december 2012 Bestede uren in verslagperiode : zie specificatie Bestede uren Totaal : zie specificatie FAILLISSEMENTSVERSLAG Nummer: 8 Datum: 11 december 2012 In dit verslag worden de werkzaamheden en de stand van de boedel beschreven over de afgelopen periode. De curator baseert zich op aangetroffen gegevens

Nadere informatie

AANHANGSEL 1 Vnab-nummer 628 123 700. Door bemiddeling van MultiCover verzekeren ondergetekenden, hierna verzekeraars genoemd, als volgt:

AANHANGSEL 1 Vnab-nummer 628 123 700. Door bemiddeling van MultiCover verzekeren ondergetekenden, hierna verzekeraars genoemd, als volgt: AANHANGSEL 1 Vnab-nummer 628 123 700 Aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven en beroepen Door bemiddeling van MultiCover verzekeren ondergetekenden, hierna verzekeraars genoemd, als volgt: VERZEKERINGNEMER

Nadere informatie

Towers Watson Algemene Voorwaarden

Towers Watson Algemene Voorwaarden Towers Watson Algemene Voorwaarden 1. Partijen en toepassing Deze voorwaarden ( algemene voorwaarden ) zijn van toepassing op alle diensten, adviezen, resultaten en andere werkproducten (gezamenlijk de

Nadere informatie

AEGON Overlijdensrisicoverzekering Wonen. Polisvoorwaarden OW1

AEGON Overlijdensrisicoverzekering Wonen. Polisvoorwaarden OW1 AEGON Overlijdensrisicoverzekering Wonen Polisvoorwaarden OW1 AEGON Overlijdensrisicoverzekering Wonen Deze polisvoorwaarden horen bij uw AEGON Overlijdensrisicoverzekering Wonen. Dit is een levensverzekering

Nadere informatie

Opdrachtgever: Bedrijf of particulier die gebruik maakt van de diensten van Klusbedrijf Sander Stromeier.

Opdrachtgever: Bedrijf of particulier die gebruik maakt van de diensten van Klusbedrijf Sander Stromeier. Algemene Voorwaarden Klusbedrijf Sander Stromeier Deze Algemene Voorwaarden zijn gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel en staan gepubliceerd op de website van Klusbedrijf Sander Stromeier: www.sanderstromeier.nl.

Nadere informatie

Online Aansprakelijkheidsverzekering bestuurders en commissarissen

Online Aansprakelijkheidsverzekering bestuurders en commissarissen Aanvraagformulier Online Aansprakelijkheidsverzekering bestuurders en commissarissen Dit aanvraagformulier dient als basis van de verzekering en is derhalve een geïntegreerd bestanddeel van de verzekeringsovereenkomst.

Nadere informatie

Toelichting op de offerte voor de Reaal Ondernemers AOV

Toelichting op de offerte voor de Reaal Ondernemers AOV Toelichting op de offerte voor de Reaal Ondernemers AOV 12 350 15-06 Uw persoonlijke offerte voor de Reaal Ondernemers AOV U heeft een offerte voor de Ondernemers AOV bij uw financieel adviseur aangevraagd.

Nadere informatie

DISCLAIMER. Pagina 1 van 5. verkoop van registergoederen van de Stichting Kenter Jeugdhulp DE ONDERGETEKENDE(N):

DISCLAIMER. Pagina 1 van 5. verkoop van registergoederen van de Stichting Kenter Jeugdhulp DE ONDERGETEKENDE(N): Pagina 1 van 5 DE ONDERGETEKENDE(N): DISCLAIMER verkoop van registergoederen van de Stichting Kenter Jeugdhulp Naam rechtspersoon: Plaats statutaire zetel: Kantooradres: Nummer Kamer van Koophandel: e-mailadres:

Nadere informatie

N.V. Surinaamse Assurantie Maatschappij

N.V. Surinaamse Assurantie Maatschappij Algemene Voorwaarden Aansprakelijkheidsverzekering voor Bedrijven en Beroepen Artikel 1: Verzekerden Verzekerden krachtens deze verzekering zijn: - de verzekeringnemer (met wie de verzekering is aangegaan),

Nadere informatie

Algemene Voorwaarden. Versie Informatie voor de klant

Algemene Voorwaarden. Versie Informatie voor de klant Algemene Voorwaarden Versie 2014 Informatie voor de klant Belangrijk Dit zijn de Algemene Voorwaarden van uw verzekering. Daarnaast hebben wij aparte Aanvullende Voorwaarden. Soms gelden er Bijzondere

Nadere informatie

Algemene voorwaarden BudgetNL te Amersfoort ALGEMEEN. Artikel 1.

