Born digital: (hoe) bewaar je dat?

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Born digital: (hoe) bewaar je dat?"

Transcriptie

1 Born digital: (hoe) bewaar je dat? Inge Angevaare, coördinator, Nationale Coalitie Digitale Duurzaamheid (NCDD), 30 november 2009, themadag Museumvereniging, sectie SIMIN en Overleg Kunsthistorische Bibliotheken U ziet aan de dia hier achter mij dat ik coördinator ben van de Stichting Nationale Coalitie Digitale Duurzaamheid. Het is mijn voornaamste taak om steeds maar weer aandacht te vragen voor de risico s die digitale gegevens lopen en de maatregelen die we moeten nemen om die risico s te beheersen. Ik ben dus heel blij met het initiatief van SIMIN en het Overleg Kunsthistorische Bibliotheken om deze dag te organiseren en ik vind het een eer om de eerste spreker te mogen zijn. Omdat niet iedereen van u bekend zal zijn met de NCDD, zal ik even kort iets over de organisatie vertellen. De NCDD is een onafhankelijke stichting en dit zijn de organisaties die de NCDD in 2008 hebben opgericht. Zoals u ziet is de hele publieke sector vertegenwoordigd: de wetenschap, overheid/archieven, maar ook de media en het cultureel erfgoed hoewel die laatste wat dunnetjes vertegenwoordigd is. Al deze organisaties kwamen tot het besef dat het duurzaam toegankelijk houden van digitale gegevens, waaronder natuurlijk erfgoed, een dermate grote uitdaging is, dat zij het niet alleen konden en daarom de samenwerking wilden zoeken. Born digital: (hoe) bewaar je dat? Inge Angevaare, NCDD 30 november 2009 Themadag SIMIN/OKBN 1

2 De NCDD leden formuleerden deze doelstelling, en dat is een ambitieuze. Dat woord infrastructuur behoeft nog wel enige toelichting, want daar heeft ieder zo een eigen beeld bij. Bij de NCDD bedoelen we daarmee het totale pakket aan opslagfaciliteiten, afspraken, o.a. over wie wat doet, standaarden, kennis en financiering dat we nodig hebben om duurzame toegankelijkheid mogelijk te maken. Daarom staat er ook organisatorische én technische infrastructuur. Voorlopig richten we ons op de publieke sector, op digitale gegevens die met publiek geld bijeen zijn gebracht. De doelstelling van de NCDD geeft ook aan vanuit welk perspectief ik praat: ik kan u weinig of niets vertellen over de techniek van het duurzaam bewaren van digitaal materiaal daar zijn gelukkig andere sprekers voor maar zal vooral de beleidsmatige en organisatorische kanten belichten. De doelstelling van de NCDD vroeg om een onderzoek naar de uitgangspositie. Waar hebben we het over? Hoe groot is het probleem? In welke richting moeten we oplossingen zoeken? Born digital: (hoe) bewaar je dat? Inge Angevaare, NCDD 30 november 2009 Themadag SIMIN/OKBN 2

3 Het Ministerie van OCW maakte middelen vrij, dit waren de onderzoekers die het land in gingen met vele vragen over het hoe en wie en waarom en waar, en dit is het rapport dat we afgelopen zomer schreven. U kunt het downloaden van onze website, maar ik geef u hier de belangrijkste conclusies: In ons onderzoek onderscheidden we drie sectoren met ieder nogal verschillende informatiestromen: de wetenschap, overheid/archieven en cultuur/erfgoed. Op deze dia ziet u een aantal verschillen die we ontdekten tussen die sectoren. Van alle sectoren is in de wetenschap het gebruik van digitale gegevens het diepst doorgedrongen. Born digital is daar de norm. Bij de overheid wordt wel al digitaal gewerkt, maar het archiefstuk is tot nu toe toch vaak dat printje met de zogenaamde natte handtekening. Die praktijk is nu aan het veranderen en het Nationaal Archief en de grote stadsarchieven spelen daarop in. Born digital: (hoe) bewaar je dat? Inge Angevaare, NCDD 30 november 2009 Themadag SIMIN/OKBN 3

4 Als ik even inzoom op de sector cultuur/erfgoed, dan ontdekten we en dat zal u niet verbazen dat de meeste aandacht daar nog uitgaat naar het fysieke object. Digitale gegevens zijn hier vooral gegevens over de fysieke collecties, metadata en digitale kopieën van fysieke objecten die bedoeld zijn als reclame op de website. Van die beide categorieën kun je je afvragen of je ze duurzaam moet beheren. Natuurlijk moet regelmatig je een backup maken van je gegevens, maar collectiegegevens worden in de praktijk continu ververst. En bij digitale kopieën die alleen maar bedoeld zijn voor de website kun je altijd terugvallen op het fysieke object en dat opnieuw digitaliseren. Vaak zal dat goedkoper zijn dan alle kopieën duurzaam beheren. Maar dan het internet. Daar ontstaan enorme hoeveelheden materiaal dat zeker bestempeld kan worden als cultureel erfgoed; wat daar gebeurt zegt veel over onze samenleving en onze cultuur. Maar we hebben er met zijn allen nog nauwelijks grip op. De vraag doet zich dus voor wat dat born digitaal materiaal zo speciaal, zo ánders maakt. Dit is een digitaal object. Niet meer of minder dan een reeks nullen en eenen, Born digital: (hoe) bewaar je dat? Inge Angevaare, NCDD 30 november 2009 Themadag SIMIN/OKBN 4

5 wat het betekent hangt helemaal af van de software en hardware waarop het object is gemaakt. Een digitaal object is een gebeurtenis waarbij de bitstream én de software én de hardware precies op elkaar zijn afgestemd. Australische archivisten spreken daarom wel van een performance; in de VS heet het een machine based object allemaal termen om aan te duiden dat we hier te maken hebben met een fundamenteel andere werkelijkheid dan een fysiek object. Born digital: (hoe) bewaar je dat? Inge Angevaare, NCDD 30 november 2009 Themadag SIMIN/OKBN 5

6 De vraag of de erfgoedsector digital born moet verzamelen, is wat mij betreft niet aan de orde. Natuurlijk moet dat. De vraag is wel wat en hoe. We verzamelen materiaal om dat tot in lengte van dagen aan ons publiek te kunnen blijven tonen. In de digitale wereld betekent dat dat we niet alleen de bitstream in tact moeten houden, maar dat we ook de software en hardwareomgeving op de een of andere manier in leven moeten houden. We weten allemaal dat de techniek voortdurend verandert. Dit betekent dat we ofwel die bitstream steeds moeten aanpassen aan de nieuwe technologie, dat noemen we migratie, of dat we nieuwe technologie steeds van software moeten voorzien die oude computers kan imiteren, dat noemen we emulatie. Oftewel: digitaal materiaal heeft zorg nodig vanaf het moment dat het tot stand komt. Je kunt het niet in de kelder opslaan en vervolgens een poosje vergeten. Van wieg tot graf moet het gemonitord worden. Kunnen we het nog afspelen? Is het bestandsformaat nog courant? Hebben we nog de goede hardware? En zo niet: wat moeten we doen om dit object toch weer af te kunnen spelen? Daarvoor is een technisch geavanceerde beheersomgeving nodig. Met een staf die al die technische ontwikkelingen in de gaten houdt. En financiële draagkracht om nieuwe ontwikkelingen ook te kunnen implementeren. Alsof dat niet ingewikkeld genoeg is, komt er hier nog een complicatie bij: Born digital: (hoe) bewaar je dat? Inge Angevaare, NCDD 30 november 2009 Themadag SIMIN/OKBN 6

