LES 2 KLINKERS Kelley lesson II: 2 Vowels, p. 6 3 Half-Vowels, p. 8

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "LES 2 KLINKERS Kelley lesson II: 2 Vowels, p. 6 3 Half-Vowels, p. 8"

Transcriptie

1 LES 2 KLINKERS Kelley lesson II: 2 Vowels, p. 6 3 Half-Vowels, p. 8 Doel van deze les: het kunnen herkennen en benoemen van de Hebreeuwse klinkers en het kunnen uitspreken van eenvoudige Hebreeuwse woorden. Bij deze les horen: Hebreeuwse-consonanten- en -vocalenkaart en Kaartjes Hebreeuwse vocalen. Het Hebreeuwse alfabet kent geen klinkers; het heeft alleen medeklinkers, consonanten genaamd. Van de vijfde tot de tiende eeuw van onze jaartelling waren er allerlei systemen om de uitspraak van Bijbelteksten vast te leggen. De rabbijnen waren waarschijnlijk bang dat door de onderdrukking en verspreiding van de Joden de uitspraak verloren zou gaan. Het v astleggen van de uitspraak gebeurde door bij de tekst tekens te zetten voor de uit te spreken klinkers. Die tekens noemen we klinkertekens of vocalen. Zoals we uit de vorige les weten, is het systeem van de Masoreten uit Tiberias tot op de huidige dag blijven bestaan. In dit systeem zitten behalve de klinkers ook andere tekens zoals de accent- en zangtekens, die we in les 4 behandelen. Maar voordat we het over de klinkertekens hebben, eerst nog even terug naar de consonanten. Door de taalontwikkeling was een aantal consonanten op bepaalde plekken in een woord overbodig geworden; die werden daar niet meer uitgesproken. Ze bleven echter wel in de spelling van die woorden staan en werden daarmee beschouwd als uitdrukking voor de voorafgaande klinker. Deze consonanten dragen nu als het ware de klank van de voorgaande klinker en worden zelf niet meer als consonant uitgesproken. We noemen ze leesmoeders of in het Latijn matres lectionis. Ze ontstonden trouwens al lang geleden, zo'n 1000 tot 750 jaar v. Chr. In eerste instantie functioneerden de h (hé), w (waaw) en y (jod) als leesmoeders, later kwam daar de a (alef) bij (die trouwens ook niet wordt uitgesproken als hij géén leesmoeder is). Maar niet altijd zijn deze consonanten leesmoeder. Voorlopig houden we de eenvoudige regel aan dat ze leesmoeder zijn als er geen klinkerteken bij staat (en ook geen sj e wá, zie verderop); in les 3 verfijnen we deze regel. matres lectionis (leesmoeders) y w h a CURSUS BIJBELS HEBREEUWS PAGINA 1 VAN 6

2 Het Masoretisch systeem kent de onderstaande zeven klinkertekens. De betekenis van de namen die aan deze vocalen zijn gegeven, zouden de klank of vorm van de mond en lippen bij het uitspreken ervan aangeven. Maar de betekenis is niet altijd even duidelijk en door de veranderde uitspraak is de relatie tussen betekenis en uitspraak er nu ook niet altijd meer. Voor deze cursus is de betekenis niet van belang maar slechts ter informatie gegeven. klinkerteken naam betekenis uitspraak ' qámets dichtknijpen aa ; páttach opening a, s e kóól ovaal e e tséree spleet ee i chíreq gepiep i { chólem ronding oo u qibbóéts samentrekken oe geeft de plaats van een consonant weer Er is ook een teken om aan te geven dat een consonant geen klinkerteken bij zich draagt: teken naam betekenis. hw"v. (sj e wá) gelijk, zelfde In de Sefardische uitspraak kan deze sj e wá ook staan voor een vervluchtigde vocaal waarbij hij als een vluchtige e wordt uitgesproken, zoals in de. Die vluchtige e wordt in deze cursus fonetisch weergegeven als e. Op het onderscheid tussen een stille sj e wá en een sj e wá die je wel hoort, een zogenaamde bewegende sj e wá, komen we in les 3 terug. Met een combinatie van leesmoeders, klinkertekens en de sj e wá is de volgende lijst met vocalen samengesteld. Hierbij spelen alleen de meest gebruikte leesmoeders w en y een rol. We maken in die lijst met vocalen onderscheid tussen volle klinkers en halve (of toonarme) klinkers, waarbij de volle klinkers bestaan uit lange en korte klinkers. Dit onderscheid tussen lange en korte klinkers wordt gemaakt vanwege de grammatica en wordt later duidelijk wanneer de zelfstandige naamwoorden en de werkwoorden ter sprake komen; de begrippen lang en kort slaan hierbij niet op de uitspraak. De halve klinkers zijn naast de bewegende sj e wá, samenstellingen van een bewegende sj e wá met een korte klinker (samengestelde sj e wá). Deze halve klinkers hebben in hun naam de (chatééf) dat vluchtig betekent omdat ze vluchtig (toonarm) uitgesproken worden. CURSUS BIJBELS HEBREEUWS PAGINA 2 VAN 6

3 volle klinkers onveranderlijk LES 2 KLINKERS vocaal lange klinkers naam fonetisch Hebr. transliteratie uitspraak lang transliteratie ' qámets #m,q"å ṣ aa e tséree yreceä ṣ ee ē { chólem ~l,aæx ḥ oo ō A cholem-wááw ww" ~l,ax ḥôlem w w oo ô W sjóéreq qr,wæv oe û y i chireq-jód day qr,yxi ḥîreq yôḏ ie î y e tseree-jód day yrece ṣērê yôḏ ee ê korte klinkers ; páttach xt;p;ä ṯaḥ a a, s e kóól lags. s e ḡôl e e ' #m,q' meṣ ḥ ṭ p o o u qibbóéts #WBqi qibûṣ oe u i chíreq qr,yxäi ḥ i i halve (of toonarme) klinkers kort vluchtig. sj e wá hw"v. e w h e e ] chateef-páttach ḥ ṭē ṯaḥ a ă / chateef-s e kóól ḥ ṭē s e ḡôl e ĕ \ chateef-qámets ḥ ṭē ṣ o ŏ De vocalen zijn zo bedacht dat ze de originele Hebreeuwse consonanten-tekst niet veranderen. Een Masoretische of gevocaliseerde tekst is dus net zo lang, bestaat uit evenveel consonanten, als een niet-gevocaliseerde tekst. Dat betekent dat de leesmoeders van de lange klinkers y e y i W A al in de Hebreeuwse tekst stonden voordat ze werden aangewezen als (deel van) een klinker. De vocalen worden geschreven onder een consonant en na die consonant uitgesproken. Eén klinkerteken - dat voor de o-klank - wordt linksboven de consonant geschreven waarná het wordt uitgesproken. Schrijven we bijvoorbeeld Hilversum en Helmond volgens deze methode dan ziet dat er zo uit: m s r v l h u e i o d n m l h e CURSUS BIJBELS HEBREEUWS PAGINA 3 VAN 6

