Starten in een dal, profiteren van de top

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Starten in een dal, profiteren van de top"

Transcriptie

1 M Starten in een dal, profiteren van de top drs. A. Bruins drs. D. Snel Zoetermeer, november 2007

2 2

3 Starten in een dal, profiteren van de top Ondernemers die in 2003 een bedrijf begonnen, waren zich ervan bewust dat zij startten onder minder gunstige omstandigheden met nauwelijks of geheel geen groeimogelijkheden voor startende bedrijven. Vrij snel na de start kwam in deze situatie verandering en konden de ondernemers profiteren van een groeiende of zelfs sterk groeiende markt. Maar tegelijkertijd merkten zij ook dat het aantal starters aanzienlijk toenam. De overlevende starters uit de tijd van de economische dip hadden inmiddels echter al een goede positie op de markt weten te bereiken, want ruim de helft van de ondernemers heeft niet meer moeite moeten doen om klanten te werven. Daarbij hadden zij wel te maken met klanten die kritischer zijn geworden ten aanzien van de kwaliteit en de prijs van de producten of diensten van het bedrijf. De meest genoemde knelpunten betreffen dan ook knelpunten op het vlak van de markt en marketing. Maar alles bij elkaar zijn de ondernemers positief gestemd over de toekomst van het bedrijf. 1 Starten in een economische dip Starten op een markt zonder groeimogelijkheden Na een periode waarin er geen eind leek te komen aan de economische groei, keerde het tij in 2002 abrupt. Tegen deze achtergrond was de groep startende ondernemers in 2003 veel minder omvangrijk dan in de jaren van 'de nieuwe economie', maar toch waren er toen nog veel mensen die een nieuw bedrijf begonnen 1. De starters in 2003 waren zich terdege bewust van het feit dat zij onder minder gunstige omstandigheden met het bedrijf begonnen. Uit onderzoek van EIM onder starters uit dat jaar komt namelijk naar voren dat bijna een op de drie starters toen van mening was dat er in de branche waarin men het bedrijf begon nauwelijks of geheel geen groeimogelijkheden waren voor startende bedrijven (zie figuur 1). Verder gaf iets minder dan de helft van de ondernemers aan dat de markt in sterke mate werd gekenmerkt door concurrentie van veel bedrijven (en in mindere mate door een paar grote aanbieders die de markt beheersten). 1 De startende ondernemers in 2003 zijn uitgebreid in beeld gebracht in: A. Bruins, Starten in de recessie, EIM, Zoetermeer, juli

4 Figuur 1 Beoordeling van kenmerken van de markt ten tijde van de start 100% 75% aandeel (%) 50% % % groeimogelijkheden voor startende bedrijven concurrentie van veel bedrijven veranderingen in de voorkeuren van afnemers een paar grote aanbieders die de markt beheersen kenmerken van de markt sterk of zeer sterk deels geheel niet of nauwelijks Bron: EIM-starterscohort 2003, onderzoek Verwerven van een positie op de markt was moeilijk De starters in 2003 hadden niet alleen te maken met een beperkte omvang van de vraag naar de producten of diensten van hun bedrijf, er was volgens meer dan de helft van de ondernemers ook nog eens sprake van veranderingen in de voorkeuren van afnemers (zie figuur 1). Het verwerven van een positie op de markt behoorde destijds dan ook tot de meest genoemde knelpunten. De meerderheid van de ondernemers heeft rond de start van het bedrijf weliswaar geen knelpunten ervaren, maar 37% maakte wel melding van knelpunten. Aan kop gingen toen knelpunten die te maken hebben met de financiering van het bedrijf, direct gevolgd door knelpunten die te maken hebben met de markt en marketing. Daarbij werd veelvuldig gewezen op de ongunstige economische omstandigheden en op de ongunstige ontwikkeling van de vraag in de branche 1. EIM heeft de deelnemers aan het EIM-starterscohort 2003 met jaarlijkse onderzoeken gevolgd. In het dit jaar uitgevoerde onderzoek is speciaal nagegaan hoe de 'overlevers' 2 nu de economische omstandigheden weer gunstiger zijn - maar ook het aantal startende ondernemers sterk is toegenomen - tegen de ontwikkeling van de markt in de afgelopen jaren en op dit moment aankijken. 1 Zie: A. Bruins, Starten in de recessie, EIM, Zoetermeer, juli 2003, p Op 31 december 2006 bestond nog 58% van de bedrijven die in 2003 werden opgericht. Bron: EIM, database bedrijvendynamiek,

5 2 Profiteren van een groeiende economie In de afgelopen jaren is de markt gegroeid Terugkijkend op de afgelopen jaren melden bijna twee op de drie in 2003 gestarte ondernemers dat de markt is gegroeid: 46% typeert de markt als 'groeiend' en 18% typeert de markt als 'sterk groeiend'. De afgelopen jaren had 7% van de ondernemers echter toch nog te maken met een afnemende markt. Ook op dit moment is volgens twee op de drie ondernemers sprake van een groeiende markt (zie figuur 2). Vergeleken met de afgelopen jaren is de situatie wel verder verbeterd, want op dit moment is volgens een kwart van de ondernemers sprake van een sterk groeiende markt. Figuur 2 Oordeel over de ontwikkeling van de afzetmarkt op dit moment 5% 26% 27% sterk groeiend enigszins groeiend stabiel krimpend 42% Bron: EIM-starterscohort 2003, onderzoek Ook veel nieuwe toetreders op de markt Ook veel anderen zien evenwel de kansen die een groeiende economie biedt. Dat was voor de economische dip het geval en dat is nu weer het geval 1. Wat betreft het aantal starters was 2000 het topjaar van een ontwikkeling met steeds toenemende aantallen starters. Vanaf 2001 liep het aantal startende ondernemingen terug totdat in 2003 het dieptepunt werd bereikt. In 2004 was er weer sprake van een opleving. Deze opleving heeft zich in de jaren daarna doorgezet waarbij reeds in 2005 het topjaar 2000 werd overtroffen (zie figuur 3). 1 Zie: K.L. Bangma, Bedrijvendynamiek en werkgelegenheid; Periode , EIM, Zoetermeer, februari 2007, p