Algemene voorwaarden BudgetNL te Amersfoort ALGEMEEN. Artikel 1. Algemene voorwaarden BudgetNL te Amersfoort ALGEMEEN Artikel 1. Definities: 1. Opdrachtnemer: BudgetNL te Amersfoort ingeschreven bij de Kamer van Koophandel onder nummer: 58925392 2. Opdrachtgever: Natuurlijke

Nadere informatie

Algemene Voorwaarden Gerechtsdeurwaarderskantoor De Klerk & Vis B.V. versie september 2011

Algemene Voorwaarden Gerechtsdeurwaarderskantoor De Klerk & Vis B.V. versie september 2011 Algemene voorwaarden van de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid Gerechtsdeurwaarderskantoor De Klerk en Vis B.V., h/o De Klerk & Vis - Gerechtsdeurwaarders en Incasso, gevestigd te Amsterdam,

Nadere informatie

Convenant met BSA Schaderegelingsbureau B.V. inzake het standaardiseren van processen van werkgeversregres

Convenant met BSA Schaderegelingsbureau B.V. inzake het standaardiseren van processen van werkgeversregres Convenant met BSA Schaderegelingsbureau B.V. inzake het standaardiseren van processen van werkgeversregres Convenant tussen BSA en Verbond van Verzekeraars Overwegingen: BSA pleegt voor werkgevers (waaronder

Nadere informatie

MASTERCLASS: PRACTISCH CONTRACTEREN

MASTERCLASS: PRACTISCH CONTRACTEREN MASTERCLASS: PRACTISCH CONTRACTEREN Handelsgeschillen wil je zoveel mogelijk voorkomen. En mochten ze toch ontstaan, dan wil je ze soepel kunnen oplossen. Dat is in het belang van alle partijen. In de

Nadere informatie

CONCEPT UITSLUITEND VOOR DISCUSSIEDOELEINDEN INTENTIEVERKLARING. [ ], [ ], (kantoorhoudende [ ], te [ ],hierna te noemen: de Verkoper,

CONCEPT UITSLUITEND VOOR DISCUSSIEDOELEINDEN INTENTIEVERKLARING. [ ], [ ], (kantoorhoudende [ ], te [ ],hierna te noemen: de Verkoper, INTENTIEVERKLARING DE ONDERGETEKENDEN: 1. De besloten vennootschap naar Nederlands recht [ ], (statutair) gevestigd [ ], [ ], (kantoorhoudende [ ], te [ ],hierna te noemen: de Verkoper, te dezen rechtsgeldig

Nadere informatie

Acceptatievragen Beroepsaansprakelijkheidsverzekering

Acceptatievragen Beroepsaansprakelijkheidsverzekering Acceptatievragen Beroepsaansprakelijkheidsverzekering voor Adviesbureaus Belangrijk: toelichting op de reikwijdte van de mededelingsplicht 1. Als aanvrager/kandidaat-verzekeringnemer bent u verplicht de

Nadere informatie

Cylinder. 1Productinformatie!

Cylinder. 1Productinformatie! Cylinder 1Productinformatie! Een valutatransactie is een overeenkomst tussen twee partijen om een afgesproken hoeveelheid van één valuta te ruilen tegen een afgesproken hoeveelheid van één andere valuta.

Nadere informatie

RECHTSBIJSTAND. Hoofdstuk 5. Art.21. Voorafgaandelijke bepaling

RECHTSBIJSTAND. Hoofdstuk 5. Art.21. Voorafgaandelijke bepaling Hoofdstuk 5 RECHTSBIJSTAND Voorafgaandelijke bepaling Gewaarborgd schadegeval Art.21 De bepalingen van de overige hoofdstukken van deze overeenkomst zijn van toepassing op Rechtsbijstand voor zover ze

Nadere informatie

FAILLISSEMENTSVERSLAG

FAILLISSEMENTSVERSLAG FAILLISSEMENTSVERSLAG Nummer : 1 Datum : 2 maart 2015 Gegevens gefailleerde : de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid Meisner Consultancy B.V., statutair gevestigd te Madijk en ten tijde

Nadere informatie

~1237465 pagina 1. VOORBEELDOVEREENKOMST INHUUR EXTERNE DESKUNDIGHEID Beoordeling Belastingdienst nr. 9101567983 13 10 2015