4 Twee klinkers worden niet onder of boven een consonant geschreven, maar naast een consonant. Het zijn die met de leesmoeder w (waaw), namelijk de A (cholem-wááw) en de W (sjóéreq). De klemtoon van een Hebreeuws woord ligt gewoonlijk op de laatste lettergreep. Voor dit cursusmateriaal geldt dat in de fonetische weergave van een Hebreeuws woord de klemtoon altijd wordt weergegeven. In de Hebreeuwse weergave en de transliteratie wordt de klemtoon alleen weergegeven als die niet op de laatste lettergreep valt. In het Hebreeuws wordt die klemtoon weergegeven met een klein haakje å zoals bijvoorbeeld onder #m,q"å (qámets). Het haakje is geplaatst onder de eerste consonant van de beklemtoonde lettergreep. Het haakje is een accentteken dat in les 4 nog ter sprake komt. In de transliteratie wordt de klemtoon weergegeven met een accent aigu, zoals bijvoorbeeld in ṣ. In latere lessen zullen we zien dat klinkers veranderingen kunnen ondergaan, bijvoorbeeld als aan het woord waarin ze staan een prefix of suffix (voor- of achtervoegsel) wordt toegevoegd. De vier lange klinkers met leesmoeder worden onveranderlijke lange klinkers genoemd omdat ze in zulke gevallen nooit veranderen (niet verkort worden). onveranderlijke lange klinkers y e y i W A Een { (chólem) die volgt op een f (sien) of voorafgaat aan een v (sjien) valt, in jongere handschriften, samen met de diakritische punt boven deze consonant. Voorbeelden: anef (soné; hatend), hv,m (moosjè; Mozes). Let op: fpot. (t e fóós; grijpen), vr<väo (sjóóresj; wortel) Er bestaat verschil tussen de qámets en de qamets-chatóéf, die beide worden weergegeven met het klinkerteken '. Oorspronkelijk gaf dit teken een klank weer die lag tussen een korte o en een korte a. In de Sefardische uitspraak wordt er echter onderscheid gemaakt in een lange a-klank en een korte o-klank. Hierop komen we in les 3 terug. Bij de $ (sluit-kaf) wordt in een gevocaliseerde tekst altijd een teken geplaatst om deze te onderscheiden van de! (sluit-noen). Het teken staat hoger, in de letter en is vaak een stille sj e wá % en soms een klinker ^. CURSUS BIJBELS HEBREEUWS PAGINA 4 VAN 6

5 Opgaven bij les 2 1. Oefen het schrijven en benoemen van de klinkertekens van het Masoretische systeem: schrijf elke consonant op, gecombineerd met elk van de volle-klinkertekens en benoem de klinkertekens. Dus: yae yai Wa Aa a{ ae a' ai au a' a, a; nz b' b, b; Gebruik hiervoor eventueel de Kaartjes Hebreeuwse vocalen; door de kaarten te schudden, kun je de namen van de vocalen ook in willekeurige volgorde memoriseren. 2. Oefen de uitspraak van consonanten met de klinkertekens uit de vorige opgave. Dus: aa a' è a, à a; nz vaa b' vè b, và b; Gebruik hierbij eventueel de Hebreeuwse-consonanten- en -vocalenkaart als naslag voor de uitspraak van de afzonderlijke consonanten en vocalen. 3. De volgende combinaties van consonanten en vocalen klinken als Engelse woorden. Die woorden hebben overigens voor het grootste deel geen betekenis in het Hebreeuws. Probeer de woorden uit te spreken en kijk of je het Engelse woord kunt ontdekken dat er wordt bedoeld. Dus: ga, èg (vgl. het Engelse egg) ra' aar (vgl. het Engelse are) tybe beyt (vgl. het Engelse bait) nz 4. Spreek de onderstaande woorden uit en geef voor elk woord aan wat de leesmoeders (matres lectionis) zijn. Dus:!Wl loen leesmoeder: w nz 5. In welk van de volgende woorden is de y (jod) leesmoeder? Spreek de woorden uit. CURSUS BIJBELS HEBREEUWS PAGINA 5 VAN 6

6 6. Hieronder staan de gevocaliseerde Hebreeuwse namen van de consonanten. Geef de transliteratie ervan en oefen de uitspraak. a álef tybe bêt beyt nz Met deze informatie is het overzicht van het alfabet, dat in les 1 is gegeven, uitgebreid: de Hebreeuwse namen van de consonanten zijn nu mét klinkertekens geschreven en ook is de transliteratie uitgebreid met die van de vocalen. Het volledige overzicht is weergegeven op de Hebreeuwse-consonanten- en -vocalenkaart. 7. Hieronder staan de gevocaliseerde Hebreeuwse namen van de vocalen. Geef de transliteratie ervan en oefen de uitspraak. 8. Geef de transliteratie van onderstaande eigennamen en oefen de uitspraak. CURSUS BIJBELS HEBREEUWS PAGINA 6 VAN 6

Installeren van het Hebreeuwse lettertype en toetsenbord.

Installeren van het Hebreeuwse lettertype en toetsenbord. Installeren van het Hebreeuwse lettertype en toetsenbord. Vooraf: Ik ben uitgegaan van Windows XP. Als ik verwijs naar een knop of een tabblad die u moet aanklikken, heb ik de naam er van in een blok gezet

Nadere informatie

Eindtermen bij het beginonderwijs Klassiek Hebreeuws. Een handreiking aan docenten

Eindtermen bij het beginonderwijs Klassiek Hebreeuws. Een handreiking aan docenten Eindtermen bij het beginonderwijs Klassiek Hebreeuws Een handreiking aan docenten Inleiding Het is gebleken dat onder docenten Klassiek / Bijbels Hebreeuws voor beginners behoefte bestaat aan een overzicht

Nadere informatie

BLOK 2: les 1 en 2. groep 4) en leren de woorden correct te schrijven (cat. 14) REGEL: 14: Lange klanken aan het eind van een klankgroep:

BLOK 2: les 1 en 2. groep 4) en leren de woorden correct te schrijven (cat. 14) REGEL: 14: Lange klanken aan het eind van een klankgroep: BLOK 1: les 1 en 2 Het voorvoegsel be-, ge-, ver-, me-, te- in een woord hetkennen en het woord correct teschrijven (cat. 11c) 11c: Wooden met een stomme e vooraan: In woorden die beginnen met be-, ge-,

Nadere informatie

Gevarieerde Spelling is een programma voor het leren van de belangrijkste spellingregels van het Nederlands.

