les 40 Onderzoekscyclus ontwerponderzoekscyclus Ontwerpcyclus Onderzoekscyclus Ontwerpcyclus Ontwerpcyclus Onderzoekscyclus Ontwerpcyclus

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "les 40 Onderzoekscyclus ontwerponderzoekscyclus Ontwerpcyclus Onderzoekscyclus Ontwerpcyclus Ontwerpcyclus Onderzoekscyclus Ontwerpcyclus"

Transcriptie

1 Waarom naar ruim? Ruimvaart les 40 ruimvaart, spannd we houn er vaak spectaculaire beeln aan over. Maar kost miljarn. Wat levert nu werkelijk op? In ze les kijk kritch naar ruimvaart. Wat heb je er aan? Waarom belangrijk om onrzoek do in ruim? Ook bk zelf e wschappelijk onrzoek ze in ruim zoun kunn do gaan daarover in bat met anre. Lesdoel Bodigdh : Algeme: Mak kn met geschi Stopwatch van ruimvaart Ler verschil tuss beman Per leerling: onbeman ruimvaart Werkblad Waarom naar ruim? Worn zich bewust van voor- el 1 nal van ruimvaart Bk zelf e wschappelijk Per groepje: onrzoek in ruim uitge Werkblad Waarom naar ruim? voerd kan worn. ontwerp- onrzoekscyclus bestaan uit verschill fas. Per fase el 2 ontwerp- onrzoekscyclus bestaan uit verschill fas. Per fase er e specifiek pictogram naar fase verwijst. Hieronr zi welke er e specifiek pictogram naar fase verwijst. Hieronr zi welke ontwerp- welke onrzoekscyclus bestaan uit verschill Per fase pictogramm fase van cycli aangev. E aantal fas. pictogramm Voorbereiding pictogramm welke fase van cycli aangev. E aantal pictogramm er e specifiek pictogram naar fase verwijst. Hieronr zi welke in bei cycli gebruikt. pictogramm verwijz dan ook naar Zet voor bestaan filmpjes compur metzelf ontwerponrzoekscyclus ui verschill fas. Per fasefase. in bei cycli gebruikt. pictogramm verwijz dan ook naar zelf fase. pictogramm welke fase van cycli aangev. E aantal pictogramm er e specifiek pictogram naar fase verwijst. Hieronr zi welke inrnetverbinding beamer klaar. Zorg in bei cycli gebruikt. pictogramm verwijz dan ook naar zelf fase. pictogramm welke fase cycli E voor aantal pictogramm pervan leerling aangev. per groepje Onrzoekscyclus Onrzoekscyclus in bei cycli gebruikt. bodigdh. pictogramm verwijz dan ook naar zelf fase. Ontwerpcyclus Onrzoekscyclus Ontwerpcyclus Verkn Verkn ze activiit activeert al bestaan kn introduceert nieuwe kn bij Onrzoekscyclus Ontwerpcyclus ze activiit activeert al bestaan kn introduceert nieuwe kn bij Verkn Verkn leerling, zo kn die bij onrzoek opgedaan ber beklijft. Verkn leerling, zo kn die bij kn onrzoek opgedaan ber beklijft. ze nieuwe ze activiit activiit activeert activeert al al bestaan bestaan kn introduceert nieuwe kn kn bij kort kn ze lesintroduceert over ruimvaart bij ze activiit activeertverl al bestaan introduceert nieuwe gaat kn bijover : waarom gaan we Verkn leerling, zo kn die bij onrzoek opgedaan ber beklijft. Ontwerpcyclus leerling, zo kn die bij onrzoek opgedaan ber beklijft. naar Onrzoeks leerling, zo kn die ruim? bij kn onrzoek opgedaan beklijft. ze activiit activeert al bestaan introduceert nieuweber kn bij Onrzoeks onrzoekt, analyseert beschrijft probleem. Belangrijk leerling, onrzoekt, analyseert beschrijft probleem. Belangrijk zo kn die bij onrzoek opgedaan ber beklijft. Probleemslling Onrzoeks Verkn breed Bespreek smal wat gesld. met tuss beman onbeman Probleemslling ruimvaart, mag boem ja/nee verschil breed smal gesld. mag met ja/nee onrzoekt, analyseert beschrijft probleem. Belangrijk ze activiit activeert al bestaan kn introduceert nieuwe kn bij tijdlijn op bord. Vraag beantwoorn onrzoekt, analyseert beschrijft probleem. Belangrijk ruimvaart maak sam met e Onrzoeks beantwoorn Probleemslling breed smal gesld. mag met ja/nee leerling, zo kn die bij onrzoek opgedaan ber beklijft. breed smal gesld. mag met ja/nee onrzoekt, onrzoekt, analyseert beschrijft probleem. probleem. Belangrijk ruimvaart beschrijft ze belangrijke momn uit kunn noem. W ze Belangrijk beantwoorn analyseert Hypothese beantwoorn breed smal gesld. mag met ja/nee Hypothese ookwanneer was? breed smal gesld. mag met ja/nee Probleemslling Voor aan slag gaan, formuler ze e mogelijk antwoord op beantwoorn Voor aan slag gaan, formuler ze e mogelijk antwoord op beantwoorn Ontwerp Hypothese onrzoekt, E analyseert beschrijft probleem. Belangrijkgeeft onrzoeks. hypothese goed fout. hypothese Ontwerp onrzoeks. E hypothese goed fout. hypothese geeft bk ieën voor ontwerp.ze Dit ontwerp moet minimaal Voor aan slag gaan, formuler e mogelijk antwoord op breed smal gesld. van mag moet met ja/nee weer wat leerling verwacht uitkomst onrzoek zal bk ieën voor ontwerp. Dit ontwerp minimaal Hypothese weer wataan e leerling verwachtvan da. uitkomst van onrzoek ook Ontwerp voldo Dat goed van e zal onrzoeks. E hypothese fout. hypothese geeft beantwoorn voldo aan e van e. Dat van eantwoord ookop Voor fase aan slag gaan, formuler ze e mogelijk bk ieën voor ontwerp. moet in ze opgesld. weer wat leerling verwacht uitkomst vandit ontwerp onrzoek zalminimaal Experimt in ze fase opgesld. onrzoeks. E hypothese fout. van hypothese geeft Experimt voldo aan e van e. Dat goed e ook Ontwerp zoekverwacht proefonrvinlijk antwoord op onrzoeks. weer wat opgesld. leerling uitkomst van onrzoek zal zoek proefonrvinlijk antwoord op onrzoeks. in ze fase Mak Experimt bk voormaar ontwerp. Dit ontwerpexperimt. moet minimaal Het experimt kan e ieën proef zijn, ook e theoretch Mak Het experimt kan e proef zijn,aan maar ook e experimt. mak product hand vantheoretch ontwerp. zoek proefonrvinlijk antwoord op e onrzoeks. voldo aan e van e. Dat van Marial proefopzet hor ook bij experimt. product aanbij hand van ontwerp. ook Experimt Marial mak proefopzet hor ook experimt. Mak Het experimt kan e proef zijn, maar ook e theoretch experimt. in fase opgesld. ze zoek proefonrvinlijk antwoord op onrzoeks. mak product aanbij hand van ontwerp. Tesn Marial proefopzet hor ook experimt. Resultan Tesn Het experimt kan e proef zijn, maar ook e theoretch experimt. Resultan sn gemaak ontwerp. Na experimt legg resultan vast. Dit kan door k, Mak gemaak Marial sn proefopzet hor ookontwerp. bij experimt. Na experimt legg resultan vast. Dit kan door k, Tesn Resultan schrijv, plakk fotografer. mak product aan hand van ontwerp. schrijv, plakk fotografer. sn gemaak ontwerp. Na w experimt legg resultan vast. Dit kan door k, Meer Meer w Resultan schrijv, plakk fotografer. Er bronnonrzoek gedaan, e dcussie gevoerd leerkracht Conclusie Tesn 1 Bron: Er bronnonrzoek e gevoerd kan leerkracht Na w experimt legg gedaan, dcussie resultan vast. Dit door k, Conclusie Meer geeft extra uitleg. gev antwoord op onrzoeks. resultan uit sn gemaak ontwerp. geeft extraplakk uitleg. schrijv, fotografer. gev antwoord op onrzoeks. resultan uit Er bronnonrzoek gedaan, e dcussie gevoerd leerkracht Conclusie onrzoek zijn leind bij beantwoorn van. bekij- Tijdsduur 90 minun Kerndoel 6, 28, 36 Vakk Maatschappijleer Ms Maatschappij