~1237465 pagina 1. VOORBEELDOVEREENKOMST INHUUR EXTERNE DESKUNDIGHEID Beoordeling Belastingdienst nr. 9101567983 13 10 2015 Beoordeling overeenkomst inhuur externe deskundigheid Ik ben van mening dat werken volgens de bijgevoegde overeenkomst voor de opdrachtgever vanaf 1 januari 2016 niet leidt tot de verplichting loonheffingen

Nadere informatie

Echt Om, om echt te zijn

Echt Om, om echt te zijn Algemene voorwaarden Echt Om Samenvatting Echt Om heeft hieronder de belangrijkste punten van de algemene voorwaarden samengevat. Op verzoek sturen wij u de volledige algemene voorwaarden. Als we met elkaar

Nadere informatie

Spelregels voorafgaand aan de markt: Spelregels tijdens de markt: Spelregels na de markt

Spelregels voorafgaand aan de markt: Spelregels tijdens de markt: Spelregels na de markt Spelregels voorafgaand aan de markt: Alle producten dienen schoon en in goede staat ingeleverd te worden Je bepaalt zelf de prijs van jouw product (advies daarin is mogelijk) Tip: prijs je product niet

Nadere informatie

Schadevoorbeelden beroepsaansprakelijkheid

Schadevoorbeelden beroepsaansprakelijkheid Schadevoorbeelden beroepsaansprakelijkheid De advocaat Heeft u er wel eens over nagedacht wat de gevolgen kunnen zijn van het laten verjaren van een vordering? Of het niet tijdig instellen van een rechtsmiddel?

Nadere informatie

1. Is verzekeringnemer statutair gevestigd in Nederland? ja nee. 2. Is verzekeringnemer een vereniging van eigenaars? ja nee

1. Is verzekeringnemer statutair gevestigd in Nederland? ja nee. 2. Is verzekeringnemer een vereniging van eigenaars? ja nee Aanvraagformulier Online VVE Verzekering Dit aanvraagformulier dient als basis van de verzekering en is derhalve een geïntegreerd bestanddeel van de verzekeringsovereenkomst. Op de polis zijn de voorwaarden

Nadere informatie

Het berekenen van kortingen en toeslagen, theorie

Het berekenen van kortingen en toeslagen, theorie Het berekenen van kortingen en toeslagen, theorie Inleiding Ondernemingen kunnen korting verstrekken aan hun afnemers en korting ontvangen van hun leveranciers. We gaan in deze paragraaf rabat en korting

Nadere informatie

Betreft: Advies inzake voorwaardelijke verkoop REAAL N.V. aan Anbang Insurance Group Co. Limited

Betreft: Advies inzake voorwaardelijke verkoop REAAL N.V. aan Anbang Insurance Group Co. Limited De Minister van Financiën Postbus 20201 2500 EE Den Haag Lange Houtstraat 26 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.nlfi.nl T +31 (0) 70 20 50 600 Nummer 2015/58 Den Haag, 15 februari 2015

Nadere informatie

De AOV voor zelfstandig ondernemers

De AOV voor zelfstandig ondernemers Pag. 1/5 Delta Lloyd Schadeverzekering NV / September / 2011 De AOV voor zelfstandig ondernemers O 01.1.04-0911 Er zijn nauwelijks wettelijke voorzieningen voor ondernemers en directeuren grootaandeelhouders

Nadere informatie

KOOPOVEREENKOMST DE ONDERGETEKENDEN: 1. De heer mr. Cornelis van de Meent q.q., kantoorhoudende te Amsterdam aan het adres Van Eeghenstraat 98 (1071 GL), te dezen handelend in zijn hoedanigheid van curator

Nadere informatie

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN. tegen: hierna te noemen de tussenpersoon'.

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN. tegen: hierna te noemen de tussenpersoon'. RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN U I T S P R A A K Nr. i n d e k l a c h t nr. 2006.4211 (126.06) ingediend door: hierna te noemen 'klaagster 1', hierna te noemen klager en klaagster 2, allen tezamen hierna

Nadere informatie

Workshop: Risicobeheersing met leveringsvoorwaarden

Workshop: Risicobeheersing met leveringsvoorwaarden Workshop: Risicobeheersing met leveringsvoorwaarden Aansprakelijkheidsverzekeringen voor bedrijven (AVB) Voor bedrijven speelt het risico van contractuele aansprakelijkheid een grote rol. Bedrijven hebben

Nadere informatie

CONCEPT BESTEMD VOOR DISCUSSIEDOELEINDEN

CONCEPT BESTEMD VOOR DISCUSSIEDOELEINDEN OVEREENKOMST VAN ACHTERGESTELDE GELDLENING tussen en [ ] OVEREENKOMST VAN ACHTERGESTELDE GELDLENING DE ONDERGETEKENDEN: (1), een besloten vennootschap statutair gevestigd en kantoorhoudende te, aan de,

Nadere informatie

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN. Voor zover voor de beoordeling van de klacht van belang, is het navolgende gebleken.