Gevarieerde Spelling is een programma voor het leren van de belangrijkste spellingregels van het Nederlands. Gevarieerde Spelling Gevarieerde Spelling is een programma voor het leren van de belangrijkste spellingregels van het Nederlands. Doelgroep Gevarieerde Spelling Gevarieerde Spelling is bedoeld voor leerlingen

Nadere informatie

EENVOUDIG BIJBELS HEBREEUWS LES 3. TalencentrumBarneveld.nl

EENVOUDIG BIJBELS HEBREEUWS LES 3. TalencentrumBarneveld.nl versie 2 1 We gaan weer verder met het leren van de letters en klinkers. We bekijken het woord qxfj:yi. Een woord vol nieuwe letters. We lezen van rechts naar links. De eerste letter is de y, de yod. Onder

Nadere informatie

DE HEBREEUWSE GRAMMATICA. Samengesteld door. John Wessel. È ƒ Úƒ» e c c ƒ « È È ÏÚ«a «e Á ÏÒ ÂÕ Â Ô Â'

DE HEBREEUWSE GRAMMATICA. Samengesteld door. John Wessel. È ƒ Úƒ» e c c ƒ « È È ÏÚ«a «e Á ÏÒ ÂÕ Â Ô Â' DE HEBREEUWSE GRAMMATICA Samengesteld door John Wessel È ƒ Úƒ» e c c ƒ «È È ÏÚ«a «e Á ÏÒ ÂÕ Â Ô Â' Titel: De Hebreeuwse Grammatica Auteur: John Wessel Copyright 2006 Importantia Publishing Omslag ontwerp:

Nadere informatie

Een Tengwar-mode voor het Nederlands

Een Tengwar-mode voor het Nederlands 1 of 5 20/09/2006 14:05 Een Tengwar-mode voor het Nederlands Let op: Om dit document te kunnen lezen, moet tenminste een van de volgende lettertypen geïnstalleerd zijn: Tengwar Sindarin, Tengwar Quenya

Nadere informatie

Handleiding bij werkbladen uitspraak

Handleiding bij werkbladen uitspraak Handleiding bij werkbladen uitspraak Er zijn drie kopieerbladen voor de uitspraak: overzicht van de klinkers overzicht van de lastige medeklinkers oefentips voor de uitspraak van de r De eerste twee lichten

Nadere informatie

6 Het beoordelen van uitspraak

6 Het beoordelen van uitspraak Werkblad 51 Wat vind je van je Nederlandse uitspraak? 1 Wat vind je van je Nederlandse uitspraak? Omcirkel het antwoord. Mijn uitspraak van het Nederlands is 1 niet goed 2 voldoende 3 goed 2 Schrijf op

Nadere informatie

Wij willen u vragen niet vooruit te gaan werken/oefenen. Er kan dan verwarring ontstaan bij het kind. Wij willen dit graag voorkomen!

Wij willen u vragen niet vooruit te gaan werken/oefenen. Er kan dan verwarring ontstaan bij het kind. Wij willen dit graag voorkomen! In dit document kunt u lezen wat de kinderen leren in elke kern. In de eerste zes kernen zal dit voornamelijk ingaan op het aanleren van woorden en letters. In de laatste kernen komt het lezen al wat meer

Nadere informatie

Hebreeuws alfabet. Inhoud. Hebreeuws. Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Hebreeuws alfabet. Inhoud. Hebreeuws. Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie 1 van 11 16/05/2012 9:51 Hebreeuws alfabet Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie Het Hebreeuwse alfabet is het alfabet dat gebruikt wordt voor het schrijven van het Hebreeuws, zowel het Modern Hebreeuws,

Nadere informatie

Dyslexiebehandeling. Informatiepakket leerkracht:

Dyslexiebehandeling. Informatiepakket leerkracht: Dyslexiebehandeling Informatiepakket leerkracht: - Werkwijze bij Onderwijszorg Nederland (ONL) - Klankenschema - Stappenplan - Kopie overzichts-steunkaart - Uitleg losse steunkaarten - Uitleg steunkaart

Nadere informatie

Als je woorden goed uit wilt spreken, is het belangrijk dat je weet waar een lettergreep begint en waar hij eindigt.

Als je woorden goed uit wilt spreken, is het belangrijk dat je weet waar een lettergreep begint en waar hij eindigt. Lettergrepen Als je woorden goed uit wilt spreken, is het belangrijk dat je weet waar een lettergreep begint en waar hij eindigt. Om een woord in lettergrepen te verdelen, kijken we naar de klinkers. Als

Nadere informatie

Basisspelling is onderdeel van de Bundel Basisprogramma's. Deze bundel bevat ook Basis Werkwoordspelling en Basisgrammatica.

Basisspelling is onderdeel van de Bundel Basisprogramma's. Deze bundel bevat ook Basis Werkwoordspelling en Basisgrammatica. Basisspelling Basisspelling is onderdeel van de Bundel Basisprogramma's. Deze bundel bevat ook Basis Werkwoordspelling en Basisgrammatica. Het Muiswerkprogramma Basisspelling bestrijkt de basisregels van

Nadere informatie

เร ยนและเข ยนภาษาไทย. Thaise alfabet leren lezen enooit. schrijfwijze: letterklasse = : = waterbuffel. n seindmedeklinker. รอน Ron(ald) Schü$e, 2014

เร ยนและเข ยนภาษาไทย. Thaise alfabet leren lezen enooit. schrijfwijze: letterklasse = : = waterbuffel. n seindmedeklinker. รอน Ron(ald) Schü$e, 2014 letterklasse = : = waterbuffel L k Thaise alfabet leren lezen enooit n seindmedeklinker chrijven เร ยนและเข ยนภาษาไทย รอน Ron(ald) Schü$e, 2014 โรนะลด (Ronald Schü$e), 2014 Voor iedere letter is er een

Nadere informatie

Opgave Taalkunde-Olympiade 2009: TIGRINYA

Opgave Taalkunde-Olympiade 2009: TIGRINYA Opgave Taalkunde-Olympiade 2009: TIGRINYA Universiteit Leiden Tigrinya (ትግርኛ təgrəñña) is een Semitische taal met ongeveer 5 miljoen sprekers in Eritrea en Noord-Ethiopië. De taal wordt geschreven in een

Nadere informatie

TAALVERZORGING KGT 2 SPORTIEF PERRON 1

TAALVERZORGING KGT 2 SPORTIEF PERRON 1 Sportief! TAALVERZORGING KGT SPORTIEF PERRON Je zit alweer in het tweede jaar van het vmbo. Vorig jaar heb je veel geleerd bij het onderdeel Taalverzorging, maar misschien ben je ook wel iets vergeten.

Nadere informatie

Lesdoelen Karakter 1 e leerjaar

Lesdoelen Karakter 1 e leerjaar Lesdoelen Karakter 1 e leerjaar Blok 1 0 1 2 3 4 5 bevorderen hun fijnmotorische vaardigheden. maken kennis met de vier schrijflijnen: daklijn, plafondlijn, vloerlijn en kelderlijn hanteren een goede pengreep;

Nadere informatie

U kunt met uw kind thuis de volgende oefeningen oefenen.

U kunt met uw kind thuis de volgende oefeningen oefenen. Dit informatieboekje is bedoeld om u als ouder te informeren over welke taalactiviteiten en rekenactiviteiten er in groep 2 aan bod komen. Maar ook om u handvatten te geven om zelf met uw kind thuis te

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding... 9

Inhoud. Inleiding... 9 Inhoud Inleiding.............................................................. 9 Hoofdstuk 1: De uitspraak van het Engels............................... 13 Het alfabet...................................................14

Nadere informatie

TAALVERZORGING BK 2 SPORTIEF PERRON 2

TAALVERZORGING BK 2 SPORTIEF PERRON 2 Sportief! TAALVERZORGING BK 2 SPORTIEF PERRON 2 Je zit alweer in het tweede jaar van het vmbo. Vorig jaar heb je veel geleerd bij het onderdeel Taalverzorging, maar misschien ben je ook wel iets vergeten.

