Wat evalueren en wanneer? Wat is de bedoeling van de tussentijdse evaluatie? Welke gegevens en hoe zijn die te verkrijgen?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Wat evalueren en wanneer? Wat is de bedoeling van de tussentijdse evaluatie? Welke gegevens en hoe zijn die te verkrijgen?"

Transcriptie

1 Matchingsregeling Cultuureducatie met kwaliteit in het primair onderwijs Monitoring en evaluatie van activiteiten door aanvragers: een korte handreiking Vragen over het plan van aanpak voor de monitoring en evaluatie Bij het Fonds voor Cultuurparticipatie komen nogal wat vragen binnen over de monitoring en evaluatie door aanvragers van hun eigen activiteiten in het kader van de matchingsregeling. De aanvraag moet een plan van aanpak daarvoor bevatten. Het Fonds hecht veel belang aan monitoring en evaluatie van beleid en activiteiten gericht op het borgen van de kwaliteit van cultuureducatie in het primair onderwijs. Goed zicht te houden op de uitvoering en resultaten van beleid en activiteiten (monitoren) en zoveel mogelijk op basis van feiten beoordelen of beleid en activiteiten goed worden uitgevoerd en voldoende opleveren (evalueren), zijn belangrijk om te kunnen leren van ervaringen en om beleid en activiteiten te kunnen verbeteren. Monitoren en evalueren om te leren en te verbeteren is echt iets anders dan verantwoorden waar het subsidiegeld aan besteed is. Deze korte handreiking biedt een paar overwegingen en tips voor het plan van aanpak van de eigen moneva, zoals we monitoring en evaluatie in het volgende kortheidshalve aanduiden. Naast de moneva van uw eigen activiteiten komt er een traject voor de landelijke monitoring en evaluatie van de regeling door het fonds. We besteden ook aandacht aan (mogelijke) links tussen de decentrale en de landelijke moneva. Probleemanalyse en projectontwerp Monitoren en evalueren maken deel uit van het projectontwerp. Dat ontwerp komt als het goed is voort uit een probleemanalyse. Wat is het probleem waar het project zich op richt? Waarom is het een probleem? Moeten en kunnen we er iets aan doen? Hoe zit het in elkaar en wat zijn aangrijpingspunten om er iets aan te kunnen doen? Het ontwerp bestaat uit specifieke doelstellingen en passende middelen. Wat willen we realiseren en bereiken, op welke termijn? En wat is de beste aanpak onder de gegeven omstandigheden? Monitoren en evalueren zijn niet los te zien van de keuze van doelstellingen en de aanpak van het project. Hoe gaan we tijdens de rit zicht houden op de uitvoering, voortgang en resultaten? Hoe komen we tot een weloverwogen oordeel over de uitvoering en opbrengsten van het project, zodat we van ervaringen kunnen leren en onze aanpak verder kunnen verbeteren? Willen we dat anderen er ook iets van kunnen leren? Wat verstaan we onder monitoren? Monitoren betekent volgens de letter van de matchingsregeling: het door middel van periodieke peilingen zicht houden op zowel de uitvoering als op tussentijdse resultaten van de regeling. Monitoring kan aanleiding geven tot bijstellen en bijsturen. Monitoren is niks anders dan zicht houden op iets. Dat kan iets zijn wat je doet of waaraan je iets doet. Bijvoorbeeld uw interventies om kwaliteit van cultuureducatie in het primair onderwijs te bevorderen, of hoe het los van uw interventies gesteld is met de kwaliteit van cultuureducatie in het primair onderwijs. Iedere aanvrager zal hoe dan ook op de een of andere manier wel zicht houden op de uitvoering, voortgang en resultaten van zijn activiteiten. Net als iedereen in het dagelijks leven zicht houdt op allerlei dingen: de voorraad in de koelkast, hoeveel benzine er nog in de tank zit, de schoolprestaties van kinderen, et cetera. In veel gevallen gebeurt dat impliciet, al doende en niet stelselmatig. Het kan ook expliciet, doelgericht en stelselmatig gebeuren. Hoe belangrijker het is om op de hoogte te blijven van de feitelijke stand of gang van zaken, des te meer reden om ervoor te zorgen dat die informatie up-to-date is en betrouwbaar. Wat verstaan we onder evalueren? Evalueren betekent volgens de regeling: het door middel van wetenschappelijk verantwoord onderzoek of door raadpleging van betrokkenen en deskundigen, al dan niet met gebruikmaking van monitorgegevens, tot een weloverwogen oordeel komen over de doeltreffendheid van de activiteiten die in het kader van deze regeling worden gesubsidieerd. Centrale vraag is dus of beleid en activiteiten voldoende (gunstige) effecten opleveren. De evaluatie kan echter tevens betrekking hebben op de doelmatigheid (en dus de uitvoering) van beleid en activiteiten. Evalueren houdt in dat je ergens een waarde aan toekent: iets is of gaat goed of niet goed, gaat in de juiste of een verkeerde richting, snel genoeg of te langzaam, is mooi of lelijk of iets er tussenin, et cetera. Evalueren maakt net als monitoren deel uit van het dagelijks leven van iedereen: dit of dat paar schoenen in 1