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN. Voor zover voor de beoordeling van de klacht van belang, is het navolgende gebleken. RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN U I T S P R A A K Nr. i n d e k l a c h t nr. 2005.2662 (068.05) ingediend door: hierna te noemen 'klagers', tegen: hierna te noemen 'verzekeraar'. De Raad van Toezicht

Nadere informatie

Arbeidsongeschikt. En dan? Klantbrochure

Arbeidsongeschikt. En dan? Klantbrochure Arbeidsongeschikt. En dan? Klantbrochure Voor wie is deze folder bedoeld? Deze folder is voor u van belang als u een aanvraag tot uitkering wilt indienen op uw arbeidsongeschiktheidsverzekering. Als u

Nadere informatie

Convenant. motorrijtuigenverzekering. 1 oktober 2013

Convenant. motorrijtuigenverzekering. 1 oktober 2013 Convenant schaderegeling schadeverzekering inzittenden en motorrijtuigenverzekering 1 oktober 2013 Convenant tussen aangesloten leden van de afdelingscommissie Motorrijtuigen van het Verbond van Verzekeraars

Nadere informatie

Argenta Spaarhypotheek

Argenta Spaarhypotheek Argenta Spaarhypotheek De HYPOTHEEKVERZEKERING met HYPOTHEEKFONDS Informatiebrochure Argenta Spaarhypotheek Hypotheekverzekering met hypotheekfonds Argenta-Life Nederland N.V. 1 Wat is nu precies een Spaarhypotheek?

Nadere informatie

BusinessGuard Aansprakelijkheidsverzekering voor Bestuurders en Commissarissen. A Force in Europe A MEMBER OF AMERICAN INTERNATIONAL GROUP, INC.

BusinessGuard Aansprakelijkheidsverzekering voor Bestuurders en Commissarissen. A Force in Europe A MEMBER OF AMERICAN INTERNATIONAL GROUP, INC. BusinessGuard Aansprakelijkheidsverzekering voor Bestuurders en Commissarissen A Force in Europe A MEMBER OF AMERICAN INTERNATIONAL GROUP, INC. Bestuurdersaansprakelijkheid De kern van de aansprakelijkheidsverzekering

Nadere informatie

Model-overeenkomst van opdracht

Model-overeenkomst van opdracht Model-overeenkomst van opdracht (opdrachtnemer = BV/ dga) De ondergetekenden: [naam onderneming voluit], gevestigd te ( [postcode]) [plaats] aan de [adres], in dezen rechtsgeldig vertegenwoordigd door

Nadere informatie

Contractsduur, uitvoering en wijziging overeen-komst

Contractsduur, uitvoering en wijziging overeen-komst artikel 1. Algemeen 1.1 Deze voorwaarden zijn van toepassing op iedere aanbieding, offerte en overeenkomst tussen Juncto juridisch advies en training, hierna te noemen: Juncto, en een Opdrachtgever waarop

Nadere informatie

: Loyalis Schade N.V., gevestigd te Heerlen, verder te noemen Verzekeraar

: Loyalis Schade N.V., gevestigd te Heerlen, verder te noemen Verzekeraar Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2015-208 (mr. R.J. Verschoof, voorzitter, en mr. B.F. Keulen en drs. L.B. Lauwaars R.A., leden en mr. A. Westerveld, secretaris) Klacht ontvangen

Nadere informatie

Directie Financieringen Ons kenmerk Uw brief (kenmerk) Bijlage

Directie Financieringen Ons kenmerk Uw brief (kenmerk) Bijlage > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA S-GRAVENHAGE Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

3.Offerte: de door LABEL ME gedane offerte voor het leveren van Diensten.

3.Offerte: de door LABEL ME gedane offerte voor het leveren van Diensten. Algemene Voorwaarden LABEL ME Artikel 1: Definities In deze algemene voorwaarden worden de hiernavolgende termen in de navolgende betekenis gebruikt, tenzij uitdrukkelijk anders is aangegeven. 1.LABEL

Nadere informatie

Verzekeringsvoorwaarden. SOP06/711 Eigendommenverzekering voor leerlingen

Verzekeringsvoorwaarden. SOP06/711 Eigendommenverzekering voor leerlingen Verzekeringsvoorwaarden SOP06/711 Eigendommenverzekering voor leerlingen Inhoudsopgave 1 Begripsomschrijvingen... 1 2 Omvang der verzekering... 1 3 Dekking... 1 4 Verzekeringsgebied... 1 5 Uitsluitingen...