Nadere informatie

Overzicht toetsen en oefeningen Grammatica I. Grammatica I

Overzicht toetsen en oefeningen Grammatica I. Grammatica I Overzicht toetsen en oefeningen Grammatica I Grammatica I Rubriek Oefening Type Opgaven Uitleg Alle onderwerpen Totaaltoets Grammatica I (*) 42 1 Klanken/letters Deeltoets 1 (*) Naamwoorden Deeltoets 2

Nadere informatie

instapkaarten taal verkennen

instapkaarten taal verkennen instapkaarten inhoud instapkaarten Taal verkennen thema 1 les 2 1 thema 1 les 4 2 thema 1 les 7 3 thema 1 les 9 4 thema 2 les 2 5 thema 2 les 4 6 thema 2 les 7 7 thema 2 les 9 8 thema 3 les 2 9 thema 3

Nadere informatie

Dit programma is gemaakt voor leerlingen van groep 7 en 8 van de basisschool, alle niveaus van het vmbo en mbo 1 en 2.

Dit programma is gemaakt voor leerlingen van groep 7 en 8 van de basisschool, alle niveaus van het vmbo en mbo 1 en 2. Spelling op maat 3 De Muiswerkprogramma s Spelling op maat 1, 2 en 3 vormen een complete leerlijn voor de spelling die op de basisschool moet worden aangeleerd. Spelling op maat 3 is het derde deel van

Nadere informatie

op zoek naar letters

op zoek naar letters voor wie JA zegt tegen actief en inspirerend onderwijs op zoek naar letters de àndere spellingdidactiek Dolf Janson taalkundige basis leerpsychologische principes doorlopende leerstoflijn rolverdeling

Nadere informatie

Oude Testament: taal. Hebreeuwse inscriptie, zevende eeuw voor Christus, gevonden tijdens opgravingen bij Hasha yadu.

Oude Testament: taal. Hebreeuwse inscriptie, zevende eeuw voor Christus, gevonden tijdens opgravingen bij Hasha yadu. Oude Testament: taal 1 De taal van de Tenach ofwel het Oude Testament is het Hebreeuws (op Daniël 2:4 7:28 en Ezra 4:8 6:18 na, die geschreven zijn in de Syrische volkstaal: het Aramees). Het Hebreeuws

Nadere informatie

Kernwoord Uitleg Voorbeeld

Kernwoord Uitleg Voorbeeld Aanhalingstekens Accenttekens Achtervoegsel Afbreekteken Gebruik je voor een citaat of als iets niet letterlijk is bedoeld. Gebruik je om iets nadruk te geven of om dubbelzinnigheid te voorkomen. Een nietzelfstandig

Nadere informatie

Het verwoorden van de spellingsregel is belangrijk (bewustwording waarom je iets op een bepaalde manier schrijft).

Het verwoorden van de spellingsregel is belangrijk (bewustwording waarom je iets op een bepaalde manier schrijft). Beste ouders, Wij zijn begonnen aan thema 8 van taal. Dit is het laatste thema van dit schooljaar. Volgend schooljaar krijgt u geen uitleg meer over de spellingscategorieën omdat de categorieën in groep

Nadere informatie

Leerstofaanbod groep 4

Leerstofaanbod groep 4 Leerstofaanbod groep 4 Rekenen Rekenen Methode: RekenZeker De lessen zijn onderverdeeld in een aantal domeinen: getallen, bewerkingen (optellen, aftrekken en tafels en meten van tijd en geld. Optellen

Nadere informatie

Kleuters leren lezen

Kleuters leren lezen Kleuters leren lezen Lerespel Inhoudsopgave INLEIDING... 3 STAP 1: KINDEREN MOETEN EERST BESEFFEN WAT LEZEN IS EN WAAROM HET HANDIG IS OM HET TE KUNNEN.... 4 STAP 2: DE VOORBEREIDING OP HET ZELF LEZEN;

Nadere informatie

1 WOORDSOORTEN 3 2 ZINSDELEN 8

1 WOORDSOORTEN 3 2 ZINSDELEN 8 Deel 1 Grammatica 1 1 WOORDSOORTEN 3 1.1 Tot welke woordsoort behoren de onderstreepte woorden in de volgende zinnen? 3 1.2 Multiple choice. Benoem de onderstreepte woorden 4 1.3 Benoem de onderstreepte

Nadere informatie

8. Afasie [1/2] Bedenk tenminste drie verschillende problemen die je met taal zou kunnen hebben (drie soorten afasie).

8. Afasie [1/2] Bedenk tenminste drie verschillende problemen die je met taal zou kunnen hebben (drie soorten afasie). 8. Afasie [1/] 1 Afasie De term afasie wordt gebruikt om problemen met taal te beschrijven die het gevolg zijn van een hersenbeschadiging. Meestal is de oorzaak van afasie een beroerte. Het woord afasie

Nadere informatie

Lees U laat uw kind de eerste set woorden van de week voorlezen. Deze woorden staan rechtsboven op iedere uitlegkaart.

Lees U laat uw kind de eerste set woorden van de week voorlezen. Deze woorden staan rechtsboven op iedere uitlegkaart. Snel aan de slag! Wat heeft u nodig? Het juiste Spelling in beeld-oefenboekje Een schriftje waar uw kind in kan werken Een pen waarmee uw kind prettig werkt Een markeerstift of een aantal kleurpotloden

Nadere informatie

Flitsend Spellen en Lezen 1

Flitsend Spellen en Lezen 1 Flitsend Spellen en Lezen 1 Flitsend Spellen en Lezen 1 is gericht op het geven van ondersteuning bij het leren van Nederlandse woorden, om te beginnen bij de klanklettercombinaties. Doelgroep Flitsend

Nadere informatie

EENVOUDIG BIJBELS HEBREEUWS LES 2. TalencentrumBarneveld.nl

EENVOUDIG BIJBELS HEBREEUWS LES 2. TalencentrumBarneveld.nl versie 2 1 We gaan weer verder met het alfabet Ja, weer letters. U zult er echter versteld van staan wat u aan het einde van dit hoofdstuk al kunt lezen!,dfafhf = de mens De eerste medeklinklinker, de

Nadere informatie

Flitsend Spellen en Lezen 1

Flitsend Spellen en Lezen 1 Flitsend Spellen en Lezen 1 Flitsend Spellen en Lezen 1 is gericht op het geven van ondersteuning bij het leren van Nederlandse woorden, om te beginnen bij de klanklettercombinaties. Doelgroep Flitsend

Nadere informatie

Klanken 1. Tekst en spraak. Colleges en hoofdstukken. Dit college

Klanken 1. Tekst en spraak. Colleges en hoofdstukken. Dit college Tekst en spraak Klanken 1 Representatie van spraak vereist representaties van gedeeltes die kleiner dan woorden zijn. spraaksynthese (tekst-naar-spraak) rijtje letters! akoestische golfvorm http://www.fluency.nl/

Nadere informatie

Het Muiswerkprogramma Grammatica op maat bestrijkt de grammatica die nodig is voor het leren van de Nederlandse spelling en zinsbouw.

