TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN FACULTEIT DER TECHNISCHE NATUURKUNDE

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN FACULTEIT DER TECHNISCHE NATUURKUNDE"

Transcriptie

1 TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN FACULTEIT DER TECHNISCHE NATUURKUNDE Tentamen Computers bij fysische experimenten (3BB20) op dinsdag 25 oktober 2005 Het tentamen duurt 90 minuten en wordt gemaakt zonder boeken, collegedictaten, en meegebrachte notities. 1. Quiz Geef een kort antwoord op de volgende vragen en geef daarbij een korte argumentatie, of een korte berekening. Een goed antwoord met een goede argumentatie levert 6 punten op. Een goed antwoord zonder argumentatie levert géén punten op. (a) Met behulp van een ADC wordt een (wit) ruissignaal bemonsterd met bemonsterperiode t s, waarbij steeds gemiddeld wordt gedurende t. Wat is de hoogste frequentie in het bemonsterde signaal? (b) Is het waar dat de correlatiefunctie y(τ) = x(t + τ) x(t) van witte ruis x(t) overal nul is? (c) Hoe lang kan er met dit meetinstrument onafgebroken gemeten worden? Is dat 512 (=2 9 ), 256 (=2 8 ), of 128 (=2 7 ) seconden? (gebruik 1 M = 2 20, 1 k = 2 10 ). (d) Is het waar dat DMA transport naar het werkgeheugen van een computer snel is omdat de CPU zich alleen maar met het DMA transport bezighoudt? (e) Van het volgende (fysische) RC filter 1

2 wil je een discrete versie maken N y n = a i x n i, i=0 met x n = x(n t), en t = 0.1 ms. Hoeveel discrete filtercoefficienten N zijn er nodig om de discrete versie binnen 1% gelijk te laten zijn aan het fysische filter? 2. Multichannel analyser In een experiment worden gebeurtenissen verzameld waarvan de grootte met 12 bit gedigitaliseerd wordt. Die grootte is een maat voor de energie van een deeltje. Er wordt een spectrum gemaakt, een grafiek met horizontaal de energie van het deeltje en verticaal het aantal events met die energie. Daarbij wordt gebruik gemaakt van een multichannel analyser. (15 pnt) (a) Hoeveel bits bevat, minimaal het adres? (b) Als het geheugen 1 M Byte (2 20 bytes) groot is, en de gemiddelde event frequentie 1 MHz is, hoe lang kunnen we dan meten? (c) De meetmethode volgens de figuur bevalt ons niet, omdat we zo de informatie hebben over de aankomsttijd van het deeltje hebben verloren. We willen het geheugen (zonder de opteller) nu gebruiken om alle events op te slaan. Hoe lang kunnen we nu meten? (d) Ontwerp nu een meetsysteem waarme we onbeperkt kunnen meten. Indentificeer de bottlenecks in dit meetsysteem. 3. Interrupts Het doel van het volgende meetsysteem is om verschillende datastromen (die ook met verschillende snelheden komen) ononderbroken naar het geheugen van de CPU te schrijven. Het systeem bevat 2 ADC-modules, ADC1 en ADC2. ADC1 heeft 5 analoge ingangen, 0 t/m 4 en wordt getriggerd door een externe klok met een frequentie f 1. Bij iedere klokpuls worden de spanningen op de vijf analoge ingangen geconverteerd en als 16-bits binaire waarden opgeslagen. De uitgang van ADC1 is hiertoe via BUS 0 (bandbreedte 40 Mbyte/s) verbonden met een interleaved memory, bestaande uit 2 blokken (MEM0 en MEM1) van elk 10 kbyte. Als één van deze geheugenblokken vol is, wordt een interrupt (IRQ1) gegenereerd, en wordt automatisch omgeschakeld naar het andere blok. In de interrupt service routine (ISR1), die door IRQ1 wordt geactiveerd, wordt achtereenvolgens het gevulde geheugenblok via BUS 2 uitgelezen en door de CPU verwerkt. De module ADC2 heeft één analoge ingang (0), en wordt getriggerd door eeen externe klok met een frequentie f 2. Bij iedere klokpuls wordt de analoge ingangsspanning geconverteerd en als een 16-bits binaire waarde opgeslagen. De uitgang van ADC2 is 2

3 hiertoe via BUS 1 (bandbreedte 40 Mbyte/s) verbonden met een interleaved memory, bestaande uit 2 blokken (MEM2 en MEM3) van elk 20 kbyte. Als één van deze geheugenblokken vol is, wordt een interrupt (IRQ2) gegenereerd, en wordt automatisch omgeschakeld naar het andere blok. In de interrupt service routine (ISR2), die door IRQ2 wordt geactiveerd, wordt achtereenvolgens het gevulde geheugenblok via BUS 2 uitgelezen en door de CPU verwerkt. De snelheid van het gegevenstransport over BUS 2 bedraagt 10 Mbyte/s. Het transport van gegevens over BUS 2, via BUS 3 (bandbreedte 40 Mbyte/s), naar het werkgeheugen van de CPU wordt verzorgd door een DMA-controller, die een maximale transportsnelheid heeft van 2.5 Mbyte/s. De service routines ISR1 en ISR2 bevatten een aantal procedures, waarmee de gegevens die van het betreffende interleaved memory afkomstig zijn, nadat ze door de DMA-controller naar het werkgeheugen van de CPU zijn gekopieerd, een factor 10 in omvang worden gereduceerd. Hierna worden ze naar de disk (bandbreedte 0.5 Mbyte/s) weggeschreven. De service routines ISR1 en ISR2 kunnen, terwijl zij aktief zijn, een gemiddelde inkomende gegevensstroom verwerken van 1 Mbyte/s (De invloed van het DMA-transport is hierbij al in rekening gebracht ). De latency van ISR1 en ISR2 mag worden verwaarloosd. We beschouwen eerst de situatie waarbij ADC2 nog geen spanningen converteert (f 2 = 0). (a) Geef voor een trigger-frequentie f 1 = 25 khz aan hoe de opslag van de gegevens in MEM0/MEM1, het transport van deze gegevens en de verwerking ervan in de tijd verloopt: maak een tijddiagram. Geef daarin aan op welke tijdstippen de interrupts IRQ1 optreden en gedurende welke tijdsintervallen ISR1 aktief is. Welke fractie van de tijdsduur van ISR1 wordt gebruikt voor het DMA transport? (b) Wat is de maximale triggerfrequentie f 1 waarbij nog kan worden gemeten, zonder dat er meetgegevens verloren gaan? Waar gaat het vervolgens mis? Nu wordt ook ADC2 in gebruik genomen en wel met een triggerfrequentie f 2 = 3

