FIDUCIE. Private Equity

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "FIDUCIE. Private Equity"

Transcriptie

1 Financiële Studievereniging Amsterdam Januari 2006 Veertiende Jaargang Nummer 2 FIDUCIE Private Equity Private Equity heeft een helende invloed op het bedrijfsleven Interview met Drs. P. Visser Private Equity in the Netherlands: Fad or Necessity? Private Equity: economisch belang en mogelijke risico s De rol van Private Equity in M&A

2 2005 KPMG Staffing & Facility Services B.V., lid van KPMG International, een Zwitserse coöperatie. Alle rechten voorbehouden. Meer mensen gaan minder doen. Dus moeten minder mensen meer gaan doen. Het zwarte scenario van de vergrijzing. Voor het Nederlandse bedrijfsleven komt het snel dichterbij. Nu al wordt nagedacht over mogelijke oplossingen. Arbeidskrachten uit de nieuwe Europese lidstaten? Outsourcing van arbeid naar lagelonenlanden? Langer doorwerken? Of moeten we vooral ánders gaan werken? Slimmer, efficiënter? Als accountant of adviseur moet je weten wat er speelt. Op interesse - brengtjeverder.nl vind je een uitgebreid dossier over dit onderwerp, compleet met links en opvattingen van deskundigen. Onmisbare informatie, zeker als je een carrière bij KPMG ambieert. Accountancy en arbeid. Kijk op interessebrengtjeverder.nl AUDIT TAX ADVISORY

3 Voorwoord Wieteke Derks Voor u ligt de tweede editie van de Fiducie van dit cursusjaar. Het gekozen thema is Private Equity. Private Equity is het kapitaal dat wordt geinvesteerd in het eigen vermogen van ondernemingen die niet op een aandelenbeurs noteren. Deze financieringsvorm bestaat pas 25 jaar en is het laatste decennium sterk gegroeid. Private Equity valt onder te verdelen in durfkapitaal (Venture Capital) en de overname van gevestigde bedrijven (Leveraged Buy Out). Deze bron van financiering wordt aangeboord door beginnende bedrijven en ondernemingen die toe zijn aan een herstructurering of van de beurs willen. De drie belangrijkste partijen die betrokken zijn bij een dergelijke financiering zijn uiteraard de te financieren onderneming zelf, de verschaffer van het (vreemd) vermogen én een Private Equity firma. Recentelijk is een levendige discussie ontstaan over de maatschappelijke waarde van deze financieringsvorm. Daarnaast investeren pensioenfondsen in toenemende mate in Private Equity en laait ook de discussie over de risico s van deze investeringen op. De auteurs in deze Fiducie hebben ieder een verschillende achtergrond en elk belichten zij een andere kant van de markt. Juist de verschillende spelers met elk zijn eigen rol maken dit thema zo veelzijdig en interessant. Allereerst kunt u een interview lezen met Peter Visser, Managing Partner bij Egeria, een Nederlandse investeringsmaatschappij. De belangstelling van bedrijven, beleggers én de media voor de beurs doet geloven dat deze laatste de markt voorziet van risicodragend vermogen. Prof. Huibers vraagt zich af hoe het werkelijk gesteld is met de financieringsfunctie van de beurs. Ludovic Phalippou doet onderzoek naar de performance van Private Equity in de afgelopen 25 jaar. Zijn bevindingen hebben verstrekkende gevolgen voor deze sector. Frank van den Berg beantwoordt de vraag of Private Equity slechts een hype of juist noodzaak is. De bijdrage van Prof. Smit en de heren Van den Berg en De Maeseneire beschrijft de nieuwe relatie die ontstaat tussen vermogensverschaffers en investeringsmaatschappijen. Payne en Mak van Waaij beschrijven de oorzaken van de groei van de Private Equity markt in Nederland. Prof. Bakker en Suzan Janjetovic bekijken het thema vanuit een meer macro-economisch perspectief: brengt deze financieringsvorm bijvoorbeeld risico s met zich mee voor het financiële stelsel als geheel? Daarnaast wordt door Bakkali en Herrie in hun bijdrage ingegaan op de rol van Private Equity bij fusies en overnames. Tot slot vindt u een recensie van de Erasmus Finance Day van 16 december jl. Dit jaarlijkse congres had hetzelfde thema als deze Fiducie. PRIVATE EQUITY 3

4

5 ADVERTEERDERS ABP 34 COLOFON Fiducie is het vakspecialistisch magazine van de Financiële Studievereniging Amsterdam (FSA). De FSA is de studievereniging voor studenten die verbonden zijn aan de economische faculteit van de Vrije Universiteit te Amsterdam en de Universiteit van Amsterdam. De artikelen in Fiducie hebben betrekking op de vakgebieden Accountancy, Controlling, Treasury en Beleggingsleer. Redactie Wieteke Derks Pepijn Voorn Lay-out en druk Grafiplan Nederland BV Bestuur FSA Willem Alberts Sanne Baay Bianca Blom Richard Jonkman Lars Mulder Pepijn Voorn Abonnementen en advertenties Fiducie verschijnt vier keer per jaar. De abonnementsprijs bedraagt 15,- (exclusief 6% BTW) per jaar. Betalingen op gironummer t.a.v. Financiële Studievereniging Amsterdam. Voor advertenties kan contact worden opgenomen met het bestuur van de FSA FSA Hoewel bij deze uitgave de uiterste zorg is nagestreefd kan voor de aanwezigheid van eventuele (druk)fouten en andersoortige onvolledigheden niet worden ingestaan en aanvaarden de auteur(s), redacteur(en) en uitgever in deze geen aansprakelijkheid. Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Deloitte 4 De Nederlandsche Bank 53 Ernst & Young 63 Fiducie 13 FSA 62 Gemeente Den Haag 59 ING Groep 14 Kempen&Co 8 KPMG 2 McKinsey&Company 2 Ministerie van Financiën 54 Optiver 22 Philips 32 PricewaterhouseCoopers 64 PRIVATE EQUITY 5

6 Inhoud FIDUCIE 9 Private equity heeft een helende invloed op het bedrijfsleven Interview met Drs. P. Visser Peter Visser is Managing Partner bij Egeria. Egeria is een onafhankelijke Nederlandse investeringsmaatschappij die zich richt op meerderheidsbelangen in gezonde middelgrote ondernemingen in Nederland, dan wel in ondernemingen met een Nederlandse link. In dit interview worden de ontwikkelingen in Private Equity en het investeringsbeleid van Egeria besproken. 15 De financieringsfunctie van de beurs Prof. dr. F.E. Huibers De grote belangstelling van de media en van beleggers voor bedrijven die tot beursgang overgaan, lijkt aan te geven dat de beurs ondernemingen in voldoende mate voorziet van risicodragend vermogen. Een voor de hand liggende conclusie is dat het wel goed zit met de financieringsfunctie van de beurs. Maar is deze conclusie juist? 23 The performance of Private Equity L. Phalippou, Ph.D. This article reports on the research of Phalippou, which sheds light on the return distribution offered by the private equity industry over the 25 years of its existence. The results of his research has important implications for asset allocation as private equity is now a major class of financial assets. 27 Private Equity in the Netherlands: Fad or Necessity? Ir F.W. van den Berg mba This contribution answers the question whether private equity is only a hype or an elementary matter. According to the author it is not the lack of capital or insufficient innovation that is the problem, but the lack of the right mix of conditions for entrepreneurship. 6 FIDUCIE JANUARI 2006 NUMMER 2

7 35 Private Equity Prof. dr. Han T.J. Smit, Ward A. van den Berg en Wouter De Maeseneire Dit artikel bespreekt de implicaties van de ontwikkelingsgang van private equity. Met de opkomst van private investeringsfondsen, die gefinancierd worden door de vermogenverschaffers en bestuurd door de fondsmanagers, is er een nieuwe vertegenwoordigingsrelatie ontstaan, namelijk tussen investeringsmaatschappijen en vermogenverschaffers. 43 Investment in private equity gaining importance for Dutch economy David Payne and Andries Mak van Waay The drivers for the growth of the Dutch private equity market are illustrated in this article. 47 Private equity: economisch belang en mogelijke risico s Prof. dr. A.F.P. Bakker en Drs. S. Janjetovic Net als bij elke andere financiële belegging staat tegenover het verwachte rendement het risico dat er verliezen worden geleden. Wordt met private equity activiteiten nu vooral geld rondgepompt of wordt ook daadwerkelijk economische (en maatschappelijke) waarde gecreëerd? De tweede vraag die de auteurs onder ogen zien is of er ook risico s voor het financiële stelsel als geheel kunnen worden geïdentificeerd. 55 De rol van Private Equity in M&A Khalid Bakkali en Romano Herrie In dit artikel wordt ingegaan op de redenen achter de toenemende activiteit van private equity huizen op het vlak van fusies en overnames. Tevens geven de auteurs hun toekomstvisie op dit gebied. 60 Erasmus Finance Day 2005 Op 16 december jl. vond de jaarlijkse Erasmus Finance Day plaats met dit jaar als thema Private Equity. Op deze bijeenkomst spraken Enrique Arzac (Columbia University) en Mike Wright (University of Nottingham, CMBOR). De dag werd georganiseerd door de ECFR. PRIVATE EQUITY 7