Het Muiswerkprogramma Grammatica op maat bestrijkt de grammatica die nodig is voor het leren van de Nederlandse spelling en zinsbouw. Grammatica op maat Het Muiswerkprogramma Grammatica op maat bestrijkt de grammatica die nodig is voor het leren van de Nederlandse spelling en zinsbouw. Doelgroepen Grammatica op maat Dit programma is

Nadere informatie

je schrijft het woord zoals je het hoort je schrijft het woord zoals je het hoort je schrijft het woord zoals je het hoort

je schrijft het woord zoals je het hoort je schrijft het woord zoals je het hoort je schrijft het woord zoals je het hoort Groep 4 Spelling Thema 1 Een nieuw huis aan het begin (klas) aan het eind (tent) met st aan het eind (kist) met ts aan het eind (muts) aan het begin en aan het eind (krant) Thema 2 Wat word jij later?

Nadere informatie

Dit programma is gemaakt voor leerlingen van groep 5 en 6 van de basisschool, het praktijkonderwijs, vmbo bbl en mbo 1.

Dit programma is gemaakt voor leerlingen van groep 5 en 6 van de basisschool, het praktijkonderwijs, vmbo bbl en mbo 1. Spelling op maat 2 De programma s Spelling op maat 1, 2 en 3 vormen een complete leerlijn voor de spelling die op de basisschool moet worden aangeleerd. Spelling op maat 2 is het tweede deel van deze leerlijn.

Nadere informatie

FOR THE SOWER JES.55:10 FOR THE EATER korte Bijbelse boodschappen van. Otis Q. Sellers, Bijbelleraar

FOR THE SOWER JES.55:10 FOR THE EATER korte Bijbelse boodschappen van. Otis Q. Sellers, Bijbelleraar SEED & BREAD FOR THE SOWER JES.55:10 FOR THE EATER korte Bijbelse boodschappen van Otis Q. Sellers, Bijbelleraar Vertaling Stichting Lachai Roï, Lelystad, Nederland www.lachairoi.org Nr. 117 Het Griekse

Nadere informatie

In de klas aan verstaanbaarheid werken

In de klas aan verstaanbaarheid werken In de klas aan verstaanbaarheid werken Spreek Beter I. Hoe kunnen we in de klas effectief aan de verstaanbaarheid werken? Vraag u als docent eens af hoe het eigenlijk gesteld is met de verstaanbaarheid

Nadere informatie

Woorden waarin je /ie/, /i/ of /j/ hoort en y schrijft. Meer uitleg vind je bij woordpakket 2 op bladzijde 8 van het leerlingenboek.

Woorden waarin je /ie/, /i/ of /j/ hoort en y schrijft. Meer uitleg vind je bij woordpakket 2 op bladzijde 8 van het leerlingenboek. Kaartje bij woordpakket baby Woorden waarin je /ie/, /i/ of /j/ hoort en y schrijft Bedenk of je het woord schrijft met ie, i, j of y. Dat kun je niet horen, dat moet je onthouden. Je schrijft teddy. Je

Nadere informatie

Thema 2. Rennen voor geld

Thema 2. Rennen voor geld Thema 2 Rennen voor geld Les 2.1 Berlijnse calorieën zekerheden zebra s onmiddellijk Les 1 reis, ijs Sjoerd vertelt zijn opa dat hij rondjes gaat lopen op een sportterrein. Wat een ander woord voor terrein?

Nadere informatie

Beginnende geletterdheid - ROC 3. Beginnende geletterdheid ROC 3

Beginnende geletterdheid - ROC 3. Beginnende geletterdheid ROC 3 Beginnende geletterdheid ROC 3 231 232 Beginnende geletterdheid - ROC 3 1. Lezen en schrijven: meer dan een kunstje? Waar gaat het over? Jij kunt lezen en schrijven, anders zat je hier nu niet. Gefeliciteerd!

Nadere informatie

Benodigde voorkennis spelling groep 5

Benodigde voorkennis spelling groep 5 Taal actief 4 spelling groep 5-8 spelling groep 5 In dit document is een overzicht opgenomen van de benodigde voor de lessen spelling groep 5. Deze kennis maakt onderdeel uit van de leerlijn groep 4. Hebben

Nadere informatie

mollen -> de o wordt uitgesproken als o. Dit noemen wij een woord met een woord met een gesloten lettergreep: mol len.

mollen -> de o wordt uitgesproken als o. Dit noemen wij een woord met een woord met een gesloten lettergreep: mol len. Komende week starten wij alweer aan kern 11 van Veilig Leren Lezen. U zult zien dat er in deze kern veel terugkomt wat er in kern 10 is aangeboden. In deze kern staan de volgende onderwerpen (weer) centraal:

Nadere informatie

Dit programma is gemaakt voor leerlingen van groep 7 en 8 van de basisschool, alle niveaus van het vmbo en mbo 1 en 2.

Dit programma is gemaakt voor leerlingen van groep 7 en 8 van de basisschool, alle niveaus van het vmbo en mbo 1 en 2. Spelling op maat 3 De Muiswerkprogramma s Spelling op maat 1, 2 en 3 vormen een complete leerlijn voor de spelling die op de basisschool moet worden aangeleerd. Spelling op maat 3 is het derde deel van

Nadere informatie

Van leesplankje naar digitaal leren lezen en spellen

Van leesplankje naar digitaal leren lezen en spellen Van leesplankje naar digitaal leren lezen en spellen Harmen Kooreman Het leesplankje van Hoogeveen begint met de woorden aap, noot, mies. De kinderen leerden lezen door middel van analyse en synthese.

Nadere informatie

Inhoud. 1 Spelling 10

Inhoud. 1 Spelling 10 Inhoud 1 Spelling 10 1 geschiedenis van de friese spelling (stavering) in het kort 10 2 spellingregels 12 Hulpmiddelen 12 Klinkers en medeklinkers 12 Lettergrepen 13 Stemhebbend en stemloos 13 Basisregels

Nadere informatie

Onthoudschrift spelling groep 8:

Onthoudschrift spelling groep 8: Onthoudschrift spelling groep 8: THEMA 1 Categorie basiswoord woordgroep 9A -ng tong weet/ 13B -ch lucht weet als je acht, echt, ucht of icht hoort schrijf je ch behalve bij hij ligt, hij legt, hij zegt

Nadere informatie

3URHIRSJDYH1HGHUODQGV

3URHIRSJDYH1HGHUODQGV 3URHIRSJDYH1HGHUODQGV $DQZLM]HQGH9RRUQDDPZRRUGHQ $XWHXUSURIGU$9HUKDJHQarie.verhagen@let.leidenuniv.nl) 9DQ'DOH geeft als de betekenis van het aanwijzende voornaamwoord GLW: verwijzend naar iets dat zich