6 Figuur 3 Ontwikkeling van het aantal starters in de periode index 1997 = Bron: EIM, database bedrijvendynamiek, Die toename van het aantal starters ervaren de ondernemers die in 2003 met het bedrijf zijn begonnen wel degelijk. 40% van de ondernemers heeft in de afgelopen twee jaar te maken gehad met een groeiend aantal aanbieders op de markt waarop men zelf actief is. Nog eens een op de tien ondernemers (10%) spreekt van een sterk groeiend aantal aanbieders. Volgens slechts 8% van de ondernemers was er sprake van een afnemend aantal aanbieders. Starters uit 2003 hebben inmiddels hun plek gevonden De meeste ondernemers hebben met hun bedrijf inmiddels wel een goede positie op de markt weten te bereiken, want ruim de helft van de ondernemers heeft niet meer moeite moeten doen om klanten te werven (zie tabel 1). Voor een kwart van de ondernemers ging het werven van klanten zelfs makkelijker. Voor een op de vijf ondernemers vergde het werven van klanten daarentegen juist meer inspanningen. 6

7 Tabel 1 Moeite om klanten te werven en behoefte aan capaciteit om aan de vraag te beantwoorden (%) moeite moeten doen om klanten te werven behoefte aan capaciteit om aan de vraag te beantwoorden veel meer 2 5 meer gelijkblijvend minder 25 2 totaal Bron: EIM-starterscohort 2003, onderzoek De meerderheid van de ondernemers kon met de in het bedrijf aanwezige capaciteit volstaan om aan de vraag te beantwoorden (zie tabel 1). Een op de drie ondernemers had wel behoefte aan (veel) meer capaciteit in het bedrijf om aan de vraag te kunnen beantwoorden. Hierbij zij opgemerkt dat de meeste ondernemers (73%) geen werknemers in dienst hebben 1. Als dat wel het geval is, gaat het veelal om slechts enkele werknemers: 37% heeft 1 werknemer in dienst, 14% 2 werknemers en 33% 3, 4 of 5 werknemers. Tot de knelpunten die ondernemers in het afgelopen jaar in de bedrijfsvoering hebben ervaren 2, behoren dan ook relatief vaak knelpunten die te maken hebben met personeel (personeelstekort, het vinden van gekwalificeerd personeel). Steeds meer bedrijven behalen goede resultaten De gunstige ontwikkelingen worden weerspiegeld in de opbrengsten van de bedrijven. In de loop der jaren behalen steeds meer ondernemers met hun bedrijf een positief bedrijfsresultaat. Over het eerste jaar na de start was dat het geval bij een op de twee bedrijven (52%) en over het jaar daarna bij iets meer bedrijven (56%). Inmiddels sluit twee derde van de bedrijven (69%) de boeken af met een nettowinst. Ondernemers die willen investeren, kunnen dat dan ook veelal met eigen middelen financieren. In de twaalf maanden voorafgaande aan het onderzoek heeft 15% van de ondernemers extra financiële middelen ingezet voor de onderneming. In vier van de vijf gevallen bestonden de extra middelen geheel (56%) of deels (25%) uit eigen geld. Het aandeel van de ondernemers die concrete plannen hebben om de komende twaalf maanden in de onderneming te investeren is nog groter, namelijk een op de vier (26%). 1 28% van de ondernemers werkt parttime (d.w.z. gemiddeld minder dan 30 per week) in het bedrijf. 2 Een op de drie ondernemers heeft in het afgelopen jaar in de bedrijfsvoering knelpunten ervaren. 7

8 3 Inspelen op veranderend gedrag van klanten Klanten zijn kritischer geworden Ook al is er sprake van een groeiende markt en hebben de ondernemers inmiddels een goede positie op de markt bereikt, toch moeten de ondernemers alert blijven, want zij hebben te maken met veranderingen in het gedrag van de klanten. De ondernemers hebben namelijk ervaren dat de klanten kritischer zijn geworden. De klanten zijn vooral meer op de kwaliteit gaan letten, maar letten ook meer op de prijs van de producten of diensten van het bedrijf (zie figuur 4). Wat betreft de eisen van de klanten ten aanzien van de levertijd is er minder veranderd. Figuur 4 Gesignaleerde veranderingen in het gedrag van de klanten op de levertijd gaan letten op de prijs gaan letten op de kwaliteit gaan letten 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% veel meer meer gelijkblijvend minder Bron: EIM-starterscohort 2003, onderzoek Markt en marketing zorgen voor knelpunten De ondernemers hebben niet alleen te maken met steeds kritischer wordende klanten, voor veel ondernemers (47%) is het belang van vaste relaties tussen het bedrijf en de klanten (zeer) sterk toegenomen. Ook in die relaties moeten de ondernemers investeren. Alles bij elkaar leiden de ontwikkelingen ertoe dat bovenaan de lijst van knelpunten die de ondernemers in het afgelopen jaar in de bedrijfsvoering hebben ervaren, knelpunten staan op het vlak van de markt en marketing. Knelpunten die hebben te maken met de financiering (liquiditeit, houding van de banken) zijn inmiddels naar het tweede plan verdrongen. Wat betreft marketing kunnen de ondernemers misschien iets leren van ondernemers die hen als starter voorgingen. Op basis van tien jaar ervaring in zowel economisch goede als minder goede tijden is volgens ondernemers 8

9 die in het midden van de jaren negentig met hun bedrijf begonnen de beste strategie om zich op de markt te handhaven: inzetten op de dienstverlening/service, en de persoonlijke benadering van de klanten; gevolgd door: de kwaliteit van de producten of diensten van het bedrijf 1. Voor deze ondernemers hebben die inspanningen in elk geval tot de gewenste situatie geleid, want twee derde geeft aan erin geslaagd te zijn zich te onderscheiden van de concurrentie. Overigens zien deze ondernemers als belangrijkste concurrentienadelen van het eigen bedrijf de geringe schaalgrootte en de ongunstige prijsstelling. 4 Positief over de toekomst De ondernemers willen nog lang doorgaan Het gaat misschien niet allemaal van een leien dakje, maar wat de toekomst betreft zijn de ondernemers toch duidelijk positief gestemd. Een grote meerderheid verwacht dat de concurrentie de komende tijd nauwelijks of geen problemen zal geven en slechts weinigen verwachten grote problemen met de concurrentie (zie figuur 5). Figuur 5 Verwachting van de mate waarin de concurrentie komend jaar problemen zal geven 7% 23% grote problemen enigszins problemen nauwelijks/geen problemen 70% Bron: EIM-starterscohort 2003, onderzoek Zie: D. Snel en A. Bruins, Hoe handhaven jonge bedrijven zich in de concurrentiestrijd?, EIM, november