4 200 khz. Om de data-acquisitie desgewenst te kunnen beïnvloeden, worden de interrupts IRQ1 en IRQ2 van prioriteiten voorzien. Ga ervan uit dat de beide ADCmodules exact tegelijkertijd worden gestart. (10 pnt) (10 pnt) (c) Geef voor het geval dat de prioriteit van IRQ1 hoger is dan die van IRQ2, aan hoe de verzameling en verwerking van de meetgegevens in de tijd verloopt. Geef hiertoe een tijddiagram waarin tenminste is aangegeven op welke tijdstippen de interrupts IRQ1 en IRQ2 optreden en gedurende welke tijdsintervallen ISR1 en ISR2 aktief zijn (Het vullen van de interleaved memories en het DMA-transport hoeft dus niet te worden weergegeven). Gaan er in dit geval meetgegevens verloren? (d) Kunnen de prioriteiten van de interrupts verwisseld worden? (e) De triggerfrequentie van ADC2 wordt nu verhoogd tot f 2 = 300 khz. Om het aantal malen dat IRQ2 optreedt te beperken, wordt besloten de capaciteit van het interleaved memory MEM2/MEM3 aan te passen, en wel zodanig dat de geheugenblokken van dit memory vergroot worden van 20 kbyte tot 60 kbyte. Bekijk eerst het geval dat de prioriteit van IRQ1 hoger is dan die van IRQ2, kan er nu onoinderbroken gemeten worden? (f) Kunnen de prioriteiten van de interrupts verwisseld worden? 4

5 Antwoorden Computers bij fysische experimenten (3BB20), 25 oktober Quiz (a) Er zijn twee antwoorden die allebei goed zijn: (1) Aangezien gemiddeld wordt over t kunnen er geen hogere frequenties bijdragen dan 1/ t, die bijdrage is dan wel via aliasing. (2) Het frequentiespectrum gaat niet verder dan 1/2t s. (b) Nee, de correlatiefunctie heeft een piek bij τ = 0, die geïntegreerd precies de variantie van de ruis geeft. (c) 12 bits gaan noodzakelijkerwijs in 2 bytes, per seconde zijn dat dus bytes, dus de meettijd is = 512 s. (d) Nee, DMA transport gebeurt buiten de processor om. (e) De RC tijd van dit filter is RC = = 10 4 s. De coefficienten van een discreet filter zijn machten van (RC/ t)(1 + RC/ t) 1 = 1/2. Daarvan zijn er dus op zijn minst 7 nodig (1/128 = 0.8%). 2. Multichannel analyser (a) Een multichannel analyzer maakt histogrammen van gebeurtenissen. Een gebeurtenis is een gediscretiseerde spanning; er zijn dus 2 12 = 4096 geheugenplaatsen, en het adres bevat minimaal 12 bits; in de praktijk dus 16 bits. (b) Het geheugen is groot genoeg om het te kunnen addresseren als words (4 bytes = 32 bits). De langste meettijd is dan 2 32 /2 20 = 2 12 s (meer dan een uur). Als we kunnen addresseren in 8 byte integers kunnen we maar liefst s meten. (c) Nu is de meettijd heel kort geworden: 2 20 /( ) = 0.5 s. (d) We moeten nu gebruik maken van een interleaved geheugen dat uit twee delen bestaat: als in één deel gemeten wordt, wordt het andere deel uitgelezen. Dat gebeurt dus 2 maal per s. Een bottleneck is de verbinding met de computer die een snelheid groter dan 2 MB/s moet hebben. 3. Interrupts (a) Per klokcyclus verschijnen aan de uitgang van ADC1 vijf geconverteerde ingangsspanningen (16 bits elk), dus 10 bytes. De gegevensstroom is dus 10 f 1 bytes/s. Bij een triggerfrequentie f 1 = 25 khz geeft dit bytes/s. Eén van de geheugenblokken MEM0 of MEM1 (10 kbyte) is dus vol ( )/( ) = 40 ms. Dit komt overeen met het tijdsinterval tussen twee opeenvolgende interrupts IRQ1. Het transport van een dergelijk blok gegevens op DMA basis tijdens ISR1 duurt ( )/( ) = 4 ms. De verwerking van een dergelijk blok, inclusief het DMA transport, duurt ( )/( ) = 10 ms. De netto verwerkingstijd door de CPU bedraagt dus 10-4= 6 ms; de fractie van de tijd van ISR1 die aan het DMA transport wordt besteed is dus 40 %. 1

6 - -, ) (b) Onder (a) is te zien dat het DMA-transport en de verwerking van de gegevens per tijdsinterval van 40 ms een tijdsduur van 10 ms in beslag neemt. De interrupt service routine ISR1 moet afgelopen zijn voordat weer een volgende IRQ1 optreedt, omdat anders al weer naar een van de geheugenblokken MEM0 of MEM1 geschreven wordt voordat dit blok geheel is gelezen, waardoor er meetgegevens verloren gaan. De gemiddelde verwerkingssnelheid van ISR1 bedraagt 1 Mbyte/s; dit is tevens de maximale gegevensstroom aan de uitgang van ADC1 die nog correct verwerkt kan worden. De maximale trigger-frequentie van ADC1 bedraagt dus ( )/10 = 100 khz. De beperking is dus de snelheid waarmee de CPU de meetgegevens kan verwerken (middels de interrupt service routines). (c) De gegevensstroom aan de uitgang van ADC2 bedraagt 2 ( ) = 400 kbyte/s. Eén van de geheugenblokken MEM2 of MEM3 (20 kbyte) is dus vol in ( )/( ) = 50 ms. Dit komt overeen met het tijdsinterval tussen twee opeenvolgende interrupts IRQ2. Het transport van een dergelijk blok gegevens op DMA basis tijdens ISR2 duurt ( )/( ) = 8 ms. De verwerking van een dergelijk blok, inclusief het DMA-transport, duurt ( )/( ) = 20 ms. Als de prioriteit van IRQ1 hoger is dan die van IRQ2 krijgt de routine ISR1 altijd voorrang; ISR1 wordt na een IRQ1 altijd direct opgestart; een lopende ISR2 wordt hierdoor (tijdelijk) onderbroken of opgeschort. Dit is weergegeven in onderstaand tijddiagram. J I (d) Als de prioriteit van IRQ1 lager is dan die van IRQ2, krijgt de routine ISR2 altijd voorrang; ISR2 wordt na een IRQ2 altijd direct opgestart; een lopende ISR1 wordt hierdoor (tijdelijk) onderbroken of opgeschort. Dit is weergegeven in onderstaand tijddiagram: het datatransport is nog steeds ononderbroken. J I 2

7 (e) De gegevensstroom aan de uitgang van ADC2 bedraagt nu 600 kbyte/s. Eén van de geheugenblokken MEM2 of MEM3 (nu 60 kbyte) is dus vol in ( )/( ) = 100 ms. Dit komt overeen met de tijd tussen twee opeenvolgende interrupts IRQ2. Het transport van een dergelijk blok gegevens op DMA-basis tijdens ISR2 duurt ( )/( ) = 24 ms. De verwerking van een dergelijk blok, inclusief het DMA transport, duurt ( )/( ) = 60 ms. Als de prioriteit van IRQ1 hoger is dan die van IRQ2, gaan er geen meetgegevens verloren, zoals te zien is in onderstaand tijddiagram. J I (f) Als de prioriteit van IRQ1 lager is dan die van IRQ2, gaan er meetgegevens van ADC1 verloren, omdat ISR1 niet altijd is afgehandeld voordat de volgende IRQ1 optreedt. Zoals te zien is in onderstaand tijddiagram treedt dit probleem op bij t = 160 ms na het starten van ADC1 en ADC2, en vervolgens elke 100 ms later. J I J I 3

OPDRACHTKAART. Thema: Multimedia/IT. Audio 4. Digitaliseren MM-02-10-01

OPDRACHTKAART. Thema: Multimedia/IT. Audio 4. Digitaliseren MM-02-10-01 OPDRACHTKAART MM-02-10-01 Digitaliseren Voorkennis: Je hebt Multimedia-opdrachten 1 tot en met 3 en audio-opdracht 1 t/m 3 (MM-02-03 t/m MM-02-09) afgerond. Intro: Geluid dat wij horen is een analoog signaal.