7 De schaalgrootte van het fenomeen digital born. Web 2.0. Iedere computergebruiker kan zijn eigen digitale objecten maken, en doet dat ook op een nog nooit eerder vertoonde schaal. Bestanden vliegen met duizelingwekkende snelheden over de duizendbaanssnelweg van het internet. En het wordt al maar meer en het gaat al maar sneller. Hier staan de drie belangrijkste problemen of uitdagingen of hoe u ze ook maar noemen wilt op een rijtje. Ze geven aan waar we onze energie in moeten steken om duurzame toegankelijkheid van born digital te waarborgen. Om met de eerste te beginnen: als erfgoedbewarende instellingen kunnen we niets doen als we niet ook linksom of rechtsom de producent bij het proces betrekken. De producent maakt namelijk allerhande keuzes die bepalen hoe gemakkelijk of ongemakkelijk wij het materiaal later kunnen bewaren. Keuzes ten aanzien van het bestandsformaat, of ten aanzien van de metadata. Als de producent zijn materiaal niet goed ordent, kunnen de archieven er weinig mee. Niet dat we het niet kunnen opslaan, dat kunnen we altijd, maar als er niet genoeg informatie in de bitstream zit, kunnen we het materiaal niet ontsluiten voor het publiek. En daar doen we het toch voor. Born digital: (hoe) bewaar je dat? Inge Angevaare, NCDD 30 november 2009 Themadag SIMIN/OKBN 7

8 En dan de tweede, u voelt hem al aankomen. Zo n duurzame beheersomgeving is kostbaar en daarom niet weggelegd voor kleine organisaties en/of organisaties met weinig financiële middelen. En daarvan hebben we er zeer veel in de culturele sector, en door de plannen van OCW zullen dat er eerder meer dan minder worden. Ten slotte de schaalgrootte van het fenomeen digital born. Voor bibliotheken en archieven betekent dit vooral dat ze op een andere manier zullen moeten gaan selecteren wat ze voor de toekomst gaan bewaren. En dan heb ik het over selectiemethodieken die je op de een of andere manier kunt automatiseren. Voor de cultureel erfgoedsector komt daar nog een dik probleem bij: wat moet u in hemelsnaam gaan bewaren uit die grote hoeveelheden? Wat is kunst en wat niet? Wie is die producent met wie u afspraken zou willen maken? Misschien is het voor u wel helemaal niet haalbaar om afspraken te maken, en zult u het probleem van de aansluiting technisch moeten oplossen. **** Ik ben nu ongeveer halverwege mijn verhaal en tot nu toe hebt u alleen maar problemen van mij gehoord. Dat is natuurlijk noodzakelijk, want waar zouden we zijn zonder een goede probleemanalyse, maar u wilt natuurlijk wel wat meer horen. Waar zitten de oplossingen? Die vraag wil ik op twee niveaus proberen te beantwoorden voor zover dat mogelijk is, natuurlijk, want DE oplossing heeft nog niemand gevonden. Ik begin met de strategie die de NCDD momenteel ontwikkelt, en daarna krijgt u nog een persoonlijke toegift, meer de neerslag van hoe ikzelf na twee jaar dikke rapporten lezen, vele gesprekken voeren en vele conferenties bijwonen tegen de materie aan kijk. Het bestuur van de NCDD is momenteel bezig om de conclusies en aanbevelingen uit het rapport te vertalen in een strategie. Die is nog niet helemaal af, dus alles wat ik zeg is onder voorbehoud, maar het gaat deze kant op. Born digital: (hoe) bewaar je dat? Inge Angevaare, NCDD 30 november 2009 Themadag SIMIN/OKBN 8

9 We identificeren nu vier sectoren cultuur/erfgoed hebben we opgesplitst in media enerzijds en cultureel erfgoed anderzijds omdat de informatiestromen daar toch wel erg verschillend bleken te zijn. In die sectoren zijn heel veel partijen actief en dit lijstje zal ongetwijfeld niet compleet zijn. In drie van de vier sectoren hebben zich de afgelopen tien, twintig jaar organisaties ontwikkeld tot trendsetter op het gebied van duurzame toegankelijkheid. Dit zijn organisaties met de benodigde schaalgrootte, en ieder met een groot netwerk en veel kennis op dit gebied. U kent natuurlijk hun namen: de Koninklijke Bibliotheek voor publicaties (wetenschappelijk en cultureel), Data Archiving and Networked Services voor wetenschappelijke onderzoeksdata, het Nationaal Archief voor de overheid, en Beeld en Geluid voor de media. Al deze organisaties hebben een landelijke rol en allemaal hebben ze ook al stappen gezet om de brug te slaan tussen archiverende instellingen en de producenten van digitale gegevens. Born digital: (hoe) bewaar je dat? Inge Angevaare, NCDD 30 november 2009 Themadag SIMIN/OKBN 9

10 De NCDD wil nu voortbouwen op deze initiatieven en in nauw overleg met het Ministerie van OCW aan de vier landelijke organisaties vragen om heel concreet het voortouw te nemen bij de ontwikkeling van een infrastructuur voor duurzame toegankelijkheid binnen hun eigen sector. En die infrastructuur is dan weer het hele pakket dat ik eerder noemde. We hebben het ook zeker niet over één archief, maar over een netwerk van faciliteiten waarin uiteindelijk voor alle digitale bestanden in de publieke sector die we willen bewaren ook duurzaam beheer tot stand komt. Bestaande initiatieven en depots zullen in dit netwerk worden opgenomen, alsook nieuwe faciliteiten die nog ontwikkeld zullen worden op lokaal, regionaal of nationaal niveau. De voortrekkers zullen dus niet zelf de verantwoording nemen voor alle collecties in hun sector. Zij zullen wel het overzicht bewaren, hun netwerk en kennis gebruiken om het een en ander in gang te zetten en ervoor te zorgen dat het af komt. Hoe ze dat precies zullen aanpakken zal van sector tot sector verschillen. We hopen dat die plannen rond 1 april 2010 klaar zullen zijn. De NCDD als organisatie vervult bij dat alles een ondersteunende rol. Hoe die precies ingevuld gaat worden wordt nog besproken, maar het ligt voor de hand dat de NCDD vooral Born digital: (hoe) bewaar je dat? Inge Angevaare, NCDD 30 november 2009 Themadag SIMIN/OKBN 10

11 gaat werken aan sectoroverschrijdende zaken: kennisuitwisseling, het bevorderen van bewustzijn van de materie. Het zal u niet ontgaan zijn dat er in dit plaatje tenminste één groot vraagteken zit: de NCDD is er (nog) niet in geslaagd om een voortrekker te vinden voor het cultureel erfgoed. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat er niets gebeurt binnen uw sector. Maar een voortrekker die het geheel overziet, die het proces gaat aanjagen waarbij we onderzoeken waar de witte vlekken zitten en waarin we afspraken gaan maken over wie wat gaat bewaren en hoe, die ontbreekt vooralsnog. Daarover is de NCDD de komende maanden in gesprek met het Ministerie van OCW. U ziet ook dat het internet op veel plaatsen nog een zorgenkindje is, wat duurzaamheid betreft dan. Er gebeurt van alles, maar we hebben geen idee of dat materiaal over 10 of 20 jaar nog toegankelijk zal zijn. Later deze ochtend hoort u van de Koninklijke Bibliotheek en het Gemeentearchief Rotterdam hoe zij deze uitdaging oppakken, en dat zijn goede initiatieven, maar natuurlijk op beperkte schaal. Laten we nog even terug gaan naar het vraagteken ik heb er hier maar eentje neergezet, maar natuurlijk dekt dit ene vraagteken al die vraagtekens die in de uitnodiging voor deze bijeenkomst staan. Hoe gaan we die te lijf? Ik heb geen kant en klaar recept voor u, maar wel een aantal do s en don ts die u hopelijk op het goede spoor kunnen zetten. Born digital: (hoe) bewaar je dat? Inge Angevaare, NCDD 30 november 2009 Themadag SIMIN/OKBN 11

12 Als ik één obstakel ben tegengekomen sinds ik twee jaar geleden met dit werk begon, dan is het de wens om alles voor altijd te willen bewaren. Zowel alles als altijd zijn gevaarlijke termen als je praat over digital born erfgoed. Want we kunnen technisch niet verder dan een jaar of vijf in de toekomst kijken en de wens om alles aan te pakken heeft meestal geleid tot een zo grote schrik dat passiviteit, helemaal niets doen, het gevolg was. We weten inmiddels wel dat in die passiviteit veel digitale objecten verloren zijn gegaan hoeveel het er zijn en hoe belangrijk ze waren weten we niet, en dat op zich is een kwalijke zaak. Dit is een citaat van Richard Wright van de BBC vorig jaar op de ipres conferentie. Aan de ene kant vind ik het heel hoopgevend: als er iets is dat we echt niet willen verliezen, dan kunnen we duurzaam beheer regelen. De techniek is het probleem niet. Natuurlijk moet daar nog van alles gebeuren, maar als we maar genoeg geld hebben kunnen we technisch zo veel sporen bewandelen dat de kans dat een digitaal object de tand des tijds doorstaat heel groot wordt. Born digital: (hoe) bewaar je dat? Inge Angevaare, NCDD 30 november 2009 Themadag SIMIN/OKBN 12