2 een winkel vergelijken, de voordelen van een woning huren afwegen tegen een huis kopen, je relatie evalueren, et cetera. Criteria spelen hier altijd een rol bij: impliciet of expliciet, min of meer onbewust of van tevoren opgesteld. Ook hier geldt: hoe groter het belang van een activiteit of beslissing, des te meer gewicht krijgt een goede evaluatie. Een verkeerd oordeel over een auto, een huis of je relatie kan je veel kosten. Een aanvrager die in vier jaar tijd een miljoen euro uitgeeft aan deskundigheidbevordering van leerkrachten of samen met scholen aan het ontwikkelen van een goed leerplan voor kunstzinnige oriëntatie, wil na verloop van tijd (tussentijds en achteraf) natuurlijk kunnen beoordelen of dat goed is aangepakt (procesevaluatie) en voldoende heeft opgeleverd (effectevaluatie). Of van tevoren in een planevaluatie de verwachte voor- en nadelen van deze of gene aanpak goed tegen elkaar afwegen. Moet er onderzoek gedaan worden? In het dagelijks leven en ook in de praktijk van culturele instellingen, scholen en overheden is het vaak goed mogelijk om zicht te houden op de uitvoering en voortgang van activiteiten en beleid zonder daar onderzoek voor te (laten) doen. Je hebt zelf de nodige informatie en kennis om de waarde van iets te beoordelen, of je hebt gemakkelijk toegang tot informatie die elders beschikbaar is. De keuze om nieuw onderzoek te (laten) doen komt aan de orde als de vraag hoe weet je dat? of hoe zit het eigenlijk in elkaar? dringend wordt maar op basis van beschikbare informatie en kennis niet afdoend te beantwoorden is. Bijvoorbeeld omdat je anders niet weet of leerkrachten echt iets hebben geleerd van een training. Of omdat de gemeenteraad geen genoegen neemt met een positieve evaluatie die alleen berust op een paar gesprekken met belanghebbenden. Of omdat het financiële of politieke risico van een onjuiste beoordeling (evaluatie) hoog is. Wat onderzoek doen inhoudt, is overigens niet zo duidelijk. Het kan uiteenlopen van het bij elkaar halen en ordenen van informatie tot wetenschappelijk verantwoord onderzoek. Hoe hoger de eisen die aan de kwaliteit van moneva gesteld worden, des te groter het belang van goed, wetenschappelijk verantwoord onderzoek. Goed onderzoek kost echter ook geld. Kosten en baten van goed onderzoek voor de moneva van activiteiten zijn dus tegen elkaar af te wegen. Slecht onderzoek is geldverspilling. Waarom tenminste 2% besteden aan monitoren en evalueren? Mag het meer zijn? De matchingsregeling verplicht u als aanvrager om tenminste 2% van de activiteitenlasten aan de moneva te besteden. Dat is iets anders dan de jaarlijkse verantwoording. Of u (en de provincie of gemeente) er meer geld voor uittrekt, hangt mede af van het belang dat u er zélf in ziet met het oog op de kwaliteit van de uitvoering en de resultaten van het project. Als dat belang vraagt om meer middelen voor moneva, kan daar het activiteitenbudget voor worden aangesproken en/of worden gezocht naar andere bronnen. Naarmate het budget hoger is, zijn er natuurlijk meer mogelijkheden en is ook de noodzaak groter om het project stelselmatig te monitoren en te evalueren, en daar eventueel ook gedegen onderzoek voor te (laten) doen. Aanvragers in kleinere gemeenten of regio s hebben niet zo n groot activiteitenbudget: 2% van bijvoorbeeld per jaar is maar 2.000, of over de hele subsidieperiode. Daar doe je niet veel mee. Voor deze aanvragers kan het interessant zijn om met andere gemeenten en/of de provincie te zoeken naar een gezamenlijke aanpak. Of mee te liften met onderdelen van het landelijke monitor- en evaluatietraject. Dat kan voor aanvragers met een betrekkelijk groot budget overigens ook interessant zijn, om financiële of inhoudelijke redenen. Welke vragen, ijkpunten en criteria? Welke opbrengsten verwachten we in de loop van de tijd? Waaraan kunnen we dat afmeten: wat zijn de ijkpunten? Hoe en op grond waarvan kunnen we tussentijds en na afloop beoordelen wat de opbrengsten van het project zijn? En of dat overeenkomt met wat we ons ervan voorstelden? Deze vragen, die voor iedere doelbewuste activiteit gelden, zijn concreter te maken al naar gelang de specifieke doelstellingen en aanpak van een project. Als een project gericht is op het bevorderen van de deskundigheid van leerkrachten, is het verstandig om van tevoren af te spreken waaraan die deskundigheid kan worden afgemeten. Bijvoorbeeld aan wat leerkrachten er zelf van vinden, wat hun directeur ervan vindt of wat de leerlingen ervan vinden. Als het project moet leiden tot een goed of beter leerplan voor kunstzinnige oriëntatie, dan is het raadzaam om tenminste te benoemen op welke aspecten of onderdelen u de kwaliteit van dat leerplan gaat (of laat) beoordelen. Een project dat zich richt op het versterken van de relatie tussen een school en haar sociale en 2

3 culturele omgeving vraagt tenminste om een analyse vooraf van de bestaande situatie. Dat levert dan meteen een aantal ijkpunten op waar de resultaten van het project aan te toetsen zijn. Wat evalueren en wanneer? Hierboven werd al even onderscheid gemaakt tussen planevaluatie, procesevaluatie en effectevaluatie. Een planevaluatie is natuurlijk nuttig voor aanvang van het project, om voor- en nadelen van verschillende varianten of opties tegen elkaar af te wegen om vervolgens te kiezen voor de variant die het best uit de bus komt. Het projectplan is echter ook achteraf te evalueren. Als het project succesvol was of juist niet goed is geslaagd, lag dat dan aan het plan (het ontwerp) of aan de uitvoering, of aan onvoorziene omstandigheden? Een procesevaluatie richt zich vooral op de uitvoering van het project: gaat of ging dat volgens plan of is ervan afgeweken, en zo ja, waarom en met welk gevolg? Bij een effectevaluatie bedoelen we meestal een evaluatie achteraf (ex post), als het project op z n eind loopt of is afgerond. Een effectevaluatie kan echter ook vooraf (ex ante) worden uitgevoerd, al dan niet als onderdeel van een planevaluatie vooraf. Bij de evaluatie van effecten van het project is het belangrijk om te bedenken liefst voor aanvang van het project wat het effect ervan kán zijn, gegeven de beschikbare middelen en de invloed die het project redelijkerwijs zou kunnen hebben binnen een bepaalde termijn. Met een polsstok van anderhalve meter springt je niet over een sloot die een meter diep en twee meter breed is. Als u een harde evaluatie van effecten van het project nodig heeft of zelfs bewijzen voor de effectiviteit (netto effect) van het project, is het verstandig om deskundige evaluatieonderzoekers in te schakelen. Zij zouden dan eerst overigens moeten beoordelen of uw project op dat punt eigenlijk wel evalueerbaar is. Het is natuurlijk het best als u er van tevoren bij het ontwerpen van het project voor zorgt dat het evalueerbaar is. Wat is de bedoeling van de tussentijdse evaluatie? Kwaliteit van cultuureducatie borgen is een mooie maar ook tijdloze doelstelling. Deze doelstelling is al nader uitgewerkt in de doelen van de vier soorten subsidiabele activiteiten. Ook die hebben echter een onbestemde termijn, terwijl het project voor vier jaar gesubsidieerd wordt. Het is daarom raadzaam om in de aanvraag niet alleen aan te geven welke opbrengsten na vier jaar verwacht worden, maar ook wat tussentijdse ijkmomenten zijn. Hoe vaak de voortgang van een project te beoordelen is, hangt af van de aard en fasering van dat project. Dat is dus niet in het algemeen te zeggen. De regeling verplicht u als aanvrager wel om eind 2014 een tussentijdse evaluatie van uw activiteiten bij het fonds in te dienen. Dat is geen verantwoording bovenop de jaarlijkse verantwoording. Het is een moment van bezinning dat kan leiden tot aanpassing of bijstelling van uw activiteiten. Vragen voor de tussentijdse evaluatie zijn bijvoorbeeld: - gaat het de goede kant op met het project, klopt de richting? - is er voldoende voortgang geboekt en zijn extra inspanningen nodig? - welke kansen en bedreigingen zijn er voor een succesvolle voortzetting van het project? - welke aanpassingen of extra inspanningen zijn nodig om voortgang te bevorderen, succes te waarborgen en/of risico s het hoofd te bieden? In de aanvraag moet u tenminste vermelden en toelichten hoe u ervoor gaat zorgen dat uw tussentijdse evaluatie eind 2014 beschikbaar is. Welke gegevens en hoe zijn die te verkrijgen? De informatie die nodig is om monitor- en evaluatievragen te beantwoorden varieert al naar gelang de ijkpunten en de evaluatiecriteria die u van tevoren hebt vastgesteld of die zich tijdens de rit uitkristalliseren. Het is raadzaam om te bedenken welke soort van informatie nodig is en uit welke bron die te halen is meteen als u vragen opstelt voor de moneva. Sommige informatie is misschien makkelijk te vinden en ook makkelijk toegankelijk. Andere informatie is daarentegen lastig te verkrijgen. Soms moet u zich misschien behelpen met onvolledige informatie of met gegevens die alleen bij benadering iets zeggen over wat u wilt weten. Verder zijn niet alle bronnen even objectief en nauwkeurig. Hoe meer gewicht u hecht aan de betrouwbaarheid van uitspraken over de voortgang en resultaten van het project, over de situatie waar het project zich op richt en over effecten van het project, des te belangrijker is de kwaliteit van de informatie. Het ligt voor de hand dat een projectleider of wethouder geneigd is om zijn project of beleid hoe dan ook geslaagd te noemen, zeker als hij of zij het ook zelf heeft ontworpen. Er zijn twee manieren om dit te toetsen: ofwel op grond van feitelijke gegevens; ofwel door verschillende belanghebbenden naar hun ervaringen en hun mening te vragen. Beide is 3