Nadere informatie

Vraag 1 (2 punten) (iii) Een lees-opdracht van virtueel adres 2148 seg 0, offset 2148 - idem

Vraag 1 (2 punten) (iii) Een lees-opdracht van virtueel adres 2148 seg 0, offset 2148 - idem Tentamen A2 (deel b) 24-06-2004 Geef (liefst beknopte en heldere) motivatie bij je antwoorden; dus niet enkel ja of nee antwoorden, maar ook waarom. Geef van berekeningen niet alleen het eindresultaat,

Nadere informatie

Vectoren, matrices en beeld. Figuur: Lena. Albert-Jan Yzelman

Vectoren, matrices en beeld. Figuur: Lena. Albert-Jan Yzelman Vectoren, matrices en beeld Figuur: Lena Vectoren, matrices en beeld Hoe coderen we foto s zodat ze te gebruiken zijn op computers? Wat verwachten we van de bestandsgrootte? Hoe verkleinen we de benodigde

Nadere informatie

Netwerk Interfacing Data Logging.

Netwerk Interfacing Data Logging. Handleiding Netwerk Interfacing Data Logging. EduTechSoft.nl 2009-2010 H.O.Boorsma. Pagina - 2 - Netwerk Interfacing Data Logging Pagina - 3 - Inhoud Inleiding.... 4 Beschrijving van het programma....

Nadere informatie

De Blu-ray Disc. Uitwerkingen opgaven. Een vakoverstijgende opdracht voor 5 havo en 5/6 vwo. Jean Schleipen Philips Research, Eindhoven

De Blu-ray Disc. Uitwerkingen opgaven. Een vakoverstijgende opdracht voor 5 havo en 5/6 vwo. Jean Schleipen Philips Research, Eindhoven Een vakoverstijgende opdracht voor 5 havo en 5/6 vwo (natuurkunde, wiskunde, elektrotechniek, meet- en regeltechniek) Jean Schleipen Philips Research, Eindhoven Opgave 2 = x 2 3 + x 2 2 + x 2 + x 2 = 4

Nadere informatie

ES1 Project 1: Microcontrollers

ES1 Project 1: Microcontrollers ES1 Project 1: Microcontrollers Les 5: Timers/counters & Interrupts Timers/counters Hardware timers/counters worden in microcontrollers gebruikt om onafhankelijk van de CPU te tellen. Hierdoor kunnen andere

Nadere informatie

Technology, Innovation & Society Delft

Technology, Innovation & Society Delft Technology, Innovation & Society Delft VOORBLAD SCHRIFTELIJKE TOETSEN OPLEIDING TOETSCODE GROEP : ELEKTROTECHNIEK : MICPRG-sc1 : EQ1 TOETSDATUM : 25 JANUARI 2013 TIJD : 15.00 16.30 uur AANTAL PAGINA S

Nadere informatie

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN. Tentamen OGO Fysisch Experimenteren voor minor AP (3MN10)

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN. Tentamen OGO Fysisch Experimenteren voor minor AP (3MN10) TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Tentamen OGO Fysisch Experimenteren voor minor AP (3MN10) en Tentamen Inleiding Experimentele Fysica voor Combi s (3NA10) d.d. 31 oktober 2011 van 9:00 12:00 uur Vul de

Nadere informatie

Getalformaten, timers en tellers

Getalformaten, timers en tellers Getalformaten, timers en tellers S_CU CU S PV R CV DEZ CV_BCD S_ODT S TV BI R BCD 1 pagina 1 Getalformaten (16 bits) PG CPU BCD W#16#296 Voorteken (+) 2 9 6 0 0 0 0 0 0 1 0 1 0 0 1 0 1 1 0 Positieve getallen

Nadere informatie

Inhoud vandaag. Interrupts. Algemeen ARM7 AIC

Inhoud vandaag. Interrupts. Algemeen ARM7 AIC Inhoud vandaag Interrupts Algemeen ARM7 AIC Interrupts Wat is een interrupt? Een interrupt is een onderbreking van de huidige bezigheden ten gevolge van een externe gebeurtenis, zodanig dat de bezigheden

Nadere informatie

Meten aan RC-netwerken

Meten aan RC-netwerken Meten aan R-netwerken Doel van deze proef: Het leren begrijpen en gebruiken van een digitale oscilloscoop Meten aan een laagdoorlaatfilter 1.1. Verslag Schrijf een verslag, inclusief tabellen en grafieken,

Nadere informatie

Digitale systemen. Hoofdstuk 6. 6.1 De digitale regelaar

Digitale systemen. Hoofdstuk 6. 6.1 De digitale regelaar Hoofdstuk 6 Digitale systemen Doelstellingen 1. Weten dat digitale systemen andere stabiliteitsvoorwaarden hebben In deze tijd van digitalisatie is het gebruik van computers in regelkringen alom.denk maar

Nadere informatie

Tentamen Inleiding Meten Vakcode 8E020 22 april 2009, 9.00-12.00 uur

Tentamen Inleiding Meten Vakcode 8E020 22 april 2009, 9.00-12.00 uur Tentamen Inleiding Meten Vakcode 8E april 9, 9. -. uur Dit tentamen bestaat uit opgaven. Indien u een opgave niet kunt maken, geeft u dan aan hoe u de opgave zou maken. Dat kan een deel van de punten opleveren.

Nadere informatie

Een desktopcomputer kan uit de volgende onderdelen zijn opgebouwd:

Een desktopcomputer kan uit de volgende onderdelen zijn opgebouwd: SAMENVATTING HOOFDSTUK 1 Een computersysteem De twee meest gebruikte modellen computers zijn: * Desktop * Laptop Een desktopcomputer kan uit de volgende onderdelen zijn opgebouwd: Systeemkast Beeldscherm

Nadere informatie

Tentamen 17 augustus 2000 Opgaven Computerarchitectuur

Tentamen 17 augustus 2000 Opgaven Computerarchitectuur Tentamen 17 augustus 2000 Opgaven - 1 - Computerarchitectuur Tentamen Computerarchitectuur (213005) 17 augustus 2000 2 bladzijden met 5 opgaven 3 antwoordbladen Het raadplegen van boeken, diktaten of aantekeningen

Nadere informatie

Hard- en software. 1 Gebruiksaanwijzing voor Labview-grafieken. 2 Data-acquisitie met de computer