8

9 Private equity heeft een helende invloed op het bedrijfsleven Interview met Drs. P. Visser door: Sanne Baaij en Pepijn Voorn Peter Visser is Managing Partner bij Egeria. Egeria is een onafhankelijke Nederlandse investeringsmaatschappij die zich richt op meerderheidsbelangen in gezonde middelgrote ondernemingen in Nederland, dan wel in ondernemingen met een Nederlandse link. Egeria investeert veelal in bedrijven met een ondernemingswaarde tussen de 50 miljoen en 150 miljoen met een sterke en stabiele kasstroom. Visser is de drijvende kracht achter Egeria en is verantwoordelijk voor de investeringen en desinvesteringen van Vestas, HCL- Holding, Smit & Dorlas Espresso Groep Nederland, PS- Holdings en Het Verre Oosten. Voordat Peter Visser bij Egeria werkzaam werd, was hij managing director bij MeesPierson N.V. Hij werkte hier voor een periode van zeven jaar en was verantwoordelijk voor de private equity activiteiten in Europa. PRIVATE EQUITY 9

10 1. Ontwikkelingen in private equity Het interview is verdeeld in twee delen. In het eerste gedeelte komen de ontwikkelingen in private equity aan bod. Wij stelden de heer Visser de volgende vragen. Private equity heeft in het recente verleden een sterke opmars gemaakt. Mede onder invloed van de lage rentestanden hebben zeer veel transacties plaatsgevonden. Is de top bereikt? De hoeveelheid geld die in Europa in private equity gestopt wordt zal doorgroeien. Binnen Europa en met name in Duitsland zie ik veel groeimogelijkheden, maar natuurlijk ook in Oost-Europa. De markten in Nederland, Scandinavië, Engeland en Frankrijk zijn wat meer verzadigd. Ook deze markten zullen wel doorgroeien, zij het slechts een paar procent per jaar. In een rapport over de private equity markt karakteriseerde Apax in 2002 deze industrie nog als een infant industry. Zij voorspelden dat de private equity markt de komende tien jaar minstens net zo hard zou groeien als de afgelopen tien jaar het geval was. Hoe staat u hier tegenover? Dat zou natuurlijk best kunnen. Op de Nederlandse markt vindt een constant aantal transacties per jaar plaats, namelijk zo n dertig tot veertig transacties. De waarde van de transacties neemt echter nog steeds toe, omdat de prijzen stijgen. De omvang van groei is natuurlijk af te meten aan het aantal transacties of naar de totale waarde van alle transacties. In zijn algemeenheid denk ik dat de markt door blijft groeien. Een groei van vier tot vijf procent per jaar zou al mooi zijn. De markt zal blijven groeien Het aantal spelers is de afgelopen jaren sterk toegenomen. Deze verhoogde concurrentie heeft, in combinatie met lage rentestanden, de prijzen flink doen stijgen. In het verleden waren rendementen van rond de 25 procent niet ongewoon. Denkt u dat onder de nieuwe marktomstandigheden deze rendement sterk zullen dalen? De rendementen zullen dalen. Voor de grotere transacties zal dit rendement naar de dertien tot veertien procent op jaarbasis gaan. Voor de midcap transacties zal dit rond de achttien procent blijven. Eigenlijk vindt men het tegenwoordig al mooi als private equity investeringen een rendement van vijftien procent genereren. Vroeger werd een rendement van vijfentwintig procent verwacht. Als je met die vijftien procent op jaarbasis genoegen neemt dan kun je natuurlijk ook meer voor zo n investering betalen. Omdat alles tegenwoordig via auctions wordt verkocht, worden dergelijke prijzen ook betaald. Vroeger werden alleen de grote transacties via auctions gedaan maar tegenwoordig is dit ook in het middensegment het geval. Als een beursgenoteerd bedrijf nu een onderdeel verkoopt, is zij simpelweg verplicht dit via een auction te doen. Al was het alleen maar om aan haar aandeelhouders aan te tonen dat zij er alles aan gedaan heeft om er een zo hoog mogelijke prijs voor te krijgen. Dit garandeert natuurlijk niet dat deze prijst de hoogst haalbare is, maar het is in ieder geval een publieke prijs. Voorziet u daarnaast dat er in bepaalde industrieën een verhoogde activiteit van private equity spelers? Ik denk zeker dat de activiteit in de ICT sector op een hoog niveau zal blijven. Verder verwacht ik dat er meer transacties zullen plaatsvinden in de retailsector. Veel van deze bedrijven zijn natuurlijk nog hun positie aan het bepalen. In de toekomst zullen ook binnen Europa meer bedrijven die hun krachten gaan bundelen. Dit wordt gestimuleerd door de verdere Europese eenwording. Dat is nu al zichtbaar aan het aantal arbeiders wat bijvoorbeeld uit Polen naar ons land komt. Ik voorzie zeker een verder ontwikkeling van die consolidatietrend. Studies wijzen bijvoorbeeld uit dat op dit moment in Europa relatief meer kleine bedrijven actief zijn dan in Amerika. U geeft zelf net al aan dat een verdere consolidatieslag in het Europese bedrijfsleven te verwachten valt. Houdt dit ook in dat het werkterrein van private equity spelers als Egeria zich ook zal (moeten) uitbreiden? Ook Egeria zal uiteindelijk mee moeten met deze trend. Het uitgangspunt is dan ook niet zozeer landen maar steden. Het is wellicht veel beter een aantal belangrijke steden te identificeren waar je een vestiging wilt hebben. Dan kun je bijvoorbeeld voor jezelf bepalen dat je in Warschau, Praag en Düsseldorf wilt zitten, ook omdat daar bijvoorbeeld niet zoveel concurrentie is. Vervolgens moet je daar ook goede lokale mensen aantrekken, zodat je net als wij nu in Nederland, in de samenleving ingebed raakt. Ik denk dat wij geen van allen eeuwig in ons eigen landje kunnen blijven zitten. De markt dwingt de private equity spelers als het ware. Er zullen natuurlijk wel altijd lokale bedrijven blijven bestaan, maar het merendeel kan enkel overleven door wereldspeler te worden. Veel van de private equity spelers die op dit moment pan- Europees actief zijn hebben een Angelsaksische achtergrond. Ziet u een verschil in benadering tussen deze spelers en die uit continentaal Europa? Het winnende systeem is toch de Angelsaksische benadering. Private equity hoort eigenlijk ook bij dit model. Het Angelsaksische is natuurlijk ook een vrij dominant model, waarbij alle investeringen volgens een bepaalde wijze gestructureerd worden. Lokale gewoonten worden hierbij vaak niet gerespecteerd. Je hebt echter wel lokale mensen nodig om het acquisitiewerk te doen. De structurering van de transactie gebeurt wel op Angelsaksische wijze, hierbij ligt de macht bij de aandeelhouders. Uit welke landen komen de meeste private equity spelers die de Nederlandse markt betreden? Spelen bijvoorbeeld ook Duitsers, die onze markt toch redelijk goed kennen, hierin nog een significante rol? Nee, Duitse private equity spelers zijn toch nog heel erg in gefocust op hun eigen thuismarkt. Engelse en Amerikaanse spelers zijn wel actief in Nederland. Ook Scandinavische investeerders breiden hun activiteiten vanuit het noorden steeds verder uit naar het midden en zuiden van Europa. Daarnaast heb je in markten zoals Nederland en Frankrijk ook een aantal lokale spelers, zoals Egeria. De vraag is dan of deze lokale spelers zich niet zouden moeten fuseren. Het is een interessante vraag of ook de private equity wereld zou moeten consolideren. Ik denk wel dat wij ons een een fase van de ontwikkeling van deze markt bevinden. Acht jaar geleden was Egeria dertig 10 FIDUCIE JANUARI 2006 NUMMER 2

11 miljoen euro groot, nu is dat vijfhonderd miljoen. Wie weet hoe dat over nog eens acht jaar is? Overname VendexKBB door KKR had twintig jaar geleden moeten gebeuren Maar denkt u dan aan fuseren met andere kantoren of uitbreiden naar andere steden? Vermoedelijk zullen wij kiezen voor uitbreiding naar andere Europese steden. Daar zetten we dan zelf onze mensen neer. Daarbij neem je dan bestaande, goed draaiende, teams over. Hier oriënteren wij ons nu al op. Wij moeten over onze strategie nadenken. Per fonds moet je dit overwegen; nu zijn we bezig met Egeria II maar als we Egeria III oprichten dan kun je over een uitbreiding naar andere Europese steden nadenken. Je zou dan een Europees fonds kunnen oprichten, maar ook bijvoorbeeld een apart fonds voor Duitsland of Tsjechiië. Een grote speler als 3i doet dit ook steeds meer: zij hebben zowel specialisatie naar landen als naar industrieën. Voor een deal in Frankrijk haalt 3i gerust industrie-experts uit Scandinavië omdat zij de desbetreffende industrie goed kennen. Een veelgehoorde kritiek is dat private equity investeerders vooral uit zijn op de quick buck:; een bedrijf kopen, schuld erin, stroomlijnen en weer verkopen. Critici betichten private equity er dan ook van een negatieve invloed te hebben op werkgelegenheid en ondernemerschap. Wat is uw visie daarop? Ik geloof daar niet in, ik denk zelfs dat private equity een helende invloed heeft op het bedrijfsleven. Wij letten veel meer op onze investeringen; zijn veel alerter dan reguliere eigenaren en bovendien hebben wij geld beschikbaar voor investeringen. Als je vandaag de dag een goed idee hebt, is er altijd wel geld beschikbaar en dat stimuleert ondernemerschap natuurlijk. Zoiets was tien of twintig jaar geleden ondenkbaar. De groei in iedere economie komt uit het midden- en kleinbedrijf, niet uit de grote ondernemingen. Juist dat midden- en kleinbedrijf krijgt door private equity investe- PRIVATE EQUITY 11