2 Zorg volg gebeurns op tijdlijn kom: 1957 Lancering van Spoetnik, eers salliet Het hondje Laika gaat ruim in als eers levd wez In Verig Stan NASA (National Aeronautics and Space Admintration) opgericht Rus Joeri Gagarin eers ms in ruim. Voor e filmpje van Yuri Gagarin lancering van Vostok-1 zie: Amerikaan Neil Armstrong zet als eers ms voet op maan. Voor e filmpje van Neil Armstrong op maan zie: In Europa ESA (European Space Agcy) opgericht Lowijk van n Berg gaat als eers Nerlanr ruim in aan boord van Spaceshuttle Challger Wubbo Ockels verblijft e week aan boord van Amerikaanse ruimveer Challger. Hij doet experimn in Europese ruimlaboratorium Spacelab in laadruim van ruimveer ligt Nerlandse astronaut André Kuipers verblijft in inrnationale ruimstation ISS Voor lancering van André Kuipers in 2012 zie: Voor e minerie van André Kuipers met verschill onrwerp, zie 2 Bron:

3 Sl volg aan klas: wie er voor wie er g beman ruimvaart? Schrijf aantal voor aantal g op (digi)bord. Verel klas in 6 groepjes van elk 4 5. Als klas kleiner, maak dan wat minr groepjes. Hou wel e minimum van 4 groepjes aan i.v.m. raketbat lar in les. Geef 5 minun om individueel vrag op werkblad Waarom naar ruim? el 1 beantwoorn. volg 15 minun besprek antwoorn met hun groepje mak gezamlijk eers twee vrag op werkblad Waarom naar ruim? el 2. Bespreek daarna wat belangrijks argumn voor g beman ruimvaart vonn. Vraag daarna nogmaals aan klas: Wie er voor wie er g beman ruimvaart? Schrijf aantal voor aantal g op (digi)bord. Vraag wie er van ming zijn gewseld. En waarom? Laat nu met hun groepjes laats vrag van werkblad Waarom naar ruim? el 2 mak. Ze nk na over welk onrzoek in ruim nuttig waarom. Vraag wie er e beugel heeft wie Nike Air sportscho heeft (gehad). Bein zijn ontwikkeld met behulp van chnologie die in eers instantie door ruimvaartindustrie bedacht. En er zijn nog veel meer producn noem! Hou raketbat. Hiervoor hebb aan hand van werkblad Waarom naar ruim? el 2 in groepjes al nagedacht over e onrzoek in ruim (vrag 3 t/m 5). In ze opzet uitgegaan van zes groepjes. Elk groepje kiest e vergwoor-diger die onrzoek van groepje gaat presr verdig. vergwoordigers kom voor in klas staan. Zijn er minr groepjes, pas dan tijdschema iets aan. Wijs ook e leerling aan die tijd bewaakt (zie daarvoor onrstaand tijdschema). Verl volg aan. Er zitn zes in e raket. raket staat klaar voor lancering. Elke leerling heeft e ie om onrzoek gaan do in ruim. Helaas kan slechts één onrzoek zo in ruim uitgevoerd worn. Er mag dus maar één leerling ruim in ge met bes onrzoeksie. 3 Bron:

4 Door e bat gaan onrling dcussiër wie bes ie heeft. rest van klas smt twee keer wie er in raket mag blijv. leerling die ruim in mag, wint bat met groepje waar hij zij in zat. Het belangrijk hun onrzoek goed kunn verdig, maar ze ook goed lur naar anre plann. Hou volg tijdschema aan minun Elke krijgt 2 minun tijd om onrzoeksplan presr. Waarom dit onrzoek belangrijk, nuttig inressant? minun Elke leerling verlt waarom onrzoek belangrijker, nuttiger inressanr dan anre voorsll minun rest van klas smt: welke drie onrzoek zijn best inressantst mog in raket blijv? minun drie overgeblev prober rest van klas overtuig: waarom mo zij aan boord blijv wat er goed aan anre twee onrzoek? minun klas smt: welk onrzoeksie bes van klas mag ruim in? Sluit les af met e blik op toekomst: Laat op digibord volg lijst zi van toekomstige gebeurns in ruimvaart: Vraag wat zij nk belangrijks mijlpal zull 4 Bron:

5 Achrgrondinformatie voor doct Ruimvaart alle activiit die door ms onrnom veroorzaakt in ruim. Maar op welke hoog begint ruim precies? Daar zijn verschill finities van. Amerikaanse luchtmacht zegt ruim begint vanaf e hoog van 50 mijl, wel 80,5 kilomer. Maar volgs Fédération Aéronautique Inrnationale, inrnationale organatie voor lucht- ruimvaart, begint ruim pas vanaf 100 kilomer. Hoogpunn in geschi van ruimvaart Het begin van ruimvaart werd gemarkeerd met lancering Spoetnik 1 door Sovjet-Unie in Het was eers object ms succesvol ruim in schon. Spoetnik vloog drie maann lang in e baan rond aar zond radio-signal uit. Datzelf jaar nog werd Spoetnik 2 gelanceerd. Aan boord verbleef hondje Laika. Zij was eers lev wez ruim in ging. Helaas overleef Laika vlucht. Op 12 april 1961 ging eers ms ging ruim in. Het was Russche piloot Joeri Gagarin. Na e ruimre van 1 uur 48 minun land hij weer veilig weer op aar. volg mijlpaal was eers ms op maan. Op 21 juli 1969 zet Amerikaan Neil Armstrong als eers zijn voet op maan. Hij sprak legdarche woorn: Dit e kleine stap voor ms, maar e gro stap voor msheid. Er wern in totaal zes landing gedaan op maan, daarmee zijn 12 astronaun op maan geweest. laats landing was in Strijd in ruimvaart Sinds lancering van Spoetnik in 1957 str Sovjet-Unie Verig Stan om primeurs in ruimvaart. Bein lann probeern elkaar loef af sk er wern orme bedrag uitgetrokk voor ruimvaart. eers ruimvlucht staat op naam van Sovjet-Unie, evals eers ms in ruim. Maar war Verig Stan die eers maanlanding realeern zich uiinlijk winnaar van space race mochn noem. Regelmatig ging er ding m. Aan bein kann kwam astronaun om lev. Ook eers beman ruimvlucht van Verig Stan ging vlekkeloos. astronaut kwam sneller dan gepland rug uit ruim verbleef er uiinlijk maar 15 minun. En tijns Apollo 13, e msie waarbij twee astronaun op maan hadn mo lann, ontpl er e zuursttank. Amerikan wn hun astronaun met grootst mogelijk moei levd rug hal naar aar. Zij hebb nooit voet gezet op maan. Tegwoordig ligt prioriit van NASA zozeer bij maanreiz. nadruk lijkt nu meer ligg op onrhoun van inrnationale ruimstation ISS, zo lang in ruim kan blijv. Daarnaast worn er veel onbeman onrzoeksmsies naar Mars gepland. Ook er veel ergie gestok in salli die aar bestur. 5 Bron:

6 Inrnationale samwerking Ruimvaart kost veel geld. Het ontwikkel van ze nieuwe veilige chniek duur. Lann gaan daarom seds meer samwerk zo zij kosn kunn l. Aan begin van jar 90 werd beslon om e inrnationaal ruimstation bouw. In 1998 werd eers module van Inrnational Space Station, wel ISS, gelanceerd. Tegwoordig meet station ongeveer 110 bij 70 mer. volg lann zijn betrokk bij project: België, Canada, nemark, Frankrijk, Italië, Japan, Nerland, Noorweg, Rusland, Spanje, Verigd Koninkrijk, Verig Stan, Zw Zwitserland. Nerlandse astronaut André Kuipers twee keer in ISS geweest, in Hij verbleef in totaal meer dan 200 dag in ruim ed voornamelijk wschappelijk onrzoek. Argumn g beman ruimvaart kunn onr anre gevonn worn in dit artikel van wschapsjournalt Marcel Hulspas: Ruimvaart in dagelijks lev Veel voorwerp die wij dagelijks gebruik, zijn ontwikkeld in ruimvaart. Hieronr zijn e paar uitvinding die hun oorsprong in ruimvaart vinn: Accuboormachine. Ooit ontwikkeld voor maanlanding zo astronaun onrzoek konn do aan maanoppervlak zonr zich zorg hoev mak over lg van snoer. Sportscho met luchtzol zoals Nike Air. NASA ontwikkel ze scho met schokabsorptie in zol. Draadloze headset voor mobiele lefoon. Geïnspireerd op chnologie die astronaun van Apollo- gebruikn om met vluchtleiding in Houston communicer. Langere houdbaarheid van voorverpakt voedsel. Het proces van vriesdrog door NASA ontwikkeld. Daardoor bleef 98 proct van voedingswaar van e maaltijd behoun rwijl gewicht tot e vijf werd ruggebracht. Extra voedzame melk voor baby s. NASA ontk alg twee vetzur aanmak die e esstieel onrel vorm van moermelk. Tegwoordig worn ze vetzur aan babyvoeding toegevoegd. Tnrackets. carbonvezels die wern gebruikt voor neus van Spaceshuttle worn nu gebruikt voor badminton-, nnrackets fiets. Beugels. metaallegering nitinol die gebruikt voor beugels om je tann recht zetn, werd oorspronkelijk gebruikt om onrl op salli lan uitklapp die in eers instantie opgevouw zan in e raket. Het bijzonre van ze legering ze na e buiging haar oorspronkelijke vorm weer aanneemt. Meer voorbeeln zijn vinn in dit artikel van Morg: NASA ontwikkel ze applicatie om lan zi welke uitvinding we aan ruimvaart dank hebb. ze ook gebruik in les: 6 Bron:

7 werkblad Waarom naar ruim? el 1 Ruimvaart les 40 Wat vind jij van beman ruimvaart? Beantwoord volg vrag individueel. 1 Noem twee ding in dagelijks lev die we dank hebb aan ruimvaart. 2 Wanneer nk je eers ms op Mars zal staan? 3 Noem twee nal van beman ruimvaart. 4 Noem twee voorl van beman ruimvaart. 1 Bron:

8 2 Bron:

9 werkblad Waarom naar ruim? el 2 Ruimvaart les 40 Zojut hebb jullie al individueel nagedacht over voor- nal van beman ruimvaart. Jullie gaan daar nu nog ber over nank met je groepje. Beantwoord volg vrag sam. 1 Wat belangrijks nael van ruimvaart in je groepje goemd? 2 Wat belangrijks voorel van ruimvaart in je groepje goemd? 3 Bron:

10 3 Welk wschappelijk onrzoek zou jij will do in ruim? 4 Wat zou onrzoek ons ler over aar? 5 Waarom dit onrzoek nuttig belangrijk? 4 Bron:

benodigdheden Schaar is Werkblad De aarde als een grote tol? Werkblad Precessie en de sterren Zet hemel Werkblad Dierenriem

benodigdheden Schaar is Werkblad De aarde als een grote tol? Werkblad Precessie en de sterren Zet hemel Werkblad Dierenriem Precessie Aar les 12 srrbeeln st altijd precies lf hemel. In lo eeuw verschuiv langzaam. Hoe? En heeft simpel tolletje mak draai aar? vrag waar les over nank krijg. Bodigdh Lesdoel Per tweetal: ler: Satéprikker

Nadere informatie

Test je kennis! De heelalquiz

Test je kennis! De heelalquiz Test je kennis! heelalquiz Introductie les 3 Planeten, sterren, manen, de oerknal. Het zijn termen die leerlingen vast wel eens voorbij hebben horen komen. Maar wat weten de leerlingen eigenlijk al van

Nadere informatie

De mens verovert de ruimte

De mens verovert de ruimte Hugo Vanderstraeten Russen eerst Voor de Russen was dit het derde ruimtesucces op rij. In 1957 hadden ze het eerste ruimtetuig, de Spoetnik I, in een baan om de aarde gebracht. De Spoetnik I, de eerste

Nadere informatie

Het International Space Station. ISS (juni 2006)

Het International Space Station. ISS (juni 2006) Het International Space Station ISS (juni 2006) Sverre Kolman groep 6 - Marijke; De Blijberg 18 maart 2012 1 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1: Inleiding 3 Hoofdstuk 2: De geschiedenis van de ruimtevaart 4 Hoofdstuk

Nadere informatie

Samenvatting ING Klantenraad Particulier maart 2014

Samenvatting ING Klantenraad Particulier maart 2014 Samvatting Klantraad Particulier maart 2014 Op 10, 11 17 maart vond r reeks bijekst plaats Klantraad Particulier. Het thema was Veilig Bankier. E onrwerp dat door onze klant op Facebook is verkoz tot belangrijk

Nadere informatie

Brandstof voor de raket Raketten

Brandstof voor de raket Raketten Brandstof voor de raket Raketten Vgroep 7-8 77 tijdsduur lesdoelen benodigdheden 65 minuten De leerling: 12 materiaalbakken kerndoelen Voorbereiding ontdekt dat bij een 12 filmkokers chemische reactie

Nadere informatie

2013, peiling 3 oktober 2013. gesteld ten behoeve van Bureau Hengelo. Het gaat dan om de bekendheid van

2013, peiling 3 oktober 2013. gesteld ten behoeve van Bureau Hengelo. Het gaat dan om de bekendheid van Panel resultaten, peiling 3 oktober Van 18 tot en met 30 september is een peiling onr het Panel gehoun. Van 2.726 die waren uitgenodigd, hebben 1.500 len vragenlijst ingevuld. Een respons 55%. In peiling

Nadere informatie

Een gratis website voor uw appartement - waarom?

Een gratis website voor uw appartement - waarom? E gratis website voor uw appartemt waarom? E virtueel ontmoetingslokaal voor uw meeigaars Wel interesse maar zelf ge zin? Gemakkelijke communicatie over l zak problem, tijdsbesparing voor syndicus raad

Nadere informatie

Samenvatting ING Klantenraad Particulier december 2013

Samenvatting ING Klantenraad Particulier december 2013 Samvatting ING Klantraad Particulier cember 2013 Op 9, 12 18 cember vond twee reeks bijkomst plaats ING Klantraad Particulier. Het thema was Maatschappelijk Verantwoord Onrnem (MVO). Hieronr vindt u samvatting

Nadere informatie

activiteiten van allerlei aard vooral in de zoek gaan naar voedsel of soortgenoten, moeten van overstekende dieren te voorkomen, kunnen

activiteiten van allerlei aard vooral in de zoek gaan naar voedsel of soortgenoten, moeten van overstekende dieren te voorkomen, kunnen met werd 1 Voorziing r koming verkeers verdrinkingsslachtoffers onr in wild lev dier J.L. Haaft Door toame verkeer uitbreiding wegnet zijn in wild lev dier meer meer gedwong kleinere pervlakt leefgebied

Nadere informatie

Rare jongens, die koeien? Enkele eigenaardigheden van de koe.