4 nog beter. Ten slotte: sommige belangrijke vragen zijn misschien niet goed te beantwoorden op basis van beschikbare gegevens en onderzoek, en zelfs niet door diverse betrokkenen naar hun mening te vragen. Of onderzoek dat deze vragen wel zou kunnen beantwoorden is niet haalbaar of niet betaalbaar. Het is beter zulke vragen onbeantwoord te laten staan dan ze buiten het evaluatieverslag te houden. Dan zetten ze tenminste nog aan tot nadenken. Wie voert monitoring en evaluatie uit? U bent als aanvrager zelf verantwoordelijk voor het monitoren en evalueren van uw activiteiten. U bent immers ook bij uitstek degene die vervolgens iets kan doen met de informatie, kennis en inzichten die dat oplevert? U kunt besluiten om informatie ten behoeve van de moneva te laten verzamelen door een derde partij, bijvoorbeeld een onderzoeksbureau. Het is ook mogelijk om de beoordeling van de uitvoering en opbrengsten van het project geheel in handen te leggen van een onafhankelijke externe instantie: denk bijvoorbeeld aan een visitatie. Ook dan gaat het er echter om dat u zelf iets moet kunnen leren van die evaluatie en er iets mee moet kunnen doen. Leren en verbeteren is dus steeds het doel, niet verantwoorden en afrekenen. Monitoren en evalueren is geen last die u als aanvrager door het fonds wordt opgelegd en die u daarom snel aan anderen doorgeeft. Het is een manier om bij te dragen aan de kwaliteit van de uitvoering en opbrengsten van uw activiteiten. Wie zijn verder betrokken bij monitoring en evaluatie? Gesubsidieerde activiteiten in het kader van Cultuureducatie met kwaliteit zijn gericht op leerkrachten in het primair onderwijs en educatief medewerkers van culturele instellingen (deskundigheidsbevordering) en op basisscholen (leerplanontwikkeling, leerlijnen). Activiteiten komen als het goed is tot stand in nauw overleg met scholen maar ook met de provincie of gemeente die samen met het Fonds voor Cultuurparticipatie zorgt voor de nodige financiële middelen. Monitoren en evalueren zijn als het goed is onderdeel van het projectplan. Het is daarom verstandig om scholen, de provincie of gemeente en andere partners al bij het opstellen van de aanvraag (het projectplan) ook te laten meedenken over de moneva. Waar willen we met elkaar zicht op houden tijdens de rit? Hoe gaan we dat doen? Hoe komen we met elkaar tot goede evaluatievragen en evaluatiecriteria, en wanneer stellen we die vast? Hoe zorgen we met elkaar voor een goede aanpak van de tussentijdse evaluatie? Wat wordt opgeschreven en gedeeld? Als monitoren en evalueren tussen de bedrijven door en niet stelselmatig gebeurt, wordt meestal ook niet opgeschreven welke punten erbij aan de orde komen, wat de conclusies zijn en welke acties er op volgen. Dat is jammer, want zo blijven ervaringen en inzichten beperkt tot degenen die er zelf bij waren. Voor de overdracht van informatie, kennis en inzichten is het wel handig om de belangrijkste punten vast te leggen. Dat kan bijvoorbeeld in een gezamenlijk digitaal logboek dat tevens te lezen is door collega s of partners in het project. Datzelfde logboek kan dan weer de basis vormen voor een eenvoudige rapportage die ook toegankelijk is voor een ruimere kring van belangstellenden en belanghebbenden. Leidraad voor het opschrijven van ervaringen en conclusies zou de vraag wat kunnen wijzelf en anderen hier van leren? kunnen zijn. Wil dit werken, dan is het wel raadzaam dat iemand in het team verantwoordelijk is voor het logboek. Als moneva stelselmatig worden aangepakt en als daarvoor ook onderzoek wordt uitgevoerd, worden rapportages vaak wel gepubliceerd. Of ze daarmee ook toegankelijk zijn voor een groter publiek, is vers twee. Een mailtje aan de redactie van de online bibliografie van het kennisinstituut is voldoende om uw rapportages in ruimere kring toegankelijk te maken. Het is desgewenst ook mogelijk om rapportages alleen te delen met het netwerk van aanvragers en provincies en gemeenten. Wat wordt er landelijk gedaan aan monitoring en evaluatie? Het Fonds ontwerpt in samenwerking met Cultuurnetwerk Nederland een landelijk traject voor de monitoring en evaluatie van de regeling. Het traject begint met een vergelijkende analyse van de aanvragen, om te kijken waar overeenkomsten en verschillen zitten in doelen, aanpak, samenwerkingspartners en dergelijke. Uit deze analyse kunnen ook thema s voortkomen die zich wellicht lenen voor een gezamenlijke aanpak van bepaalde onderdelen van de decentrale moneva, in samenhang met het landelijke traject. In overleg met het Landelijk Kennisinstituut Cultuureducatie en Amateurkunst (LKCA), dat in de plaats komt van Cultuurnetwerk Nederland 4

5 en Kunstfactor, zal het Fonds verbindingen leggen tussen aanvragers die daar mogelijk belang bij hebben. Tijdens de rit zal het Fonds geregeld met u en met uw gemeente of provincie bespreken hoe het gaat. Uw eigen tussentijdse evaluaties, eind 2014, zijn als bron te gebruiken voor de tussentijdse landelijke evaluatie van voorlopige opbrengsten van de regeling begin Voor de tussentijdse landelijke evaluatie en voor de eindevaluatie van de regeling wordt een inhoudelijk referentiekader ontwikkeld met evaluatiecriteria en waar mogelijk indicatoren. U kunt daar voor uw eigen moneva bij aanhaken als u dat wilt. Hoofdpunten van het landelijke monitor- en evaluatietraject zijn binnenkort op de site van het Fonds te vinden. Aanvragers, provincies en gemeenten worden in de gelegenheid gesteld om er vragen over te stellen. Het landelijke traject wordt daarna door het Fonds vastgesteld in overleg met Cultuurnetwerk Nederland. Wat gebeurt er landelijk nog meer? Het LKCA zal in overleg met het fonds verschillende kennisactiviteiten ontwikkelen en organiseren ter ondersteuning van het programma Cultuureducatie met kwaliteit. Het betreft bijvoorbeeld verkenningen en analyses van trends en vraagstukken in verband met cultuureducatie in het primair onderwijs, maar ook conferenties, expertmeetings en kennisateliers over specifieke onderwerpen. Onderwerpen en aanpak van kennisactiviteiten worden telkens voor een half jaar vastgelegd, mede op basis van een peiling onder aanvragers, provincies en gemeenten en andere betrokken partijen. Het kennisinstituut kan aanvragers ook van kort advies dienen over de aanpak van hun eigen moneva, over het opstellen van een offerteverzoek aan onderzoeksbureaus, en onderzoek begeleiden dat in opdracht van aanvragers wordt uitgevoerd. Het kennisinstituut zal zelf geen onderzoek in opdracht van aanvragers of van betrokken gemeenten en provincies uitvoeren. Cultuurnetwerk Nederland, 18 oktober 2012 (tij) 5