12 ringen nieuwe groeikansen. Maar zelfs bij grote ondernemingen kan private equity een nuttige rol vervullen. Kijk maar naar wat KKR bij VendexKBB doet; dat had natuurlijk twintig jaar geleden moeten gebeuren. Uiteindelijk is dat de redding voor de werkgelegenheid en op de lange termijn gaat zo n bedrijf failliet zonder de rol van private equity. In feite zijn daar niet per se mensen uit de private equity wereld voor nodig, maar zij doen het omdat het waarde cre rt voor zichzelf. Zonder deze waardecreatie gebeurt het eenvoudigweg niet. Hierdoor is iedereen natuurlijk ook veel banger geworden: zelfs een bedrijf als Unilever kan door een aantal private equity firma s opgekocht worden als men niet doet wat er gedaan moet worden. Het investeringsbeleid bij Egeria Het tweede deel van het interview gaat over het bedrijf Egeria. Om meer te weten te komen over het investeringsbeleid van deze speler werden de volgende vragen gesteld: Wat is voor u van doorslaggevend belang bij het evalueren van een potenti le investering? Uiteindelijk is dat het groeipotentieel van een bedrijf. Een slecht management kan vervangen worden voor een goed management. Maar het bedrijf moet in ieder geval opereren in een markt waarin groei zit. Daarnaast moet er moet een goed product geproduceerd worden of minstens een goed product kunnen maken. Elke keer kijken wij naar die drie dingen: product, markt en management. Steeds gaan we op zoek naar de zwakke plek, om zo de prestaties te verbeteren. Als je een goed idee hebt, is er altijd geld beschikbaar Op uw website geef u vervolgens aan dat bedrijven daarnaast aan hoge ethische normen moeten voldoen. Waar investeert u wel en niet in? Wij investeren niet in gokhallen, wapenindustrie en dergelijke. Wij investeren in dingen die mensen dagelijks nodig hebben. Dingen waar je dagelijks plezier aan beleeft, zoals wandtegels in de keuken; er bestaan zo veel dingen eigenlijk waar je je geld mee kunt verdienen. Het hoeft geen biotechnlologie te zijn: ook in het maken van kroketten zit heel veel technologie. Juist die bedrijven genereren een stabiele cash flow. Een vraag die je je, naar mijn mening, steeds moet stellen is: bestaat dit bedrijf over vijf jaar nog wel? Een Crucell bijvoorbeeld, maakt nog steeds geen winst. Niemand weet of zo n bedrijf over vijf jaar nog wel bestaat. De upside, daarentegen, is natuurlijk gigantisch, maar het risico is hoog. Dit geldt natuurlijk voor vele bedrijven die zo n snelle ontwikkeling doormaken. Daarom investeert Egeria meer in de wat saaie producten. Samen met het management ontwikkelen wij een strategie. Het goed uitvoeren van die strategie en het streng toezien op het verloop; dáár zit waardetoevoeging in. Soms is dat bijvoorbeeld door er een bedrijf bij te kopen, om zo synergie te creëren. Als jij al twintig jaar eigenaar van een bedrijf bent, denk je er niet zo snel aan de concurrent te kopen. Wij bedenken dat soort dingen wel. In uw laatste fonds, Egeria II, investeerden ook een aantal institutionele beleggers. Ziet u voor hen een grotere rol weg gelegd? Ja, ik voorzie zeker dat institutionele beleggers, zoals pensioenfondsen, in de toekomst meer zullen beleggen in private equity. Het rendeert vooralsnog gewoon beter dan beleggen in aandelen. Daarbij hebben ze ongelooflijk veel geld om te beleggen. Door de vergrijzing stijgen de vermogens van pensioenfondsen natuurlijk sterk: iedereen legt geld opzij voor later. De behoefte aan firma s zoals Egeria is ook heel groot. Als exit strategie, prefereert u dan ook de traditionele strategische koper cq. een IPO in plaats van een secondary buyer? Nee, hoor, wij hebben ook een aantal investeringen doorverkocht aan andere private equity firma s. De markt voor secondary buyers neemt sterk toe, zeker omdat er natuurlijk steeds meer private equity geld beschikbaar is. Het wordt dan eigenlijk één groot kwartetspel. De rendementen gaan hierdoor absoluut naar beneden. De vraag is wat er in de toekomst met deze portefeuilles gaat gebeuren. Wellicht koopt men straks niet meer een specifiek bedrijf, maar een hele portefeuille van bedrijven van elkaar (eventueel met een discount). Ik denk dat wij nog zeker niet de eindvorm van deze bedrijfstak bereikt hebben. Het onlogische spel van bedrijven kopen en vier tot vijf jaar later verkopen gaat ophouden. Een recapitalisation, om de leverage omhoog te gooien kan ik snappen. Maar steeds weer verkopen, dat is eigenlijk onlogisch. Misschien worden we in de toekomst wel allemaal beursgenoteerd, net zoals Goldman Sachs uiteindelijk beursgenoteerd is geworden. Dan verkopen we niet iedere vijf jaar onze investeringen maar wordt iedere vier jaar de portefeuille opnieuw gefinancierd. Dan wordt het een soort investeringsmaatschappij die ieder jaar dividend uitkeert. Als je dan een minderheidsbelang hebt, zit je dus in een lastige situatie. Dat is het stomste wat je kan doen. Je hebt geen inspraak en je moet wachten tot je er weer uit gekocht wordt! Biedt u ook wel eens hostile bij de aankoop van een bedrijf? Nee, in Nederland is dat toch bijna not done. In de Verenigde Staten zijn ze daar veel beter in. Wij zullen niet snel een bod doen waar het management het niet mee eens is. Dan ga je een strijd aan die je wellicht nooit kunt winnen. Als een bedrijf eenmaal in bezit is van Egeria, op welke manier tracht u dan waarde te creëren?is dat turn-around management, funding of schaalvergroting? 12 FIDUCIE JANUARI 2006 NUMMER 2

13

14 Bekijk ons eens van de andere kant Je hebt het vast wel eens gezien, het hoofdkantoor van ING langs de A10 in Amsterdam. Hier bevindt zich het hart van een grote, internationaal opererende bankverzekeraar waar bekende merken als ING Bank, Postbank, Nationale-Nederlanden en RVS deel van uitmaken. ING biedt laatstejaars academici (masters) met een eigenzinnige en ondernemende instelling de unieke kans om dit spraakmakende gebouw eens van de andere kant te bekijken tijdens de ING Masterclass. In drie dagen leer je ING van binnenuit kennen: je ontmoet trainees, recruiters en directieleden, maar je gaat ook actief aan de slag met praktijkcases en andere activiteiten. Op deze manier kun je zelf ontdekken of ING als werkgever bij jou past. Hierbij spitsen we ons vooral toe op je mogelijkheden binnen het ING Talent Programme, ons traineeship met maar liefst zes verschillende startrichtingen, exclusief voor academisch talent. Ben jij die bijna afgestudeerde master die de zaken ook écht eens van de andere kant wilt bekijken? Meld je dan vóór 27 maart 2006 aan op: ING is een internationaal opererende financiële instelling. Wereldwijd zijn zo n medewerkers actief op het gebied van bankieren, verzekeren en vermogensbeheer van hen werken in Nederland bij bekende merken als ING Bank, Postbank, Nationale-Nederlanden en RVS. De veelzijdigheid van ING staat garant voor een grote diversiteit aan mensen, functies en loopbaanmogelijkheden. ING Masterclass

15 De financieringsfunctie van de beurs Prof. dr. F.E. Huibers De toegenomen belangstelling voor aandelenbeurzen in Nederland is representatief voor die in de ons omringende Europese landen. De zogeheten equity culture lijkt de Atlantische Oceaan te zijn overgestoken om zich in Europa te nestelen. Beursintroducties (ofwel Initial Public Offerings, IPOs) kunnen daarbij op warme belangstelling rekenen. Niet in de laatste plaats omdat de beurskoersen die tijdens de eerste dagen van handel tot stand komen, veelal aanzienlijk hoger zijn dan de uitgifteprijs die beleggers van het eerste uur betaald hebben. Dit fenomeen dat overigens universeel is staat bekend in de academische literatuur als underpricing. De grote belangstelling van de media en van beleggers voor bedrijven die tot beursgang overgaan, lijkt aan te geven dat de beurs ondernemingen in voldoende mate voorziet van risicodragend vermogen. Een voor de hand liggende conclusie is dat het wel goed zit met de financieringsfunctie van de beurs. PRIVATE EQUITY 15