13 Aan de andere kant is het citaat ook zeer ontnuchterend: duurzame toegankelijkheid zal in veel gevallen domweg een kwestie van geld zijn. En dat is nu net een zwakke plek in het erfgoeddomein. Er is altijd te weinig geld. Moeten we de strijd dan maar opgeven? Nee, duurzame toegankelijkheid een kwestie is van risico management, waarbij steeds opnieuw genuanceerde afwegingen worden gemaakt: hoe groot is het risico? hoe groot is de kans dat het risico ook werkelijkheid wordt? hoe belangrijk is het object voor mijn organisatie, voor het realiseren van mijn doelstellingen? Hoeveel geld heb ik ter beschikking? Het is een kwestie van de tering naar de nering zetten, en daar verstandig mee omgaan. Om die afwegingen te kunnen maken hebt u een sterke missie nodig, een strategisch stuk waarin u zo helder mogelijk afbakent waar uw organisatie voor staat, en, heel belangrijk, waar uw organisatie niet verantwoordelijk voor is. Dat zal u helpen bij het maken van moeilijke keuzes. Born digital: (hoe) bewaar je dat? Inge Angevaare, NCDD 30 november 2009 Themadag SIMIN/OKBN 13

14 Maar dan nog: hoe gaat u selecteren? De internetwereld is groot, te groot om helemaal te kunnen overzien. We leven in een netwerksamenleving die vaker niet dan wel overzichtelijk is. Een soort chaos waar regeltjes weinig uitrichten. Uw slagingskansen daarin zullen toenemen naarmate u zelf een sterker netwerk hebt, van mensen die een goed gevoel hebben voor wat de moeite waard is om voor de toekomst te bewaren. Daarbij zult u regelmatig in verwarring worden gebracht, want dit plaatje geeft de hersens van een rat weer, getekend door een robot. Ik haalde het van een website die de kunstzinnige kanten van de bio cybernetica onderzoekt. Ik bedoel maar. Zo n plaatje geeft trouwens wel een nieuw perspectief op het woord infrastructuur. Vorige week was ik op een wetenschappelijke conferentie waar iemand zei: Misschien moeten we anno 2009 de illusie opgeven dat je een infrastructuur kunt bouwen, misschien moeten we onszelf beperken tot het laten groeien van een infrastructuur. Die opmerking is bij me blijven hangen. Misschien is de tijd verstreken waarin je boven over een infrastructuur kunt bouwen. Daarvoor is de werkelijkheid te chaotisch. Inspelen op dingen die vanzelf ontstaan en die bevorderen, lijntjes leggen, dubbel werk voorkomen, schaalgrootte zoeken, dat lijkt meer aan de orde. Web 2.0 is ontzettend creatief, en daar kunnen we als erfgoedinstellingen ons voordeel mee doen. Born digital: (hoe) bewaar je dat? Inge Angevaare, NCDD 30 november 2009 Themadag SIMIN/OKBN 14

15 Vorige week sprak bij Beeld en Geluid Linda Tadic, een wat frêle verschijning met een zachte stem. Maar een wil en een doorzettingsvermogen waar je u tegen zegt. Na een fraaie carrière in het Amerikaanse AV domein heeft zij een plan ontwikkeld voor AVAN, een online bibliotheek voor audiovisueel materiaal gekoppeld aan een duurzaam beheerssysteem. Voor iedereen toegankelijk, dus juist voor kunstenaars en kleine erfgoedinstellingen. En nog kostendekkend ook. Linda s project is door de kredietcrisis enigszins vertraagd, en natuurlijk is Amerika Nederland niet, maar het ziet er naar uit dat komend voorjaar het prototype ontwikkeld gaat worden. En dat allemaal op de kracht van één vrouw met een visie en een missie en een wil om door te zetten. Ik zei zojuist tegen u dat de techniek niet het probleem is. Natuurlijk is dat iets te simpel gezegd. Misschien kent u dit plaatje. Het is het OAIS reference model dat beschrijft wat er allemaal komt kijken bij het inrichten van een duurzaam beheerssysteem. En ik hoop dat een aantal van u ook gehoord hebben van De Basis Duurzaamheid, die door DEN ontwikkeld is. Born digital: (hoe) bewaar je dat? Inge Angevaare, NCDD 30 november 2009 Themadag SIMIN/OKBN 15

16 In die instrumenten staat dat er veel moet gebeuren om digitale objecten voor de lange termijn goed te beheren. Dat is helemaal waar, en daarom moet u er zeker niet alleen aan beginnen. Breng uw collecties onder bij een organisatie die wel genoeg schaalgrootte heeft om het goed te doen, of kijk of u samen met collega instellingen een digitaal depot kunt ontwikkelen. Samenwerken is de enige zinnige weg, in de back office wel te verstaan. In uw dienstverlening hoeven uw klanten daar niets van te merken. Als zo n samenwerking niet lukt of nee, zo wil ik het niet formuleren, ik wil liever zeggen: totdat die lukt pleit ik voor een flinke dosis pragmatisme. Met simpele handelingen kunt u uw risico s al een heel stuk naar beneden brengen. Om te beginnen alle inhoud van floppy disks en cassettebandjes af halen, en op een server zetten, of op tapes. Dat scheelt al de helft. Als u daar dan een goede back up van maakt, scheelt dat weer de helft, zeker als u die op een andere plaats bewaart dan in uw eigen gebouw. En ga zo maar door. Dit soort handelingen lossen het probleem niet voor altijd op, maar u kunt er wel tijd mee winnen, vijf jaar misschien. In zo n tijdsbestek moet het toch lukken om met vereende krachten een goed samenwerkingsmodel tot stand te brengen. Born digital: (hoe) bewaar je dat? Inge Angevaare, NCDD 30 november 2009 Themadag SIMIN/OKBN 16

17 Born digital: (hoe) bewaar je dat? Inge Angevaare, NCDD 30 november 2009 Themadag SIMIN/OKBN 17

Duurzaamheid en samenwerken in Nederland. Inge Angevaare, Nationale Coalitie Digitale Duurzaamheid NIBG

Duurzaamheid en samenwerken in Nederland. Inge Angevaare, Nationale Coalitie Digitale Duurzaamheid NIBG Duurzaamheid en samenwerken in Nederland Inge Angevaare, Nationale Coalitie Digitale Duurzaamheid NIBG 26 11 2009 In de titel van deze bijeenkomst staan twee sleutelwoorden waar ik heel blij van word:

Nadere informatie

Digitaal archiveren: beleid en organisatie in een landelijk perspectief

Digitaal archiveren: beleid en organisatie in een landelijk perspectief Digitaal archiveren: beleid en organisatie in een landelijk perspectief Inge Angevaare, coördinator, Nationale Coalitie Digitale Duurzaamheid (NCDD), 10 december 2009, Seminar Digitaal archiveren, DO Consultancy,

Nadere informatie

De Nationale Coalitie Digitale Duurzaamheid

De Nationale Coalitie Digitale Duurzaamheid Digitale archivering en samenwerking in Nederland De Nationale Coalitie Digitale Duurzaamheid Inge Angevaare coördinator BOM VL workshop Brussel, 24 april 2009 Ontstaan Eerste gesprekken 2007 vanuit de

Nadere informatie

Toekomst voor ons digitaal geheugen

Toekomst voor ons digitaal geheugen Toekomst voor ons digitaal geheugen De nationale verkenning digitale duurzaamheid Inge Angevaare coördinator, Nationale Coalitie Digitale Duurzaamheid ICTU Kennislab, 17 juni 2009 Indeling Algemene introductie

Nadere informatie

NATIONALE COALITIE DIGITALE DUURZAAMHEID BEGINSELVERKLARING. CONCEPT 4 juni 2007 DE UITDAGING

NATIONALE COALITIE DIGITALE DUURZAAMHEID BEGINSELVERKLARING. CONCEPT 4 juni 2007 DE UITDAGING NATIONALE COALITIE DIGITALE DUURZAAMHEID BEGINSELVERKLARING CONCEPT 4 juni 2007 DE UITDAGING Versterking van de wetenschap en een betere benutting van de resultaten zijn een onmisbare basis, als Nederland

Nadere informatie

Netwerk Digitaal Erfgoed / Werkgroep Monitoring Vragenlijst aan NDE-projecten 2013/2014

Netwerk Digitaal Erfgoed / Werkgroep Monitoring Vragenlijst aan NDE-projecten 2013/2014 Netwerk Digitaal Erfgoed / Werkgroep Monitoring Vragenlijst aan NDE-projecten 2013/2014 Deze vragenlijst dient om een totaalbeeld te krijgen van de resultaten van de projecten die in 2013/2014 gefinancierd

Nadere informatie

Het digitale informatielandschap van de toekomst. Jeanine Tieleman Kwaliteitsmedewerker Digitaal Erfgoed Nederland jeanine.tieleman@den.