Nadere informatie

oefenen met spelling A

oefenen met spelling A oefenen met spelling A Oefenen met spelling A 0 Spellingsproblemen Cd-rom A eenvoudige eenlettergrepige woorden eenvoudige eenlettergrepige woorden woordbegin: sp, sl, st, tr woordeind: twee medeklinkers

Nadere informatie

Flitsend Spellen en Lezen 1

Flitsend Spellen en Lezen 1 Flitsend Spellen en Lezen 1 Flitsend Spellen en Lezen 1 is gericht op het geven van ondersteuning bij het leren van Nederlandse woorden, om te beginnen bij de klanklettercombinaties. Doelgroep Flitsend

Nadere informatie

Griekse taalleer. Vormleer van het Attisch dialect. Sint-Jan Berchmanscollege. Antwerpen

Griekse taalleer. Vormleer van het Attisch dialect. Sint-Jan Berchmanscollege. Antwerpen Griekse taalleer Vormleer van het Attisch dialect Sint-Jan Berchmanscollege. Antwerpen 1998 Hoofdstuk 1 Het Naamwoord 1 De verbuiging van het naamwoord [1-9] 2 De eerste klasse van substantieven en adjectieven

Nadere informatie

JAARGANG 9 / NUMMER 8 APRIL Mede mogelijk dankzij:

JAARGANG 9 / NUMMER 8 APRIL Mede mogelijk dankzij: JAARGANG 9 / NUMMER 8 APRIL 2015 Partners: Mede mogelijk dankzij: VRAAG 1 Maart roert zijn staart In maart kan het soms erg onstuimig weer zijn. Dat was ook dit jaar het geval: de laatste dag was er zelfs

Nadere informatie

2 Правописание Spelling 11 Hoofdletters en kleine letters 11 Klinkers na de sisklanken ж, ч, ш, щ / г, к, х / ц 12 Interpunctie 12

2 Правописание Spelling 11 Hoofdletters en kleine letters 11 Klinkers na de sisklanken ж, ч, ш, щ / г, к, х / ц 12 Interpunctie 12 Inhoudsopgave 1 Русский алфавит Het Russische alfabet 10 2 Правописание Spelling 11 Hoofdletters en kleine letters 11 Klinkers na de sisklanken ж, ч, ш, щ / г, к, х / ц 12 Interpunctie 12 3 Фонетика Fonetiek

Nadere informatie

# 4 De leerling leert strategieën te gebruiken bij het verwerven van informatie uit gesproken en geschreven teksten.

# 4 De leerling leert strategieën te gebruiken bij het verwerven van informatie uit gesproken en geschreven teksten. A. LEER- EN TOETSPLAN Onderwerp: Grammatica De leerlingen kunnen onderscheiden. De leerlingen kennen elementen van het verbuiging- en vervoegingsysteem. De leerlingen kunnen m.b.v. de betekenis van een

Nadere informatie

Nieuwsbrief groep 3 oktober 2015

Nieuwsbrief groep 3 oktober 2015 Nieuwsbrief groep 3 oktober 2015 Hierbij ontvangt u van ons de nieuwsbrief van oktober. Door middel van de nieuwsbrief houden we u op de hoogte van alles wat er in de groep gebeurd. Ook vertellen we wat

Nadere informatie

1e Deeltentamen Inleiding Taalkunde

1e Deeltentamen Inleiding Taalkunde 1e Deeltentamen Inleiding Taalkunde 28/05/2009 13.15-16.15 Dit tentamen heeft 5 vragen. Je hebt drie uur de tijd om deze te beantwoorden. Vergeet niet je naam en studentnummer steeds duidelijk te vermelden.

Nadere informatie

Dit programma is gemaakt voor leerlingen van groep 5 en 6 van de basisschool, het praktijkonderwijs, vmbo bbl en mbo 1.

Dit programma is gemaakt voor leerlingen van groep 5 en 6 van de basisschool, het praktijkonderwijs, vmbo bbl en mbo 1. Spelling op maat 2 De Muiswerkprogramma s Spelling op maat 1, 2 en 3 vormen een complete leerlijn voor de spelling die op de basisschool moet worden aangeleerd. Spelling op maat 2 is het tweede deel van

Nadere informatie

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT)

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT) 2015-2016 Onderdeel: Spelling week 1 t/m week 3 1 & 2 Digitale methode 1F Spelling: verdubbeling en verenkeling. 1F Spelling: vorming van het bijvoeglijk naamwoord. 1F Werkwoordspelling waarvan een deel

Nadere informatie

1. poes Luisterweg Ik luister goed naar het woord, Dan schrijf ik het zoals het hoort.

1. poes Luisterweg Ik luister goed naar het woord, Dan schrijf ik het zoals het hoort. 1. poes 2. draak 3. muts 4. wolk Duo betekent twee De /u/ doet dus niet mee 5. krant 6. schaap Hoor je na een s een /g/? Dan schrijf je ch en nooit een g! 7. feest / vier Ik verdeel het woord in klankgroepen.

Nadere informatie

π (spreek uit uiltje ): hulpwerkwoorden of modale hulpwerkwoorden 46

π (spreek uit uiltje ): hulpwerkwoorden of modale hulpwerkwoorden 46 Inhoud Inleiding 6 1 Wie? (mensen) Wat? (dieren en dingen) 10 π Het zelfstandig naamwoord (man, vrouw, Jan) 12 π Het zelfstandig naamwoord, meervoud (lepels, bloemen) 13 π Het zelfstandig naamwoord, verkleinwoord

Nadere informatie

VEILIG LEREN LEZEN. Adaptieve toets: Kern 1

VEILIG LEREN LEZEN. Adaptieve toets: Kern 1 VEILIG LEREN LEZEN 2 e MAANVERSIE Adaptieve toets: Kern 1 1 Grafementoets aangeboden letters kern 1 : instructie voor de leerkracht Algemene informatie: Deze toets bestaat uit letters die tot en met kern

Nadere informatie

Voorwoord bij de derde druk

Voorwoord bij de derde druk Voorwoord bij de derde druk שׁ לוֹם Om het Bijbels Hebreeuws te gaan bestuderen moet je enkele drempels nemen. De eerste drempel is dat deze taal met andere lettertekens en tevens van rechts naar links wordt

Nadere informatie

Dit programma is gemaakt voor leerlingen van eind groep 3 en groep 4 van de basisschool, het praktijkonderwijs, vmbo bbl en mbo 1.

Dit programma is gemaakt voor leerlingen van eind groep 3 en groep 4 van de basisschool, het praktijkonderwijs, vmbo bbl en mbo 1. Spelling op maat 1 De programma s Spelling op maat 1, 2 en 3 vormen een complete leerlijn voor de spelling die op de basisschool moet worden aangeleerd. Spelling op maat 1 is het eerste deel van deze leerlijn.

Nadere informatie

Zet je hersens op scherp en daag je tegenspelers uit voor een spannende RIJMwoordenstrijd!