16 1. De financieringsfunctie van de beurs Als echter de financieringsfunctie van de beurs van Amsterdam (als representant van de beurzen van continentaal Europa) vergeleken wordt met dat van grote broer New York, blijkt Amsterdam aanzienlijk slechter te functioneren. Kortom, de primaire aandelenmarkt werkt in Amsterdam minder goed dan in New York. Wordt het aantal beursintroducties gehanteerd als een indicator van de omvang van de kapitaalstroom dat via introductie vloeit naar het bedrijfsleven, dan zijn de verschillen tussen Amsterdam en New York opvallend. De vergelijking van de aantallen is valide aangezien empirisch onderzoek indiceert dat gemiddeld genomen de omvang van een Amerikaanse en Nederlands beursintroductie nagenoeg identiek is. Onderzoek van Eijgenhuijsen (1989) geeft aan dat de aandelenintroducties die op de Amsterdamse Effectenbeurs hebben plaatsgevonden in de periode een gemiddelde omvang van NLG 32 miljoen hadden (EUR 15 miljoen). Ter vergelijking: de gemiddelde IPO in de periode en in de periode was volgens respectievelijk James en Weir (1990) USD 15,1 miljoen en Jegadeesh et al. (1993) USD 17,3 miljoen. Bovendien blijkt uit hetzelfde empirisch onderzoek dat IPOs in de Verenigde Staten aanzienlijk meer gebruikt worden ter financiering van ondernemingen dan in Nederland. In Amerika worden IPOs relatief meer benut voor de uitgifte van nieuwe aandelen en in veel mindere mate dan in Nederland voor de herplaatsing van bestaande stukken. Volgens James en Weir (1990) was het percentage van herplaatsing als totaal aangeboden aandelen bij introductie gemiddeld 19%. De mediaan was zelfs maar 4%. Jegadeesh et al. (1993) stellen dat gemiddeld 16,3% van de geïntroduceerde aandelen reeds voor introductie al uitstonden. De aandelen die op de beurs van Amsterdam zijn geïntroduceerd, bestaan volgens zowel Bronckers en Hazenberg (1993) als Wessels (1989) maar liefst voor circa 70% uit aandelen die herplaatst zijn. Wessels (1989) merkt over de motieven van bedrijven om een beursgang aan te gaan op: Clearly diversification motives are much more important than the raising of new investment capital. On average, slightly less than one third of an IPO comprises new equity capital, the rest existing shares. Sinds 1982 overtreft het aantal IPOs in New York het aantal bedrijven dat is overgegaan tot introductie op de beurs van Amsterdam met een factor 62. IPOs in New York en Amsterdam Jaar New York Amsterdam Totaal Uiteraard is de Amerikaanse economie veel groter en zijn er aanzienlijk meer bedrijven in de Verenigde Staten dan in Nederland. Maar zeker niet met een factor 62. Ter vergelijking: het bruto nationaal product van de Verenigde Staten is gelijk aan $ 9319 miljard ofwel een factor 26 maal groter dan het bruto nationaal product van Nederland. Het aantal IPOs in de VS blijkt door de jaren heen structureel hoger te liggen dan in Nederland. Er is overigens een opvallende overeenkomst in de cyclus van het aantal beursintroducties. In zowel Amsterdam als New York bereikt het aantal IPOs een piek net voor de krach van Het lijkt erop dat ondernemingen en hun adviseurs een goed gevoel voor timing hebben als het gaat om het introduceren van aandelen op de beurs. Het opzienbarende verschil roept een aantal belangrijke vragen op. 1. Wat kan nu de oorzaak zijn voor het feit dat er in de Verenigde Staten structureel meer bedrijven kiezen voor een beursnotering? 2. Welke nadelige gevolgen heeft een beurs die (relatief) slecht functioneert voor de betrokken beleggers, het bedrijfsleven en de economische groei? 2. De verklarende factoren voor de functionaliteit van de primaire aandelenmarkt De factoren die in beginsel het slechter functioneren van de Amsterdamse beurs kunnen verklaren, zijn in een viertal groepen gecategoriseerd: financiële, beurs-technische, institutionele en culturele verklaringen. 2.1 Financiële factoren Een mogelijke verklaring voor het relatief geringe aantal beursintroducties in Amsterdam zou een hogere mate van underpricing in Amsterdam versus New York kunnen zijn. Een hogere mate van underpricing zou betekenen dat bedrijven wellicht afzien van introductie op de bewuste beurs omdat dit een relatief lage opbrengst zou opleveren. Er is echter geen duidelijk verschil tussen de gemiddelde underpricing van aandelen die in Amsterdam of in New York geïntroduceerd zijn. Metingen van onder andere Eijgenhuijsen (1989), Wessels (1989) en Bronckers en Hazenberg (1993) geven aan dat de gemiddelde underpricing van Amsterdamse IPOs niet veel verschilt van het Amerikaanse gemiddelde van circa 15%. Het antwoord op de vraag waarom er structureel minder bedrijven op de beurs van Amsterdam worden geïntroduceerd, heeft weinig of niets te maken met het fenomeen underpricing. 2.2 Beurs-technische factoren Een alternatieve verklaring zou kunnen zijn dat de toelatingscriteria van de Amsterdamse beurs veel strenger zijn dan de 16 FIDUCIE JANUARI 2006 NUMMER 2

HEDGEFONDSEN EN PRIVATE EQUITY IN NEDERLAND

HEDGEFONDSEN EN PRIVATE EQUITY IN NEDERLAND HEDGEFONDSEN EN PRIVATE EQUITY IN NEDERLAND samenvatting Prof. dr. A. de Jong Dr. P. J.G. Roosenboom Prof. dr. M.J.C.M. Verbeek Drs. P. Verwijmeren RSM Erasmus University, Rotterdam 4 oktober 2007 Dit

Nadere informatie

Luxempart: defensief, groeipotentie en prima track record

Luxempart: defensief, groeipotentie en prima track record Luxempart: defensief, groeipotentie en prima track record In Luxemburg bedraagt het netto vermogen per inwoner ruim 700.000. Daarmee is het Groot Hertogdom het meest welvarende land in het Euro-gebied.

Nadere informatie

Risicoprofielen voor Vermogensbeheer A la Carte

Risicoprofielen voor Vermogensbeheer A la Carte Risicoprofielen voor Vermogensbeheer A la Carte Inleiding Onze risicoprofielen 1. Wat is een risicoprofiel? 2. Wat zijn vermogenscategorieën? 3. Welke risicoprofielen gebruiken wij? Uw risicoprofiel 4.

Nadere informatie

Financieren anno 2015 BDO M&A - Debt Advisory Strategisch financieringsadvies

Financieren anno 2015 BDO M&A - Debt Advisory Strategisch financieringsadvies Financieren anno 2015 BDO M&A - Debt Advisory Strategisch financieringsadvies drs. Roel van der Sar RC RV Manager Corporate Finance Debt Advisory Introductie drs. Roel van der Sar RC RV Senior Manager

Nadere informatie

Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af

Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af Inleiding Door de opkomst van moderne informatie- en communicatietechnologieën is het voor huishoudens eenvoudiger en goedkoper geworden om de vrije besparingen,

Nadere informatie

ICP Corporate Finance

ICP Corporate Finance ICP Corporate Finance Corporate Finance Adviseurs Bedrijfsprofiel Januari 2013 Profiel ICP Corporate Finance Corporate Finance Adviseur van management en aandeelhouders bij complexe Corporate Finance vraagstukken

Nadere informatie

Financiering. (Alternatieve) Financiering en Voorwaarden. Financiering - MCN

Financiering. (Alternatieve) Financiering en Voorwaarden. Financiering - MCN Financiering (Alternatieve) Financiering en Voorwaarden Financiering - MCN De kapitaalmarkt in Beweging Toegang tot bancaire financiering meer onder druk Investeerders schuiven op in het gat dat banken

Nadere informatie

19 mei 2008. Wat is de waarde van een bedrijf?