Hard- en software. 1 Gebruiksaanwijzing voor Labview-grafieken. 2 Data-acquisitie met de computer Hard- en software 1 Gebruiksaanwijzing voor Labview-grafieken 2 Data-acquisitie met de computer Voor metingen van fysische grootheden zijn twee programmeerbare systemen beschikbaar: Het nieuwe JULIA systeem

Nadere informatie

Hoofdstuk 6: Digitale signalen

Hoofdstuk 6: Digitale signalen Hoofdstuk 6: Digitale signalen 6. Algemeenheden Het decimale talstelsel is het meest gebruikte talstelsel om getallen voor te stellen. Hierin worden symbolen gebruikt ( t.e.m. 9 ) die ondubbelzinning de

Nadere informatie

Computer architecturen: Hard Disk technologie

Computer architecturen: Hard Disk technologie : Hard Disk technologie Jan Genoe KHLim Versie : dinsdag 11 juli 2000 1 Historisch perspectief 1973: 1. 7 Mbit/square inch 140 MBytes 1979: 7. 7 Mbit/square inch 2 300 MBytes Bron: New York Times, 2/23/98,

Nadere informatie

Hoofdstuk 5: Signaalverwerking

Hoofdstuk 5: Signaalverwerking Hoofdstuk 5: Signaalverwerking Natuurkunde VWO 2011/2012 www.lyceo.nl Hoofdstuk 5: Signaalverwerking Natuurkunde 1. Mechanica 2. Golven en straling 3. Elektriciteit en magnetisme 4. Warmteleer Rechtlijnige

Nadere informatie

De digitale Oscilloscoop (Digital Storage Oscilloscope = DSO) J.P.Goemaere KaHo Sint-Lieven 2006

De digitale Oscilloscoop (Digital Storage Oscilloscope = DSO) J.P.Goemaere KaHo Sint-Lieven 2006 De digitale Oscilloscoop (Digital Storage Oscilloscope = DSO) J.P.Goemaere KaHo Sint-Lieven 2006 De digitale Oscilloscoop Overzicht Digitaal DSO functies en controls Automatische meten en verwerken Interfacing

Nadere informatie

GEÏNTEGREERDE PROEF. VTI Sint-Laurentius. Pakketweegschaal. Industriële informatie & communicatietechnologie SCHOOLJAAR 2010-2011.

GEÏNTEGREERDE PROEF. VTI Sint-Laurentius. Pakketweegschaal. Industriële informatie & communicatietechnologie SCHOOLJAAR 2010-2011. VTI Sint-Laurentius De school voor Wetenschap, Techniek en Technologie Pr. Thuysbaertlaan 1 9160 Lokeren www.vti-lokeren.be info@vti-lokeren.be GEÏNTEGREERDE PROEF Pakketweegschaal Industriële informatie

Nadere informatie

Uitwerking studie stimulerende toets Embedded Signal Processing (ESP)

Uitwerking studie stimulerende toets Embedded Signal Processing (ESP) Uitwerking studie stimulerende toets Embedded Signal Processing (ESP) Cursus code 259, Dinsdag 7 maart 29, 3:3h 7:h. U mag gebruiken: uw eigen aantekeningen, de uitgeprinte college sheets van Teletop en

Nadere informatie

Eindexamen natuurkunde 1-2 vwo 2001-I

Eindexamen natuurkunde 1-2 vwo 2001-I Eindexamen natuurkunde -2 vwo 200-I 4 Antwoordmodel Opgave Armbrusterium antwoord: 70 207 277 Zn + Pb 30 82 2 Ab notatie nieuwe isotoop keuze voor de 70 Zn-isotoop aantal nucleonen links en rechts kloppend

Nadere informatie

Computertechniek vorige examens

Computertechniek vorige examens Computertechniek vorige examens Examen 2009 Groep 1 1. Geef de 2 manieren waarop de adressen van de I/O-module in de adresruimte geïntegreerd kunnen zijn. (memory-mapped en isolated dus) 2. Wat is post-indexering?

Nadere informatie

Dit tentamen bestaat uit vier opgaven verdeeld over drie bladzijden. U heeft drie uur de tijd.

Dit tentamen bestaat uit vier opgaven verdeeld over drie bladzijden. U heeft drie uur de tijd. Tentamen Signaal Verwerking en Ruis Dinsdag 10 13 uur, 15 december 2009 Dit tentamen bestaat uit vier opgaven verdeeld over drie bladzijden. U heeft drie uur de tijd. 1. Staprespons van een filter [elk

Nadere informatie

Mediawijsheid wat zit er in mijn computer?

Mediawijsheid wat zit er in mijn computer? Mediawijsheid wat zit er in mijn computer? blz 1 Harde schijf HD CD/DVD/blueray lezer/schrijver Floppy disk FD Bus CPU Invoer en uitvoer apparaten Vast geheugen ROM Werkgeheugen RAM In de PC zitten de

Nadere informatie

Klas : 5 Industriële ICT Herhalingsvragen reeks 1 PC-techniek

Klas : 5 Industriële ICT Herhalingsvragen reeks 1 PC-techniek Klas : 5 Industriële ICT Herhalingsvragen reeks 1 PC-techniek VTI St.- Laurentius Neem eerst de tekst in het boek door, doe dit enkele keren en probeer uiteraard te onthouden wat je leest. Los nadien de

Nadere informatie

LES 3 Analoog naar digitaal conversie

LES 3 Analoog naar digitaal conversie LES 3 Analoog naar digitaal conversie Misschien is het goed om eerst te definiëren wat analoog en digitaal is en wat de de voor en nadelen hiervan zijn. Analoog naar digitaal conversie wordt voor veel

Nadere informatie

0 of laag niveau V verboden zone 1 of hoog niveau. Voorbeeld van een digitaal signaal als functie van de tijd

0 of laag niveau V verboden zone 1 of hoog niveau. Voorbeeld van een digitaal signaal als functie van de tijd 5. Herhalingsvragen 1. Leg met eigen woorden en figuren uit: Wat is het verschil tussen analoog en digitaal? Analoog is continue, er zijn oneindig veel mogelijkheden tussen minimum en maximum. Digitaal

Nadere informatie

Elektor Live Software Defined Radio. Pascal Schiks & Martin Dudok van Heel

Elektor Live Software Defined Radio. Pascal Schiks & Martin Dudok van Heel Elektor Live Software Defined Radio Pascal Schiks & Martin Dudok van Heel Software Defined Radio Wat is dat? Een radio zend- of ontvanginstallatie waarin: Elektronica is vervangen door software Het radiosignaal

Nadere informatie

De computer als processor

De computer als processor De computer als processor DE FYSIEKE COMPUTER Componenten van de computerconfiguratie Toetsenbord Muis Scanner Microfoon (Extern geheugen) Invoerapparaten Uitvoerapparaten Monitor Printer Plotter Luidspreker

Nadere informatie

Modelleren C Appels. Christian Vleugels Sander Verkerk Richard Both. 2 april 2010. 1 Inleiding 2. 3 Data 3. 4 Aanpak 3

Modelleren C Appels. Christian Vleugels Sander Verkerk Richard Both. 2 april 2010. 1 Inleiding 2. 3 Data 3. 4 Aanpak 3 Modelleren C Appels Christian Vleugels Sander Verkerk Richard Both 2 april 2010 Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 2 Probleembeschrijving 2 3 Data 3 4 Aanpak 3 5 Data-analyse 4 5.1 Data-analyse: per product.............................