Rare jongens, die koeien? Enkele eigenaardigheden van de koe. L E E S T E K S T Foto: VLAM Rare jongens, die koeien? Enkele eigenaardighen van koe. Je hoort soms wel eens zeggen: Lompe koe! Maar heb je al eens gemerkt hoe lenig een koe is? Van zo n log dier zou je

Nadere informatie

Pedagogisch beleidsplan

Pedagogisch beleidsplan Pedagogisch beleidsplan Kinropvang Bilt www.kinropvang-bilt.nl individuele aandacht tuur overzicht groei ontwikkeling verantwoor zorg lief structuur overzicht verantwoorlijkheid wikkeling zorg lief individuele

Nadere informatie

Stichting het Limburgs Landschap

Stichting het Limburgs Landschap Begrazing natuurgebi Stichting Limburgs Landschap E.E.L.M. Staal Om bescherm natuurgebi meer inhoudt dan aankop er, wordt binn natuurbescherming veel aandacht besteed aan opzett uitgekid beheer. All zo

Nadere informatie

THEMA 1 MENS & AARDE. LES 1 De aarde als systeem. Deze les gaat over: Bij dit thema horen ook:

THEMA 1 MENS & AARDE. LES 1 De aarde als systeem. Deze les gaat over: Bij dit thema horen ook: Powered by ESA NEMO NSO SPACE EXPO WNF THEMA 1 MENS & AARDE LES 1 De aarde als systeem Deze les gaat over: Onderdelen van systeem aarde Aanvoer voedsel en afvoer van afval in het ISS Bij dit thema horen

Nadere informatie

Beter in Nederlands. Eric Tiggeler + ONLINE TOETSEN

Beter in Nederlands. Eric Tiggeler + ONLINE TOETSEN Beter Nerlands Eric Tiggeler + ONLINE TOETSEN Meer formatie ze anre uitgav kunt u verkrijg bij: Sdu Klantservice Postbus 20014 2500 ea D Haag tel.: (070) 378 98 80 www.sdu.nl/service De Nerlandse unie

Nadere informatie

Astronautenpak groep 7-8

Astronautenpak groep 7-8 Astronautenpak groep 7-8 Een ontwerper van een astronautenpak houdt zich bij het ontwerpen van een pak met andere dingen bezig dan de laatste mode. Honderden kilometers buiten de dampkring hebben astronauten

Nadere informatie

Powered by ESA NEMO NSO SPACE EXPO WNF DE ISS-KRANT. Introductieles bij het project Ruimteschip Aarde VOORTGEZET ONDERWIJS. Science Center NEMO/NSO

Powered by ESA NEMO NSO SPACE EXPO WNF DE ISS-KRANT. Introductieles bij het project Ruimteschip Aarde VOORTGEZET ONDERWIJS. Science Center NEMO/NSO Powered by ESA NEMO NSO SPACE EXPO WNF DE ISS-KRANT Introductieles bij het project Ruimteschip Aarde Science Center NEMO/NSO VOORTGEZET ONDERWIJS 1 Colofon Ruimteschip Aarde is een project van de Nederlandse

Nadere informatie

FACTSHEET CONTINU ONDERZOEK ROOKGEWOONTEN 2014

FACTSHEET CONTINU ONDERZOEK ROOKGEWOONTEN 2014 FACTSHEET APRIL 201 FACTSHEET CONTINU ONDERZOEK ROOKGEWOONTEN 2014 KERNPUNTEN Iets minr dan een kwart (23%) van Nerlandse bevolking vanaf 1 jaar rookte in 2014. Dat is een vergeleken met 2013 (2%). Ook

Nadere informatie

www.swiers-racing.nl

www.swiers-racing.nl WWW.SWIERS-RACING.NL www.swiers-racing.nl Nieuwsbrief 4 29-07-2011 Het alweer even gelen sinds laatste nieuwsbrief en er is en hoop gebeurd! Hieronr een verslag van afgelopen wedstrijd van 23 juli 2011.

Nadere informatie

DE GROENE PAREL. Beste ouders en leerlingen. Jaargang 6 nr.2

DE GROENE PAREL. Beste ouders en leerlingen. Jaargang 6 nr.2 DE GROENE PAREL Jaargang 6 nr.2 Beste ours leerling Hartelijk welkom op onze groe campus! Op ze infodag kan u met eig og vaststell wat onze leerling allemaal wat onze te bi heeft. E programma van wat u

Nadere informatie

Licht in de ruimte. lesidee voor bovenbouw PO. colofon: info@ruimtevaartindeklas.nl www.ruimtevaartindeklas.nl

Licht in de ruimte. lesidee voor bovenbouw PO. colofon: info@ruimtevaartindeklas.nl www.ruimtevaartindeklas.nl Licht in de ruimte lesidee voor bovenbouw PO colofon: auteur: Wendy van den Putte, Science Center NEMO, Amsterdam info@ruimtevaartindeklas.nl www.ruimtevaartindeklas.nl Inhoud Lesopzet... 3 Materialenlijst...

Nadere informatie

Schooltuin bijna winterklaar

Schooltuin bijna winterklaar Nieuwsbrief november 2012 Schooltuin bijna winterklaar O.b.s. Kleine Dichter Heycopplein 1 3521 EX Utrecht 030-2963585 / Waalstraat 251 3522 SH Utrecht 030-2674244 MAANDKALENDER NOVEMBER 2012 MA DI WO

Nadere informatie

Myomen. Inleiding Deze folder geeft informatie over myomen. Er komt ter sprake wat myomen zijn en welke klachten ze kunnen

Myomen. Inleiding Deze folder geeft informatie over myomen. Er komt ter sprake wat myomen zijn en welke klachten ze kunnen Myomen Myomen Inleiding Deze folr geeft informatie over myomen. Er komt ter sprake wat myomen zijn en welke klachten ze kunnen veroorzaken. Ook onrzoeksen behanlingsmogelijkhen komen aan or. Aan het eind

Nadere informatie

Noten schieten 9 april 2009

Noten schieten 9 april 2009 Noten schieten 9 april 2009 Project Circus groep 1 t/m 8 juni/juli 2007. Op dit moment zijn alle groepen bezig met het project Circus De groepen 1 en 2 maken alle artiesten die in het circus werken en

Nadere informatie

Aanpassingen grofwild

Aanpassingen grofwild voedselarme omstandigh yoo(,dikr 1994 5 (3) 21 Aanpassg grofwild Hans Wolkers Enkele eeuw gel kwam elhert wil zwijn Nerland vooral voedselrijke overstromgsgebi gro rivier voor. Deze gebi bon kwalitatief

Nadere informatie

Groep 6 wint schoolvoetbal

Groep 6 wint schoolvoetbal Nieuwsbrief april 2012 Groep 6 wint schoolvoetbal MAANDKALENDER APRIL 2012 MA DI WO DO VR ZA ZO 1 2 3 4 5 6 7 8 Paasontbijt! 9 10 11 12 13 14 15 2e paasdag; vrij 16 17 18 19 20 21 22 Start themaweek Ein

Nadere informatie

Rotterdam Verkeersveilig

Rotterdam Verkeersveilig Rotterdam.nl Rotterdam Verkeersveilig Meerjarplan 2015-2018 (consultatieversie) Met aanvulling Fietsersbond Rotterdam + Regio Belangrijkste opmerking: Rotterdam claimt te werk volgs principes Duurzaam

Nadere informatie

BASISSCHOOL GROEP 7/8 ASTRONAUTENVOER

BASISSCHOOL GROEP 7/8 ASTRONAUTENVOER BASISSCHOOL GROEP 7/8 ASTRONAUTENVOER Astronautenvoer Astronauten in het International Space Station (ISS) moeten eten en drinken. Maar wat kunnen ze meenemen? En hoe? In deze les gaan we daar samen over

Nadere informatie

REGLEMENT SENIORENREGELING APOTHEKEN INHOUD. Definities. Doel van de Seniorenregeling. Aanmelding en informatieverstrekking.

REGLEMENT SENIORENREGELING APOTHEKEN INHOUD. Definities. Doel van de Seniorenregeling. Aanmelding en informatieverstrekking. REGLEMENT SENIORENREGELING APOTHEKEN INHOUD Definities Doel van Seniorenregeli Aanmeldi en informatieverstrekki Financieri Premiegrondslag Premieheffi Hoogte en claratie van vergoedi Periodieke toetsi

Nadere informatie

Auditieve oefeningen bij het thema: de ruimte

Auditieve oefeningen bij het thema: de ruimte Auditieve oefeningen bij het thema: de ruimte Boek van de week: 1; Een hapje maan 2; De ruimte 3; Papa pak je de maan voor mij 4; Verhaalbegrip: Bij elk boek stel ik de volgende vragen: Wat staat er op

Nadere informatie

Doel van de les: Aan het eind van de les kunnen de kinderen Wordpress gebruiken om informatie weer te geven.