10 Ruim driekwart van de ondernemers (78%) ziet de toekomst van het bedrijf met vertrouwen tegemoet. Daarnaast voorziet 14% zelfs een zeer succesvolle toekomst. Heel veel ondernemers willen dan ook nog heel lang doorgaan als ondernemer: 21% denkt daarbij aan tien jaar, 9% aan vijftien jaar, 16% aan twintig jaar en 14% aan vijfentwintig of dertig jaar. Slechts 10% van de ondernemers wil binnen vijf jaar stoppen met het bedrijf dat men in 2003 is begonnen. En, hoewel onder de doelstellingen voor de middellange termijn kwalitatieve doelstellingen het hoogst scoren, zeggen twee op de vijf ondernemers (40%) zeker wel of mogelijk wel te streven naar uitbreiding van het personeelsbestand. Deze doelstelling scoort in de eerste plaats hoog (67%) onder ondernemers die nu reeds werknemers in dienst hebben, maar ook bijna een op de drie ondernemers zonder personeel (30%) ziet uitbreiding op middellange termijn wel zitten. 10

Van baan naar eigen baas

Van baan naar eigen baas M200912 Van baan naar eigen baas drs. A. Bruins Zoetermeer, juli 2009 Van baan naar eigen baas Ruim driekwart van de ondernemers die in de eerste helft van 2008 een bedrijf zijn gestart, werkte voordat

Nadere informatie

M200705. Werkgelegenheid bij startende bedrijven. drs. A. Bruins

M200705. Werkgelegenheid bij startende bedrijven. drs. A. Bruins M200705 Werkgelegenheid bij startende bedrijven drs. A. Bruins Zoetermeer, mei 2007 2 Werkgelegenheid bij startende bedrijven Van startende bedrijven wordt verwacht dat zij bijdragen aan nieuwe werkgelegenheid.

Nadere informatie

Starters zien door de wolken toch de zon

Starters zien door de wolken toch de zon M201206 Starters zien door de wolken toch de zon drs. A. Bruins Zoetermeer, mei 2012 Starters zien door de wolken toch de zon Enkele jaren nadat zij met een bedrijf zijn begonnen, en met enkele jaren financieel-economische

Nadere informatie

M200501 Ervaringen van startende ondernemers in hun eerste jaar

M200501 Ervaringen van startende ondernemers in hun eerste jaar M200501 Ervaringen van startende ondernemers in hun eerste jaar drs. A. Bruins Zoetermeer, juni 2005 Ervaringen van starters in het eerste jaar Na ruim een jaar bezig zijn met een nieuw bedrijf, zeggen

Nadere informatie

Werken in startende bedrijven

Werken in startende bedrijven M201211 Werken in startende bedrijven drs. A. Bruins Zoetermeer, september 2012 Werken in startende bedrijven De meeste startende ondernemers hebben geen personeel. Dat is zo bij de start met het bedrijf,

Nadere informatie

Bedrijvendynamiek en werkgelegenheid

Bedrijvendynamiek en werkgelegenheid M201207 Bedrijvendynamiek en werkgelegenheid 1987-2010 drs. K.L. Bangma drs. A. Bruins Zoetermeer, mei 2012 Bedrijvendynamiek en werkgelegenheid In de periode 1987-2010 is het aantal bedrijven per saldo

Nadere informatie

M200802. Vrouwen aan de start. Een vergelijking tussen vrouwelijke en mannelijke starters en hun bedrijven. drs. A. Bruins drs. D.

M200802. Vrouwen aan de start. Een vergelijking tussen vrouwelijke en mannelijke starters en hun bedrijven. drs. A. Bruins drs. D. M200802 Vrouwen aan de start Een vergelijking tussen vrouwelijke en mannelijke starters en hun bedrijven drs. A. Bruins drs. D. Snel Zoetermeer, juni 2008 2 Vrouwen aan de start Vrouwen vinden het starten

Nadere informatie

Minirapportage: M200211. Doelstellingen van startende ondernemers. Tijdbesteding van de ondernemer. Werknemers

Minirapportage: M200211. Doelstellingen van startende ondernemers. Tijdbesteding van de ondernemer. Werknemers Minirapportage: M200211 Doelstellingen van startende ondernemers Inlichtingen: drs. A. Bruins Datum: 17-09-2002 Het 'eigen baas zijn' is voor velen een belangrijk - en vaak het belangrijkste - motief om

Nadere informatie

bedrijven Hoeveel jonge bedrijven hebben geïnvesteerd? Waarin hebben de bedrijven geïnvesteerd?

bedrijven Hoeveel jonge bedrijven hebben geïnvesteerd? Waarin hebben de bedrijven geïnvesteerd? Minirapportage: Het investeringsgedrag van jonge bedrijven inlichtingen: drs. A. Bruins datum: augustus 03 bestelnummer: M0306 Voor bedrijven die de startfase zijn doorgekomen - zogenaamde jonge bedrijven

Nadere informatie

Bedrijvendynamiek en werkgelegenheid 1998-2012

Bedrijvendynamiek en werkgelegenheid 1998-2012 Bedrijvendynamiek en werkgelegenheid 1998-2012 drs. K.L. Bangma drs. A. Bruins drs. D. Snel drs. N. Timmermans Zoetermeer, 5 juli 2013 Rapportnummer : A201337 Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek

Nadere informatie

Inkomenspositie van startende ondernemers

Inkomenspositie van startende ondernemers M201112 Inkomenspositie van startende ondernemers drs. A. Bruins Zoetermeer, juli 2011 Inkomenspositie van startende ondernemers Enkele jaren na de start met een bedrijf is slechts een kwart van de ondernemers

Nadere informatie

MKB investeert in kennis, juist nu!

MKB investeert in kennis, juist nu! M201016 MKB investeert in kennis, juist nu! drs. B. van der Linden drs. P. Gibcus Zoetermeer, september 2010 MKB investeert in kennis, juist nu! MKB-ondernemers blijven investeren in bedrijfsopleidingen,

Nadere informatie

Minder startende ondernemers

Minder startende ondernemers Starters ING Economisch Bureau Minder startende ondernemers in 2012 Aantal starters loopt in alle provincies terug Dit jaar zijn er tot en met september circa 95.000 mensen een onderneming gestart, ruim

Nadere informatie

MKB-ondernemer ziet zichzelf vooral als manager

MKB-ondernemer ziet zichzelf vooral als manager M201120 MKB-ondernemer ziet zichzelf vooral als manager drs. B van der Linden Zoetermeer, december 2011 MKB-ondernemer ziet zichzelf vooral als manager Ondernemers zijn te verdelen in managers, marktzoekers,

Nadere informatie

M200704. Markt- en klantgerichtheid in het MKB. drs. S.C. Oudmaijer

M200704. Markt- en klantgerichtheid in het MKB. drs. S.C. Oudmaijer M200704 Markt- en klantgerichtheid in het MKB drs. S.C. Oudmaijer Zoetermeer, februari 2007 Markt- en klantgerichtheid in het MKB In de rapportage beschrijft EIM drie indicatoren om de klant- en marktgerichtheid