Nadere informatie

Lichtsnelheid. 1 Inleiding. VWO Bovenbouwpracticum Natuurkunde Practicumhandleiding

Lichtsnelheid. 1 Inleiding. VWO Bovenbouwpracticum Natuurkunde Practicumhandleiding VWO Bovenbouwpracticum Natuurkunde Practicumhandleiding Lichtsnelheid 1 Inleiding De voortplantingsnelheid c van elektromagnetische golven (of: de lichtsnelheid) in vacuüm is internationaal vastgesteld

Nadere informatie

De bepaling van de positie van een. onderwatervoertuig (inleiding)

De bepaling van de positie van een. onderwatervoertuig (inleiding) De bepaling van de positie van een onderwatervoertuig (inleiding) juli 2006 Bepaling positie van een onderwatervoertuig. Inleiding: Het volgen van onderwatervoertuigen (submersibles, ROV s etc) was in

Nadere informatie

Voorbeeld casus mondeling college-examen

Voorbeeld casus mondeling college-examen Voorbeeld casus mondeling college-examen Examenvak en niveau informatica havo Naam kandidaat Examennummer Examencommissie Datum Voorbereidingstijd Titel voorbereidingsopdracht 20 minuten van analoog naar

Nadere informatie

Hoofdstuk 7: METING VAN DE FREQUENTIE- NAUWKEURIGHEID

Hoofdstuk 7: METING VAN DE FREQUENTIE- NAUWKEURIGHEID Hoofdstuk 7: METING VAN DE FREQUENTIE- NAUWKEURIGHEID 7.1. Inleiding In dit hoofdstuk zullen we enkele methoden bespreken voor het bepalen van de nauwkeurigheid van de door ons te distribueren frequentiestandaard.

Nadere informatie

STROOMSENSOR 0222I GEBRUIKERSHANDLEIDING

STROOMSENSOR 0222I GEBRUIKERSHANDLEIDING STROOMSENSOR 0222I GEBRUIKERSHANDLEIDING CENTRUM VOOR MICROCOMPUTER APPLICATIES http://www.cma-science.nl Beschrijving Stroomsensor 0222i is ontworpen voor het meten van stromen tussen 500 en +500 ma in

Nadere informatie

Geluidsnelheid. 1 Inleiding. VWO Bovenbouwpracticum Natuurkunde Practicumhandleiding

Geluidsnelheid. 1 Inleiding. VWO Bovenbouwpracticum Natuurkunde Practicumhandleiding VWO Bovenbouwpracticum Natuurkunde Practicumhandleiding Geluidsnelheid 1 Inleiding De voortplantingsnelheid v van geluidgolven (of: de geluidsnelheid) in lucht is zo n 340 m/s. Deze geluidsnelheid is echter

Nadere informatie

Axoft Managed Router Rapportage

Axoft Managed Router Rapportage Axoft Managed Router Rapportage Toelichting week rapportage Als onderdeel van de Axoft managed router dienst monitoren wij 24 uur per dag, 7 dagen per week uw router en uw verbindingen. Onze bevindingen

Nadere informatie

MULTIMEDIABOX.nl Custom made solutions hardware & software. Advanced Menu

MULTIMEDIABOX.nl Custom made solutions hardware & software. Advanced Menu MULTIMEDIABOX.nl Custom made solutions hardware & software Advanced Menu Datum: 07-06-2011 Versie: V0.01 Auteur: Multimediabox.nl RVB Plaats: Eindhoven 1 Waarschuwing: In dit document kunnen instellingen

Nadere informatie

Technology, Innovation & Society Delft

Technology, Innovation & Society Delft Technology, Innovation & Society Delft VOORBLAD SCHRIFTELIJKE TOETSEN OPLEIDING TOETSCODE GROEP :Elektrotechniek : HM-ES-th3 :minor embedded systemen TOETSDATUM :16 januari 2012 TIJD : 11.00-12.30 uur

Nadere informatie

Tentamen Computersystemen

Tentamen Computersystemen Tentamen Computersystemen baicosy6 2e jaar bachelor AI, 2e semester 21 oktober 213, 9u-11u OMHP D.9 vraag 1 Van een Single Cycle Harvard machine hebben de componenten de volgende propagation delay time:

Nadere informatie

Digitale en analoge technieken

Digitale en analoge technieken Digitale en analoge technieken Peter Slaets February 14, 2006 Peter Slaets () Digitale en analoge technieken February 14, 2006 1 / 33 Computerarchitectuur 1 Processors 2 Primair geheugen 3 Secundair geheugen

Nadere informatie

communicatie is onderhevig aan fouten

communicatie is onderhevig aan fouten 1.1 Een communicatiemodel Algemeen communicatiemodel Model voor datacommunicatie Verschil datacommunicatie en telecommunicatie Communicatie schematisch communicatie is onderhevig aan fouten Datacommunicatie

Nadere informatie

De Arduino-microcontroller in de motorvoertuigentechniek (2)

De Arduino-microcontroller in de motorvoertuigentechniek (2) De Arduino-microcontroller in de motorvoertuigentechniek (2) E. Gernaat (ISBN 978-90-79302-11-6) 1 Procescomputer 1.1 Microprocessoren algemeen De informatie-verwerking zoals is behandeld, is vrijwel geheel

Nadere informatie

Informatie-overdracht en -verwerking. Daniël Slenders Faculteit Ingenieurswetenschappen Katholieke Universiteit Leuven

Informatie-overdracht en -verwerking. Daniël Slenders Faculteit Ingenieurswetenschappen Katholieke Universiteit Leuven Informatie-overdracht en -verwerking Daniël Slenders Faculteit Ingenieurswetenschappen Katholieke Universiteit Leuven Academiejaar 2010-2011 Inhoudsopgave 1 Discrete informatiebronnen en Broncodering 2

Nadere informatie

Les B-03 Technologie: de werking van de processor

Les B-03 Technologie: de werking van de processor Les B-03 Technologie: de werking van de processor 2008, David Lans 3.0. Doel De gebruiker van een computer voert begrijpelijke informatie in (opdrachten, procedures, programma s, gegevens, bestanden) en

Nadere informatie

Opgave Tussentijdse Oefeningen Jaarproject I Reeks 3: Tijd, licht en warmte

Opgave Tussentijdse Oefeningen Jaarproject I Reeks 3: Tijd, licht en warmte Opgave Tussentijdse Oefeningen Jaarproject I Reeks 3: Tijd, licht en warmte Voor deze oefeningenles heb je de handleiding van de uitgedeelde ARM processor nodig. Je kan deze vinden op de website van het

Nadere informatie

Een desktopcomputer kan uit de volgende onderdelen zijn opgebouwd:

Een desktopcomputer kan uit de volgende onderdelen zijn opgebouwd: Soorten Personal Computers De drie meest voorkomende computers zijn: * Desktop * Laptop * Tablet Een desktopcomputer kan uit de volgende onderdelen zijn opgebouwd: Systeemkast Beeldscherm Toetsenbord Printer

Nadere informatie

Toelichting op Wave Files. Toelichting op Wave Files. Digitaal Audio Processing. Toelichting op Wave Files. Toelichting op Wave Files

Toelichting op Wave Files. Toelichting op Wave Files. Digitaal Audio Processing. Toelichting op Wave Files. Toelichting op Wave Files Digitaal Audio Processing.. Embedded Analoog inlezen en omzetten Digitaal uitsturen (Embedded). Digitaal omzetting naar analoog met R2R ofwel Ladder netwerk. DAP week 2 1 Standaard IFF Interchange File

Nadere informatie

DEC SDR DSP project 2017 (2)

DEC SDR DSP project 2017 (2) DEC SDR DSP project 2017 (2) Inhoud: DSP software en rekenen Effect van type getallen (integer, float) Fundamenten onder DSP Lezen van eenvoudige DSP formules x[n] Lineariteit ( x functie y dus k maal

Nadere informatie

Schriftelijk tentamen Digitale Telecommunicatie Technieken (5LL20) en Telecommunicatie Techniek (5LL50) op dinsdag 14 juni 2005 van

Schriftelijk tentamen Digitale Telecommunicatie Technieken (5LL20) en Telecommunicatie Techniek (5LL50) op dinsdag 14 juni 2005 van Schriftelijk tentamen Digitale Telecommunicatie Technieken (5LL20) en Telecommunicatie Techniek (5LL50) op dinsdag 14 juni 2005 van 14.00-17.00 uur Studenten die in het nieuwe vak (5LL50) tentamen doen

Nadere informatie

informatica. hardware. overzicht. moederbord CPU RAM GPU architectuur (vwo)

informatica. hardware. overzicht. moederbord CPU RAM GPU architectuur (vwo) informatica hardware overzicht moederbord CPU RAM GPU architectuur (vwo) 1 moederbord basis van de computer componenten & aansluitingen chipset Northbridge (snel) Southbridge ("traag") bussen FSB/HTB moederbord

Nadere informatie

DIFFERENTIËLE SPANNINGSENSOR 0212I GEBRUIKERSHANDLEIDING

DIFFERENTIËLE SPANNINGSENSOR 0212I GEBRUIKERSHANDLEIDING DIFFERENTIËLE SPANNINGSENSOR 0212I GEBRUIKERSHANDLEIDING CENTRUM VOOR MICROCOMPUTER APPLICATIES http://www.cma-science.nl Beschrijving Differentiële Spanningsensor (0212i) is ontworpen om kleine spanningen

Nadere informatie

Scan-pad technieken. Zet elk register om in een scan-pad register (twee opeenvolgende D-latches: master-slave):

Scan-pad technieken. Zet elk register om in een scan-pad register (twee opeenvolgende D-latches: master-slave): Zet elk register om in een scan-pad register (twee opeenvolgende D-latches: master-slave): D is de normale data ingang C is de normale fase 1 klok I is de data ingang van het shift-regiester A is de klok

Nadere informatie

De seriële poort Jan Genoe KHLIM

De seriële poort Jan Genoe KHLIM De seriële poort Jan Genoe KHLIM De seriële poort 1 De seriële poort Een PC bezit een aantal seriële poorten: COM1, COM2,... Er zijn 1 of 2 seriële poorten voorzien op het moederbord Plug-in kaarten laten

Nadere informatie

De Arduino-microcontroller in de motorvoertuigentechniek (3)

De Arduino-microcontroller in de motorvoertuigentechniek (3) De Arduino-microcontroller in de motorvoertuigentechniek (3) E. Gernaat (ISBN 978-90-79302-11-6) 1 In- en uitgangssignalen van microprocessoren 1.1 Overzicht signalen Informatie van en naar een microprocessor

Nadere informatie

Een enkele detector op de grond geeft een signaal, dit wordt een single genoemd.

Een enkele detector op de grond geeft een signaal, dit wordt een single genoemd. Uitwerkingen HiSPARC Air-showers, events en coïncidenties N.G. Schultheiss 1 Inleiding Op de HiSPARC site is RouteNet te vinden. Hierin staan modules die als verdieping gebruikt kunnen worden. Klik bijvoorbeeld

Nadere informatie

Practicum: Karretje op helling. Inhoud. Voorbereiding HAVO

Practicum: Karretje op helling. Inhoud. Voorbereiding HAVO Practicum: Karretje op helling Inhoud Voorbereiding... 1 Practicum: Karretje op helling... 2 Onderzoeksvraag:... 2 Experimentopstelling... 2 Controleren van de opstelling... 2 Instellen van Coach... 3

Nadere informatie

DIGITALE SIGNAALVERWERKING

DIGITALE SIGNAALVERWERKING DIGITALE SIGNAALVERWERKING INLEIDING Een nieuw onderwerp in de exameneisen voor de F-vergunning is digitale signaal verwerking (DSP van Digital Signal Processing). Dit stencil beoogt een inleiding in dit

Nadere informatie

Les A-03 Binaire en hexadecimale getallen

Les A-03 Binaire en hexadecimale getallen Les A-03 Binaire en hexadecimale getallen In deze les wordt behandeld hoe getallen kunnen worden voorgesteld door informatie die bestaat uit reeksen 0-en en 1-en. We noemen deze informatie digitale informatie.

Nadere informatie

Proeftentamen in1211 Computersystemen I (Opm: de onderstreepte opgaven zijn geschikt voor de tussentoets)

Proeftentamen in1211 Computersystemen I (Opm: de onderstreepte opgaven zijn geschikt voor de tussentoets) TECHNISCHE UNIVERSITEIT DELFT Faculteit Informatietechnologie en Systemen Afdeling ISA Basiseenheid PGS Proeftentamen in1211 Computersystemen I (Opm: de onderstreepte opgaven zijn geschikt voor de tussentoets)

Nadere informatie

-Een stukje geschiedenis van de PC (personal computer)

-Een stukje geschiedenis van de PC (personal computer) -Een stukje geschiedenis van de PC (personal computer) De pc is bedacht in 1833 Door gebrek aan onderdelen kwam de eerst werkende PC 100 jaar later Gewicht: 35 ton (35.000 kilo!) en kamervullend. Zie de

Nadere informatie

Handleiding. Iconen. De meting is volledig afgerond/klaar. De meting is gestopt, maar nog niet afgerond/klaar. De meting is herstart.