Het digitale informatielandschap van de toekomst. Jeanine Tieleman Kwaliteitsmedewerker Digitaal Erfgoed Nederland jeanine.tieleman@den. Het digitale informatielandschap van de toekomst Jeanine Tieleman Kwaliteitsmedewerker Digitaal Erfgoed Nederland jeanine.tieleman@den.nl Opzet presentatie: Wat is DEN? Digitale informatiemaatschappij

Nadere informatie

Werkgroep Preservation Preservation en Research & Development

Werkgroep Preservation Preservation en Research & Development Werkgroep Preservation Preservation en Research & Development Leden van de werkgroep Aad van der Valk, NIBG Andrea Scharnhorst, DANS Barbara Sierman, KB Giovanna Fossati, EYE, voorzitter Inge Angevaare,

Nadere informatie

THEORIE I TECHNOLOGIE I DUURZAAMHEID. [chapeau] Musea en digitale duurzaamheid [kop] Digitaalduurzaam? Esther Boeles

THEORIE I TECHNOLOGIE I DUURZAAMHEID. [chapeau] Musea en digitale duurzaamheid [kop] Digitaalduurzaam? Esther Boeles THEORIE I TECHNOLOGIE I DUURZAAMHEID [chapeau] Musea en digitale duurzaamheid [kop] Digitaalduurzaam? Esther Boeles De digitale revolutie leverde een enorme vloed aan data op. Ook musea sloegen aan het

Nadere informatie

Digitaal Erfgoed Houdbaar

Digitaal Erfgoed Houdbaar Digitaal Erfgoed Houdbaar Werken aan de lange termijn toegang van digitale erfgoedcollecties Marcel Ras Traditionele media Robuust Fysiek (vast te pakken) Direct te begrijpen Ervaring met toekennen

Nadere informatie

Netwerk Digitaal Erfgoed / Werkgroep Monitoring Vragenlijst aan NDE-projecten 2013/2014

Netwerk Digitaal Erfgoed / Werkgroep Monitoring Vragenlijst aan NDE-projecten 2013/2014 Netwerk Digitaal Erfgoed / Werkgroep Monitoring Vragenlijst aan NDE-projecten 2013/2014 Deze vragenlijst dient om een totaalbeeld te krijgen van de resultaten van de projecten die in 2013/2014 gefinancierd

Nadere informatie

Digitale cultuur als continuüm

Digitale cultuur als continuüm Digitale cultuur als continuüm Samenvatting Activiteitenplan 2017-2020 Stichting Digitaal Erfgoed Nederland (DEN) Den Haag, 31 januari 2016 1/5 1. Vooraf Deze samenvatting is gebaseerd op de subsidieaanvraag

Nadere informatie

Omzeil het gebruik van mappen en bestanden over Wiki s en het werken in de 21 e eeuw

Omzeil het gebruik van mappen en bestanden over Wiki s en het werken in de 21 e eeuw Omzeil het gebruik van mappen en bestanden over Wiki s en het werken in de 21 e eeuw In de whitepaper waarom u eigen documenten niet langer nodig heeft schreven we dat het rondmailen van documenten geen

Nadere informatie

Verslag Klein beginnen, groot eindigen Praktijkmiddag born digital erfgoed SIMIN-NCDD-CCDD 18 juni 2015 #borndigduurzaam

Verslag Klein beginnen, groot eindigen Praktijkmiddag born digital erfgoed SIMIN-NCDD-CCDD 18 juni 2015 #borndigduurzaam Verslag Klein beginnen, groot eindigen Praktijkmiddag born digital erfgoed SIMIN-NCDD-CCDD 18 juni 2015 #borndigduurzaam Welkomstwoord door Walter Swagemakers Bestuurslid SIMIN Walter Swagemakers werkzaam

Nadere informatie

Digitaal Depot Nationaal Archief

Digitaal Depot Nationaal Archief Wat is een e-depot? Jacqueline Slats Nationaal Archief of the Netherlands Studiedag Digitale Depots, 15 oktober 2008 Felixarchief Antwerpen 1 De Digitale Overheid De samenleving werkt meer en meer met

Nadere informatie

Ik ben BANG. oefenboekje om te leren omgaan met angst. Steef Oskarsson. Copyright Steef Oskarsson

Ik ben BANG. oefenboekje om te leren omgaan met angst. Steef Oskarsson. Copyright Steef Oskarsson Ik ben BANG oefenboekje om te leren omgaan met angst Steef Oskarsson Bang Bang is een emotie. Net als blij, bedroefd en boos. Iedereen is wel eens bang. Sommige mensen zijn vaak bang, sommigen niet. Iedereen

Nadere informatie

Hoe houden we oude bestanden toegankelijk?

Hoe houden we oude bestanden toegankelijk? Hoe houden we oude bestanden toegankelijk? Deze tekst verscheen in Kijkmagazine 17 mei 2014 Wie denkt dat bestanden op een harde schijf voor altijd bewaard blijven, komt bedrogen uit. Omvallende bitjes

Nadere informatie

Onderdeel: van Gedistribueerde voorzieningen voor duurzame toegang (A.1)

Onderdeel: van Gedistribueerde voorzieningen voor duurzame toegang (A.1) BESCHRIJVING CASE STUDY PROJECT DDS HERLEEFT Onderdeel: van Gedistribueerde voorzieningen voor duurzame toegang (A.1) Dit document bestaat uit twee delen: 1. Project DDS herleeft Beschrijving van het hele

Nadere informatie

Digitale duurzaamheid 101. Wat het is, wat het niet is en wat u er mee moet.

Digitale duurzaamheid 101. Wat het is, wat het niet is en wat u er mee moet. Digitale duurzaamheid 101 Wat het is, wat het niet is en wat u er mee moet. Wie zijn wij? Vader van Amber (5) en Stijn (3) Getrouwd met Pamela O.a.Vader.man.vriend.eigenzinnig. dichter.gouda.zelfstandig

Nadere informatie

Hoe en waarom preserveren? Een inleiding in digitale duurzaamheid Planetsdag 14 december 2009

Hoe en waarom preserveren? Een inleiding in digitale duurzaamheid Planetsdag 14 december 2009 Hoe en waarom preserveren? Een inleiding in digitale duurzaamheid Planetsdag 14 december 2009 Ross King (Planets, dia s) en Inge Angevaare (NCDD, tekst, bewerking en presentatie) Na het welkomstwoord van

Nadere informatie

Puberbreinen, digitale demen0e en digital dark ages

Puberbreinen, digitale demen0e en digital dark ages Puberbreinen, digitale demen0e en digital dark ages Digitaal Erfgoed Houdbaar Marcel Ras Programmamanager Na0onale Coali0e Digitale Duurzaamheid Niet eens zó lang geleden. 1 juli 2016 Nationale Coalitie

Nadere informatie

Mediawijsheid in de Bibliotheek op school vo verkenning

Mediawijsheid in de Bibliotheek op school vo verkenning Mediawijsheid in de Bibliotheek op school vo verkenning Achtergrond In de huidige informatiesamenleving groeien jongeren op met media. Om te werken en te leren in de (digitale) wereld moeten jongeren leren

Nadere informatie

Adviesraad voor wetenschap, technologie en innovatie DURVEN DELEN OP WEG NAAR EEN TOEGANKELIJKE WETENSCHAP

Adviesraad voor wetenschap, technologie en innovatie DURVEN DELEN OP WEG NAAR EEN TOEGANKELIJKE WETENSCHAP Adviesraad voor wetenschap, technologie en innovatie DURVEN DELEN OP WEG NAAR EEN TOEGANKELIJKE WETENSCHAP Adviesraad voor wetenschap, technologie en innovatie!! " # "# $ -. #, '& ( )*(+ % & /%01 0.%2

Nadere informatie

Bewaren van digitale informatie: hoe kom je tot een goede beslissing?