Zet je hersens op scherp en daag je tegenspelers uit voor een spannende RIJMwoordenstrijd! Speel de RIJMwoordenstrijd! Oefen spelenderwijs met alle verschillende spraakklanken en letters en vergroot daarbij je rijmwoordenschat! Train je auditief onderscheidingsvermogen, je geheugen en alertheid.

Nadere informatie

schrijf je meestal ch, behalve bij hij ligt, hij legt en hij zegt dan schrijf je ij dan schrijf je ij

schrijf je meestal ch, behalve bij hij ligt, hij legt en hij zegt dan schrijf je ij dan schrijf je ij Groep 8 Spelling Thema 1 Je zit op mijn lip woorden met ng (tong) woorden met cht (lucht) woorden met ei (reis) woorden met ij (ijs) hoor je de zingende /n/, dan schrijf je -ng hoor je na een korte klank

Nadere informatie

Het lettergroeiboek Hoe maakt u een lettergroeiboek? Introductie van het lettergroeiboek bij de leerling Werken met het lettergroeiboek

Het lettergroeiboek Hoe maakt u een lettergroeiboek? Introductie van het lettergroeiboek bij de leerling Werken met het lettergroeiboek Het lettergroeiboek Het lettergroeiboek brengt de letterkennis van een leerling in beeld en 'groeit' als het ware met de leerling mee naarmate hij/zij meer letters beheerst. Deze werkvorm is afkomstig

Nadere informatie

Estafette Nieuw Leerlijn Technisch Lezen jaargroep 4

Estafette Nieuw Leerlijn Technisch Lezen jaargroep 4 Estafette Nieuw Leerlijn Technisch Lezen jaargroep 4 AVI-E3 Het op beheersingsniveau (correct en vlot) kunnen lezen van teksten op AVI-niveau E3. Leerinhoud E3: Woorden eindigend op ~b, ~d, ~dt Woorden

Nadere informatie

apen 1 Schrijf het woord op. 2 Schrijf het woord op. Een woord met een lange klank aan het eind van een klankgroep. Net als jager.

apen 1 Schrijf het woord op. 2 Schrijf het woord op. Een woord met een lange klank aan het eind van een klankgroep. Net als jager. spelling 27b 1 Kies uit: ogen tenen samen oren apen zalen muren tegels toren 1 Twee a hebben s : apen 2 vier o, vier o Je leert hoe je woorden met een lange klank aan het eind van een klankgroep schrijft.

Nadere informatie

Teletex II.1 Inleiding

Teletex II.1 Inleiding II Teletex II.1 Inleiding De Teletex-standaard is gebaseerd op CCITT-aanbeveling Rec. T.61 [11]. Voor een volledige beschrijving van de Teletex-standaard wordt verwezen naar dat document. Deze bijlage

Nadere informatie

π (spreek uit uiltje ): hulpwerkwoorden of modale hulpwerkwoorden 46

π (spreek uit uiltje ): hulpwerkwoorden of modale hulpwerkwoorden 46 Inhoud Inleiding 6 1 Wie? (mensen) Wat? (dieren en dingen) 10 π Het zelfstandig naamwoord (man, vrouw, Jan) 12 π Het zelfstandig naamwoord, meervoud (lepels, bloemen) 13 π Het zelfstandig naamwoord, verkleinwoord

Nadere informatie

Inleiding. Hardop lezen, heeft dat zin? VERSTAANBAAR SPREKEN: WAT HELPT? MARGREET VERBOOG

Inleiding. Hardop lezen, heeft dat zin? VERSTAANBAAR SPREKEN: WAT HELPT? MARGREET VERBOOG VERSTAANBAAR SPREKEN: WAT HELPT? MARGREET VERBOOG Inleiding In het NT2-onderwijs is het, gezien de grote tijdsdruk, van groot belang altijd te zoeken naar de meest effectieve wijze van oefenen. De uitspraak

Nadere informatie

Uitgeverij Schoolsupport www.schoolsupport.nl

Uitgeverij Schoolsupport www.schoolsupport.nl Sorteren kun je leren Leerinhoud: rubriceren, klanken onderscheiden. Materiaal: allerlei voorwerpen en bordjes. Locatie: klaslokaal (eventueel speelplaats). Groepsindeling: individueel. Tijdsduur: 10 minuten.

Nadere informatie

Spellen op de Kandelaar. Foto klankgebaren groep 3 Foto letterbord Foto papier klankvoeten

Spellen op de Kandelaar. Foto klankgebaren groep 3 Foto letterbord Foto papier klankvoeten Spellen op de Kandelaar Waarschijnlijk heeft u thuis de woorden klankvoet en hoormannetje wel eens voorbij horen komen. Deze begrippen komen uit de instructiemethodiek: Zo Leer je Kinderen Lezen en Spellen

Nadere informatie

Grafementoets: instructie voor de leerkracht

Grafementoets: instructie voor de leerkracht veilig leren lezen Grafementoets: instructie voor de leerkracht De Grafementoets wordt afgenomen na kern 3. De toets bestaat uit een kaart, waarop de letters per kern gegroepeerd staan. De letterkennis

Nadere informatie

Meer dan grammatica!

Meer dan grammatica! Gramm@foon Meer dan grammatica! 1e druk 2011 ISBN: 9789490807061 Copyright: KleurRijker B.V., info@kleurrijker.nl Auteurs: Karine Jekel, Vika Lukina, Nynke Oosterhuis Redactie: Karine Jekel, Nynke Oosterhuis,

Nadere informatie

Herfstsignalering. Grafementoets: instructie voor de leerkracht

Herfstsignalering. Grafementoets: instructie voor de leerkracht Grafementoets: instructie voor de leerkracht De grafementoets wordt afgenomen na Thema 4. De toets bestaat uit een toetskaart, waarop de letters staan, in de volgorde zoals ze aangeboden zûn. De letterkennis

Nadere informatie

Groepsplan groep Vakgebied Schriftelijke taal Tijdsvak

Groepsplan groep Vakgebied Schriftelijke taal Tijdsvak Groepsplan groep Vakgebied Schriftelijke taal Tijdsvak Namen Evaluatie Niveau leerlijn 1 2 3 Functioneringsniveau

Nadere informatie

Overzicht categorieën Taal actief groep 7

Overzicht categorieën Taal actief groep 7 Overzicht categorieën Taal actief groep Introductie Onderstaand treft u in de eerste kolom het nummer van de categorie aan zoals die voorkomt in Taal actief, in de tweede kolom de omschrijving, in de derde

Nadere informatie

LEESLIJN (herzien) Voor meer informatie of het downloaden van deze of vele andere handige documenten

LEESLIJN (herzien) Voor meer informatie of het downloaden van deze of vele andere handige documenten LEESLIJN (herzien) Voor meer informatie of het downloaden van deze of vele andere handige documenten Grafementoets: instructie voor de leerkracht De Grafementoets wordt afgenomen na basiswoorden lat en

Nadere informatie

Thema 4. Straatmuzikanten

Thema 4. Straatmuzikanten Thema 4 Straatmuzikanten Les 4.1 tinnen ideeën pakketten resultaat passage Les 1 de, jarig Een man met korte, grijze haren, een snor en een aktetas stootte met zijn voet tegen het geldbakje. Waar hoor

Nadere informatie

Voorwoord. Letters uitspreken zoals de leerkracht dat doet.