19 mei 2008. Wat is de waarde van een bedrijf? 19 mei 2008 Wat is de waarde van een bedrijf? Wat is de waarde van een bedrijf? P.P.C. Buijsrogge RV Register Valuator Makelaar in bedrijfsbelangen www.corporatesearch.nl buijsrogge@corporatesearch.nl

Nadere informatie

High Risk. Equity Interest Other. ING Dutch Plus Note

High Risk. Equity Interest Other. ING Dutch Plus Note High Risk Equity Interest Other ING Dutch Plus Note Minimaal 155%* aflossing bij stijgende of beperkt dalende beurzen Bescherming tot 35% koersdaling t.o.v. de startwaarde Profiteer van een mogelijke stijging

Nadere informatie

Tweede Supplement op het prospectus in verband met het Aanbod van Gewone Aandelen in het kapitaal van SnowWorld N.V. ( SnowWorld )

Tweede Supplement op het prospectus in verband met het Aanbod van Gewone Aandelen in het kapitaal van SnowWorld N.V. ( SnowWorld ) SNOWWORLD N.V. (een naamloze vennootschap naar Nederlands recht) Tweede Supplement op het prospectus in verband met het Aanbod van Gewone Aandelen in het kapitaal van SnowWorld N.V. ( SnowWorld ) Dit document

Nadere informatie

Structured products. September 2014. Index Garantie Notes. Inlegvel VL Index Garantie Note AEX 14-20

Structured products. September 2014. Index Garantie Notes. Inlegvel VL Index Garantie Note AEX 14-20 Structured products tember 2014 Index Garantie Notes 2 De VL Index Garantie Note AEX 14-20 (de Note ) wordt uitgegeven onder het Basis Prospectus van het Structured Note Programme ter waarde van 2 miljard

Nadere informatie

Equitisation and Stock-Market Development

Equitisation and Stock-Market Development Samenvatting In deze dissertatie worden twee belangrijke vraagstukken met betrekking tot het proces van economische hervorming in Vietnam behandeld, te weten de Vietnamese variant van privatisering (equitisation)

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

De eerste transatlantische beurzengroep ter wereld: nyse Euronext

De eerste transatlantische beurzengroep ter wereld: nyse Euronext De eerste transatlantische beurzengroep ter wereld: nyse De beurzengroep vormt een belangrijk onderdeel van de financiële infrastructuur. Door de fusie met New York Stock Exchange (NYSE) ontstaat de eerste

Nadere informatie

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen 1. De kwartaalcijfers van de pensioenfondsen zijn negatief. Hoe komt dat? Het algemene beeld is dat het derde kwartaal, en dan in het bijzonder de maand

Nadere informatie

ER CAPITAL BEDRIJFSPARTICIPATIES

ER CAPITAL BEDRIJFSPARTICIPATIES ER CAPITAL BEDRIJFSPARTICIPATIES GEZAMENLIJK INVESTEREN IN DE TOP VAN HET MKB INFORMATIEBROCHURE AANDELENUITGIFTE 80.000 AANDELEN TEGEN EEN UITGIFTEKOERS VAN 30,- TOTAAL 2.400.000,- ER CAPITAL PARTICIPATIEFONDS

Nadere informatie

Directe investeringen Investeren buiten traditionele financiële markten

Directe investeringen Investeren buiten traditionele financiële markten Directe investeringen Investeren buiten traditionele financiële markten CLAVIS Vermogensstructurering Directievoering Trustdiensten Vermogensbeheer (Infra)structuur Vermogensplanning Transactiebegeleiding

Nadere informatie

Halfjaarbericht eerste helft 1997 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 21 PROCENT

Halfjaarbericht eerste helft 1997 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 21 PROCENT Amsterdam, 11 juli 1997 Halfjaarbericht eerste helft 1997 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 21 PROCENT Totaal vermogen beheerd door ABN AMRO Asset Management wereldwijd in

Nadere informatie

De internationale vastgoedmarkt

De internationale vastgoedmarkt De internationale vastgoedmarkt Auteur(s): Eichholtz, P.M.A. (auteur) Graaf, N. de (auteur) De auteurs zijn werkzaam bij Global Property Research te Maastricht. Eichholtz is daarnaast verbonden aan de

Nadere informatie

Halfjaarbericht Interim report 2003. Retail

Halfjaarbericht Interim report 2003. Retail Halfjaarbericht Interim report 2003 Retail Profiel VastNed Groep De VastNed Groep bestaat uit twee gespecialiseerde onroerendgoedbeleggingsmaatschappijen met veranderlijk kapitaal: VastNed Retail N.V.

Nadere informatie

2014 KPMG Advisory N.V

2014 KPMG Advisory N.V 02 Uitbesteding & assurance 23 Overwegingen bij uitbesteding back- en mid-office processen van vermogensbeheer Auteurs: Alex Brouwer en Mark van Duren Is het zinvol voor pensioenfondsen en fiduciair managers

Nadere informatie

CIJFERS & TRENDS IN DE NEDERLANDSE FUSIE- EN OVERNAMEMARKT VOOR MKB-BEDRIJVEN

CIJFERS & TRENDS IN DE NEDERLANDSE FUSIE- EN OVERNAMEMARKT VOOR MKB-BEDRIJVEN CIJFERS & TRENDS IN DE NEDERLANDSE FUSIE- EN OVERNAMEMARKT VOOR MKB-BEDRIJVEN Q2 2015 Q2 2015 1 Voorwoord Dit is de tweede van 2015, het kwartaalonderzoek van Brookz, platform voor bedrijfsovername. Hierin

Nadere informatie

Waardering van een Onderneming

Waardering van een Onderneming Waardering Congres Financieele Dagblad: Private Equity in de Praktijk 6 april 2006 Dr Michel van Bremen Partner First Dutch Capital B.V. Waardering, essentie: Res tantum valet quantum vendi potest Iets

Nadere informatie

Patriottisch beleggen: investeren in de B.V. Nederland?

Patriottisch beleggen: investeren in de B.V. Nederland? Patriottisch beleggen: investeren in de B.V. Nederland? 1. In het politieke debat in Nederland (en overigens ook in andere Europese landen) is beleggen in eigen land een hot topic. Dat is ongetwijfeld

Nadere informatie

Alternatieve financieringsvormen voor bankkrediet. Bart P.M. Joosen

Alternatieve financieringsvormen voor bankkrediet. Bart P.M. Joosen Alternatieve financieringsvormen voor bankkrediet Bart P.M. Joosen 30 januari 2014 Aanbodzijde van de financieringsmarkt 2 Aanbodzijde van de financieringsmarkt Banken Institutionele beleggers Beurs (public

Nadere informatie

MTY wordt IEX Group NV, leider in online beleggersinformatie

MTY wordt IEX Group NV, leider in online beleggersinformatie PERSBERICHT Bussum, 5 november 2015 In aanvulling op het persbericht IEX gaat naar de beurs, dat hedenmorgen is gepubliceerd, informeert MTY Holdings NV middels onderstaand bericht haar aandeelhouders

Nadere informatie

Introductie ICP Corporate Finance

Introductie ICP Corporate Finance Introductie ICP Corporate Finance Profiel ICP Corporate Finance Corporate Finance Adviseur van management en aandeelhouders bij Corporate Finance vraagstukken Specialist in fusies & overnames, (alternatieve)

Nadere informatie

I M T E C H N. V. B U S I N E S S P R I N C I P L E S

I M T E C H N. V. B U S I N E S S P R I N C I P L E S I M T E C H N. V. B U S I N E S S P R I N C I P L E S Algemeen Het beleid van Imtech N.V. is gericht op de continuïteit van de onderneming als een winstgevende organisatie, die met haar bedrijven en medewerkers

Nadere informatie

Uitgevende Instelling: F. Van Lanschot Bankiers N.V (BBB+ / A-) April 2015. Trigger Notes. Inlegvel VL Dutch Trigger Note 15-20

Uitgevende Instelling: F. Van Lanschot Bankiers N.V (BBB+ / A-) April 2015. Trigger Notes. Inlegvel VL Dutch Trigger Note 15-20 Uitgevende Instelling: F. Van Lanschot Bankiers N.V (BBB+ / A-) April 2015 Trigger Notes 2 De voorwaarden van de VL Dutch Trigger Note 15-20 (de Note ) zijn vermeld in de Definitieve Voorwaarden (de Final

Nadere informatie

ALM als basis van Zorgvuldig Beleggen

ALM als basis van Zorgvuldig Beleggen ALM als basis van Zorgvuldig Beleggen Samenhang en voorbeelden Ronald Janssen, Ortec Finance 1 Klant centraal stellen: Doelstelling Managen van de verwachtingen van onze cliënten Hoe kunnen we dat doen?

Nadere informatie

Nutreco N.V. Postbus 299 3800 AG Amersfoort The Netherlands. Vereniging VEB NCVB t.a.v. de heer Paul Koster, Directeur Postbus 240 2501 CE DEN HAAG

Nutreco N.V. Postbus 299 3800 AG Amersfoort The Netherlands. Vereniging VEB NCVB t.a.v. de heer Paul Koster, Directeur Postbus 240 2501 CE DEN HAAG Vereniging VEB NCVB t.a.v. de heer Paul Koster, Directeur Postbus 240 2501 CE DEN HAAG Nutreco N.V. Postbus 299 3800 AG Amersfoort The Netherlands T. +31 33 422 6100 www.nutreco.com Datum 4 november 2014

Nadere informatie

BAVA PRESENTATIE 10 december 2013

BAVA PRESENTATIE 10 december 2013 BAVA PRESENTATIE 10 december 2013 Management Koos Hendriks CEO, oprichter Wim Moerman CFO Eigenaar wintersportwinkels Eigenaar Duijvestein Wintersport Oprichter en CEO SnowWorld 1974-1979 1980-2001 1996-heden

Nadere informatie

Alternatieve financieringen voor middelgrote bedrijven. 24 september 2013 1 1

Alternatieve financieringen voor middelgrote bedrijven. 24 september 2013 1 1 Alternatieve financieringen voor middelgrote bedrijven 24 september 2013 1 1 1 Inhoud Alternatieve vormen van financiering Een Europese Private Placement? Financiering van NPEX Contact: Victor Meijer (victor.meijer@nibc.com)

Nadere informatie

DE WINST VAN DUURZAAM ONDERNEMEN - WORDT GOED GEDRAG BELOOND? -

DE WINST VAN DUURZAAM ONDERNEMEN - WORDT GOED GEDRAG BELOOND? - DE WINST VAN DUURZAAM ONDERNEMEN - WORDT GOED GEDRAG BELOOND? - Jeroen Derwall Erasmus Universiteit Rotterdam Nationaal Sustainability Congres Bussum, 16 Maart 23 AGENDA Introductie Duurzaam Ondernemen

Nadere informatie

De locatie van de vergadering wordt op 20 april 2010 via de website van de Vennootschap (investor.oce.nl) bekend gemaakt.