Nadere informatie

MKB ziet wel brood in ondernemerschapsonderwijs

MKB ziet wel brood in ondernemerschapsonderwijs M201114 MKB ziet wel brood in ondernemerschapsonderwijs MKB-ondernemers over ondernemen in het reguliere onderwijs drs. B. van der Linden drs. P. Gibcus Zoetermeer, november 2011 MKB ziet wel brood in

Nadere informatie

Huidig economisch klimaat

Huidig economisch klimaat Huidig economisch klimaat 1.1 Beschrijving respondenten Er hebben 956 ondernemers meegedaan aan het onderzoek, een respons van 38. De helft van de respondenten is zzp er (465 ondernemers, 49). Het aandeel

Nadere informatie

Kwartaalrapportage Arbeidsmarkt Breda 2009

Kwartaalrapportage Arbeidsmarkt Breda 2009 Kwartaalrapportage Arbeidsmarkt Breda 2009 Economische krimp in 2009 Aantal vacatures sterk gedaald Werkloosheid in Breda stijgt me 14% Bredase bijstand daalt minimaal Bijstand onder jongeren sterk gestegen

Nadere informatie

MKB-ondernemers met oog voor de toekomst

MKB-ondernemers met oog voor de toekomst M200803 MKB-ondernemers met oog voor de toekomst Bedrijfsstrategieën in het MKB drs. M. Mooibroek Zoetermeer, juli 2008 MKB-ondernemers met oog voor de toekomst Ongeveer de helft van de MKB-ondernemers

Nadere informatie

Ondernemen in de kenniseconomie

Ondernemen in de kenniseconomie Minirapportage: Waarover en waar vragen jonge bedrijven advies? inlichtingen: drs. A. Bruins datum: 12-12-2003 bestelnr.: M200310 Kennis is in de loop de jaren een sleutelfactor voor economische groei

Nadere informatie

De oudere starter in Nederland Quick Service

De oudere starter in Nederland Quick Service De oudere starter in Nederland Quick Service Heleen Stigter Zoetermeer, januari 2003 Dit onderzoek maakt deel uit van het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap, dat wordt gefinancierd door het Ministerie

Nadere informatie

Meting economisch klimaat, november 2013

Meting economisch klimaat, november 2013 Meting economisch klimaat, november 2013 1.1 Beschrijving respondenten Er hebben 956 ondernemers meegedaan aan het onderzoek, een respons van 38. De helft van de respondenten is zzp er (465 ondernemers,

Nadere informatie

Financieringsmonitor Groei

Financieringsmonitor Groei M200908 Financieringsmonitor Groei Gevestigde bedrijven en snelle groeiers vergeleken Lia Smit Joris Meijaard Zoetermeer, 20 mei 2009 Financieringsmonitor groei Terugval financieringsbehoefte snelle groeiers

Nadere informatie

M201218. Meer snelgroeiende bedrijven en meer krimpende bedrijven in Nederland

M201218. Meer snelgroeiende bedrijven en meer krimpende bedrijven in Nederland M201218 Meer snelgroeiende bedrijven en meer krimpende bedrijven in Nederland drs. D. Snel drs. N. Timmermans Zoetermeer, november 2012 Relatief veel snelgroeiende bedrijven in Nederland In deze rapportage

Nadere informatie

Stagnatie zet door op startersmarkt Randstad trekt extra startende ondernemers

Stagnatie zet door op startersmarkt Randstad trekt extra startende ondernemers Starters ING Economisch Bureau Stagnatie zet door op startersmarkt Randstad trekt extra startende ondernemers In het eerste kwartaal van 2012 zijn er circa 39.000 mensen een onderneming gestart, ruim 4%

Nadere informatie

Ondernemerschap in Zuidoost-Brabant in perspectief

Ondernemerschap in Zuidoost-Brabant in perspectief M201208 Ondernemerschap in in perspectief Ondernemerschap in vergeleken met en de rest van Ro Braaksma Nicolette Tiggeloove Zoetermeer, februari 2012 Ondernemerschap in in perspectief In zijn er meer nieuwe

Nadere informatie

rapportage Producentenvertrouwen kwartaal 1. Deze resultaten zijn tevens gepubliceerd in de tussenrapportage economische barometer (5 juni 2002)

rapportage Producentenvertrouwen kwartaal 1. Deze resultaten zijn tevens gepubliceerd in de tussenrapportage economische barometer (5 juni 2002) Rapportage producentenvertrouwen oktober/november 2002 Inleiding In de eerste Economische Barometer van Breda heeft de Hogeschool Brabant voor de eerste keer de resultaten gepresenteerd van haar onderzoek

Nadere informatie

M200707. De senior ondernemer in de zilveren economie. Over het belang van senioren als beginnende ondernemers. dr. J.M.P. de Kok drs. M.E.

M200707. De senior ondernemer in de zilveren economie. Over het belang van senioren als beginnende ondernemers. dr. J.M.P. de Kok drs. M.E. M200707 De senior ondernemer in de zilveren economie Over het belang van senioren als beginnende ondernemers dr. J.M.P. de Kok drs. M.E. Winnubst Zoetermeer, juli 2007 De senior ondernemer in de zilveren

Nadere informatie

Examen VWO. Economie 1 (nieuwe stijl)

Examen VWO. Economie 1 (nieuwe stijl) Economie 1 (nieuwe stijl) Examen VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Donderdag 17 mei 13.30 16.30 uur 20 01 Voor dit examen zijn maximaal 65 punten te behalen; het examen bestaat uit

Nadere informatie

Eindexamen economie 1 vwo 2001-I

Eindexamen economie 1 vwo 2001-I Opgave 1 Hoge druk op de arbeidsmarkt Gedurende een aantal jaren groeide de economie in Nederland snel waardoor de druk op de arbeidsmarkt steeds groter werd. Het toenemende personeelstekort deed de vrees

Nadere informatie

M200718. Overnemen vaak beter dan 'vers' starten. dr. J. Meijaard

M200718. Overnemen vaak beter dan 'vers' starten. dr. J. Meijaard M200718 Overnemen vaak beter dan 'vers' starten dr. J. Meijaard Zoetermeer, november 2007 Overnemen vaak beter dan 'vers' starten Er lijkt veel te winnen met een betere match tussen potentiële kopers en