Bewaren van digitale informatie: hoe kom je tot een goede beslissing? Bewaren van digitale informatie: hoe kom je tot een goede beslissing? Hans Hofman Nationaal Archief Netherlands NCDD Planets dag Den Haag, 14 december 2009 Overzicht Wat is het probleem? Wat is er nodig?

Nadere informatie

omgeving wereld regie vanuit de jongere Jongeren leren organiseren

omgeving wereld regie vanuit de jongere Jongeren leren organiseren Jongeren leren organiseren Hoe kunnen jongeren regie hebben over eigen handelen en toch in verbinding zijn met alles om hen heen? Hoe verstaan jongeren de kunst om te bouwen aan netwerken, om een positie

Nadere informatie

Network-centric approach of sustainable digital archives

Network-centric approach of sustainable digital archives Network-centric approach of sustainable digital archives 1. Partners Het consortium: de onderzoekers: IBBT-project office: Nico Verplancke IBBT-MMLAB-UGent: Rik Van de Walle IBBT-SMIT-VUB: Caroline Pauwels

Nadere informatie

Dames en heren, Geachte burgemeesters, Schepenen van Cultuur, Beste journalisten,

Dames en heren, Geachte burgemeesters, Schepenen van Cultuur, Beste journalisten, Donderdag 25 november 2010 Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Lancering Erfgoedbank vier regio s Op de digitale trein Dames en heren, Geachte burgemeesters,

Nadere informatie

Cloud2 Online Backup - CrashplanPRO

Cloud2 Online Backup - CrashplanPRO Cloud2 Online Backup - CrashplanPRO Handleiding- CrashplanPRO - Online Backup Download de clients hier: Windows 32- bit: http://content.cloud2.nl/downloads/back01- cra.backupnoc.nl/crashplan_x86.exe Windows

Nadere informatie

Hoe selecteer je preserveringstools? Sara van Bussel. Koninklijke Bibliotheek

Hoe selecteer je preserveringstools? Sara van Bussel. Koninklijke Bibliotheek Hoe selecteer je preserveringstools? Sara van Bussel Koninklijke Bibliotheek Hoe selecteer je preserveringstools? Het probleem van digitale duurzaamheid Types digitale preservering Preserveringstools in

Nadere informatie

Raad voor cultuur Raad voor cultuur Raad voor cultuur

Raad voor cultuur Raad voor cultuur Raad voor cultuur R.J.Schimmelpennincklaan 3 Postbus 61243 2506 AE Den Haag Telefoon +31(0)70 310 66 86 Fax +31(0)70 361 47 27 e-mail cultuur@cultuur.nl www.cultuur.nl De staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,

Nadere informatie

Born Digital Art Praktijk Behoud en Beheer

Born Digital Art Praktijk Behoud en Beheer Born Digital Art Praktijk Behoud en Beheer Gaby Wijers Conferentie Digitalisering Cultureel Erfgoed 16.5.2017 Nationale kennisinstituut voor digitale kunst Ondersteunende instelling: conservering, distributie

Nadere informatie

Een beleidsvisie in paradoxen. Gaat het om het maken van keuzes of wordt het de kunst van continue schipperen tussen de uitersten?

Een beleidsvisie in paradoxen. Gaat het om het maken van keuzes of wordt het de kunst van continue schipperen tussen de uitersten? Een beleidsvisie in paradoxen Gaat het om het maken van keuzes of wordt het de kunst van continue schipperen tussen de uitersten? Paradox 0: dagelijks werk én ambities De dagelijkse werkzaamheden belemmeren

Nadere informatie

Hoe vergroten we de waarde van digitale cultuur en digitaal erfgoed? Marco de Niet Digitaal Erfgoed Nederland

Hoe vergroten we de waarde van digitale cultuur en digitaal erfgoed? Marco de Niet Digitaal Erfgoed Nederland Hoe vergroten we de waarde van digitale cultuur en digitaal erfgoed? Marco de Niet Digitaal Erfgoed Nederland Cultuur in Beeld Rotterdam, 7 december 2016 Bovensectorale ondersteunende instelling in de

Nadere informatie

Geleerde lessen van zes pilotprojecten Eindrapport Regie in de Cloud -project werkpakket 3

Geleerde lessen van zes pilotprojecten Eindrapport Regie in de Cloud -project werkpakket 3 Ervaringen en aanbevelingen op het gebied van datamanagement Geleerde lessen van zes pilotprojecten Eindrapport Regie in de Cloud -project werkpakket 3 Introductie Onderzoekers in zes pilotprojecten hebben

Nadere informatie

Bewaar als... Digitaal archiveren. Digitaal archiveren is niet hetzelfde als het maken van een back-up! Vuistregels digitaal archiveren

Bewaar als... Digitaal archiveren. Digitaal archiveren is niet hetzelfde als het maken van een back-up! Vuistregels digitaal archiveren Bewaar als... Digitaal archiveren Bewaren van digitale documenten vraagt om een andere aanpak dan het bewaren van papier. Dat komt omdat een digitaal bestand bestaat uit een reeks enen en nullen, de bitstream.

Nadere informatie

Ik ben BOOS. oefenboekje om te leren omgaan met boosheid. Steef Oskarsson. Copyright Steef Oskarsson

Ik ben BOOS. oefenboekje om te leren omgaan met boosheid. Steef Oskarsson. Copyright Steef Oskarsson Ik ben BOOS oefenboekje om te leren omgaan met boosheid Steef Oskarsson Boos Boos is een emotie. Net als blij, bedroefd en bang. Iedereen is wel eens boos. Sommige mensen zijn vaak boos, sommigen niet.

Nadere informatie

Hoe werkt het? Wat heb je nodig? Disclaimer.

Hoe werkt het? Wat heb je nodig? Disclaimer. Hoi! Wat ontzettend leuk dat je mee doet aan de Jouw Lichaam. Jouw Genot. 5 daagse! Ik ben blij dat je mij de kans geeft om jou te helpen meer genot tussen de lakens voor jezelf te creëren. Zodat jij echt

Nadere informatie

Wetenschappelijk onderzoek NLP Test. 2012 Stichting NLP Kring Joost van der Leij

Wetenschappelijk onderzoek NLP Test. 2012 Stichting NLP Kring Joost van der Leij Wetenschappelijk onderzoek NLP Test 2012 Stichting NLP Kring Joost van der Leij Inleiding NLP is geen wetenschap, maar we kunnen er wel een van maken. Om hiermee te beginnen dienen we eerst de volgende

Nadere informatie

Van huidige situatie ------------ naar --------------------------------- gewenste situatie

Van huidige situatie ------------ naar --------------------------------- gewenste situatie Doelen stellen NLP is een doelgerichte, praktische en mensvriendelijke techniek. NLP = ervaren, ervaren in denken, voelen en doen. Middels een praktisch toepasbaar model leren we om de eigen hulpmiddelen,

Nadere informatie

SHAREPOINT = HET NIEUWE ARCHIVEREN.