De locatie van de vergadering wordt op 20 april 2010 via de website van de Vennootschap (investor.oce.nl) bekend gemaakt. Agenda van de Jaarlijkse Algemene Vergadering van Aandeelhouders van de naamloze vennootschap Océ N.V., gevestigd te Venlo, te houden in Venlo ten kantore van de Vennootschap op donderdag 22 april 2010,

Nadere informatie

CIJFERS & TRENDS IN DE NEDERLANDSE FUSIE- EN OVERNAMEMARKT VOOR MKB-BEDRIJVEN

CIJFERS & TRENDS IN DE NEDERLANDSE FUSIE- EN OVERNAMEMARKT VOOR MKB-BEDRIJVEN CIJFERS & TRENDS IN DE NEDERLANDSE FUSIE- EN OVERNAMEMARKT VOOR MKB-BEDRIJVEN Q1 2015 Q1 2015 1 Voorwoord Dit is de eerste, het kwartaalonderzoek van Brookz, platform voor bedrijfsovername. Hierin vindt

Nadere informatie

AGENDA. 2. Jaarverslag 2014 a. Bespreking van het verslag van de Raad van Commissarissen b. Bespreking van het verslag van de Directie

AGENDA. 2. Jaarverslag 2014 a. Bespreking van het verslag van de Raad van Commissarissen b. Bespreking van het verslag van de Directie 1. Opening AGENDA Agenda voor de Algemene Vergadering van Aandeelhouders van Koninklijke Brill NV te houden op woensdag 13 mei 2015 om 14.00 uur ten kantore van de Vennootschap, Plantijnstraat 2, Leiden

Nadere informatie

AEGON Equity Fund. vierde kwartaal 2006

AEGON Equity Fund. vierde kwartaal 2006 Profiel Het AEGON Equity Fund is een besloten fonds voor gemene rekening, waarin verzekeringsrelaties van AEGON kunnen participeren. Het AEGON Equity Fund belegt wereldwijd in aandelen met de nadruk op

Nadere informatie

ALGEMEEN RAPPORT Publieksprijs Beste Vastgoedfonds Aanbieder 2011

ALGEMEEN RAPPORT Publieksprijs Beste Vastgoedfonds Aanbieder 2011 ALGEMEEN RAPPORT Publieksprijs Beste Vastgoedfonds Aanbieder 2011 Markt, trends en ontwikkelingen Amsterdam, april 2012 Ir. L. van Graafeiland Dr. P. van Gelderen Baken Adviesgroep BV info@bakenadviesgroep.nl

Nadere informatie

Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening

Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening Aanleiding Op 10 februari 2014 heeft, onder leiding van burgemeester Van der Laan,

Nadere informatie

AGENDA. Voor (het advies inzake) de routebeschrijving en bereikbaarheid met het openbaar vervoer verwijzen wij u naar onze website: www.nedap.com.

AGENDA. Voor (het advies inzake) de routebeschrijving en bereikbaarheid met het openbaar vervoer verwijzen wij u naar onze website: www.nedap.com. AGENDA voor de jaarlijkse Algemene Vergadering van Aandeelhouders van de N.V. Nederlandsche Apparatenfabriek Nedap, gevestigd te Groenlo, te houden op 3 april 2014, s morgens om 11.00 uur in het EYE (filmmuseum)

Nadere informatie

Unlimited Speeders. Achieving more together

Unlimited Speeders. Achieving more together Unlimited Speeders Achieving more together Unlimited Speeders: Beleg met een hefboom 3 Unlimited Speeders: Beleg met een hefboom Snel en eenvoudig beleggen met een geringe investering? Inspelen op een

Nadere informatie

Sterke toename van beleggingen in Duits en Frans schuldpapier. Grafiek 1 - Nederlandse aankopen buitenlandse effecten

Sterke toename van beleggingen in Duits en Frans schuldpapier. Grafiek 1 - Nederlandse aankopen buitenlandse effecten Sterke toename van beleggingen in Duits en Frans schuldpapier Nederlandse beleggers hebben in 21 per saldo voor bijna EUR 12 miljard buitenlandse effecten verkocht. Voor EUR 1 miljard betrof dit buitenlands

Nadere informatie

Euronext.liffe. Inleiding Optiestrategieën

Euronext.liffe. Inleiding Optiestrategieën Euronext.liffe Inleiding Optiestrategieën Vooraf De inhoud van dit document is uitsluitend educatief van karakter. Voor advies dient u contact op te nemen met uw bank of broker. Het is verstandig alvorens

Nadere informatie

Terug naar de kern Bob Hendriks

Terug naar de kern Bob Hendriks Terug naar de kern Bob Hendriks Oktober 2013 Waarom nog beleggen? 2 Agenda BlackRock? Sparen & beleggen We leven langer/pensioen Inkomsten uit beleggen Conclusie 3 BlackRock is opgericht voor deze nieuwe

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

AGENDA. Voor (het advies inzake) de routebeschrijving en bereikbaarheid met het openbaar vervoer verwijzen wij u naar onze website: www.nedap.com.

AGENDA. Voor (het advies inzake) de routebeschrijving en bereikbaarheid met het openbaar vervoer verwijzen wij u naar onze website: www.nedap.com. AGENDA voor de jaarlijkse Algemene Vergadering van Aandeelhouders van de N.V. Nederlandsche Apparatenfabriek Nedap, gevestigd te Groenlo, te houden op 16 april 2013, s morgens om 11.00 uur in de Hermitage

Nadere informatie

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Hoofdpunten Rendement over eerste helft 2008 is 5,1%. De dekkingsgraad is medio 2008 uitgekomen op 132%. De kredietcrisis eist zijn tol. Vooral aandelen en onroerend

Nadere informatie

FLuctuating EURibor Note. Profiteer van een potentieel hoge rentevergoeding

FLuctuating EURibor Note. Profiteer van een potentieel hoge rentevergoeding FLuctuating EURibor Note W a t i s d e F L E U R II N o t e? De FLEUR II Note (FLEUR II) is een vastrentend beleggingsinstrument met een maximale looptijd van 10 jaar waarmee de belegger kan profiteren

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) Samenvatting (Summary in Dutch) De Islam beperkt de mogelijkheden voor Moslims om te beleggen in aandelen. Zij kunnen namelijk alleen in zogenoemde Shariah compliant aandelen beleggen (hierna, Islamitische

Nadere informatie

SAMENVATTING. Toepasselijk recht. Op het aanbod is Nederlands recht van toepassing. Rechten verbonden aan de certificaten van aandelen

SAMENVATTING. Toepasselijk recht. Op het aanbod is Nederlands recht van toepassing. Rechten verbonden aan de certificaten van aandelen SAMENVATTING Dit hoofdstuk is een samenvatting (de Samenvatting) van de essentiële kenmerken en risico s met betrekking tot de Uitgevende instelling(stichting administratie kantoor aandelen Triodos Bank),

Nadere informatie

Nieuweroordweg 1, 3704 EC te Zeist Telefoon 030 693 65 00 Fax 030 694 2440

Nieuweroordweg 1, 3704 EC te Zeist Telefoon 030 693 65 00 Fax 030 694 2440 Registratiedocument Triodos Investment Management B.V. Algemene gegevens Triodos Investment Management Triodos Investment Management B.V. (Triodos Investment Management) is een besloten vennootschap met

Nadere informatie

Bedrijfsopvolging binnen of buiten Familieverband Mirjam van Praag Hoogleraar Ondernemerschap en organisatie (UvA) Wetenschappelijk directeur ACE

Bedrijfsopvolging binnen of buiten Familieverband Mirjam van Praag Hoogleraar Ondernemerschap en organisatie (UvA) Wetenschappelijk directeur ACE Bedrijfsopvolging binnen of buiten Familieverband Mirjam van Praag Hoogleraar Ondernemerschap en organisatie (UvA) Wetenschappelijk directeur ACE SIRET jaarcongres 13-9-2013 Amsterdam Actueel Oud-ondernemers

Nadere informatie

Evenwichtig beleggen? Ontdek de juiste balans tussen rendement en risico, zonder dat u ervan wakker hoeft te liggen.