Doel van de les: Aan het eind van de les kunnen de kinderen Wordpress gebruiken om informatie weer te geven. Een les Wordpress Studenten: Mentor: Stageschool: Groep: Datum: Doel van de les: Aan het eind van de les kunnen de kinderen Wordpress gebruiken om informatie weer te geven. Beginsituatie: In deze les word

Nadere informatie

MELD- EN VERZUIMPROTOCOL LEERPLICHT BASISSCHOLEN EN (V)SO

MELD- EN VERZUIMPROTOCOL LEERPLICHT BASISSCHOLEN EN (V)SO MELD- EN VERZUIMPROTOCOL LEERPLICHT BASISSCHOLEN EN (V)SO Inhoud INHOUD 1. De Leerplicht 2. Verplichtg directeur, our(s) /verzorger(s) leerlg 3. Vrijstellg leerplicht 4. Vrijstellg bezoek - 5. Toelatg,

Nadere informatie

Informatie voor de moderator

Informatie voor de moderator Informatie morator Hoe Starten moreren met Quimmo.be Informatie en discussies raadplegen. Beheren documenten Forum posts verhuizen Gebouwgegevens aanpassen, welkomsttekst bovenaan volgen pagina of vorige

Nadere informatie

Medische 1. Welk is uw lengte, respectievelijk uw gewicht? Lengte: cm Gewicht: kg. bij over 2. Gebruikt u alcoholische dranken?

Medische 1. Welk is uw lengte, respectievelijk uw gewicht? Lengte: cm Gewicht: kg. bij over 2. Gebruikt u alcoholische dranken? Medische. Welk is uw lg, respectievelijk uw gewicht? Lg: cm Gewicht: kg vrag, vull ALTIJD (zowel lijnsverzeke bij over. Gebruikt u alcoholische drank? rg arbeidsongeschiktheids- als bij - Zo ja, hoeveel

Nadere informatie

Geschiedenis van de ruimtevaart

Geschiedenis van de ruimtevaart Tips en achtergrondinformatie voor ruimtevaart in de klas Workshop over 50 jaar ruimtevaart 3 oktober 2007 science center NEMO, Amsterdam Geschiedenis van de ruimtevaart Clips en programma s Teleblik (http://po.teleblik.nl/)

Nadere informatie

Overzicht inkomens- en vermogensnormen 2015

Overzicht inkomens- en vermogensnormen 2015 Overzicht inkoms- vermogsnorm 2015 Geldd voor Ast, Deurne, Gemert-Bakel, Helmond, Laarbeek Somer Inkom Onr inkom verstaan wij al het geld dat u in e bepaal perio ontvangt. Dit is niet alle geld dat u krijgt

Nadere informatie

TOUR DE FRANCE Tour de France en maatschappij HANDLEIDING. klas 1 2 VMBO. LESMATERIAAL BIJ DETOURindeklas.COM 1.2.9

TOUR DE FRANCE Tour de France en maatschappij HANDLEIDING. klas 1 2 VMBO. LESMATERIAAL BIJ DETOURindeklas.COM 1.2.9 TOUR DE FRANCE Tour de France en maatschappij klas 1 2 VMBO HANDLEIDING LESMATERIAAL BIJ DETOURindeklas.COM Over de les De leerlingen krijgen een overzicht van verschillende gebeurtenissen in de historie

Nadere informatie

de instellingen van het bureaublad veranderen; datum en tijd, volumeinstellingen,

de instellingen van het bureaublad veranderen; datum en tijd, volumeinstellingen, Lesbeschrijving Overzicht Leerjaar 1 Vak Informatiekunde Onderdeel 1 Algemene Computervaardigheden Subonderdeel 1.1 Bureaublad Lesnummer 1 Titel van de les De computer en het bureaublad: aan de slag met

Nadere informatie

ZL; Centrum voor jeugd en gezin; ING Bank Kerkrade 67.31.10.672 Postbank 1031755

ZL; Centrum voor jeugd en gezin; ING Bank Kerkrade 67.31.10.672 Postbank 1031755 Kerkra, Jaarverslag Bureau tijdig Meanr Jeugdgezondheidszorg, schoolverlat Parkstad GGD Limburg; ZL, Kropg Jongeronrzoek Limburgse GGD ; Monitor VVE-pilot Zuid Limburg Moelejaan ; Jeugdmonitor Kerkra 2008

Nadere informatie

verwerk tijdens de In verwerki 'weinig' < (1)'wei klein (2) veel u tnent

verwerk tijdens de In verwerki 'weinig' < (1)'wei klein (2) veel u tnent Samenvatting De centrale vraagstelling van ze studie is hoe informatieverwerking veranrt als men our wordt. Hoewel het accent van experimenten bij taalverwerking ligt, worn ook geheugen en aandachtsprocessen

Nadere informatie

De zes standaarden. van de Parent Teacher Association

De zes standaarden. van de Parent Teacher Association De Part Teacher Association In Nerland kn we ourorganisaties organisaties waarin lerar zich verig. In Amerika is er zogaam Part Teacher Association (PTA), e organisatie waarin ours én lerar zijn verigd.

Nadere informatie

Aan de slag met Plugwise Installatiehandleiding

Aan de slag met Plugwise Installatiehandleiding Aan slag met Plugwise Installatiehandleiding 200.100.100630 Hartelijk dank voor uw aanschaf van dit Plugwise pakket, het systeem waarmee u elektrische stroom naar uw apparaten kunt meten en schakelen.

Nadere informatie

LESBRIEF NR 1 OPDRACHT 1 FEEST! SAMSAM = 40 JAAR! VOOR GROEP 7 + 8 +

LESBRIEF NR 1 OPDRACHT 1 FEEST! SAMSAM = 40 JAAR! VOOR GROEP 7 + 8 + LESBRIEF NR 1 VOOR GROEP 7 + 8 + DOWNLOAD DEZE LESBRIEF OOK OP SAMSAM.NET Wat is Samsam? Samsam is een cross-mediale methode over wereldburgerschap en kinderrechten. Het doel van Samsam is leerlingen te

Nadere informatie

Werkboekje Winterwereld

Werkboekje Winterwereld Werkboekje Winterwereld Handleiding Leerkracht oefenen CITO spelling met KlasseKist Werkboekje WinterWereld Spelling De CITO-toets spelling bestaat uit twee onrlen. Er wordt gestart met een dictee. Aan

Nadere informatie

RECHTEN EN PLICHTEN: EEN OVERZICHT

RECHTEN EN PLICHTEN: EEN OVERZICHT Omgangsregels vdt veiligheid heel, zowel veiligheid kr gezn onrsnt, als veiligheid mewks. Daar heeft gedragsco gesld waar staat beschrev hoe mewks elkaar will g. Wanne ors, jong mewks ze gedragsregels

Nadere informatie

Drie massagraven voor de Nederlandse kust

Drie massagraven voor de Nederlandse kust Nederlandse kust geschiedenis van Learning by Action en Stichting De Noordzee deze les werd mogelijk gemaakt door het Prins Bernard Cultuurfonds Doel Materialen Vak Niveau Duur Werkwijze De leerlingen

Nadere informatie

S&V Reflector. Eindelijk een lange termijn beleggingsbeleid. Eindelijk een lange termijn beleggingsbeleid. Een risicomanagement discussie

S&V Reflector. Eindelijk een lange termijn beleggingsbeleid. Eindelijk een lange termijn beleggingsbeleid. Een risicomanagement discussie S&V Reflector Di Hoera! E psio nieuw FTK hun Hoera! langl E nieuw swaps FTK verk? Einlijk beleggingsbeleid Einlijk beleggingsbeleid E risicomanagemt discussie Juni November 2011 2013 November 2013 Opmerking

Nadere informatie

9. Ziek van zendmasten. 9. Ziek van zendmasten. Het zijn somatisch onverklaarde lichamelijke klachten, ook wel SOLK genoemd.