Hoofdlijnen van de landelijke monitoring en evaluatie van de matchingsregeling

Hoofdlijnen van de landelijke monitoring en evaluatie van de matchingsregeling Matchingsregeling Cultuureducatie met kwaliteit in het primair onderwijs Hoofdlijnen van de landelijke monitoring en evaluatie van de matchingsregeling Waarom monitoren en evalueren? Het Fonds voor Cultuurparticipatie

Nadere informatie

Het kader voor de evaluatie van de regeling Cultuureducatie met Kwaliteit

Het kader voor de evaluatie van de regeling Cultuureducatie met Kwaliteit Het kader voor de evaluatie van de regeling Cultuureducatie met Kwaliteit 1. Aanleiding voor het evaluatiekader Zoals overeengekomen in de bestuurlijke afspraak die ten grondslag ligt aan de regeling Cultuureducatie

Nadere informatie

cultuuronderwijs: het onderwijs gericht op het bereiken van de kerndoelen in het leergebied Kunstzinnige oriëntatie van het primair onderwijs;

cultuuronderwijs: het onderwijs gericht op het bereiken van de kerndoelen in het leergebied Kunstzinnige oriëntatie van het primair onderwijs; Tijdelijke Regeling Flankerende Projecten Cultuureducatie met Kwaliteit 2014 Fonds voor Cultuurparticipatie Maart 2014 Het bestuur van de Stichting Fonds voor Cultuurparticipatie, Gelet op artikel 3 van

Nadere informatie

Regeling cultuurparticipatie provincies en gemeenten 2009-2012

Regeling cultuurparticipatie provincies en gemeenten 2009-2012 Regeling cultuurparticipatie provincies en gemeenten 2009-2012 Enquête 2011: uitkomsten Annelies van der Horst Annelies Maarschalkerweerd Regeling cultuurparticipatie provincies en gemeenten 2009-2012

Nadere informatie

Onderwijstechnieken.nl. Opbrengstgericht Werken zonder Groepsplan? Dat Kan!

Onderwijstechnieken.nl. Opbrengstgericht Werken zonder Groepsplan? Dat Kan! Opbrengstgericht Werken zonder Groepsplan? Dat Kan! 1 Inhoudsopgave: Voorwoord pagina 3 Inleiding pagina 4 Hoofdstuk 1 Hoe een middel een doel werd pagina 5 Hoofdstuk 2 Waar het eigenlijk om gaat pagina

Nadere informatie

Bestuurlijk kader Cultuur en Onderwijs

Bestuurlijk kader Cultuur en Onderwijs Bestuurlijk kader Cultuur en Onderwijs Cultuuruitingen spelen een belangrijke rol in de samenleving en in het leven van mensen. Cultuur vertegenwoordigt daarbij zowel een maatschappelijke, een artistieke

Nadere informatie

Plananalyse aanvragen matchingsregeling Cultuureducatie met Kwaliteit 2013-2016. Rapportage voor het Fonds voor Cultuurparticipatie

Plananalyse aanvragen matchingsregeling Cultuureducatie met Kwaliteit 2013-2016. Rapportage voor het Fonds voor Cultuurparticipatie Plananalyse aanvragen matchingsregeling Cultuureducatie met Kwaliteit 2013-2016 Rapportage voor het Fonds voor Cultuurparticipatie Landelijk Kennisinstituut Cultuureducatie en Amateurkunst Utrecht 2013

Nadere informatie

INNOVATIEVE PROJECTEN

INNOVATIEVE PROJECTEN BVA&O110705_12d STIMULERINGSREGELING INNOVATIEVE PROJECTEN A&O-fonds Provincies 1 Stimuleringsregeling: 1. Waarom de stimuleringsregeling Innovatieve projecten? P. 3 2. Wie kan subsidie aanvragen? P. 3

Nadere informatie

iramides in Drenthe over de monitoring en evaluatie van CemK

iramides in Drenthe over de monitoring en evaluatie van CemK P iramides in Drenthe over de monitoring en evaluatie van CemK In Drenthe pakken we de monitoring en evaluatie van Cultuureducatie met Kwaliteit op zo n manier aan dat ons evaluatie-instrument niet alleen

Nadere informatie

Stappenplan nieuwe Dorpsschool

Stappenplan nieuwe Dorpsschool Stappenplan nieuwe Dorpsschool 10 juni 2014 1 Inleiding Het college van burgemeester en wethouders heeft op 10 juni 2014 dit stappenplan vastgesteld waarin op hoofdlijnen is weergegeven op welke wijze

Nadere informatie

Samenvatting en conclusies

Samenvatting en conclusies Samenvatting en conclusies Bron: De duizendpoot onder de loep / P. van der Zant, 2009 Cultuurnetwerk Nederland voert in opdracht van het ministerie van OCW een vierjarig project (2009-2012) uit met als

Nadere informatie

Kunstgebouw Beleidsplan 2013-2016

Kunstgebouw Beleidsplan 2013-2016 Kunstgebouw Beleidsplan 2013-2016 Kunstgebouw Broekmolenweg 16 2289 BE Rijswijk www.kunstgebouw.nl B e l e i d s p l a n 2 0 1 3-2 0 1 6 Z I C H T B A AR M AK E N W AT E R I S, S T I M U L E R E N W AT

Nadere informatie

Voorbeeld: Ik werk het liefst met een tweetal.

Voorbeeld: Ik werk het liefst met een tweetal. & OHHUOLQJHQKDQGOHLGLQJ LQOHLGLQJ Het sectorwerkstuk staat voor de deur. Misschien heb je er al slapeloze nachten van, misschien lijkt het je de leukste opdracht van je hele opleiding. Eindelijk iets leren

Nadere informatie

Projectplan. Cultuur als middel om onderwijs en omgeving te verbinden Mw. N. Remerie, P. Holland, M. Jakubowski en dhr. C. van Herkhuizen(penvoerder)

Projectplan. Cultuur als middel om onderwijs en omgeving te verbinden Mw. N. Remerie, P. Holland, M. Jakubowski en dhr. C. van Herkhuizen(penvoerder) Projectplan Titel van het project: Naam van de lokale projectleiders: Betrokken partijen binnen het project: Cultuur als middel om onderwijs en omgeving te verbinden Mw. N. Remerie, P. Holland, M. Jakubowski

Nadere informatie

TOELICHTING op de Verordening op de rekenkamercommissie Wassenaar, Voorschoten en Oegstgeest.