Evenwichtig beleggen? Ontdek de juiste balans tussen rendement en risico, zonder dat u ervan wakker hoeft te liggen. Evenwichtig beleggen? Ontdek de juiste balans tussen rendement en risico, zonder dat u ervan wakker hoeft te liggen. Bent u als belegger op zoek naar rendement én bescherming, zonder de zorgen van het

Nadere informatie

AEGON STELT WIJZGINGEN IN CORPORATE GOVERNANCE VOOR OM ZEGGENSCHAP AANDEELHOUDERS TE VERSTERKEN

AEGON STELT WIJZGINGEN IN CORPORATE GOVERNANCE VOOR OM ZEGGENSCHAP AANDEELHOUDERS TE VERSTERKEN 205722 PERSBERICHT AEGON STELT WIJZGINGEN IN CORPORATE GOVERNANCE VOOR OM ZEGGENSCHAP AANDEELHOUDERS TE VERSTERKEN STRUCTUURREGIME VERLATEN; STEMRECHT VERENIGING AEGON TERUGGEBRACHT AEGON N.V. is van plan

Nadere informatie

ACTIVINVESTOR MANAGEMENT B.V. Amsterdam. Halfjaarbericht per 30 juni 2012

ACTIVINVESTOR MANAGEMENT B.V. Amsterdam. Halfjaarbericht per 30 juni 2012 ACTIVINVESTOR MANAGEMENT B.V. Amsterdam Halfjaarbericht per 30 juni 2012 Profiel ActivInvestor Management B.V. is 16 december 2004 opgericht en heeft als doel het opzetten en beheren van niche vastgoedbeleggingsfondsen

Nadere informatie

Verkoop moet huidige klanten niet over het hoofd zien!

Verkoop moet huidige klanten niet over het hoofd zien! Verkoop moet huidige klanten niet over het hoofd zien! Klant is een van de belangrijkste factoren voor de winstgevendheid van een onderneming. Kleine veranderingen in de hebben al grote invloed op de winst.

Nadere informatie

Vereniging AEGON en AEGON N.V. kondigen niet-verwaterende vermogensherstructurering aan

Vereniging AEGON en AEGON N.V. kondigen niet-verwaterende vermogensherstructurering aan Persbericht Vereniging AEGON en AEGON N.V. kondigen niet-verwaterende vermogensherstructurering aan VERENIGING AEGON S FINANCIËLE POSITIE ZAL SUBSTANTIEEL VERSTERKT WORDEN AEGON N.V. S ( AEGON ) EIGEN

Nadere informatie

Individuele aandelen, Individuele obligaties, Vastgoed, Grondstoffen, Beleggingsfondsen, Trackers

Individuele aandelen, Individuele obligaties, Vastgoed, Grondstoffen, Beleggingsfondsen, Trackers Bedrijfsprofiel Care IS Vermogensbeheer Vermogensbeheerder Naam Website Beschrijving Care IS Vermogensbeheer www.careis.nl/ Care IS Vermogensbeheer is sinds 2010 actief en gevestigd in Volendam. Care IS

Nadere informatie

- Vaststelling van de jaarrekening 2014 van ABN AMRO Group N.V.

- Vaststelling van de jaarrekening 2014 van ABN AMRO Group N.V. Verantwoording stemgedrag eerste half jaar 2015 Stemgedrag op vergaderingen van aandeelhouders en genomen aandeelhoudersbesluiten buiten vergadering 1. Inleiding NLFI onderschrijft het belang van de Nederlandse

Nadere informatie

VASTGOEDFINANCIERING IN DE ZORG

VASTGOEDFINANCIERING IN DE ZORG VASTGOEDFINANCIERING IN DE ZORG PIM DIEPSTRATEN Doorn, 1 december 2015 AGENDA 1 Financieringsstrategie zorginstelling 2 Huidige financiers en het WFZ 3 Perspectief investeerder op de zorgmarkt 4 Alternatieve

Nadere informatie

Euro Garant Note. Profiteer van de 50 belangrijkste aandelen uit de Eurozone Met een garantie op einddatum Dagelijks verhandelbaar.

Euro Garant Note. Profiteer van de 50 belangrijkste aandelen uit de Eurozone Met een garantie op einddatum Dagelijks verhandelbaar. Protection Equity Interest Other Euro Garant Note Profiteer van de 50 belangrijkste aandelen uit de Eurozone Met een garantie op einddatum Dagelijks verhandelbaar Beleg in de 50 belangrijkste aandelen

Nadere informatie

Kennisbijeenkomst Bedrijfsoverdracht. 16 mei 2013

Kennisbijeenkomst Bedrijfsoverdracht. 16 mei 2013 Kennisbijeenkomst Bedrijfsoverdracht 16 mei 2013 Van bedrijf naar kapitaal Vóór en na de bedrijfsoverdracht drsj.j.a. Knol, 06-8197 2288 Agenda 1. Verkoop klaar maken van uw onderneming 2. Bedrijf verkocht:

Nadere informatie

Wanneer gaat het fout met de financieringshefboom?

Wanneer gaat het fout met de financieringshefboom? Wanneer gaat het fout met de financieringshefboom? In tijden dat de verwachtingen voor toekomstige vrije geldstromen ieder jaar uitkomen werkt de financieringshefboom in het voordeel van de eigen vermogen

Nadere informatie

Independent Capital Partners

Independent Capital Partners Independent Capital Partners Corporate Finance Adviseurs I N D E PE NDENT C A PI TA L PA RT N ERS Overzicht activiteiten en transacties Profiel Independent Capital Partners Corporate Finance Adviseur van

Nadere informatie

Buitenlandse investeringen door het MKB

Buitenlandse investeringen door het MKB M00408 Buitenlandse investeringen door het MKB Toenemende investeringen in lagelonenlanden of op kousenvoeten naar buurlanden? Jolanda Hessels Maarten Overweel Zoetermeer, 13 oktober 004 Buitenlandse investeringen

Nadere informatie

Kennisgeving van Fusie tussen Compartimenten

Kennisgeving van Fusie tussen Compartimenten Kennisgeving van Fusie tussen Compartimenten Samenvatting Dit deel bevat belangrijke informatie over de fusie die voor u als aandeelhouder van belang is. Meer informatie kunt u vinden in de Gedetailleerde

Nadere informatie

UITSLAGEN WONEN ENQUÊTE

UITSLAGEN WONEN ENQUÊTE UITSLAGEN WONEN ENQUÊTE 3 E KWARTAAL 211 Gemaakt voor NVM Wonen Gemaakt door NVM Data & Research Inhoudsopgave 1 Introductie enquête... 3 1.1 Periode... 3 1.2 Respons... 3 2 Staat van de woningmarkt...

Nadere informatie

The Specialist in Dutch small and midcaps. De hoeksteen van uw beleggingsportefeuille!

The Specialist in Dutch small and midcaps. De hoeksteen van uw beleggingsportefeuille! The Specialist in Dutch small and midcaps De hoeksteen van uw beleggingsportefeuille! The Specialist in Dutch small and midcaps Het Add Value Fund richt zich primair op het segment van de Nederlandse small-

Nadere informatie

PERSBERICHT. Versterking kapitaalpositie ING met 10 miljard euro

PERSBERICHT. Versterking kapitaalpositie ING met 10 miljard euro PERSBERICHT Versterking kapitaalpositie ING met 10 miljard euro Op 19 oktober 2008 is bekend gemaakt dat ING haar kapitaal verder heeft versterkt met behulp van de Nederlandse overheid. De solvabiliteit,

Nadere informatie

MKBi-Groeifonds Obligaties

MKBi-Groeifonds Obligaties MKBi-Groeifonds Obligaties Brede kennis en ervaring in zowel de financiële wereld als het ondernemerschap is de basis van het MKBi Groeifonds Geef het mkb de juiste impuls met het MKBi Groeifonds! Meer

Nadere informatie

Bedrijfsfinanciering: Van subsidie naar overheidsinstrumenten anno 2014

Bedrijfsfinanciering: Van subsidie naar overheidsinstrumenten anno 2014 Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. Ministerie van Economische Zaken Bedrijfsfinanciering: Van subsidie naar overheidsinstrumenten anno 2014 Roland Starmans Manager Product Ontwikkeling Bancair, Investment

Nadere informatie

UW BEDRIJF FINANCIEREN

UW BEDRIJF FINANCIEREN UW BEDRIJF FINANCIEREN BEDRIJFSFINANCIERING Zonder financiering kan een onderneming niet bestaan. Of het nu gaat om de omvang van het eigen vermogen of de ontwikkeling van uw werkkapitaal: de wijze waarop

Nadere informatie

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 5.

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 5. Opgave 2 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 5. QWIC bv is een aanbieder op de markt van elektrische fietsen en elektrische scooters (informatiebron 1). Dit Nederlandse bedrijf zag

Nadere informatie

De toekomstbestendigheid van de vastgoedallocatie in de portefeuille IVBN / VBA / IPD vastgoedcongres, 1 oktober 2013, Nyenrode

De toekomstbestendigheid van de vastgoedallocatie in de portefeuille IVBN / VBA / IPD vastgoedcongres, 1 oktober 2013, Nyenrode De toekomstbestendigheid van de vastgoedallocatie in de portefeuille IVBN / VBA / IPD vastgoedcongres, 1 oktober 2013, Nyenrode Drs. ing. Norbert Bol Drs. Tjeerd Tromp Agenda 2 Introductie onderzoek Norbert

Nadere informatie

Goede zorg van groot belang. Nederlanders staan open voor private investeringen

Goede zorg van groot belang. Nederlanders staan open voor private investeringen Goede zorg van groot belang Nederlanders staan open voor private investeringen Index 1. Inleiding p. 3. Huidige en toekomstige gezondheidszorg in Nederland p. 6 3. Houding ten aanzien van private investeerders

Nadere informatie

Toelichting beleggingsbeleid Triodos Bank Private Banking

Toelichting beleggingsbeleid Triodos Bank Private Banking Toelichting beleggingsbeleid Triodos Bank Private Banking Heeft u vragen? Neemt u dan telefonisch contact op met Triodos Bank Private Banking via 030 693 65 05. Of stuur een e-mail naar private.banking@triodos.nl.