SHAREPOINT = HET NIEUWE ARCHIVEREN. SHAREPOINT = HET NIEUWE ARCHIVEREN. Zit je ook wel eens te turen naar stapels papier op je bureau? Klik je ook je muisvinger lam bij het doorspitten van lange rijen mapjes op de netwerkschijf? Vraag je

Nadere informatie

NOOIT GENOEG DE KWETSBAARHEID VAN

NOOIT GENOEG DE KWETSBAARHEID VAN TEKST: Annick Geets DE KWETSBAARHEID VAN NOOIT GENOEG Kwetsbaarheid is niet een kwestie van winnen of verliezen, maar een kwestie van inzien en accepteren dat beide bij het leven horen. Een kwestie van

Nadere informatie

Data, tools en infrastructuren Rollen en verantwoordelijkheden

Data, tools en infrastructuren Rollen en verantwoordelijkheden Data, tools en infrastructuren Rollen en verantwoordelijkheden Laurents Sesink Nederlands-Vlaamse samenwerking bij de digitalisering van het erfgoed Antwerpen, 21 juni 2012 Waarom wetenschappelijke data

Nadere informatie

Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg XE Steenwijk Steenwijk, 25 maart 2008 Nummer voorstel: 2008/30

Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg XE Steenwijk Steenwijk, 25 maart 2008 Nummer voorstel: 2008/30 Voorstel aan de raad Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg 1 8331 XE Steenwijk Steenwijk, 25 maart 2008 Nummer voorstel: 2008/30 Voor raadsvergadering d.d.: 22-04-2008 Agendapunt: Onderwerp:

Nadere informatie

Digital Dark Age. KNVI Jaarcongres 2015 12 november Marcel Ras, Programmamanager Na6onale Coali6e Digitale Duurzaamheid

Digital Dark Age. KNVI Jaarcongres 2015 12 november Marcel Ras, Programmamanager Na6onale Coali6e Digitale Duurzaamheid Digital Dark Age KNVI Jaarcongres 2015 12 november Marcel Ras, Programmamanager Na6onale Coali6e Digitale Duurzaamheid Mijn digitale zolder 3 De Digital Dark Age volgens Vint Cerf The forgo?en century

Nadere informatie

i-scan 2.0 Informatiebeheer van werkvloer tot beleid. Begeleiding voor

i-scan 2.0 Informatiebeheer van werkvloer tot beleid. Begeleiding voor Informatiebeheer van werkvloer tot beleid. Begeleiding voor gemeenten en OCMW s Waarom I-scan 2.0? De uitbouw van e-government en het toenemend gebruik van ICT-toepassingen leveren niet altijd de voorspelde

Nadere informatie

Belééf het Erfgoed. Modules. Framework. Diensten. Portaalsoftware

Belééf het Erfgoed. Modules. Framework. Diensten. Portaalsoftware Belééf het Erfgoed Atlantis is een flexibel en betrouwbaar systeem voor collectiebeheer en portaalbouw. Dus wilt u op een professionele en verantwoorde wijze uw erfgoedbronnen beheren en beschikbaar stellen?

Nadere informatie

Beleidsopties Musea en Erfgoed Antwerpen Cultureel erfgoed is toegankelijk voor een divers publiek én zet aan tot participatie. Het erfgoedaanbod zet aan tot kwaliteitsvolle vrijetijdsbesteding en creativiteit.

Nadere informatie

Presentatie e-depot: het archief van de toekomst. Chantal Keijsper 22 januari 2015

Presentatie e-depot: het archief van de toekomst. Chantal Keijsper 22 januari 2015 Presentatie e-depot: het archief van de toekomst Chantal Keijsper 22 januari 2015 Context van de pilot: landelijke ontwikkelingen Een veranderende samenleving Samenwerking in de archiefsector en breder

Nadere informatie

BIM 2.0 VANUIT HET PERSPECTIEF VAN EEN AANNEMER WILLEM PEL BALANCE & RESULT. Pioneering BIM werkplaats 27 januari 2012

BIM 2.0 VANUIT HET PERSPECTIEF VAN EEN AANNEMER WILLEM PEL BALANCE & RESULT. Pioneering BIM werkplaats 27 januari 2012 BIM 2.0 VANUIT HET PERSPECTIEF VAN EEN AANNEMER WILLEM PEL BALANCE & RESULT Pioneering BIM werkplaats 27 januari 2012 Aannemer als de spil in de keten Een aannemer is de verbindende schakel tussen: Creatieve

Nadere informatie

I would rather design a poster than a website. Aldje van Meer, oktober 2012

I would rather design a poster than a website. Aldje van Meer, oktober 2012 I would rather design a poster than a website Aldje van Meer, oktober 2012 Deze uitgave is een samenvatting van de lezing 'I would rather design a poster than a website tijdens het Nationaal Symposium

Nadere informatie

Stadsarchief Zo vroeg mogelijk in het proces

Stadsarchief Zo vroeg mogelijk in het proces Stadsarchief Zo vroeg mogelijk in het proces Anje van der Lek Wat gaan we doen? Vanuit mijn perspectief: (overheid, archiefwet) Het e-depot Tenant architectuur Vanuit jullie perspectief: (particuliere

Nadere informatie

Verslag van de bijeenkomst. Informatie duurzaam digitaal toegankelijk

Verslag van de bijeenkomst. Informatie duurzaam digitaal toegankelijk Verslag van de bijeenkomst Informatie duurzaam digitaal toegankelijk 10 oktober 2011 Informatie duurzaam digitaal toegankelijk Verslag van de bijeenkomst voor de verantwoordelijken voor de informatievoorziening

Nadere informatie

Videomateriaal toegankelijk voor iedereen. Nanne Roos Vonk 11 oktober 2017

Videomateriaal toegankelijk voor iedereen. Nanne Roos Vonk 11 oktober 2017 Videomateriaal toegankelijk voor iedereen Nanne Roos Vonk 11 oktober 2017 Opbouw presentatie + Rol van Expertisecentrum handicap + studie + Waarom toegankelijkheid? + Verschillende aspecten van de huidige

Nadere informatie

Dataveiligheid bij DANS

Dataveiligheid bij DANS Data Archiving and Networked Services Dataveiligheid bij DANS Heiko Tjalsma Beleidsmedewerker DANS SIG Research Data bijeenkomst over dataveiligheid Utrecht 27 november 2013 27-11-2013 DANS is een instituut

Nadere informatie

Visie op duurzaam Veranderen

Visie op duurzaam Veranderen Visie op duurzaam Veranderen Ruysdael Ruysdael is een gerenommeerd bureau dat zich sinds haar oprichting in 1994 heeft gespecialiseerd in het managen van veranderingen. Onze dienstverlening kent talloze

Nadere informatie

nemen van een e-depot

nemen van een e-depot Stappenplan bij het in gebruik nemen van een e-depot CONCEPT VOOR FEEDBACK Bijlage bij Handreiking voor het in gebruik nemen van een e-depot door decentrale overheden 23 juli 2015 Inleiding Dit stappenplan

Nadere informatie

CASE STUDY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN

CASE STUDY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN Exact Online CASE STUDY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN www.exactonline.nl 2 EXACT ONLINE CASE STUDY ACCOUNTANCY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN MDM accountants & belastingadviseurs uit Den Haag is hard op

Nadere informatie

Nederlands Muziek Instituut en Haags Gemeentearchief 2013-2016

Nederlands Muziek Instituut en Haags Gemeentearchief 2013-2016 Samen werken aan een gezamenlijke toekomst Nederlands Muziek Instituut en Haags Gemeentearchief 2013-2016 [Verkorte versie] 1. Inleiding Bij de advisering door de commissie Hirsch Ballin is ten aanzien

Nadere informatie

Werken in de Cloud? Gemakkelijker dan ooit.

Werken in de Cloud? Gemakkelijker dan ooit. De basics: wat is die hele Cloud nu écht? U stelt zich de Cloud best voor als een soort centrale serverruimte. Iedereen kan er beveiligd op inloggen vanop zijn eigen laptop, zijn smartphone,... In die

Nadere informatie

Lezingen Museum Vakdagen 2015, donderdag 28 mei. Lezingzaal foyer begane grond

Lezingen Museum Vakdagen 2015, donderdag 28 mei. Lezingzaal foyer begane grond Lezingen Museum Vakdagen 2015, donderdag 28 mei Lezingzaal foyer begane grond Tijd: 10.45 11.30 uur Bedrijf: Flash Services Onderwerp: Kritische communicatie: Zijn uw kunststukken, medewerkers en bezoekers

Nadere informatie

Periodiekenviewer. Jaargangen digitaal inzichtelijk

Periodiekenviewer. Jaargangen digitaal inzichtelijk Periodiekenviewer Jaargangen digitaal inzichtelijk Periodiekenviewer Kranten, tijdschriften, raadsnotulen, archieven en bibliotheek- en bedrijfsarchieven zijn de secondewijzer van de geschiedenis. Hierin

Nadere informatie

WAARSCHUWING. Als je wilt dat in je leven niets verbetert, leg dit boek dan NU weg. Het is niets voor jou. Koop een fles champagne en ga het vieren.