TOELICHTING op de Verordening op de rekenkamercommissie Wassenaar, Voorschoten en Oegstgeest. TOELICHTING op de Verordening op de rekenkamercommissie Wassenaar, Voorschoten en Oegstgeest. Algemeen Ingevolge de Gemeentewet dient elke gemeente per 1 januari 2006 te beschikken over een rekenkamer

Nadere informatie

Zelftest clie ntondersteuning voor gemeenten

Zelftest clie ntondersteuning voor gemeenten Zelftest clie ntondersteuning voor gemeenten Aanleiding Op 16 oktober heeft de Tweede Kamer een motie aangenomen die de regering verzoekt om een zelftest aan gemeenten aan te reiken die gemeenteraden,

Nadere informatie

Green-Consultant - info@green-consultant.nl - Tel. 06-51861495 Triodos Bank NL17TRIO0254755585 - KvK 58024565 - BTW nummer NL070503849B01 1

Green-Consultant - info@green-consultant.nl - Tel. 06-51861495 Triodos Bank NL17TRIO0254755585 - KvK 58024565 - BTW nummer NL070503849B01 1 Bestemd voor: Klant t.a.v. de heer GoedOpWeg 27 3331 LA Rommeldam Digitale offerte Nummer: Datum: Betreft: CO 2 -Footprint & CO 2 -Reductie Geldigheid: Baarn, 24-08-2014 Geachte heer Klant, Met veel plezier

Nadere informatie

Cyclisch Systematisch Integraal Zelfevaluatie

Cyclisch Systematisch Integraal Zelfevaluatie Kwaliteitsimpuls op sectieniveau De KVLO is de eerste vakvereniging in Nederland die een systematisch kwaliteitszorgsysteem heeft ontwikkeld voor de praktijk. Het project bestaat uit twee krachtige instrumenten:

Nadere informatie

Onderzoeksvraag Uitkomst

Onderzoeksvraag Uitkomst Hoe doe je onderzoek? Hoewel er veel leuke boeken zijn geschreven over het doen van onderzoek (zie voor een lijstje de pdf op deze site) leer je onderzoeken niet uit een boekje! Als je onderzoek wilt doen

Nadere informatie

Evalueren van projecten met externen Kennisdocument Onderzoek & Statistiek

Evalueren van projecten met externen Kennisdocument Onderzoek & Statistiek Evalueren van projecten met externen Kennisdocument Onderzoek & Statistiek Zwaantina van der Veen / Dymphna Meijneken / Marieke Boekenoogen Stad met een hart Inhoud Hoofdstuk 1 Inleiding 3 Hoofdstuk 2

Nadere informatie

Verwerkingsopdrachten Sociaal-Cultureel Werk; saw 4 ISBN 97890 8524 0983 Thema 4 Methodisch en projectmatig werken

Verwerkingsopdrachten Sociaal-Cultureel Werk; saw 4 ISBN 97890 8524 0983 Thema 4 Methodisch en projectmatig werken Verwerkingsopdrachten Sociaal-Cultureel Werk; saw 4 ISBN 97890 8524 0983 Thema 4 Methodisch en projectmatig werken Verwerkingsopdrachten thema 4 Sociaal-Cultureel Werk; saw 3 & 4 pagina 1 Opwarmen en oriënteren

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Deelregeling Jij maakt het mee Fonds voor Cultuurparticipatie 2013 2016

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Deelregeling Jij maakt het mee Fonds voor Cultuurparticipatie 2013 2016 STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 29620 21 oktober 2013 Deelregeling Jij maakt het mee Fonds voor Cultuurparticipatie 2013 2016 10 oktober 2013 Het bestuur

Nadere informatie

Medewerker contractmanagement. Denkkracht: 3. Analytisch vermogen

Medewerker contractmanagement. Denkkracht: 3. Analytisch vermogen Denkkracht: 3. Analytisch vermogen Begrijpt een situatie door die op te delen in kleinere delen of de gevolgen ervan vast te stellen. Dit houdt in dat er verschillende onderdelen of aspecten met elkaar

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling subsidies incidentele activiteiten 2012

Uitvoeringsregeling subsidies incidentele activiteiten 2012 Uitvoeringsregeling subsidies incidentele activiteiten 2012 Burgemeester en wethouders van Doetinchem; overwegende dat het gewenst is activiteiten te stimuleren op de volgende onderdelen van de zorg, sport

Nadere informatie

De activiteitenmap. 1 Inleiding

De activiteitenmap. 1 Inleiding DC 31 De activiteitenmap 1 Inleiding In je werk verdiep je je in de dagbesteding en interesses van de cliëntgroep en in wat mogelijk geschikte activiteiten zijn. Dat kunnen activiteiten voor groepen zijn

Nadere informatie

INTRODUCTIE TOOLBOX voor GEBRUIKERS. duurzame plaatsing van werknemers met autisme

INTRODUCTIE TOOLBOX voor GEBRUIKERS. duurzame plaatsing van werknemers met autisme INTRODUCTIE TOOLBOX voor GEBRUIKERS duurzame plaatsing van werknemers met autisme 1 Welkom bij toolbox AUTIPROOF WERKT Autiproof Werkt is een gereedschapskist met instrumenten die gebruikt kan worden bij

Nadere informatie

WERKING KIJKWIJZER BELEIDSVOEREND VERMOGEN: TOEGEPAST OP LOOPBAANBEGELEIDING IN DE SCHOLENGEMEENSCHAP

WERKING KIJKWIJZER BELEIDSVOEREND VERMOGEN: TOEGEPAST OP LOOPBAANBEGELEIDING IN DE SCHOLENGEMEENSCHAP WERKING KIJKWIJZER BELEIDSVOEREND VERMOGEN: TOEGEPAST OP LOOPBAANBEGELEIDING IN DE SCHOLENGEMEENSCHAP WAT? Voor u ligt een kijkwijzer om het beleidsvoerend vermogen van uw school in kaart te brengen. De

Nadere informatie

- Stembureau Het Vlot (oude locatie) wordt vervangen door Sportzaal De Brug.

- Stembureau Het Vlot (oude locatie) wordt vervangen door Sportzaal De Brug. Zaaknummer: AVGCL16 Onderwerp Verkiezing van de leden van provinciale staten Collegevoorstel Inleiding Op 2 maart 2011 worden de leden van provinciale staten gekozen. Voor deze verkiezingen moeten stembureaus

Nadere informatie

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK OPENBARE MONTESSORISCHOOL ZEIST

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK OPENBARE MONTESSORISCHOOL ZEIST RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK OPENBARE MONTESSORISCHOOL ZEIST School : Openbare Montessorischool Zeist Plaats : Zeist BRIN-nummer : 12IW Onderzoeksnummer : 92056 Datum schoolbezoek : 19 maart 2007 Datum

Nadere informatie

Wat is een activiteit? Concrete acties die nodig zijn om het doel te behalen.

Wat is een activiteit? Concrete acties die nodig zijn om het doel te behalen. Doelen stellen In dit artikel wordt beschreven hoe je doelen concreet en meetbaar kunt maken. Doelen vormen de basis onder plannen. Ze zijn het fundament; geen goed geformuleerd doel is geen goed plan.