Nadere informatie

Regio Amsterdam. Kantorenvisie. Januari 2010. Amstelveen. 40% minder opname kantoorruimte. Grootste transacties. 40% minder opname kantoorruimte

Regio Amsterdam. Kantorenvisie. Januari 2010. Amstelveen. 40% minder opname kantoorruimte. Grootste transacties. 40% minder opname kantoorruimte Research Kantorenvisie Regio Amsterdam Januari 2010 40% minder opname kantoorruimte De negatieve economische ontwikkelingen in Nederland in 2009 hebben bijgedragen aan een terugval in de opname van kantoorruimte

Nadere informatie

PLUK DE VRUCHTEN VAN 3 STERAANDELEN

PLUK DE VRUCHTEN VAN 3 STERAANDELEN beleggen Autocall Belgacom-ING-Total PLUK DE VRUCHTEN VAN 3 STERAANDELEN n Een coupon van 11% bruto bij een stijging of een daling tot -50% van Belgacom-ING-Total n Looptijd van 1 tot 4 jaar De voordelen

Nadere informatie

Aon Risk Solutions Health & Benefits Corporate Wellness. WGA-hiaatverzekering. voor extra inkomenszekerheid. Risk. Reinsurance. Human Resources.

Aon Risk Solutions Health & Benefits Corporate Wellness. WGA-hiaatverzekering. voor extra inkomenszekerheid. Risk. Reinsurance. Human Resources. Aon Risk Solutions Health & Benefits Corporate Wellness WGA-hiaatverzekering voor extra inkomenszekerheid Risk. Reinsurance. Human Resources. Corporate Wellness Werknemers zijn cruciaal voor uw continuïteit

Nadere informatie

Financieringsmonitor Groei

Financieringsmonitor Groei M200908 Financieringsmonitor Groei Gevestigde bedrijven en snelle groeiers vergeleken Lia Smit Joris Meijaard Zoetermeer, 20 mei 2009 Financieringsmonitor groei Terugval financieringsbehoefte snelle groeiers

Nadere informatie

Checklist beleggen in vastgoed

Checklist beleggen in vastgoed i van 5 Checklist beleggen in vastgoed Je kunt beleggen in beursgenoteerde vastgoedfondsen (vaak aandelen die dagelijks verhandelbaar zijn op de beurs) en in niet-beursgenoteerde vastgoedfondsen. Deze

Nadere informatie

Opkomende markten: do s en don ts

Opkomende markten: do s en don ts Online Seminar Beleggen Opkomende markten: do s en don ts Simon Wiersma Investment Manager ING Investment Office Bart-Jan Blom van Assendelft Marketing Manager ING Beleggen Amsterdam, 12 november 2013

Nadere informatie

Marktlink Fusies & Overnames

Marktlink Fusies & Overnames Marktlink Fusies & Overnames Workshop Zoeken en vinden van een koper / verkoper Jeroen Oldengarm j.oldengarm@marktlink.nl 06 30 39 42 11 Mei 2013 Inhoud Doel Introductie Marktlink Marktontwikkelingen en

Nadere informatie

VERGADERING VAN AANDEELHOUDERS 31 MEI 2016 AMSTERDAM

VERGADERING VAN AANDEELHOUDERS 31 MEI 2016 AMSTERDAM VERGADERING VAN AANDEELHOUDERS 31 MEI 2016 AMSTERDAM Inhoud 1. Introductie DoubleDividend Management B.V. 2. Kenmerken DD Property Fund N.V. & beleggingsproces 3. Belangrijkste gebeurtenissen 2015 4. Resultaten

Nadere informatie

VERGADERING VAN AANDEELHOUDERS 12 MEI 2015 AMSTERDAM

VERGADERING VAN AANDEELHOUDERS 12 MEI 2015 AMSTERDAM VERGADERING VAN AANDEELHOUDERS 12 MEI 2015 AMSTERDAM Inhoud 1. Introductie DoubleDividend Management B.V. 2. Kenmerken DD Property Fund N.V. (voorheen: ActivInvestor Real Estate N.V.) & beleggingsproces

Nadere informatie

TOELICHTEND INFORMATIEMEMORANDUM. met betrekking tot het voorstel tot wijziging van het prospectus van

TOELICHTEND INFORMATIEMEMORANDUM. met betrekking tot het voorstel tot wijziging van het prospectus van TOELICHTEND INFORMATIEMEMORANDUM met betrekking tot het voorstel tot wijziging van het prospectus van Insinger de Beaufort European Mid Cap Fund N.V. 16 april 2014 I N H O U D 1. DOEL TOELICHTEND INFORMATIEMEMORANDUM

Nadere informatie

'Wij vinden het niet erg om op de achterbank te zitten'

'Wij vinden het niet erg om op de achterbank te zitten' 'Wij vinden het niet erg om op de achterbank te zitten' 18 december 2014 00:00 Daan Ballegeer rv In de vijver van familiebedrijven kan je nog mooie vissen bovenhalen waar grote jongens hun neus voor ophalen.

Nadere informatie

Profielschets Raad van Commissarissen

Profielschets Raad van Commissarissen Profielschets Raad van Commissarissen Vastgesteld door de Raad van Commissarissen op 18 maart 2009 en laatstelijk gewijzigd in 2014. 1. Doel profielschets 1.1 Het doel van deze profielschets is om uitgangspunten

Nadere informatie

Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU?

Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU? Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU? Als gevolg van de wereldwijde economische en financiële crisis heeft de EU met een laag investeringsniveau te kampen. Alleen met gezamenlijke gecoördineerde

Nadere informatie

Nederlanders best bekend met duurzaam beleggen Maar beleggen niet duurzamer dan anderen

Nederlanders best bekend met duurzaam beleggen Maar beleggen niet duurzamer dan anderen Nederlanders best bekend met duurzaam beleggen Maar beleggen niet duurzamer dan anderen Amsterdam, 29 maart 2006 Nederlanders zijn het best bekend met duurzame beleggingsfondsen. Dat blijkt uit onderzoek

Nadere informatie

Participantenvergaderingen AHPF

Participantenvergaderingen AHPF Welkom op de participantenvergadering van het Alpha High Performance Fund (AHPF); Datum: 30 mei 2014 1 Agenda: Opening door de voorzitter; Algemene ontwikkelingen Managed Futures-markten Ontwikkelingen

Nadere informatie

Fusies en overnames in tijden van crisis. 27 mei 2013 Wilbert van Gerwen

Fusies en overnames in tijden van crisis. 27 mei 2013 Wilbert van Gerwen Fusies en overnames in tijden van crisis 27 mei 2013 Wilbert van Gerwen Inhoud Brabant Finance Event Introductie Rembrandt Fusies & Overnames Fusies en Overnames: markt trends Kansen in een roerige markt

Nadere informatie

Onderzoek Indextrackers. Samenvatting

Onderzoek Indextrackers. Samenvatting Onderzoek Indextrackers Samenvatting 1. Inleiding De stichting Autoriteit Financiële Markten (AFM) houdt toezicht op correcte, duidelijke en niet misleidende informatieverstrekking aan consumenten. Het

Nadere informatie

Verder zien. Meer weten.

Verder zien. Meer weten. Verder zien. Meer weten. 1 EEN SOLIDE LANGETERMIJN BELEGGING Dankzij de gebundelde expertise van topbeleggers 2 De beste beleggers voor de beste resultaten Toegang tot de meest exclusieve fondsen ter wereld

Nadere informatie

Beleggingsfondsanalyse door Morningstar

Beleggingsfondsanalyse door Morningstar Beleggingsfondsanalyse door Morningstar Trends Finance Day Brussel, 24 mei 2014 Ronald van Genderen, CFA Fund Analyst Morningstar Benelux 2013 Morningstar, Inc. Alle rechten voorbehouden. Overzicht Morningstar

Nadere informatie

Vermogen: geld Kapitaal (aandelen, obligaties, leningen (lange termijn))

Vermogen: geld Kapitaal (aandelen, obligaties, leningen (lange termijn)) www.jooplengkeek.nl Vermogensmarkt De markt: vraag en aanbod Vermogen: geld Kapitaal (aandelen, obligaties, leningen (lange termijn)) Vermogen is een ruimer begrip dan geld. Een banksaldo is ook vermogen.

Nadere informatie

De gemiddelde vermogenskosten en optimale vermogensstructuur

De gemiddelde vermogenskosten en optimale vermogensstructuur Hoofdstuk 5 De gemiddelde vermogenskosten en optimale vermogensstructuur 5.1 Inleiding In de vorige hoofdstukken hebben we het vreemd vermogen en het eigen vermogen van een onderneming besproken. De partijen

Nadere informatie