9. Ziek van zendmasten. 9. Ziek van zendmasten. Het zijn somatisch onverklaarde lichamelijke klachten, ook wel SOLK genoemd. 9. Ziek zdmast 9. Ziek zdmast 9.1. ZIEK Zdmast VAN ZENDMASTEN medisch onverklaar gezondheidsklacht? Digitale 9.1. ZENDMASTEN techniek krijg VERANTWOORDELIJK steeds meer ingang VOOR MEDISCH gezondheidsproblem

Nadere informatie

Anders voeren. Les b r i e f

Anders voeren. Les b r i e f Anders voeren Les b r i e f Uitgave: Amsterdams NME Centrum Anders voeren Les b r i e f Een samenwerkingsproject van de Gemeentelijke Gezondheidsdienst Amsterdam en het Amsterdams NME Centrum met ondersteuning

Nadere informatie

brengt leven in de brouwerij

brengt leven in de brouwerij MAGAZINE VAN DIT KONINGSKIND - jaargang 42 - sepmber 2015 Focus E portret Jean Vanier Kijk Zie Ontk Ontkzondag 2016 Per Harveld brgt in brouwerij Colofon beeld Shutrstock Magazine Dit Koningskind, veriging

Nadere informatie

Anders voeren. lesbrief

Anders voeren. lesbrief Anders voeren lesbrief Uitgave: ANMEC Anders voeren Lesbrief Een samenwerkingsproject van de Gemeentelijke Gezondheidsdienst Amsterdam en ANMEC. Redactie/layout: Mirella Vierveijzer, Jolanda van der Heijden

Nadere informatie

werkbladen, telefoons en opnametoestel

werkbladen, telefoons en opnametoestel DE BAAN OP! De jongeren organiseren zelf één of meerdere bedrijfsbezoeken. Ze verzamelen informatie over verschillende bedrijven en op basis hiervan kiezen ze met de hele klas het meest interessante bedrijf

Nadere informatie

Deze Algemene Voorwaarden zijn in samenwerking met de Kamer van Koophandel en Stichting WebwinkelKeur in overleg tot stand gekomen.

Deze Algemene Voorwaarden zijn in samenwerking met de Kamer van Koophandel en Stichting WebwinkelKeur in overleg tot stand gekomen. Deze Algemene Voorwaarn zijn in samenwerking met Kamer Koophanl en Stichting WebwinkelKeur in overleg tot stand gekomen.â Algemene Voorwaarn Inhoudsopgave: Artikel 1 - Definities Artikel 2 - Intiteit onrnemer

Nadere informatie

THEMA 1 MENS & AARDE. LES 2 Omstandigheden op aarde. Deze les gaat over: Bij dit thema horen ook:

THEMA 1 MENS & AARDE. LES 2 Omstandigheden op aarde. Deze les gaat over: Bij dit thema horen ook: Powered by ESA NEMO NSO SPACE EXPO WNF THEMA 1 MENS & AARDE LES 2 Omstandigheden op aarde Deze les gaat over: Leefbare omstandigheden op aarde Experimenteren met zwaartekracht en luchtdruk Bij dit thema

Nadere informatie

Quick change systeem Functie schakelaar 4 Standen, o.a. beitelstand

Quick change systeem Functie schakelaar 4 Standen, o.a. beitelstand Quick change sysem Functie schakelaar 4 Stann, o.a. beilstand VCS (Vibration Control Sysm) Traploze 2-vinger schakelaar Standaard geleverd met SDS+ boorkop 13 snelspanboorhour Soft grip 36V 3.0 Ah Lithium-ion

Nadere informatie

Maak een WK-scorelijst

Maak een WK-scorelijst Taal actief 3 Handleiding groep 7 en 8 Taalbeschouwing Maak een WK-scorelijst Dit is een extra les in het kader van het WKvoetbal 2014. Tijdsduur 40 minuten, vervolg mogelijk. Extra suggestie Hou tijdens

Nadere informatie

Welkom. Voor je ligt de laatste Trakel van het scouting seizoen 2013/2014, en wat een seizoen was dat zeg!

Welkom. Voor je ligt de laatste Trakel van het scouting seizoen 2013/2014, en wat een seizoen was dat zeg! Welkom Voor je ligt laatste Trakel van het scouting seizo 2013/2014, wat e seizo was dat zeg! E groots gevier fusie, e nieuw bestuur, e nieuwe das, e nieuw logo, e nieuwe naam, teveel om op te noem! Maar

Nadere informatie

WWW.GOSPELKERKFILADELFIA.BE

WWW.GOSPELKERKFILADELFIA.BE EVANGELISATIE? DEEL 1 HOE LEES JIJ DE BIJBEL? Egelisatie. Onze uitvinding? Het woord staat immers niet als zodanig vermeld in Bijbel! Vel sprek over De gro opdracht. Is dat wel juist? Is dat onze groots,

Nadere informatie

1. Wat is de temperatuur vandaag? Deze les levert een bijdrage aan kerndoel 1: de leerlingen leren hoeveelheidsbegrippen gebruiken en herkennen.

1. Wat is de temperatuur vandaag? Deze les levert een bijdrage aan kerndoel 1: de leerlingen leren hoeveelheidsbegrippen gebruiken en herkennen. 1. Wat is de temperatuur vandaag? Leeftijdsgroep Kerndoel Ongeveer 12-16 jaar Deze les levert een bijdrage aan kerndoel 1: de leerlingen leren hoeveelheidsbegrippen gebruiken en herkennen. En aan kerndoel

Nadere informatie

Ik beweeg! Lessenserie: Ik beweeg!

Ik beweeg! Lessenserie: Ik beweeg! Ik beweeg! Lessenserie over de invloed van sport en beweging op lichaamsprocessen voor groep 5/6 Gebaseerd op de didactiek van onderzoekend en ontwerpend leren 1 Inhoudsopgave bladzijde Organisatie 3 Context

Nadere informatie

Introduceren thema Áchtbanen. Thema: Achtbanen. centraal: 2. Hoe komt het dat de wagentjes toch op de rails blijven zelfs

Introduceren thema Áchtbanen. Thema: Achtbanen. centraal: 2. Hoe komt het dat de wagentjes toch op de rails blijven zelfs Natuur & Techniek Achtbanen Omschrijving van de opdracht: Introductie Thema: Achtbanen In deze les staan de volgende hogere orde denkvragen centraal: 1. Ontwerp een wagentje voor je eigen achtbaan. 2.

Nadere informatie

Assemblage ISS opent perspectieven voor Europa

Assemblage ISS opent perspectieven voor Europa Assemblage ISS opent perspectieven voor Europa Marco van der List De assemblage van het International Space Station (ISS) is na een lange pauze weer opgepakt. Na een periode van enkele jaren waarin vooral

Nadere informatie

Magnetische velden groep 7-8

Magnetische velden groep 7-8 Magnetische velden groep 7-8 Zonder magnetisch veld zouden we niet op aarde kunnen leven. Zonnewinden zouden de atmosfeer rond de aarde laten verdwijnen en schadelijke straling zou het leven op aarde vernietigen.

Nadere informatie

DE NATIONALE WETENSCHAPSAGENDA VOOR SCHOLIEREN - DEEL 1 HAVO

DE NATIONALE WETENSCHAPSAGENDA VOOR SCHOLIEREN - DEEL 1 HAVO DEEL 1 DE NATIONALE WETENSCHAPSAGENDA VOOR SCHOLIEREN - DEEL 1 In Nederland wordt veel wetenschappelijk onderzoek gedaan. Maar wie bepaalt wat er onderzocht wordt? In het voorjaar van 2015 hebben Nederlanders

Nadere informatie

Stadswerken. Dierverzorgen. Foto: Hans Kraaijkamp. Informatieblad en handleiding. Groep 5 t/m 8. www.utrecht.nl/nmc

Stadswerken. Dierverzorgen. Foto: Hans Kraaijkamp. Informatieblad en handleiding. Groep 5 t/m 8. www.utrecht.nl/nmc Stadswerken Dierverzorgen Foto: Hans Kraaijkamp www.utrecht.nl/nmc Informatieblad en handleiding Groep 5 t/m 8 Dierverzorgen Met je laarzen aan in het stro staan, een konijntje voorzichtig uit zijn hok

Nadere informatie

De leerlingen kunnen een rap maken en uitvoeren met aandacht voor expressie en ritme.