Nadere informatie

Reflectiegesprekken met kinderen

Reflectiegesprekken met kinderen Reflectiegesprekken met kinderen Hierbij een samenvatting van allerlei soorten vragen die je kunt stellen bij het voeren van (reflectie)gesprekken met kinderen. 1. Van gesloten vragen naar open vragen

Nadere informatie

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK DE VRIJE SCHOOL 'HOEKSCHE WAARD'

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK DE VRIJE SCHOOL 'HOEKSCHE WAARD' RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK DE VRIJE SCHOOL 'HOEKSCHE WAARD' School : de Vrije School 'Hoeksche Waard' Plaats : Oud-Beijerland BRIN-nummer : 06UQ Onderzoeksnummer : 73849 Datum schoolbezoek : 20 april

Nadere informatie

Werkwijze Commissie voor de Begeleiding (CvB)

Werkwijze Commissie voor de Begeleiding (CvB) Werkwijze Commissie voor de Begeleiding (CvB) www.zat.nl Over dit instrument 1 Commissies voor de Begeleiding (CvB s) hebben de taak om er met het team voor te zorgen dat iedere leerling optimaal gebruik

Nadere informatie

Rekenkamercommissie Wijdemeren

Rekenkamercommissie Wijdemeren Rekenkamercommissie Wijdemeren Protocol voor het uitvoeren van onderzoek 1. Opstellen onderzoeksopdracht De in het werkprogramma beschreven onderzoeksonderwerpen worden verder uitgewerkt in de vorm van

Nadere informatie

Van ambitie naar collectief leren. Masterclass 2

Van ambitie naar collectief leren. Masterclass 2 Van ambitie naar collectief leren Masterclass 2 Cyclus op lokaal niveau check Ambitie ontwikkelen Product en proces evalueren Informatie verzamelen Actie uitvoeren Collectief leren studie/ analyse doen

Nadere informatie

Onderzoeksopzet De Poort van Limburg gemeente Weert

Onderzoeksopzet De Poort van Limburg gemeente Weert Onderzoeksopzet De Poort van Limburg gemeente Weert Weert, 6 september 2011. Rekenkamer Weert Inhoudsopgave 1. Achtergrond en aanleiding 2. Centrale vraagstelling 3. De wijze van onderzoek 4. Deelvragen

Nadere informatie

Nulmeting ouderbetrokkenheid. Handleiding bij vragenlijsten ouderbetrokkenheid

Nulmeting ouderbetrokkenheid. Handleiding bij vragenlijsten ouderbetrokkenheid Nulmeting ouderbetrokkenheid Handleiding bij vragenlijsten ouderbetrokkenheid 1 Ouderbetrokkenheid in beeld Met behulp van deze vragenlijst ouderbetrokkenheid kunnen Rotterdamse scholen voor basis- en

Nadere informatie

EVALUATIE PLAN. {Voeg naam GB programma in} Gemaakt door: {voeg in namen van auteurs en naam van organisatie} {Datum}

EVALUATIE PLAN. {Voeg naam GB programma in} Gemaakt door: {voeg in namen van auteurs en naam van organisatie} {Datum} EVALUATIE PLAN {Voeg naam GB programma in} Evaluatie plan voor {tijdsperiode in jaren} Gemaakt door: {voeg in namen van auteurs en naam van organisatie} {Datum} 1 Introductie Introduceer hier de onderdelen

Nadere informatie

Eindopdracht Verbeterplan zorg aan chronisch zieken

Eindopdracht Verbeterplan zorg aan chronisch zieken OEFENTOETS 1 Dit document bevat een uitwerking van de eindopdracht behorende bij de Praktijkcursus Gezondheidszorg, namelijk het schrijven van een verbeterplan voor de zorg aan chronisch zieke patiënten

Nadere informatie

Breed evalueren kan je leren Zes vragen om over te reflecteren. Competenties Nederlands breed evalueren in het secundair onderwijs 1

Breed evalueren kan je leren Zes vragen om over te reflecteren. Competenties Nederlands breed evalueren in het secundair onderwijs 1 2. Evaluatie en toetsing Koen Van Gorp (a), Iris Philips (a) & Fauve De Backer (b) (a) CTO, KU Leuven (b) Steunpunt Diversiteit en Leren, UGent Contact: Koen.VanGorp@arts.kuleuven.be Iris.Philips@arts.kuleuven.be

Nadere informatie

Regeling Begeleiding Van Werk Naar Werk bij reorganisaties

Regeling Begeleiding Van Werk Naar Werk bij reorganisaties Regeling Begeleiding Van Werk Naar Werk bij reorganisaties Pre-ambule In de cao provincies 2012-2015 zijn uit oogpunt van goed werkgeverschap afspraken gemaakt over een sectorale regeling Van Werk Naar

Nadere informatie

Toelichting bij de Voortgangsrapportage Maatschappelijke Zorg

Toelichting bij de Voortgangsrapportage Maatschappelijke Zorg Naam: Klas: praktijkbegeleider: Werkplek: Toelichting bij de Voortgangsrapportage Maatschappelijke Zorg Gedurende de opleiding werken de studenten in de praktijk aan praktijkopdrachten. Een schooljaar

Nadere informatie

Qmus 11februari 2010. = veranderenverbeteren. Context en balans

Qmus 11februari 2010. = veranderenverbeteren. Context en balans Qmus 11februari 2010 = veranderenverbeteren Context en balans HET INK MODEL Management van medewerkers Medewerkers Leiderschap Strategie en beleid Management van processen Klanten en Partners Bestuur en

Nadere informatie

Fianne Konings en Marjo Berendsen over Culturele instellingen en een doorlopende leerlijn cultuuronderwijs door Jacolien de Nooij

Fianne Konings en Marjo Berendsen over Culturele instellingen en een doorlopende leerlijn cultuuronderwijs door Jacolien de Nooij Fianne Konings en Marjo Berendsen over Culturele instellingen en een doorlopende leerlijn cultuuronderwijs door Jacolien de Nooij De publicatie van Fianne Konings, Culturele instellingen en een doorlopende

Nadere informatie

Mentorprojecten en de lokale jeugdzorg. Tips voor managers en bestuurders van mentorprojecten. Marian van der Klein Judith Schöne

Mentorprojecten en de lokale jeugdzorg. Tips voor managers en bestuurders van mentorprojecten. Marian van der Klein Judith Schöne Mentorprojecten en de lokale jeugdzorg Tips voor managers en bestuurders van mentorprojecten Marian van der Klein Judith Schöne Pim & Ethan Oranje Fonds Dé grote meerwaarde van mentoring is dat mentoren

Nadere informatie

Bezuinigingen muziekonderwijs

Bezuinigingen muziekonderwijs Muziek en cultuur bezuinigingen & nieuw beleid 7 november 2012 Bezuinigingen muziekonderwijs Begrotingsbehandeling november 2011: Afschaffen subsidie muziekschool Muziekles t/m 18 jaar tegen gereduceerd

Nadere informatie

Inleiding bij de handreiking

Inleiding bij de handreiking Excellente gespreksvoering met excellente leerlingen Inleiding bij de handreiking 2 Inleiding bij de handreiking Excellente gespreksvoering met excellente leerlingen: werken met MY POD Waarom aandacht

Nadere informatie

Draaiboek Maatschappelijke stages voor stagebieders De Vrijwilligerscentrale Deventer, oktober 2009. Inhoud

Draaiboek Maatschappelijke stages voor stagebieders De Vrijwilligerscentrale Deventer, oktober 2009. Inhoud Draaiboek Maatschappelijke stages voor stagebieders De Vrijwilligerscentrale Deventer, oktober 2009 Inhoud 1. Oriëntatie op de maatschappelijke stage 2. Eigen visie ontwikkelen 3. Afstemming zoeken 4.