Handleiding. Iconen. De meting is volledig afgerond/klaar. De meting is gestopt, maar nog niet afgerond/klaar. De meting is herstart. Handleiding Nederlands Welkom op het rijpheidscomputer-portaal van Gerard Verboom B.V. Via dit portaal krijgt u snel overzicht in de meetresultaten van uw MC21 rijpheidscomputers. Wij zullen proberen u

Nadere informatie

Van bit naar bit. 19 januari 2011 Henk Schanssema PA2S

Van bit naar bit. 19 januari 2011 Henk Schanssema PA2S Van bit naar bit 19 januari 2011 Henk Schanssema PA2S Agenda Theorie A/D Blackbox D/A SDR concepten Demo s Toekomst Principe van sampling Een signaal wordt periodiek gemeten. De meting kan zowel analoog

Nadere informatie

@ATerinzagelegging 8003353

@ATerinzagelegging 8003353 Octrooiraad @ATerinzagelegging 8003353 Nederland @ NL > 0 Met de hartslag gestuurd stralingsonderzoekapparaat. @ @ @ lnt.ci 3.: A61B6/02. Aanvrager: N.V. Philips' Gloeilampenfabrieken te Eindhoven. Gem.:

Nadere informatie

Communicatietechnologie: een inleiding. Inhoud eindtoets. Eindtoets. Introductie. Opgaven. Terugkoppeling. Antwoorden op de opgaven

Communicatietechnologie: een inleiding. Inhoud eindtoets. Eindtoets. Introductie. Opgaven. Terugkoppeling. Antwoorden op de opgaven Inhoud eindtoets Eindtoets Introductie Opgaven Terugkoppeling Antwoorden op de opgaven 2 Eindtoets Eindtoets I N T R O D U C T I E Met deze eindtoets wordt beoogd u een soort proeftentamen te geven waarmee

Nadere informatie

Bijsluiter Presets 2014 t.b.v. NLT-module Sound Design

Bijsluiter Presets 2014 t.b.v. NLT-module Sound Design Bijsluiter Presets 2014 t.b.v. NLT-module Sound Design Nov 2014 Hier vind je de belangrijkste nieuwe functies en eigenschappen van WaveWizard en enkele opmerkingen over de opdrachten van de module Sound

Nadere informatie

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica Examen Operating Systemen (2R230) op vrijdag 26 augustus 2005, 14.00-17.00 uur. Het tentamen bestaat uit drie delen die apart worden

Nadere informatie

Voorbeeld casus mondeling college-examen

Voorbeeld casus mondeling college-examen Voorbeeld casus mondeling college-examen Examenvak en niveau informatica vwo Naam kandidaat Examennummer Examencommissie Datum Voorbereidingstijd Titel voorbereidingsopdracht 20 minuten van analoog naar

Nadere informatie

Harmonischen: een virus op het net? FOCUS

Harmonischen: een virus op het net? FOCUS Amplitude Harmonischen: een virus op het net? FOCUS In het kader van rationale energieverbruik (REG) wordt steeds gezocht om verbruikers energie efficiënter te maken. Hierdoor gaan verbruikers steeds meer

Nadere informatie

Wat is een busverbinding?

Wat is een busverbinding? Wat is een busverbinding? gemeenschappelijke verbinding tussen CPU, geheugen en I/O-schakelingen onderscheid tussen: databus/adresbus/controlbus intern/extern serieel/parallel unidirectioneel/bidirectioneel

Nadere informatie

BIOKLOK DE BIOLOGISCHE KLOK IN DE LES MODULE C. klok. www. bio. .nl

BIOKLOK DE BIOLOGISCHE KLOK IN DE LES MODULE C. klok. www. bio. .nl BIOKLOK DE BIOLOGISCHE KLOK IN DE LES MODULE C www. bio klok.nl EN DE BIOLOGISCHE KLOK IN DE PRAKTIJK Ready Set Go! galmt het door de stadions tijdens sportwedstrijden, zoals de Olympische Spelen. Olympische

Nadere informatie

Hydrofoon versterker. Een versterker voor de Aquarian H2a. Betreft: Hydrofoon versterker. Door: David Boelee,

Hydrofoon versterker. Een versterker voor de Aquarian H2a. Betreft: Hydrofoon versterker. Door: David Boelee, Hydrofoon versterker Een versterker voor de Aquarian H2a Betreft: Door: Opdrachtgever: Hydrofoon versterker David Boelee, davidboelee@gmail.com Hogeschool Rotterdam, Kenniscentrum Duurzame Havenstad Kees

Nadere informatie

Axoft managed router rapportage Toelichting week rapportage

Axoft managed router rapportage Toelichting week rapportage Axoft managed router rapportage Toelichting week rapportage Als onderdeel van de Axoft managed router dienst monitoren wij 24 uur per dag, 7 dagen per week uw router en uw verbindingen. Onze bevindingen

Nadere informatie

FAT32 disk structuur 2007 stam.blogs.com

FAT32 disk structuur 2007 stam.blogs.com FAT32 disk structuur 2007 stam.blogs.com Master Boot Record De Master Boot Record is vrijwel hetzelfde voor alle besturingssystemen. Het ligt binnen de eerste sector van de harddisk: Cylinder 0, Head 0,

Nadere informatie

De CPU in detail Hoe worden instruc4es uitgevoerd? Processoren 28 februari 2012

De CPU in detail Hoe worden instruc4es uitgevoerd? Processoren 28 februari 2012 De CPU in detail Hoe worden instruc4es uitgevoerd? Processoren 28 februari 2012 Tanenbaum hoofdstuk 2 von Neumann - architectuur. Tanenbaum, Structured Computer Organiza4on, FiMh Edi4on, 2006 Pearson Educa4on,

Nadere informatie

VMB2BLE. Eigenschappen van de rolluikmodule VMB2BLE. (screenshots van velbuslink 8.19) By KRIS DAELMAN

VMB2BLE. Eigenschappen van de rolluikmodule VMB2BLE. (screenshots van velbuslink 8.19) By KRIS DAELMAN VMB2BLE Eigenschappen van de rolluikmodule VMB2BLE (screenshots van velbuslink 8.19) By KRIS DAELMAN A. Inleiding B. Eigenschappen C. Configuratie Algemeen Alarmen Zonsopgang/zonsondergang Kalender D.

Nadere informatie

Labo digitale technieken

Labo digitale technieken .. Het gebied "elektronica" is reeds geruime tijd onderverdeeld in twee specialiteiten, namelijk de analoge en de digitale technieken. Binnen analoge schakelingen gebeurt de signaalverwerking met lineaire

Nadere informatie

Frequentie standaard PA0WSO

Frequentie standaard PA0WSO Frequentie standaard PA0WSO Wim Schaap PA0WSO Vollenhove 11-01-2006 Deze frequentie standaard is opgebouwd uit verschillende subsysteem printen bestaande uit: Ontvanger Hierop is gemonteerd de Rockwell

Nadere informatie

daudio Daudio ASP AMP

daudio Daudio ASP AMP Daudio ASP AMP Gebruiksaanwijzing 4 mei 2014 Introductie De daudio ASP AMP bevat actieve filtering en versterking die specifiek zijn ontwikkeld voor de daudio luidsprekers. Voor een stereo systeem zijn

Nadere informatie

Voorblad tentamen ENG

Voorblad tentamen ENG Voorblad tentamen ENG 015-016 Naam student: Studentnr: Klas: Cijfer: Dit voorblad en indien aangegeven overige opgavenbladen, moeten voorzien zijn van naam, studentnummer en klas. Controleer dit tentamen

Nadere informatie

RAM geheugens. Jan Genoe KHLim. Situering RAM-geheugens. Geheugens. Halfgeleider Geheugens. Willekeurig toegankelijk geheugen