De leerlingen kunnen een rap maken en uitvoeren met aandacht voor expressie en ritme. 66 Moet je doen muziek groep 6 les 6 zingen luisteren spelen vastleggen bewegen Te laat De leerlingen praten over te laat komen op school. Ze leren het lied Te laat. In het lied worn een aantal smoezen

Nadere informatie

THEMA 2 ALLES WAT LEEFT. LES 1 Lunchtrommel in de ruimte. Deze les gaat over: Bij dit thema horen ook: Voedsel in de ruimte en op aarde

THEMA 2 ALLES WAT LEEFT. LES 1 Lunchtrommel in de ruimte. Deze les gaat over: Bij dit thema horen ook: Voedsel in de ruimte en op aarde Powered by ESA NEMO NSO SPACE EXPO WNF THEMA 2 ALLES WAT LEEFT LES 1 Lunchtrommel in de ruimte Deze les gaat over: Voedsel in de ruimte en op aarde Bij dit thema horen ook: Les 2 Lunchtrommel op aarde

Nadere informatie

IEDEREEN AANBOORD! HET RUIMTESTATION GAAT WERELDWIJD

IEDEREEN AANBOORD! HET RUIMTESTATION GAAT WERELDWIJD IEDEREEN AANBOORD! Het missie STS-123 embleem van de astronauten HET RUIMTESTATION GAAT WERELDWIJD De komende spaceshuttle missie STS-123 zal twee nieuwe onderdelen naar het internationaal ruimtestation

Nadere informatie

Benchmark financiële websites 2006

Benchmark financiële websites 2006 JungleRating Bchmark financiële websites 2006 November 2006 > Bevinding, conclusies toekomstverwachting. Uitgevoerd voor Hri Sijthoff-Prijs. November 2006. Het Financieele Dagblad BV. Bron: Jungle Rating

Nadere informatie

daken Wij denken groen Innovatief dak als waterbuffer Totale verzorging op het dak Nr 4 2006 Vakblad ter bevordering van meervoudig ruimtegebruik

daken Wij denken groen Innovatief dak als waterbuffer Totale verzorging op het dak Nr 4 2006 Vakblad ter bevordering van meervoudig ruimtegebruik Hollandsgro b.v. Tuin- landschapsarchitect Terrein-inrichters Onrhoud beheer Bestrating riolering Wij nk gro Lutkemeerweg 328, Amsterdam T (020) 667 77 77, F (020) 667 77 78 Postbus 9349, 1006 AH Amsterdam

Nadere informatie

Dia 1 Introductie max. 2 minuten!

Dia 1 Introductie max. 2 minuten! 1 Dia 1 Introductie max. 2 minuten! Vertel: Deze les gaat vooral over het gebruik van sociale media. Maar: wat weten jullie eigenlijk zelf al over sociale media? Laat de leerlingen in maximaal een minuut

Nadere informatie

Noorderlichtpuntjes...

Noorderlichtpuntjes... Jaargang 2013-2014 Nieuwsbrief 8 april 2014 1 / 9 Noorrlichtpunts... VANUIT HET KAMERTJE Tussen- & Eindresultaten Leerlingresultaten Het lijkt er op dat lente nu toch echt is aangebroken. De dagen met

Nadere informatie

Bernd Roemmelt / Greenpeace HET KLIMAAT EN DE NOORDPOOL

Bernd Roemmelt / Greenpeace HET KLIMAAT EN DE NOORDPOOL Bernd Roemmelt / Greenpeace HET KLIMAAT EN DE NOORDPOOL HET KLIMAAT EN DE NOORDPOOL Greenpeace is een organisatie die ereldijd opkomt voor het milieu. We illen de natuur en de dieren daarin beschermen.

Nadere informatie

www.rotterdam.nl Rotterdamse Mobiliteitsagenda 2015-2018 Voor een aantrekkelijk, gezond en bereikbaar Rotterdam > een discussienotitie <

www.rotterdam.nl Rotterdamse Mobiliteitsagenda 2015-2018 Voor een aantrekkelijk, gezond en bereikbaar Rotterdam > een discussienotitie < www.rotterdam.nl Rotterdamse Mobiliteitsagda 2015-2018 Voor e aantrekkelijk, gezond bereikbaar Rotterdam > e discussiotitie < In afgelop jar is hard gewerkt om luchtkwaliteit in Rotterdam te verbeter door

Nadere informatie

de Pionier Nieuwsbrief 4 De Pionier, locatie De Molenweid Van de directie Beste ouders/verzorgers,

de Pionier Nieuwsbrief 4 De Pionier, locatie De Molenweid Van de directie Beste ouders/verzorgers, Nieuwsbrief 4 De Pionier, locatie De Molenweid Van directie Beste ours/verzorgers, Op maandag 3 november zal school hele dag inspectiebezoek krijgen. De MR is hiervan al op hoogte gesteld. De inspectie

Nadere informatie

Automotive Energy Innovators

Automotive Energy Innovators Automotive Energy Innovators Inhoudsopgave Inhoudsopgave DEOdrive... 4 Fuel Cell Electric Vehicle (FCEV)... 5 Specificaties DEOdrive DEOdrive DEOdrive... 6 4 4 4 Hoe Fuel werkt Fuel Fuel Cell het? Cell

Nadere informatie

Werkvormen Vooraf aan EduMedia

Werkvormen Vooraf aan EduMedia Werkvormen Vooraf aan EduMedia 0 Deze inspiratiekaartjes bevatten werkvormen voorafgaand aan EduMedia te gebruiken 0 Doelen zijn: 0 Voorkennis te activeren 0 Het leereffect te vergroten 0 21st century

Nadere informatie

ALGEMEEN DEEL VAN HET PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING

ALGEMEEN DEEL VAN HET PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING ALGEMEEN DEEL VAN HET PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING HAVO cursus 2014-2015 1 Algeme deel van het PTA HAVO/ Op het HAVO het bestaat het totale onderwijspakket uit de volgde vaste onderdel: e gemeschappelijk

Nadere informatie

Plant in de klas Instructieblad leerkracht Groep 6/7/8

Plant in de klas Instructieblad leerkracht Groep 6/7/8 Plant in de klas Instructieblad leerkracht Groep 6/7/8 Colofon Titel: Plant in de klas - Instructieblad leerkracht, groep 6/7/8 Auteurs: Nienke van den Berg Hilde Spitters (NIGZ) Redacteuren: John Luteijs

Nadere informatie

We wensen jullie veel succes en een leuke en leerzame Eureka Cup!

We wensen jullie veel succes en een leuke en leerzame Eureka Cup! Space exploration gaat over ruimtevaart. Nergens is techniek zo belangrijk als in de ruimtevaart. De allernieuwste technieken worden gebruikt in spaceshuttles en marslandertjes. Nieuwe materialen worden

Nadere informatie

Thema 7 Vrije tijd. 1.Regels die zeggen wat je wel mag eten en wat niet, bijv. omdat je ziek bent of omdat je wil afvallen.