Nadere informatie

M200616. De winstpotentie van personeelsbeleid in het MKB

M200616. De winstpotentie van personeelsbeleid in het MKB M200616 De winstpotentie van personeelsbeleid in het MKB dr. J.M.P. de Kok drs. J.M.J. Telussa Zoetermeer, december 2006 Prestatieverhogend HRM-systeem MKB-bedrijven met een zogeheten 'prestatieverhogend

Nadere informatie

M200608. Vooral anders. De kwaliteit van het personeel van de toekomst. Frans Pleijster

M200608. Vooral anders. De kwaliteit van het personeel van de toekomst. Frans Pleijster M200608 Vooral anders De kwaliteit van het personeel van de toekomst Frans Pleijster Zoetermeer, september 2006 De Werknemer van de toekomst Van alle ondernemingen in het midden- en kleinbedrijf verwacht

Nadere informatie

COEN in het kort. Inhoud rapport. Toelichting. Nederland. Herstel komt in zicht. Conjunctuurenquête Nederland I rapport vierde kwartaal 2014

COEN in het kort. Inhoud rapport. Toelichting. Nederland. Herstel komt in zicht. Conjunctuurenquête Nederland I rapport vierde kwartaal 2014 Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête (COEN) ondervraagt elk kwartaal ondernemers over onderwerpen

Nadere informatie

CBS: Meer werkende vrouwen op de arbeidsmarkt

CBS: Meer werkende vrouwen op de arbeidsmarkt CBS: Meer werkende vrouwen op de arbeidsmarkt Tussen maart en mei is het aantal mensen met een baan met gemiddeld 6 duizend per maand gestegen. De stijging is volledig aan vrouwen toe te schrijven. Het

Nadere informatie

Rapport. Eigen Huis Marktindicator. 3e kwartaal 2014

Rapport. Eigen Huis Marktindicator. 3e kwartaal 2014 Rapport Marktindicator H. Boumeester m.m.v. C. Lamain September Dit onderzoek is uitgevoerd in opdracht van: Vereniging Displayweg 1 3821 BT Amersfoort Auteurs: H. Boumeester m.m.v. C. Lamain September

Nadere informatie

Branchebarometer. Editie 3, Onderzoekstermijn november/december 2013

Branchebarometer. Editie 3, Onderzoekstermijn november/december 2013 Branchebarometer Editie 3, Onderzoekstermijn november/december 2013 Breukelen Januari 2014 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 1. Omzet, bedrijfsresultaat, personeel & economische situatie 4 1.1 Huidige economische

Nadere informatie

Regionale bedrijvendynamiek

Regionale bedrijvendynamiek M201224 Regionale bedrijvendynamiek Oprichtingen en opheffingen van bedrijven in de Nederlandse regio s in de periode 1988-2010 A. Bruins J.A.C. Vollebregt Zoetermeer, juli 2012 Regionale bedrijvendynamiek

Nadere informatie

Inkoopgedrag van het MKB in geliberaliseerde markten

Inkoopgedrag van het MKB in geliberaliseerde markten M200602 Inkoopgedrag van het MKB in geliberaliseerde markten Betere kwaliteiten en lagere prijzen in geliberaliseerde markten? drs. P.Th. van der Zeijden Zoetermeer, mei 2006 Inkoopgedrag van het MKB

Nadere informatie

De grootste knelpunten van MKB- en technologiebedrijven

De grootste knelpunten van MKB- en technologiebedrijven M200805 De grootste knelpunten van MKB- en technologiebedrijven drs. N.G.L. Timmermans Zoetermeer, juli 2008 Administratieve lasten grootste knelpunt van MKB-bedrijven Veel overheidsbeleid ter stimulering

Nadere informatie

Langzaam maar zeker zijn ook de gevolgen van de economische krimp voor de arbeidsmarkt zichtbaar

Langzaam maar zeker zijn ook de gevolgen van de economische krimp voor de arbeidsmarkt zichtbaar In de vorige nieuwsbrief in september is geprobeerd een antwoord te geven op de vraag: wat is de invloed van de economische situatie op de arbeidsmarkt? Het antwoord op deze vraag was niet geheel eenduidig.

Nadere informatie

Oudedagsvoorziening in het MKB

Oudedagsvoorziening in het MKB A201309 Oudedagsvoorziening in het MKB Vormen van pensioenopbouw en de verwachtingen van MKB-ondernemers in beeld gebracht drs. K. L. Bangma drs. J. Snoei Zoetermeer, februari 2013 Oudedagsvoorziening

Nadere informatie

Sociale media in Nederland Door: Newcom Research & Consultancy

Sociale media in Nederland Door: Newcom Research & Consultancy Sociale media in Nederland Door: Newcom Research & Consultancy Sociale media hebben in onze samenleving een belangrijke rol verworven. Het gebruik van sociale media is groot en dynamisch. Voor de vierde

Nadere informatie

Vierde kwartaal 2013. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Limburg

Vierde kwartaal 2013. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Limburg Vierde kwartaal 2013 Conjunctuurenquête Nederland Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête Nederland

Nadere informatie

Starten in de recessie Startende ondernemers in 2003

Starten in de recessie Startende ondernemers in 2003 Starten in de recessie Startende ondernemers in 2003 drs. A. Bruins Zoetermeer, juli 2004 ISBN: 90-371-0927-6 Bestelnummer: A200403 Prijs: 30,- Dit onderzoek maakt deel uit van het programmaonderzoek MKB

Nadere informatie

Allochtonen op de arbeidsmarkt 2009-2010

Allochtonen op de arbeidsmarkt 2009-2010 FORUM Maart Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt 9-8e monitor: effecten van de economische crisis In steeg de totale werkloosheid in Nederland met % naar 26 duizend personen. Het werkloosheidspercentage

Nadere informatie

8. Werken en werkloos zijn

8. Werken en werkloos zijn 8. Werken en werkloos zijn In 22 is de arbeidsdeelname van allochtonen niet meer verder gestegen. Onder autochtonen is het aantal personen met werk nog wel licht toegenomen. De arbeidsdeelname onder Surinamers,

Nadere informatie

Zuidoost-Drentse arbeidsmarkt van zorg en welzijn Een regionaal arbeidsmarktonderzoek voor de zorg- en welzijnssector in Zuidoost- Drenthe

Zuidoost-Drentse arbeidsmarkt van zorg en welzijn Een regionaal arbeidsmarktonderzoek voor de zorg- en welzijnssector in Zuidoost- Drenthe Zuidoost-Drentse arbeidsmarkt van zorg en welzijn Een regionaal arbeidsmarktonderzoek voor de zorg- en welzijnssector in Zuidoost- Managementsamenvatting Arbeidsmarktinformatie is belangrijk voor de zorg-