WAARSCHUWING. Als je wilt dat in je leven niets verbetert, leg dit boek dan NU weg. Het is niets voor jou. Koop een fles champagne en ga het vieren. WAARSCHUWING Als je wilt dat in je leven niets verbetert, leg dit boek dan NU weg. Het is niets voor jou. Koop een fles champagne en ga het vieren. INLEIDING Je herkent het vast: je stond met een glas

Nadere informatie

Digitaal archiveren. Timo van Houdt werkgroep Archieven

Digitaal archiveren. Timo van Houdt werkgroep Archieven Digitaal archiveren Timo van Houdt werkgroep Archieven Digitale dementie Digitaal Analoog Virtueel Fysiek Bestand Document Digitaal werken = normaal Digitaal archiveren = problematisch Vandaag Gisteren

Nadere informatie

SURFACE BESCHRIJVING. Wat is het? Voor wie is het? Hoe werkt het? De Surface in het onderwijs

SURFACE BESCHRIJVING. Wat is het? Voor wie is het? Hoe werkt het? De Surface in het onderwijs BESCHRIJVING SURFACE Wat is het? De Surface is een liggend 30 inch beeldscherm op een tafel waaraan meerdere kinderen tegelijk kunnen werken. Zij bedienen de Surface met hun handen. Het apparaat kan 52

Nadere informatie

SPORT FRYSLÂN. Informatiemanager Allard Donker: IK WIL COLLEGA S STIMULEREN ZELF ZAKEN OP TE PAKKEN EN DE VOORDELEN VOOR HUN WERK LATEN ERVAREN.

SPORT FRYSLÂN. Informatiemanager Allard Donker: IK WIL COLLEGA S STIMULEREN ZELF ZAKEN OP TE PAKKEN EN DE VOORDELEN VOOR HUN WERK LATEN ERVAREN. SPORT FRYSLÂN Informatiemanager Allard Donker: IK WIL COLLEGA S STIMULEREN ZELF ZAKEN OP TE PAKKEN EN DE VOORDELEN VOOR HUN WERK LATEN ERVAREN. INHOUDSOPGAVE EEN AGILE PROJECTAANPAK 3 INLEIDING 3 4 EEN

Nadere informatie

Open Data. Themamiddag Actieve Openbaarheid

Open Data. Themamiddag Actieve Openbaarheid Open Data Themamiddag Actieve Openbaarheid Open Data Middag Actieve Openbaarheid 11 februari 2016 Agenda Wat is open data + wet- en regelgeving Beleid Open Data Nationaal Archief Hoe is het Nationaal Archief

Nadere informatie

Inleidend. Inhoudsopgave

Inleidend. Inhoudsopgave Inhoudsopgave Inleidend Officiële lancering Cultuurwijs.nl/Cultuurwijzer Voorproefje Cultuurwijs.nl Jaarplanning Cultuurwijzer/Cultuurwijs Vormgeving Cultuurwijzer Subsidies voor ict-ontwikkelprojecten

Nadere informatie

Een moderne dienstverlening voor musea en erfgoedinstellingen

Een moderne dienstverlening voor musea en erfgoedinstellingen Een moderne dienstverlening voor musea en erfgoedinstellingen Wat is Heron? Heron of Heritage Online staat voor: Een moderne softwaretoepassing voor het beheren, duurzaam bewaren en ontsluiten van al uw

Nadere informatie

ECM - Enterprise Content Management. Daniel Kucharski

ECM - Enterprise Content Management. Daniel Kucharski ECM - Enterprise Content Management Daniel Kucharski IT vraagstukken in de KMO Nood aan gebruiksvriendelijke software afgestemd op specifieke behoeften Geen grote investering in software en hardware Typische

Nadere informatie

A&O Inspiratiesessie. Henk Wesseling 26-11-2015

A&O Inspiratiesessie. Henk Wesseling 26-11-2015 A&O Inspiratiesessie Henk Wesseling 26-11-2015 1 Uitgangspunten 1. Datagedreven sturing gaat om het slimmer verzamelen en analyseren van data en verwerken hiervan tot kennis, op basis waarvan we handelen.

Nadere informatie

Intentieverklaring Het Betrouwbare Afrekensysteem

Intentieverklaring Het Betrouwbare Afrekensysteem Intentieverklaring Het Betrouwbare Afrekensysteem 1. Preambule Leveranciers en Producenten van Afrekensystemen (hierna: Marktpartijen, zie ook bijlage 1 voor definities) en de Belastingdienst, (hierna

Nadere informatie

3 Hartentips Waardevol en makkelijk toepasbaar voor meer

3 Hartentips Waardevol en makkelijk toepasbaar voor meer 3 Hartentips Waardevol en makkelijk toepasbaar voor meer verbinding met je hart contact met jezelf zelfwaardering Hee! Wat goed dat je begonnen bent aan het lezen van mijn ebook. Dat betekent dat de wil

Nadere informatie

kinderen keuzes leren maken

kinderen keuzes leren maken tekst: Mike Barrell vertaling: Edwin Murre 1 Het is vooral de leeftijd die het leuk maakt om les te geven aan Tenniskids (5-12 jaar). Maar regelmatig moet je je als trainer ook bezinnen en jezelf afvragen

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Product Management De cursus Product Management duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties in Utrecht.

Nadere informatie

Digitale opslag Door Jeffrey van der Hoeven

Digitale opslag Door Jeffrey van der Hoeven Digitale opslag Door Jeffrey van der Hoeven Cumulatieve prognoses van Beeld&Geluid, KB, Nationaal Archief en KNAW tezamen. Wat is 1 Petabyte aan data? 1800m 1,5 miljoen CD-ROM s 828m 443m 324m Eiffeltoren

Nadere informatie

WAARSCHUWING. Als je wilt dat in je leven niets verbetert, leg dit boek dan NU weg. Het is niets voor jou. Koop een fles champagne en ga het vieren.

WAARSCHUWING. Als je wilt dat in je leven niets verbetert, leg dit boek dan NU weg. Het is niets voor jou. Koop een fles champagne en ga het vieren. WAARSCHUWING Als je wilt dat in je leven niets verbetert, leg dit boek dan NU weg. Het is niets voor jou. Koop een fles champagne en ga het vieren. INLEIDING BIJ DEZE SPECIALE EDTIE Je herkent het vast:

Nadere informatie

nr. 170 van CATHY COUDYSER datum: 22 februari 2016 aan SVEN GATZ Cultureel Erfgoed - Inventaris van te digitaliseren erfgoed

nr. 170 van CATHY COUDYSER datum: 22 februari 2016 aan SVEN GATZ Cultureel Erfgoed - Inventaris van te digitaliseren erfgoed SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 170 van CATHY COUDYSER datum: 22 februari 2016 aan SVEN GATZ VLAAMS MINISTER VAN CULTUUR, MEDIA, JEUGD EN BRUSSEL Cultureel Erfgoed - Inventaris van te digitaliseren erfgoed Vlaanderen

Nadere informatie

NATIONALE VEERKRACHTTEST

NATIONALE VEERKRACHTTEST NATIONALE VEERKRACHTTEST VEERKRACHT OPTIMISME PSYCHOLOGISCH KAPITAAL ZELF- VERTROUWEN HOOP Rapport Persoonlijke Veerkracht 1-10-2012 uitzenden professionals inhouse services employability payrolling outsourcing

Nadere informatie

Dagelijkse activiteiten van ouder wordende echtparen: veranderingen bij achteruitgang van de gezondheid

Dagelijkse activiteiten van ouder wordende echtparen: veranderingen bij achteruitgang van de gezondheid Samenvatting Samenvatting Dagelijkse activiteiten van ouder wordende echtparen: veranderingen bij achteruitgang van de gezondheid In de komende jaren zullen meer echtgenoten samen oud worden en zelfstandig

Nadere informatie

Het informatieplan: instrument voor een succesvolle omgang met je digitale. collecties en archieven. #informatieplan

Het informatieplan: instrument voor een succesvolle omgang met je digitale. collecties en archieven. #informatieplan Het informatieplan: instrument voor een succesvolle omgang met je digitale collecties en archieven #informatieplan Het informatieplan: instrument voor een succesvolle omgang met je digitale collecties