Thema 7 Vrije tijd. 1.Regels die zeggen wat je wel mag eten en wat niet, bijv. omdat je ziek bent of omdat je wil afvallen. Les 7.1 Te dik? Strategie om betekenis woorn te vinn: samenstelling tekening Herkennen het grondwoord of stam. 1.Het dieet 1.Regels die zeggen wat je wel mag eten en wat niet, bijv. omdat je ziek bent

Nadere informatie

Onderzoekend leren geïnspireerd op sterrenkunde

Onderzoekend leren geïnspireerd op sterrenkunde Dia 1 Onderzoekend leren geïnspireerd op sterrenkunde KleinKracht i.s.m. CBS Oud Zandbergen Dia 2 Even voorstellen: Karin Heesakkers Afgestudeerd sterrenkundige Lessen voor leerlingen en leerkrachten Lesmaterialen

Nadere informatie

Diabetes en vakantie, een 1e ervaring! Productie stop Novopen Junior NovoNordisk

Diabetes en vakantie, een 1e ervaring! Productie stop Novopen Junior NovoNordisk Nieuwsbrief Samenwerking kinrdiabetes teams Eindhoven, Tilburg, s-hertogenbosch, Helmond, Oss/VegHel en Geldrop. jaargang 5 nummer 3 september 2012 Diabetes en vakantie, een 1e ervaring! Hoera, we gaan

Nadere informatie

seniorencontactmagazine Tuut mit ziepnaat 6e jaargang nummer 4

seniorencontactmagazine Tuut mit ziepnaat 6e jaargang nummer 4 siorcontactmagazine Tuut mit ziepnaat 6e jaargang nummer 4 1 Altijd verrassd bezoek meer dan waard Restaurant 'DE HOESKAMER' Rothbacherweg 7 tel.: 0475 52 08 82 O P E N I N G S T IJ D E N dinsdag t/m zaterdag

Nadere informatie

Ik ben ook heel benieuwd hoe onze/jouw leerlingen de toekomst zien. Wat

Ik ben ook heel benieuwd hoe onze/jouw leerlingen de toekomst zien. Wat Bestuur Postbus 98 2215 ZH Voorhout Beste collega, Wat moet onze koers zijn voor de komende jaren? Daarover denken wij nu volop na. Op allerlei manieren kunnen jij en je collega s meedenken en meebouwen

Nadere informatie

Overgangsregelingen Farel Business School (vmbo kader, vmbo basis (evt. met lwoo)) m.i.v. schooljaar 2014-2015

Overgangsregelingen Farel Business School (vmbo kader, vmbo basis (evt. met lwoo)) m.i.v. schooljaar 2014-2015 Overgangsregeling Farel Business School (vmbo kader, vmbo basis (evt. met lwoo)) m.i.v. schooljaar 2014-2015 Inhoudsopgave... 1 Algeme regel die van toepassing is op alle overgangsvergadering... 2 Eerste

Nadere informatie

Gebruik het vragenmachientje en bedenk een onderzoeksvraag

Gebruik het vragenmachientje en bedenk een onderzoeksvraag Instructieblad Gebruik het vragenmachientje en bedenk een onderzoeksvraag Onderzoeken is leuk omdat je wat over jezelf leert: wat je kunt en hoe creatief je bent. Ook leer je over je omgeving en de wereld.

Nadere informatie

Waarom Voetbal Club 2000?

Waarom Voetbal Club 2000? Hét digitale platform hele veriging Waarom Voetbal Club 2000? U helpt uw vrijwilligers, kiest continuïteit én u heeft alles in één! Waarom al meer dan 150 veriging Voetbal Club 2000 hebb gekoz? belangrijkste

Nadere informatie

Theater/Bioscoop De Nieuwe Kolk

Theater/Bioscoop De Nieuwe Kolk Theater/Bioscoop De Nieuwe Kolk Reclame maken, doe je zo! Groep 6 Les 1 De wereld van reclames Les 1 De wereld van reclames Samenvatting van de les In deze eerste les gaat het om het herkennen van reclamebeelden

Nadere informatie

Sire Filmpjes maken - Docent

Sire Filmpjes maken - Docent Mediawijsheid lessen Juli 2013 Sire Filmpjes maken - Docent Sociale Media als Facebook/Twitter/Instagram is het medium waar veel pubers zich op begeven. Ouders zeggen wel eens dat de smartphone aan de

Nadere informatie

Een poster voor een goed doel maken

Een poster voor een goed doel maken Een poster voor een goed doel maken Taalhandeling: Betogen Betogen ervaarles Schrijftaak: Een reclameposter voor maken voor een zelfbedacht goed doel. instructieles oefenles Lesdoel: Leerlingen kunnen

Nadere informatie

THEMA 2 ALLES WAT LEEFT. LES 2 Exoten in Nederland. Deze les gaat over: Bij dit thema horen ook: Exotische dieren die in Nederland leven

THEMA 2 ALLES WAT LEEFT. LES 2 Exoten in Nederland. Deze les gaat over: Bij dit thema horen ook: Exotische dieren die in Nederland leven Powered by ESA NEMO NSO SPACE EXPO WNF THEMA 2 ALLES WAT LEEFT LES 2 Exoten in Nederland Deze les gaat over: Exotische dieren die in Nederland leven Bij dit thema horen ook: Les 1 Ecosystemen en voedselketens

Nadere informatie

Lesbrief voor het basisonderwijs Bovenbouw

Lesbrief voor het basisonderwijs Bovenbouw Lesbrief voor het basisonderwijs INFORMATIE VOOR LEERKRACHTEN Deze lesbrief hoort bij de Dorcas Voedselactie. Tijdens de Dorcas Voedselactie zamelt Dorcas in heel Nederland producten in voor de allerarmsten

Nadere informatie

op HR beleid versus Capaciteits- Roostermodules & Flexmodules

op HR beleid versus Capaciteits- Roostermodules & Flexmodules KORAAL-KORMA -Oplossingen in Personeelsvraagstukken De visie van KORAAL- KORMA op HR beleid versus Capaciteits- Roostermodules & Flexmodules Uw personele capaciteit optimaal benutten door een efficiënt

Nadere informatie

opmerkingen opbergen principes

opmerkingen opbergen principes 28 Hoe berg In wij mollusk on vorige verzamel, kweek, Ik iets wil nu 1e: lijkt Leg hoeer 2e: wij e aantal r? buje weig moei gemaakt krijg, elk neerd hebt, of oog bij houn: elkaar, lf "buje naam toch verspreidg

Nadere informatie

Voorbeeld van een lessenserie over energiebesparing:

Voorbeeld van een lessenserie over energiebesparing: Voorbeeld van een lessenserie over energiebesparing: Deze lessenserie is niet helemaal door ons gemaakt maar gedeeltelijk afkomstig van www.webquests.nl Lesdoelen: kerndoelen leerdoelen 4,34,39 Leerlingen

Nadere informatie

Tenderinfo. excursies. naar bedrijven waar b.v. leerlingen en aanschaf van veiligheidsschoenen. Op de stageplek. stagelopen.

Tenderinfo. excursies. naar bedrijven waar b.v. leerlingen en aanschaf van veiligheidsschoenen. Op de stageplek. stagelopen. Bijzonr neutrale praktijkonrwijs Brnummer ( PRO 13JF ). Bijzonr neutrale Schoolgids Sch PRO nfo Tr veiligheid Trfo ort 3 x per jaarbije rapport Trfo 3 x per jaar e Trfo praktijklokal -2014 cursusjaar 2012-

Nadere informatie

Aan de slag als Leiding! Wat je weten moet om als leiding aan de slag te gaan bij Scouting

Aan de slag als Leiding! Wat je weten moet om als leiding aan de slag te gaan bij Scouting Aan slag als Leiding! Wat je wet moet om als leiding aan slag te gaan bij Scouting Er wacht je e fantastische uitdaging! Je gaat aan slag als leiding bij Scouting. Misschi is Scouting helemaal nieuw voor

Nadere informatie

THEMA 2 ALLES WAT LEEFT. LES 3 Biodiversiteit. Deze les gaat over: Bij dit thema horen ook: Biodiversiteit rondom de school

THEMA 2 ALLES WAT LEEFT. LES 3 Biodiversiteit. Deze les gaat over: Bij dit thema horen ook: Biodiversiteit rondom de school Powered by ESA NEMO NSO SPACE EXPO WNF THEMA 2 ALLES WAT LEEFT LES 3 Biodiversiteit Deze les gaat over: Biodiversiteit rondom de school Bij dit thema horen ook: Les 1 Ecosystemen en voedselketens Les 2

Nadere informatie

PERIODIEKE WATERWILDTELLINGEN

PERIODIEKE WATERWILDTELLINGEN PERIODIEKE WATERWILDTELLINGEN Door (Metins J. A. Eygenraam in Kort na twee wereldoorlog heers er in Engelse natuur- en '"' l*ïx: i;;":;:'#":;:,i:",:;::;:;ï,,''l',"n;:ïl onrzoeí

Nadere informatie