RAM geheugens. Jan Genoe KHLim. Situering RAM-geheugens. Geheugens. Halfgeleider Geheugens. Willekeurig toegankelijk geheugen Jan Genoe KHLim Situering RAM-geheugens Geheugens Halfgeleider Geheugens Serieel toegankelijk geheugen Willekeurig toegankelijk geheugen Read Only Memory ROM Random Access Memory RAM Statische RAM SRAM

Nadere informatie

Eindexamen wiskunde B1 vwo 2002-I

Eindexamen wiskunde B1 vwo 2002-I Eindexamen wiskunde B1 vwo 00-I Verschuivend zwaartepunt Een kubusvormige bak met deksel heeft binnenmaten 10 bij 10 bij 10 cm en weegt 1 kilogram. Het zwaartepunt B van de bak ligt in het centrum van

Nadere informatie

Les D-04 Foutdetectie en correctie

Les D-04 Foutdetectie en correctie Les D-04 Foutdetectie en correctie In deze les staan we stil bij het ontdekken (detectie) van fouten bij datacommunicatie en bij het herstellen (correctie) van fouten bij datacommunicatie. We bespreken

Nadere informatie

+31 (0)900 1200 003 E:

+31 (0)900 1200 003 E: Multichannel-Datalogger PCE-KD5 Tot 48 analoge of binaire ingangen / 16 Schakel- of 8 analoge uitgangen / Grafische TFT-weergave met touchscreen / RS485-interface / ca. 30 mathematische functies 8 geintegreerde

Nadere informatie

3 Opbouw en karakteristieken van de PLC

3 Opbouw en karakteristieken van de PLC 3 Opbouw en karakteristieken van de PLC 3.1 Blokschema Een PLC bestaat uit 3 delen: - een voeding of PS (Power Supply). Deze zet de netspanning van 230V AC om in 24V DC. - een centrale verwerkingseenheid

Nadere informatie

Departement industriële wetenschappen en technologie

Departement industriële wetenschappen en technologie Departement industriële wetenschappen en technologie Universitaire Campus, gebouw B B-3590 DIEPENBEEK Tel.: 011-23 07 90 Fax: 011-23 07 99 Aansturen en testen van een hybride infrarood beeldopnemer Abstract

Nadere informatie

G-sensor datalogger ES128-3S

G-sensor datalogger ES128-3S G-sensor datalogger ES128-3S Drukknop datalogger inschakelen of meting starten PC aansluiting Indicator batterijspanning Indicator geheugen Drukknop meting stoppen of geheugen wissen + Bewegingsrichting

Nadere informatie

Productinformatie. ORION-VA Klimaatcomputer met centrale regelingen (IRIS)

Productinformatie. ORION-VA Klimaatcomputer met centrale regelingen (IRIS) Productinformatie Hotraco Agri BV Stationsstraat 142 5963 AC Hegelsom Tel +31 (0)77 327 50 20 Fax +31 (0)77 327 50 21 info@hotraco.com www.hotraco.com Klimaatcomputer met centrale regelingen (IRIS) Klimaatcomputer

Nadere informatie

Voorblad tentamen

Voorblad tentamen oorblad tentamen - Naam student: Studentnr:. Klas:. Cijfer.. Dit voorblad en indien aangegeven overige opgavenbladen, moeten voorzien zijn van naam, studentnummer en klas. Controleer dit tentamen alvorens

Nadere informatie

Communicatie over kleine en grote afstanden

Communicatie over kleine en grote afstanden Inhoud Communicatie over kleine en grote afstanden... 2 Analoge datatransmissie... 3 Amplitudemodulatie... 4 Frequentiemodulatie... 8 Digitale datatransmissie... 10 Amplitudemodulatie... 10 Frequentiemodulatie...

Nadere informatie

Ekt1. Computer bouwen

Ekt1. Computer bouwen Computer bouwen 1 Inhoudsopgave Inleiding blz. 3 Systemrequirements blz. 3 Benodigdheden blz. 4/5 Conclusies blz. 6 Bronvermelding blz. 6 2 Inleiding Tijdens de les kregen wij de opdracht om een computer

Nadere informatie

Microcontrollers Week 1 Introductie microcontroller Jesse op den Brouw INLMIC/2014-2015

Microcontrollers Week 1 Introductie microcontroller Jesse op den Brouw INLMIC/2014-2015 Microcontrollers Week 1 Introductie microcontroller Jesse op den Brouw INLMIC/2014-2015 Computersysteem Een systeem dat rekenkundige operaties, data manipulaties en beslissingen kan uitvoeren, aan de hand

Nadere informatie

ONDERZOEK SERIOUS REQUEST EVENT 2010 EINDHOVEN M.B.T. BEZOEKERSSTROMEN (voorlopige eindrapportage)

ONDERZOEK SERIOUS REQUEST EVENT 2010 EINDHOVEN M.B.T. BEZOEKERSSTROMEN (voorlopige eindrapportage) ONDERZOEK SERIOUS REQUEST EVENT 2010 EINDHOVEN M.B.T. BEZOEKERSSTROMEN (voorlopige eindrapportage) December 2010 Datum: December 2010 Pagina 1/15 Onderzoek Serious Request Event 2010 (voorlopige eindrapportage)

Nadere informatie

Hoofdstuk 5 - Recursie

Hoofdstuk 5 - Recursie Hoofdstuk 5 - Recursie Een banktegoed waarover je jaarlijks rente krijgt uitgekeerd is een voorbeeld van recursie. Je kunt steeds het nieuwe banktegoed berekenen op basis van het banktegoed van vorig jaar.

Nadere informatie

UMI96E. Universeel meetinstrument

UMI96E. Universeel meetinstrument Universeel meetinstrument UMI96E Metering Protection Lighting Compacte energiemeter met communicatie Geschikt voor 1 fase- en 3 fasen netten met nul Modbus, Profi bus en Analoog uit Digitaal in Harmonischen

Nadere informatie

Statistiek voor Natuurkunde Opgavenserie 4: Lineaire regressie

Statistiek voor Natuurkunde Opgavenserie 4: Lineaire regressie Statistiek voor Natuurkunde Opgavenserie 4: Lineaire regressie Inleveren: Uiterlijk 15 februari voor 16.00 in mijn postvakje Afspraken Overleg is toegestaan, maar iedereen levert zijn eigen werk in. Overschrijven

Nadere informatie

Van analog naar digital, een beknopt overzicht.

Van analog naar digital, een beknopt overzicht. KASK 2BA - technologie Van analoog naar digitaal 1 of 6 Van analog naar digital, een beknopt overzicht. Een van de eerste digitale dingen waar de modale burger op grote schaal bewust geconfronteerd werd

Nadere informatie

In- en uitgangssignalen van microprocessoren

In- en uitgangssignalen van microprocessoren In- en uitgangssignalen van microprocessoren E. Gernaat 1 Overzicht signalen Informatie van en naar een microprocessor kan parallel of seriëel gebeuren. Bij parallel-overdracht zal elke lijn (draad) een

Nadere informatie