Nadere informatie

gespecialiseerde bedrijven overige bedrijven aantal varkens per bedrijf

gespecialiseerde bedrijven overige bedrijven aantal varkens per bedrijf De markt voor de varkenshouderij in Nederland Structuur In Nederland worden op ongeveer 1. bedrijven varkens gehouden. Het aantal bedrijven met varkens is de afgelopen jaren duidelijk afgenomen (figuur

Nadere informatie

Creativiteit is prioriteit

Creativiteit is prioriteit PERSBERICHT Hasselt, 9 november 2011 Creativiteit is prioriteit Creativiteit noodzakelijk voor toekomst Limburgse bedrijven Onderzoek VKW Limburg en UNIZO-Limburg: 4 op 5 bedrijven acht creativiteit noodzakelijk

Nadere informatie

SRA-Horecascan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015

SRA-Horecascan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015 SRA-Horecascan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015 SRA-Horecascan De Horecascan 2014 is 712 x ingevuld. Van de respondenten werkt 1 in de logiesverstrekking, 60% heeft een restaurant en 1 een café. In

Nadere informatie

Derde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Gelderland

Derde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Gelderland Derde kwartaal 212 Conjunctuurenquête Nederland Conjunctuurenquête Nederland I rapport derde kwartaal 212 Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland

Conjunctuurenquête Nederland Conjunctuurenquête Nederland Derde kwartaal 14 Voorwoord Dit rapport geeft de belangrijkste uitkomsten van de Conjunctuurenquête Nederland van het derde kwartaal 14. De Conjunctuurenquête Nederland brengt

Nadere informatie

Ontslaggolf op komst. Resultaten december 2008

Ontslaggolf op komst. Resultaten december 2008 Resultaten december 2008 Ontslaggolf op komst Foto Carel Richel De Nederlandse autodealers maken zich op voor een uitzonderlijk zwaar jaar. De verkopen nieuw blijven achter, de occasionmarkt is ingestort

Nadere informatie

Zzp ers in de provincie Utrecht 2013. Onderzoek naar een groeiende beroepsgroep

Zzp ers in de provincie Utrecht 2013. Onderzoek naar een groeiende beroepsgroep Zzp ers in de provincie Utrecht 2013 Onderzoek naar een groeiende beroepsgroep Ester Hilhorst Economic Board Utrecht Februari 2014 Inhoud Samenvatting Samenvatting Crisis kost meer banen in 2013 Banenverlies

Nadere informatie

Ontwikkeling Haarlemse Economie

Ontwikkeling Haarlemse Economie Reag eren Ad res : ju n -15 ondernemers panel@.nl Grote markt 2 2011 RD Gemeente, afdeling DIA OndernemersPanel Ontwikkeling se Economie 1 De se economie ontwikkelt zich positief Veel ondernemers (40%)

Nadere informatie

Brancheonderzoek kantoorvakhandel 2008

Brancheonderzoek kantoorvakhandel 2008 Brancheonderzoek kantoorvakhandel 2008 1 Het Brancheonderzoek kantoorvakhandel 2008 is een uitgave van het Hoofdbedrijfschap Detailhandel (HBD) en Novaka Organisatie Kantoorbranche. Het onderzoek is verricht

Nadere informatie

Checklist passie en poen

Checklist passie en poen Checklist passie en poen Aandachtspunten voor succesvol sociaal ondernemen gericht op de arbeidsparticipatie van mensen met een kwetsbare arbeidsmarktpositie Inleiding In het rapport Sociaal ondernemen:

Nadere informatie

Voor wie verstandig handelt! Daling personeel

Voor wie verstandig handelt! Daling personeel Daling personeel Trendsamenvatting Naam Definitie Scope Invloed Conclusie Bronnen Daling personeel Het aantal medewerkers dat werkzaam is in de sector / branche zal gemiddeld genomen hoger opgeleid zijn,

Nadere informatie

SRA-Bouwscan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015

SRA-Bouwscan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015 SRA-Bouwscan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015 SRA-Bouwscan De Bouwscan 2014 is 430 x ingevuld. 87% van de respondenten is dga of eigenaar. 62% heeft een kleine bouwonderneming met minder dan 10 fte,

Nadere informatie

Consumentenvertrouwen in verzekeraars. Juli 2015

Consumentenvertrouwen in verzekeraars. Juli 2015 Consumentenvertrouwen in verzekeraars Juli 2015 Index Consumentenvertrouwen in verzekeraars Het Consumentenvertrouwen in verzekeraars staat in juli 2015 op een stand van -10 (zie berekeningswijze). 10

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland. Tweede kwartaal 2015. Bedrijfsleven onveranderd positief

Conjunctuurenquête Nederland. Tweede kwartaal 2015. Bedrijfsleven onveranderd positief Conjunctuurenquête Nederland Tweede kwartaal 215 Bedrijfsleven onveranderd positief Voorwoord Dit rapport geeft de belangrijkste uitkomsten van de Conjunctuurenquête Nederland van het tweede kwartaal 215.

Nadere informatie

2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG

2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 1 Toelichting op het jaarverslag In het Jaarverslag 2013 legt het pensioenfonds uitgebreid verantwoording af over de ontwikkelingen, besluiten en gebeurtenissen

Nadere informatie

1.1 Bevolkingsontwikkeling 9. 1.2 Bevolkingsopbouw 10. 1.2.1 Vergrijzing 11. 1.3 Migratie 11. 1.4 Samenvatting 12

1.1 Bevolkingsontwikkeling 9. 1.2 Bevolkingsopbouw 10. 1.2.1 Vergrijzing 11. 1.3 Migratie 11. 1.4 Samenvatting 12 inhoudsopgave Samenvatting 3 1. Bevolking 9 1.1 Bevolkingsontwikkeling 9 1.2 Bevolkingsopbouw 10 1.2.1 Vergrijzing 11 1.3 Migratie 11 1.4 Samenvatting 12 2. Ontwikkelingen van de werkloosheid 13 2.1 Ontwikkeling

Nadere informatie

Rapport. van. Kamer v an Koophandel Nederland. Startersprofiel 2013. Datum uitgave Januari 2014. onderwerp Startende ondernemers in beeld

Rapport. van. Kamer v an Koophandel Nederland. Startersprofiel 2013. Datum uitgave Januari 2014. onderwerp Startende ondernemers in beeld Rapport Startersprofiel 2013 van Kamer van Koophandel Nederland Datum uitgave Januari 2014 onderwerp Startende ondernemers in beeld Pagina 1 v an 13 Inhoudsopgave 1 Samenvatting...3 2 Kerncijfers startende

Nadere informatie

Dwaande met je bedrijf Ondernemersvaardigheden. Spreker: Auke Algra

Dwaande met je bedrijf Ondernemersvaardigheden. Spreker: Auke Algra Dwaande met je bedrijf Ondernemersvaardigheden Spreker: Auke Algra Programma Ondernemersvaardigheden Voorstelronde Feiten en cijfers benoemen van succesfactoren ondernemerskwaliteiten ondernemersvaardigheden

Nadere informatie

Branche onderzoek 2015. Stand van zaken in de bouw.