Nadere informatie

LEIDRAAD VERANTWOORDING PROJECTSUBSIDIE IN HET KADER VAN DE DEELREGELING CULTUUREDUCATIE MET KWALITEIT IN HET PRIMAIR ONDERWIJS FONDS VOOR

LEIDRAAD VERANTWOORDING PROJECTSUBSIDIE IN HET KADER VAN DE DEELREGELING CULTUUREDUCATIE MET KWALITEIT IN HET PRIMAIR ONDERWIJS FONDS VOOR LEIDRAAD VERANTWOORDING PROJECTSUBSIDIE IN HET KADER VAN DE DEELREGELING CULTUUREDUCATIE MET KWALITEIT IN HET PRIMAIR ONDERWIJS FONDS VOOR CULTUURPARTICIPATIE 2013 2016 2013-2016 Inhoudsopgave 1. INLEIDING...

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG. Datum 24 oktober 2014 Betreft Impuls cultuuronderwijs

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG. Datum 24 oktober 2014 Betreft Impuls cultuuronderwijs >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG Erfgoed en Kunsten IPC 3300 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 31 293 Primair Onderwijs 32 820 Nieuwe visie cultuurbeleid Nr. 216 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter

Nadere informatie

Project in het kader van de voorbereiding op de transformatie jeugdzorg

Project in het kader van de voorbereiding op de transformatie jeugdzorg Project in het kader van de voorbereiding op de transformatie jeugdzorg Projectpartners: 1e lijns praktijk voor psychologie Infano Diepenheim 1 e lijns praktijk voor psychologie Pedagogisch perspectief

Nadere informatie

Afweging In de periode 2013 2016 zijn tot op heden per basisschool de volgende resultaten behaald:

Afweging In de periode 2013 2016 zijn tot op heden per basisschool de volgende resultaten behaald: Zaaknummer 00463648 Onderwerp voortzetting deelname regeling Cultuureducatie met Kwaliteit Collegevoorstel Aanleiding / voorgeschiedenis In de periode 2013 2016 hebben wij deelgenomen aan de landelijke

Nadere informatie

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK RKBS "DE ELSTAR"

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK RKBS DE ELSTAR RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK RKBS "DE ELSTAR" School : rkbs "De Elstar" Plaats : Elst BRIN-nummer : 28BG Onderzoeksnummer : 82399 Datum schoolbezoek : 31 augustus 2006 Datum vaststelling : 23 november 2006

Nadere informatie

ontspanning en iets presteren

ontspanning en iets presteren ontspanning en iets presteren motieven en ambities van amateurkunstbeoefenaars Henk Vinken en Teunis IJdens Ontspanning, doelgericht leren, gezellig tijdverdrijf met anderen en de ambitie om een kunstzinnige

Nadere informatie

1 Doe jij ook mee?! Team in beweging - Nu beslissen Steunpunt Diversiteit & Leren

1 Doe jij ook mee?! Team in beweging - Nu beslissen Steunpunt Diversiteit & Leren Nu beslissen De motieven om te starten met leerlingenparticipatie kunnen zeer uiteenlopend zijn, alsook de wijze waarop je dit in de klas of de school invoert. Ondanks de bereidheid, de openheid en de

Nadere informatie

Jaarverslag 2014-2015 DE DELTA

Jaarverslag 2014-2015 DE DELTA Jaarverslag 2014-2015 DE DELTA VOORWOORD In dit verslag van obs de Delta treft u op schoolniveau een verslag aan van de ontwikkelingen in het afgelopen schooljaar in het kader van de onderwijskundige ontwikkelingen,

Nadere informatie

Regeling versterking cultuureducatie in het primair onderwijs 2007-2008

Regeling versterking cultuureducatie in het primair onderwijs 2007-2008 Algemeen Verbindend Voorschrift Betreft de onderwijssector(en) Informatie CFI/ICO Primair Onderwijs po 079-3232.333 Regeling versterking cultuureducatie in het primair onderwijs 2007-2008 Bestemd voor

Nadere informatie

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK BASISSCHOOL SUNTE WERFERT

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK BASISSCHOOL SUNTE WERFERT RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK BASISSCHOOL SUNTE WERFERT School : Basisschool Sunte Werfert Plaats : Elst BRIN-nummer : 06GD Onderzoeksnummer : 82353 Datum schoolbezoek : 9 november 2006 Datum vaststelling

Nadere informatie

Beïnvloeding Samen sta je sterker

Beïnvloeding Samen sta je sterker Beïnvloeding Samen sta je sterker Aan de slag Om uw doel te bereiken, moet u gericht aan de slag gaan. Het volgende stappenplan kan u hierbij helpen. 1. Analyseer het probleem en bepaal uw doel Als u een

Nadere informatie

Handleiding Groeidocument Deel B SWV De Eem 2

Handleiding Groeidocument Deel B SWV De Eem 2 Handleiding Groeidocument Deel B SWV De Eem 2 Het primaire doel van dit groeidocument is de ontwikkelingskansen van leerlingen te optimaliseren: het belang van het kind staat voorop. Het groeidocument

Nadere informatie

Met een uitgebreid Randprogramma

Met een uitgebreid Randprogramma Met een uitgebreid Randprogramma Een stageonderzoek naar de rol van de randprogrammering in het aanvraagproces bij tentoonstellingen. 1 Door Anna Schenk MA student Arts&Heritage: Policy, Management and

Nadere informatie

Projectvoorstellen maken

Projectvoorstellen maken Projectvoorstellen maken 1. Kader 1.1. Gebruiksaanwijzing 1.2. Wat zijn de eisen aan een projectvoorstel? 2. Inleiding 2.1 Signalering 2.2 Vooronderzoek 2.3 Probleemsituatie 3. Doelstellingen en randvoorwaarden

Nadere informatie

Middel voor onderwijsverbetering of afrekeninstrument?

Middel voor onderwijsverbetering of afrekeninstrument? Middel voor onderwijsverbetering of afrekeninstrument? 12 Toetsen: volop in de schijnwerpers Sst, wij maken de Citotoets. Rond deze tijd hangen veel scholen dit soort briefjes weer op de deur van groep

Nadere informatie

Registreren, analyseren en verantwoorden

Registreren, analyseren en verantwoorden Registreren, analyseren en verantwoorden Inhoud DAS in het kort DAS in het kort 3 De voordelen voor u 4 Effecten meten 4 Uw opdracht verantwoorden 5 Werkwijze methodiseren 6 Samenwerking bevorderen 7 Kosten

Nadere informatie

Muziekcoaching, wie doet dat? Muziekcoaching, wat is dat?