Nadere informatie

Identiteit van de Koos Meindertsschool

Identiteit van de Koos Meindertsschool Identiteit van de Koos Meindertsschool 1. Identiteit - het karakter van de school Wij zijn een open school waarin een ieder gelijkwaardig is. Wij heten elk kind welkom op de Koos Meindertsschool, ongeacht

Nadere informatie

ONTSLA JEZELF Jouw Eerste Stap Naar Werken Met Energie En Voldoening Dit rapport is geschreven voor iedereen die al lang op zoek is naar werk dat echt voldoening gaat geven en in een ideale wereld het

Nadere informatie

KRACHTENBUNDELING VOOR 2009 Corporate Identity BM-Support.org STICHTING BUSINESS MANAGEMENT SUPPORT STICHTING BUSINESS MANAGEMENT SUPPORT

KRACHTENBUNDELING VOOR 2009 Corporate Identity BM-Support.org STICHTING BUSINESS MANAGEMENT SUPPORT STICHTING BUSINESS MANAGEMENT SUPPORT STICHTING BUSINESS MANAGEMENT SUPPORT STICHTING BUSINESS MANAGEMENT SUPPORT OPEN BUSINESS INNOVATIE KRACHTENBUNDELING VOOR SUCCES OPEN BUSINESS INNOVATIE KRACHTENBUNDELING VOOR 2009 Corporate Identity

Nadere informatie

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN Blijf kalm; Verzeker je ervan dat je de juiste persoon aan de lijn hebt; Zeg duidelijk wie je bent en wat je functie is; Leg uit waarom je belt; Geef duidelijke en nauwkeurige informatie en vertel hoe

Nadere informatie

Eindexamen Filosofie havo I

Eindexamen Filosofie havo I Opgave 2 Denken en bewustzijn 8 Een goed antwoord bevat de volgende elementen: een omschrijving van het begrip bewustzijn 2 argumentatie aan de hand van deze omschrijving of aan Genghis bewustzijn kan

Nadere informatie

[1] Bewaar door de heilige Geest, die in ons woont, het goede dat je is toevertrouwd.

[1] Bewaar door de heilige Geest, die in ons woont, het goede dat je is toevertrouwd. Rinze IJbema - 2 Timoteüs 1, 14 [1] Bewaar door de heilige Geest, die in ons woont, het goede dat je is toevertrouwd. Kracht en genade. Ik had twee week terug een gesprekje met Nynke hier over deze belijdenisdienst.

Nadere informatie

toekomst voor ons digitaal geheugen (2)

toekomst voor ons digitaal geheugen (2) toekomst voor ons digitaal geheugen (2) strategische agenda voor duurzame toegankelijkheid Nationale Coalitie Digitale Duurzaamheid colofon Deze publicatie is beschik- tekst en foto s De volledige tekst

Nadere informatie

OpenX Hosting. Opties en Alternatieven

OpenX Hosting. Opties en Alternatieven OpenX Hosting Opties en Alternatieven Versie 1.0 Groningen, 9 juni 2009 Opgesteld door: Copyright 2009 ErikGeurts.com B.V. Niets uit dit document mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd

Nadere informatie

B) Toelichting van EYE op het inmiddels gewijzigd beleid t.a.v. duurzame opslag van gedigitaliseerde films en born digital films

B) Toelichting van EYE op het inmiddels gewijzigd beleid t.a.v. duurzame opslag van gedigitaliseerde films en born digital films Mevrouw drs. M. C. van Heese Erfgoedinspectie/Collecties en Archieven IPC 3500 Postbus 16478 2500 BL Den Haag Amsterdam, 11 februari 2016 Betreft: De stoot van de rijkscollectie BYE Filmmuseum Geachte

Nadere informatie

Lesbrief: Slimme oplossingen Thema: Mens & Dienstverlenen in de toekomst

Lesbrief: Slimme oplossingen Thema: Mens & Dienstverlenen in de toekomst Lesbrief: Slimme oplossingen Thema: Mens & Dienstverlenen in de toekomst Copyright Stichting Vakcollege Groep 2015. Alle rechten voorbehouden. Inleiding Slimme oplossingen beginnen altijd met een probleem.

Nadere informatie

Versie van 20 juni. 17 uur

Versie van 20 juni. 17 uur Spreektekst voor bijeenkomst Vereniging van Hogere Functionarissen Jaarbeurs Utrecht, 28 juni 2012 [1190 woorden] [Introductie] Beste mensen, Hartelijk dank voor de uitnodiging om met jullie van gedachten

Nadere informatie

Presentatie pilot 2 door Annette Allaart (Data Matters) en Marc Holtman (Stadsarchief Amsterdam): Digitalisering in de praktijk

Presentatie pilot 2 door Annette Allaart (Data Matters) en Marc Holtman (Stadsarchief Amsterdam): Digitalisering in de praktijk Presentatie pilot 2 door Annette Allaart (Data Matters) en Marc Holtman (Stadsarchief Amsterdam): Digitalisering in de praktijk 1 Kwaliteitswaarborging In digitaliseringstrajecten Marc Holtman Stadarchief

Nadere informatie

Downloaden van Software.

Downloaden van Software. Downloaden van Software. Op een Computer staan altijd een enorme hoeveel programma's en bestanden, soms erg klein, maar ook hele uitgebreide bestanden. Soms is er behoefte om een ander programma uit te

Nadere informatie

Hoe ziet de toekomst van ICT-beleid eruit in het onderwijs aan leerlingen met beperkingen?

Hoe ziet de toekomst van ICT-beleid eruit in het onderwijs aan leerlingen met beperkingen? Informatie en Communicatie Technologie (ICT) in het onderwijs aan leerlingen met beperkingen Visies op de toekomst van Beleid, Praktijk en Onderzoek & Ontwikkeling In september 2002 heeft een internationale

Nadere informatie

60 jaar tv geüpload; u mag er niet in

60 jaar tv geüpload; u mag er niet in 60 jaar tv geüpload; u mag er niet in - NRC Handelsblad van... http://www.nrc.nl/handelsblad/van/2015/maart/23/60-jaar-tv-... (//www.nrc.nl (http://www.nrc.nl/) Profiel Zoeken Menu 60 jaar tv geüpload;

Nadere informatie

Binden, bewaren, bezielen en betalen

Binden, bewaren, bezielen en betalen EGH/ZHL november 2013 Binden, bewaren, bezielen en betalen voor landschap en erfgoed in Zuid-Holland Zuid-Holland heeft veel te bieden qua natuur, landschap en erfgoed. Er zijn talrijke partijen die zich

Nadere informatie

Kikker is kikker. Sheet 1. Geliefde broers en zussen,

Kikker is kikker. Sheet 1. Geliefde broers en zussen, Sheet 1 Geliefde broers en zussen, Ik vind het fijn hier te mogen staan. Ik vind het bijzonder hier iets te mogen zeggen. Voor mij persoonlijk is deze dienst een aangrijpende gebeurtenis. Het voelt als

Nadere informatie

CASE STUDY JOANKNECHT & VAN ZELST DENKT VOORUIT

CASE STUDY JOANKNECHT & VAN ZELST DENKT VOORUIT Exact Online CASE STUDY JOANKNECHT & VAN ZELST DENKT VOORUIT www.exactonline.nl 2 EXACT ONLINE CASE STUDY ACCOUNTANCY GROEI DOOR PROACTIEF ADVIES Het gaat goed bij Joanknecht & Van Zelst: dit Eindhovens

Nadere informatie

Factsheet NPrinting; QlikView reporting done right

Factsheet NPrinting; QlikView reporting done right ; QlikView reporting done right De juiste informatie, bij de juiste mensen op het juiste moment Over Pink Elephant Pink Elephant is een internationale kennisleider op het gebied van bedrijfsinnovatie en

Nadere informatie

Welke informatie verzamelen we en wat doen we ermee? Voor ons volledige pakket van diensten kunnen wij de volgende soorten informatie verzamelen:

Welke informatie verzamelen we en wat doen we ermee? Voor ons volledige pakket van diensten kunnen wij de volgende soorten informatie verzamelen: Privacy 11 September 2017 Privacybeleid Flexx4Nu Services is sinds 10 augustus 2017 onderdeel van HelloFlex People. Dit privacybeleid is geld voor: Flexx4Nu personeelsdiensten werving en selectie en Flexx4Nu

Nadere informatie