Branche onderzoek 2015. Stand van zaken in de bouw. Branche onderzoek 2015. Stand van zaken in de bouw. Voorwoord Net als ieder jaar heeft Graydon ook in 2015 een brancheonderzoek in de bouwsector uitgevoerd. Nieuw dit jaar is dat de onderzoeksresultaten

Nadere informatie

Financieringsmonitor MKB Starters

Financieringsmonitor MKB Starters M201007 Financieringsmonitor MKB Starters Starters en gevestigd MKB vergeleken Pim van der Valk Lia Smit Zoetermeer, januari 2010 Financieringsmonitor MKB Starters 1 Samenvatting Starters zoeken minder

Nadere informatie

Werkgelegenheid, vacatures en werving in de provincie Utrecht 2013. De knelpunten die Utrechtse bedrijven ervaren

Werkgelegenheid, vacatures en werving in de provincie Utrecht 2013. De knelpunten die Utrechtse bedrijven ervaren Werkgelegenheid, vacatures en werving in de provincie Utrecht 2013 De knelpunten die Utrechtse bedrijven ervaren Ester Hilhorst Economic Board Utrecht Februari 2014 Inhoud Samenvatting Crisis kost meer

Nadere informatie

Conjunctuurenquête voorjaar 2013

Conjunctuurenquête voorjaar 2013 Conjunctuurenquête voorjaar 2013 Vereniging FME-CWM, Zoetermeer, februari 2013 Kasper Buiting, beleidsadviseur Onderzoek en Economie www.fme.nl Vereniging FME-CWM, Zoetermeer, februari 2013 Alle rechten

Nadere informatie

Bedrijvendynamiek in Nederland: goed of slecht?

Bedrijvendynamiek in Nederland: goed of slecht? M200509 Bedrijvendynamiek in Nederland: goed of slecht? Wim Verhoeven Petra Gibcus Pauline de Jong - 't Hart Zoetermeer, 8 december 2005 Bedrijvendynamiek in Nederland: goed of slecht? Bedrijvendynamiek

Nadere informatie

1.4 Factoren die bepalend zijn voor reële convergentie

1.4 Factoren die bepalend zijn voor reële convergentie Productiviteit, concurrentiekracht en economische ontwikkeling Concurrentiekracht wordt vaak beschouwd als een indicatie voor succes of mislukking van economisch beleid. Letterlijk verwijst het begrip

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Kappers In de kappersbranche kunnen de volgende bedrijfstypen worden onderscheiden: zelfstandigen zonder personeel, zzp ers (ondernemers die minder dan 32 uur per week in het kappersbedrijf werkzaam zijn)

Nadere informatie

Uitwerkingen examen saunacentrum De Badhoeve

Uitwerkingen examen saunacentrum De Badhoeve Uitwerkingen examen saunacentrum De Badhoeve De Amerikaanse psycholoog Mclelland heeft veelvuldig onderzoek gedaan naar kenmerkend gedrag van ondernemers. Zijn stelling is dat ondernemers ooit ondernemer

Nadere informatie

De 50-plussers op de Limburgse arbeidsmarkt in de logistiek

De 50-plussers op de Limburgse arbeidsmarkt in de logistiek De 50-plussers op de Limburgse arbeidsmarkt in de logistiek APRIL 2012 INHOUD Blz 1. Loontrekkende werkgelegenheid 2 1.1 Algemeen 2 1.2 Hoofdsectoren 2 1.3 Logistiek 3 1.3.1 Algemeen 3 1.3.2 Limburgse

Nadere informatie

ALPHENPANEL OVER ZONDAGSOPENSTELLING

ALPHENPANEL OVER ZONDAGSOPENSTELLING ALPHENPANEL OVER ZONDAGSOPENSTELLING nieuwsbrief Februari 2015 Inleiding Deze nieuwsbrief beschrijft de resultaten van de peiling met het. Deze peiling ging over de zondagsopenstelling. De gemeenteraad

Nadere informatie

SNS PROFIEL 2010 PROPE RTYFI NA NCE

SNS PROFIEL 2010 PROPE RTYFI NA NCE SNS PROPE RTYFI NA NCE 1 GEWOR TELDIN NEDER LAND SVAST GOED DE FEITEN SPREKEN VOOR ZICH. De Nederlandse vastgoedbranche heeft de afgelopen tijd een moeilijke periode doorgemaakt. De ergste economische

Nadere informatie

Jonge ondernemingen in 2000. Henriëtte Hulshoff Richard Kerste Dick Snel

Jonge ondernemingen in 2000. Henriëtte Hulshoff Richard Kerste Dick Snel Jonge ondernemingen in 2000 Henriëtte Hulshoff Richard Kerste Dick Snel Zoetermeer, februari 2001 ISBN: 90-371-0807-5 Prijs: ƒ 60,- Bestelnummer: A0016 Dit onderzoek maakt deel uit van het Programmaonderzoek

Nadere informatie

MKB-ondernemer geeft grenzen aan

MKB-ondernemer geeft grenzen aan M0040 MKB-ondernemer geeft grenzen aan Reactie van MKB-ondernemers op wetswijzigingen in sociale zekerheid Florieke Westhof Peter Brouwer Zoetermeer, 0 april 004 MKB-ondernemer geeft grenzen aan Ondernemers

Nadere informatie

Hoe pakken werkgevers in Nederland

Hoe pakken werkgevers in Nederland Hoe pakken werkgevers in Nederland personeelstekorten aan? Henkens, K., Remery, C., Schippers, J. & Visser, P. (2004). Knelpunten in de personeelsvoorziening: strategieën en oplossingen van werkgevers.