Nadere informatie

Putoptie. 1Productinformatie!

Putoptie. 1Productinformatie! Putoptie 1Productinformatie! Een valutatransactie is een overeenkomst tussen twee partijen om een afgesproken hoeveelheid van één valuta te ruilen tegen een afgesproken hoeveelheid van één andere valuta.

Nadere informatie

Clausuleblad. Terrorismedekking. Artikel Datum 1 april 2015

Clausuleblad. Terrorismedekking. Artikel Datum 1 april 2015 Clausuleblad Terrorismedekking Artikel 247-30.1504 Datum 1 april 2015 pagina 1.1 Begripsomschrijving 3 1.1 Terrorisme 3 1.2 Kwaadwillige besmetting 3 1.3 Preventieve maatregelen 3 1.4 Nederlandse Herverzekeringmaatschappij

Nadere informatie

Werkgeversaansprakelijkheidsverzekering. voor medewerker-verkeersdeelnemer

Werkgeversaansprakelijkheidsverzekering. voor medewerker-verkeersdeelnemer Klaverblad Verzekeringen Werkgeversaansprakelijkheidsverzekering voor medewerker-verkeersdeelnemer Polisvoorwaarden nr. WA 14 sinds 1850 Afrikaweg 2 Postbus 3012, 2700 KV Zoetermeer Bedankt voor uw keuze

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1998 1999 26 272 Wijziging van de Wet op de inkomstenbelasting 1964 (aanpassing regime ter zake van de afkoop van verplichtingen tot alimentatie of tot verrekening

Nadere informatie

ALGEMENE INKOOPVOORWAARDEN

ALGEMENE INKOOPVOORWAARDEN ALGEMENE INKOOPVOORWAARDEN Algemene inkoopvoorwaarden van COMRON INTERNATIONAL B.V. ( Comron ) gevestigd te (1422 AD) Uithoorn, aan de Amsterdamseweg 20, gedeponeerd in het handelsregister onder dossiernummer

Nadere informatie

Alle aanbiedingen van Hilversmediation zijn vrijblijvend, tenzij uitdrukkelijk anders bepaald.

Alle aanbiedingen van Hilversmediation zijn vrijblijvend, tenzij uitdrukkelijk anders bepaald. Algemene Voorwaarden Hilversmediation A. ALGEMEEN Artikel 1 Toepasselijkheid; totstandkoming Deze Algemene Voorwaarden, die bestaan uit een algemeen deel en een bijzonder deel (mediation), zijn van toepassing

Nadere informatie

De uitbreiding van de bescherming van de verzekeringsnemer-consument dankzij de nieuwe Wet Verzekeringen van 4 april 2014

De uitbreiding van de bescherming van de verzekeringsnemer-consument dankzij de nieuwe Wet Verzekeringen van 4 april 2014 De uitbreiding van de bescherming van de verzekeringsnemer-consument dankzij de nieuwe Wet Verzekeringen van 4 april 2014 FORUM ADVOCATEN BVBA Nassaustraat 37-41 2000 Antwerpen T 03 369 95 65 F 03 369

Nadere informatie

De Bibliotheek Handelsrecht Larcier... Voorwoord bij de Reeks Vennootschaps- en Financieel Recht... Afdeling 1. Begrip due diligence...

De Bibliotheek Handelsrecht Larcier... Voorwoord bij de Reeks Vennootschaps- en Financieel Recht... Afdeling 1. Begrip due diligence... v De Bibliotheek Handelsrecht Larcier................................. Voorwoord bij de Reeks Vennootschaps- en Financieel Recht.............. i iii HOOFDSTUK I. HET BEGRIP DUE DILIGENCE, INLEIDING EN

Nadere informatie

HOOFDLIJNEN EKG REGELING OBLIGATIE STRUCTUUR

HOOFDLIJNEN EKG REGELING OBLIGATIE STRUCTUUR HOOFDLIJNEN EKG REGELING OBLIGATIE STRUCTUUR Het overzicht hieronder is bedoeld als toelichting op de Regeling Exportkredietgarantie Obligatie (de Regeling Uitgifte Obligatie) en om inzicht te geven in

Nadere informatie