Voorwoord. Letters uitspreken zoals de leerkracht dat doet. Voorwoord In groep 3 leert uw kind lezen en schrijven. Uw kind begint niet vanaf nul, want tegenwoordig wordt in groep 1 en 2 al veel gedaan aan voorbereiding. Sommige leren als kleuter al lezen en schrijven.

Nadere informatie

Taaljournaal Leerlijnenoverzicht - Lezen

Taaljournaal Leerlijnenoverzicht - Lezen Taaljournaal Leerlijnenoverzicht - Lezen 1.1 Eigen kennis 1.1.1 Kinderen kunnen hun eigen kennis activeren, m.a.w. ze kunnen aangeven wat ze over een bepaald onderwerp al weten en welke ervaringen ze er

Nadere informatie

Articuleren en voelen van de klanken

Articuleren en voelen van de klanken Articuleren en voelen van de klanken Ingrid van Loosbroek Astrid Geudens Marjolein Noé Eline Van Kerckhove Voor een sterke teken-klankkoppeling is het alzijdig verkennen van zowel de klank als de letter

Nadere informatie

$% & ' & , -., /.., 0 )+ # ""1 2 # ""! 3 & &&- $# 4$"4# ""! & /

$% & ' & , -., /.., 0 )+ # 1 2 # ! 3 & &&- $# 4$4# ! & / ! ""# " $% & ' & ' & ( )* +! ""# """$, -., /.., 0 )+ # ""1 2 # ""! 3 & &&- $# 4$"4# ""! & / 0 ( $5 *. * 6 3 7 2 # 56 3 35 6., 7 8 * 5 53 9 73 6 13 : 58 ;

Nadere informatie

LEESHUIS. Voor meer informatie of het downloaden van deze of vele andere handige documenten www.expertisecentrumnederlands.nl

LEESHUIS. Voor meer informatie of het downloaden van deze of vele andere handige documenten www.expertisecentrumnederlands.nl LEESHUIS Voor meer informatie of het downloaden van deze of vele andere handige documenten Grafementoets: instructie voor de leerkracht De Grafementoets wordt afgenomen na eenheid 1 (Heks Snuifiepuifie)

Nadere informatie

Wat is een zelfstandig naamwoord?

Wat is een zelfstandig naamwoord? Wat is een zelfstandig naamwoord? 1. Inleiding Zelfstandig naamwoorden zijn woorden die 'een zelfstandigheid' aanduiden: een persoon of dier: vrouw, oom, hond een eigennaam: Sara, Apple een ding: fiets,

Nadere informatie

Hoofdstuk 1 : REKENEN

Hoofdstuk 1 : REKENEN 1 / 6 H1 Rekenen Hoofdstuk 1 : REKENEN 1. Wat moet ik leren? (handboek p.3-34) 1.1 Het decimaal stelsel In verband met het decimaal stelsel: a) het grondtal van ons decimaal stelsel geven. b) benamingen

Nadere informatie

LTP klas 2 2014-2015. periode 1 september grammatica blok 1+2 (weging 2x)

LTP klas 2 2014-2015. periode 1 september grammatica blok 1+2 (weging 2x) LTP klas 2 2014-2015 periode 1 september grammatica blok 1+2 (weging 2x) oktober boekverslag 1 met recensie (weging 1x) spelling blok 1 + 2 (weging 1x) taalschat blok 1+2 (weging 1x) november leesvaardigheid

Nadere informatie

Spelling - Tekens vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Spelling - Tekens vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 25 August 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/74614 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Blok Klankgrgoepenwoord Deze categorie komt in veel woorden voor en is een heel lastige categorie.

Blok Klankgrgoepenwoord Deze categorie komt in veel woorden voor en is een heel lastige categorie. Blok 4 10 Klankgrgoepenwoord Deze categorie komt in veel woorden voor en is een heel lastige categorie. stap 3 stap 4 stap 1 stap 2 Stap 1 Verdelen in klankgroepen Klankgroepen zijn auditieve lettergrepen.

Nadere informatie

hond Ik hoor t aan het eind. Ik maak het woord langer. Ik hoor te(n) Ik hoor de(n) Ik schrijf t Ik schrijf d

hond Ik hoor t aan het eind. Ik maak het woord langer. Ik hoor te(n) Ik hoor de(n) Ik schrijf t Ik schrijf d Categorie 44a Woorden met eind d of midden d die klinkt als t Thema 6 groep 7 Ik hoor t aan het eind. Ik maak het woord langer. Ik hoor te(n) Ik hoor de(n) hond Ik schrijf t Ik schrijf d Categorie 44a

Nadere informatie

Spelling & Formuleren. Week 2-7

Spelling & Formuleren. Week 2-7 Spelling & Formuleren Week 2-7 Tentamenstof Boek: Praktische cursus Spelling 6e druk Auteur: M. Klein & M. Visscher Alle hoofdstukken behalve hoofdstuk 4 Proeftentamens zie Blackboard Succes! TEGENWOORDIGE

Nadere informatie

Het cursusmateriaal Actiegerichte aanpak Verankering van het pakket in het taakdomein van de gebruiker Ontdekken en herstellen van fouten

Het cursusmateriaal Actiegerichte aanpak Verankering van het pakket in het taakdomein van de gebruiker Ontdekken en herstellen van fouten Het cursusmateriaal Om u een indruk te geven van onze cursusmethode en ons cursusmateriaal laten wij u een aantal pagina s uit het cursusboek zien waar interessante tips worden gegeven. Ons cursusmateriaal

Nadere informatie

Dit programma is gemaakt voor leerlingen van groep 4 en 5 van de basisschool, het praktijkonderwijs, vmbo bbl en mbo 1.

Dit programma is gemaakt voor leerlingen van groep 4 en 5 van de basisschool, het praktijkonderwijs, vmbo bbl en mbo 1. Spelling op maat 1 De Muiswerkprogramma s Spelling op maat 1, 2 en 3 vormen een complete leerlijn voor de spelling die op de basisschool moet worden aangeleerd. Spelling op maat 1 is het eerste deel van

Nadere informatie

Hebben wij genoeg aan het huidige alfabet?

Hebben wij genoeg aan het huidige alfabet? Hebben wij genoeg aan het huidige alfabet? Jordi van Putten / 1582695 / JDE- VISD- 1 Periode B - 2014/15 Specialisatie: Visual design Docent: Dick Swart Inhoudsopgave Inleiding 3 Het ontstaan van het huidige

Nadere informatie

Jaarplan karakter leerjaar 1

Jaarplan karakter leerjaar 1 Jaarplan karakter leerjaar 1 September BLOK 1 Oktober BLOK 2 Week Les Duur Inhoud 1 1 25 min. Contextverhaal: 'Odette de professorette' Speelse schrijfopdrachten 2 25 min. Het schrijfhuisje: 'Een huis

Nadere informatie