Nadere informatie

Feiten en cijfers 2010 Branche WMD

Feiten en cijfers 2010 Branche WMD Feiten en cijfers 2010 Branche WMD Ieder jaar maakt FCB de zogenoemde factsheets. Deze bestaat uit cijfers over de branche in een bepaald jaar. De cijfers over 2010 worden met de ontwikkelingen ook in

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Kappers In de kappersbranche kunnen de volgende bedrijfstypen worden onderscheiden: zelfstandigen zonder personeel, zzp ers (ondernemers die minder dan 32 uur per week in het kappersbedrijf werkzaam zijn)

Nadere informatie

Regiobericht 1.0 Noord

Regiobericht 1.0 Noord Economie, innovatie, werk en inkomen 1 Kenmerken van het landsdeel Het landsdeel Noord bestaat uit de provincies Groningen, Friesland en Drenthe. De provincies werken samen in het Samenwerkingsverband

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland

Conjunctuurenquête Nederland Nieuw: metingen op provinciaal niveau Conjunctuurenquête Nederland Rapport eerste kwartaal 212 Conjunctuurenquête Nederland I rapport eerste kwartaal 212 Inhoud rapportage COEN in het kort Economisch klimaat

Nadere informatie

Rapport. van Kamer van Koophandel Nederland. Startersprofiel 2012. Datum uitgave. Januari 2013. onderwerp Startende ondernemers in beeld

Rapport. van Kamer van Koophandel Nederland. Startersprofiel 2012. Datum uitgave. Januari 2013. onderwerp Startende ondernemers in beeld Rapport Startersprofiel 2012 van Datum uitgave Januari 2013 onderwerp Startende ondernemers in beeld Pagina 1 van 12 Inhoudsopgave 1 Samenvatting... 3 2 Kerncijfers startende ondernemers... 4 2.1 Meer

Nadere informatie

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Amersfoort

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Amersfoort Highlights Regio in Beeld 2015 Arbeidsmarktregio Amersfoort Samenvatting Aantal banen neemt weer toe, echter niet in collectieve sector In Amersfoort groeit het aantal banen van werknemers (voltijd en

Nadere informatie

Onderzoek Social Media in Transport & Logistiek

Onderzoek Social Media in Transport & Logistiek Onderzoek Social Media in Transport & Logistiek 19 maart 2014 2 Inleiding Na een aantal zware crisisjaren lijkt de sector transport & logistiek begin 2014 weer uit het dal te klimmen. De eerste signalen

Nadere informatie

Peiling Flexibel werken in de techniek 2015

Peiling Flexibel werken in de techniek 2015 Peiling Flexibel werken in de techniek 2015 Peiling Flexibel werken in de techniek 2015 Inleiding Voor goede bedrijfsresultaten is het voor bedrijven van belang om te kunnen beschikken over voldoende goede,

Nadere informatie

MotivatieMonitor voor HR-professionals

MotivatieMonitor voor HR-professionals MotivatieMonitor voor HR-professionals Een onderzoek naar de ambities en verwachtingen van studenten en starters betreffende de arbeidsmarkt en het beeld dat HR-professionals van deze nieuwe generatie

Nadere informatie

Behoefte aan financiering in het MKB

Behoefte aan financiering in het MKB M200909 Behoefte aan financiering in het MKB Ontwikkelingen van december 2008 tot april 2009 Lia Smit Joris Meijaard Zoetermeer, 20 mei 2009 MKB iets minder pessimistisch over financiering Het algemene

Nadere informatie

Marktsituatie voor groenten en fruit vier maanden na de afkondiging van de Russische boycot

Marktsituatie voor groenten en fruit vier maanden na de afkondiging van de Russische boycot Marktsituatie voor groenten en fruit vier maanden na de afkondiging van de Russische boycot Siemen van Berkum en Gerben Jukema, LEI Wageningen UR, 17 december 2014 Deze notitie geeft een beknopt overzicht

Nadere informatie

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Gorinchem

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Gorinchem Highlights Regio in Beeld 2015 Arbeidsmarktregio Gorinchem Samenvatting Aantal banen neemt in beperkte mate toe, echter niet in collectieve sector In de krimpregio Gorinchem neemt het aantal banen van

Nadere informatie

Saxionstudent.nl Blok1

Saxionstudent.nl Blok1 Samenvatting eindopdracht Trends en ontwikkelingen op consumentenniveau Macro In dit eind rapport hebben we de navigatiesystemen markt in kaart gebracht. In de macro, meso en micro omgevingen hebben we

Nadere informatie

De eerste baan is niet de beste

De eerste baan is niet de beste De eerste baan is niet de beste Auteur(s): Velden, R. van der (auteur) Welters, R. (auteur) Willems, E. (auteur) Wolbers, M. (auteur) Werkzaam bij het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt (ROA)

Nadere informatie

Suriname: een potentiële outsourcing

Suriname: een potentiële outsourcing Suriname: een potentiële outsourcing en offshoring bestemming Business process outsourcing in de financiële sector 27 October 2009, Banquet Hall Hotel Torarica Drs. J.D. Bousaid, CEO Hakrinbank N.V. Overzicht

Nadere informatie

Onderzoek Bedrijvenpanel Nieuwegein: Gevolgen economische crisis

Onderzoek Bedrijvenpanel Nieuwegein: Gevolgen economische crisis Onderzoek Bedrijvenpanel Nieuwegein: Gevolgen economische crisis Voor veel ondernemers geldt dat het op dit moment moeilijke economische tijden zijn. In de derde editie van het Bedrijvenpanel vragen wij

Nadere informatie

Zzp tussen vrijheid en ambitie Minder groei, meer flexibel

Zzp tussen vrijheid en ambitie Minder groei, meer flexibel ZZP Themavisie ING Economisch Bureau Zzp tussen vrijheid en ambitie Minder groei, meer flexibel Het aantal zelfstandigen zonder personeel () groeide de afgelopen jaren flink en nam ook in 2014 toe (+3,1).

Nadere informatie

Behoefte aan Ondernemersopleiding

Behoefte aan Ondernemersopleiding Behoefte aan Ondernemersopleiding Digitaal Werkgevers - Panelonderzoek 13 Digitaal Werknemers Panelonderzoek 9 WoonWerk Jonna Stasse Woerden, Februari 2006 In geval van overname van het datamateriaal is

Nadere informatie

Monitor Economische Ontwikkeling eerste halfjaar 2012

Monitor Economische Ontwikkeling eerste halfjaar 2012 Monitor Economische Ontwikkeling eerste halfjaar 2012 Thema: (Duurzame) Arbeidsmarkt Regio Amersfoort De Regio Amersfoort is een samenwerkingsverband van de gemeenten Amersfoort, Baarn, Bunschoten, Eemnes,

Nadere informatie

Stemming onder ondernemers in het MKB

Stemming onder ondernemers in het MKB Stemming onder ondernemers in het MKB ISBN : 978-90-371-1130-9 Rapportnummer : A201424 Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap (www.ondernemerschap.nl) Panteia

Nadere informatie