Muziekcoaching, wie doet dat? Muziekcoaching, wat is dat? Ook in jullie Schoolwerkplan staat waarschijnlijk dat de leerkrachten muzieklessen verzorgen in hun eigen groep. Of misschien dat deze lessen gegeven worden door een van de collega s die wat meer onderlegd

Nadere informatie

Handleiding Kwaliteitszorg Medische Vervolgopleidingen

Handleiding Kwaliteitszorg Medische Vervolgopleidingen Handleiding Kwaliteitszorg Medische Vervolgopleidingen Martini Ziekenhuis Groningen/Van Swieten Instituut Ziekenhuisgroep Twente locatie Almelo en Hengelo/ZGT Academie 2013 1 Inleiding Ter bewaking van

Nadere informatie

Organisatie van werkzaamheden

Organisatie van werkzaamheden Organisatie van werkzaamheden Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteurs: Rubus Opleidingspartners, Richard Prins Inhoudelijke redactie: Jessica Satink

Nadere informatie

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email:

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email: APQ rapportage Naam: Bea Voorbeeld Datum: 16.06.2015 Email: support@meurshrm.nl Bea Voorbeeld / 16.06.2015 / APQ rapportage 2 Inleiding Dit rapport geeft inzicht in jouw inzetbaarheid. We bespreken hoe

Nadere informatie

RAPPORT ONDERZOEK IN HET KADER VAN HET VIERJAARLIJKS BEZOEK OP CHRISTELIJKE BASISSCHOOL DE POORT

RAPPORT ONDERZOEK IN HET KADER VAN HET VIERJAARLIJKS BEZOEK OP CHRISTELIJKE BASISSCHOOL DE POORT RAPPORT ONDERZOEK IN HET KADER VAN HET VIERJAARLIJKS BEZOEK OP CHRISTELIJKE BASISSCHOOL DE POORT School : Christelijke Basisschool De Poort Plaats : Bleiswijk BRIN-nummer : 07XM Onderzoeksnummer : 116787

Nadere informatie

Planning & Control. Inleiding. Inhoudsopgave

Planning & Control. Inleiding. Inhoudsopgave Planning & Control Inleiding Planning & Control is de Engelse benaming voor coördinatie en afstemming. Het is gericht op interne plannings- en besturingsactiviteiten. Een heldere Planning & Control functie

Nadere informatie

Onderzoeksprotocol. Rekenkamercommissie gemeente Hoorn

Onderzoeksprotocol. Rekenkamercommissie gemeente Hoorn Onderzoeksprotocol Rekenkamercommissie gemeente Hoorn Onderzoeksprotocol Rekenkamercommissie gemeente Hoorn - mei 2008 Inhoudsopgave 1. Inleiding 4 2. Keuze onderwerpen 6 3. Onderzoeksopzet en aankondiging

Nadere informatie

Een brede kijk op onderwijskwaliteit Samenvatting

Een brede kijk op onderwijskwaliteit Samenvatting Een brede kijk op onderwijskwaliteit E e n o n d e r z o e k n a a r p e r c e p t i e s o p o n d e r w i j s k w a l i t e i t b i n n e n S t i c h t i n g U N 1 E K Samenvatting Hester Hill-Veen, Erasmus

Nadere informatie

6. Project management

6. Project management 6. Project management Studentenversie Inleiding 1. Het proces van project management 2. Risico management "Project management gaat over het stellen van duidelijke doelen en het managen van tijd, materiaal,

Nadere informatie

Onderzoeksboekje. Klas: Namen:

Onderzoeksboekje. Klas: Namen: Onderzoeksboekje Klas: Namen: De onderdelen van de onderzoekscyclus: 1. Introductie 2. Verkennen 3. Opzetten onderzoek 4. Uitvoeren onderzoek 5. Concluderen 6. Presenteren 7. Verdiepen/verbreden 2 Science

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 10073 14 april 2015 Regeling van de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 2 april 2015, FenV/732728,

Nadere informatie

Alleen organisaties met een culturele doelstelling en zonder winstoogmerk kunnen een aanvraag indienen.

Alleen organisaties met een culturele doelstelling en zonder winstoogmerk kunnen een aanvraag indienen. KUNSTPARTICIPATIE: OVER DEZE SUBSIDIE Met de programmalijn Kunstparticipatie wil het Fonds de vernieuwing van het aanbod van kunstbeoefening in de vrije tijd realiseren. Daarnaast wil het bijdragen aan

Nadere informatie

Logistiek medewerker. Persoonlijke effectiviteit: 2. Accuratesse

Logistiek medewerker. Persoonlijke effectiviteit: 2. Accuratesse Persoonlijke effectiviteit: 2. Accuratesse Werkt gedurende langere periode nauwkeurig en zorgvuldig, met oog voor detail, gericht op het voorkómen van fouten en slordigheden, zowel in eigen als andermans

Nadere informatie

En, wat hebben we deze les geleerd?

En, wat hebben we deze les geleerd? Feedback Evaluatie Team 5 En, wat hebben we deze les geleerd? FEED BACK in de klas En, wat hebben we deze les geleerd? Leerkracht Marnix wijst naar het doel op het bord. De leerlingen antwoorden in koor:

Nadere informatie

De Competentiemeter: doelgericht evalueren

De Competentiemeter: doelgericht evalueren Kris Mostrey Viso, Roeselare Contact: Kris.mostrey@sint-michiel.be De Competentiemeter: doelgericht evalueren 1. Inleiding De Competentiemeter is een web-based evaluatie-instrument. Het is ontstaan vanuit

Nadere informatie

INITIATIEFVOORSTEL Gemeente Velsen

INITIATIEFVOORSTEL Gemeente Velsen INITIATIEFVOORSTEL Gemeente Velsen Raadsvergadering d.d. : 1 december 2011 Raadsbesluitnummer : R11.081 Carrousel d.d. : 17 november 2011 Onderwerp : Eindrapport Rekenkamercommissie kwaliteit Grondbeleid

Nadere informatie

LOBBYEN IN DE PRAKTIJK

LOBBYEN IN DE PRAKTIJK LOBBYEN IN DE PRAKTIJK Praktische handvatten om goed te lobbyen Aan de orde komen: Hoe krijg je een voet tussen de deur, Hoe stel je een lobbyplan op, Maak een lobbystrategie, Welke lobbyinstrumenten kun

Nadere informatie

Online aanvraagformulier Deelregeling Cultuureducatie met Kwaliteit

Online aanvraagformulier Deelregeling Cultuureducatie met Kwaliteit Online aanvraagformulier Deelregeling Cultuureducatie met Kwaliteit Welkom bij het digitale aanvraagformulier van het Fonds voor Cultuurparticipatie. U hebt ervoor gekozen om een aanvraag te doen voor

Nadere informatie

SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR 2015-2016. OBS De Kameleon

SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR 2015-2016. OBS De Kameleon SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR 2015-2016 OBS De Kameleon 1 Voorwoord Voor u ligt het Schoolondersteuningsprofiel (SOP) van basisschool de Kameleon. Iedere school stelt een SOP op, dit is een wettelijke

Nadere informatie

What s up Zuiderzeeland? aardrijkskunde, praktische opdracht

What s up Zuiderzeeland? aardrijkskunde, praktische opdracht What s up Zuiderzeeland? Aardrijkskunde praktische opdracht praktisch onderzoek in zuiderzeeland 4 HV Naam: Klas: In dit onderdeel ga je zelf met je groepje op onderzoek. Je hebt geleerd dat Waterschap

Nadere informatie

Hoofdstuk 1 Inleiding 2

Hoofdstuk 1 Inleiding 2 Gesprekscyclus Scholengroep Rijk van Nijmegen Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Inleiding 2 Hoofdstuk 2 Gesprekscyclus Opbouw De tweejarige scyclus van SGRvN - Het voortgangs - Het beoordelings 4 4 4 5 6 Hoofdstuk

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN. Kwaliteitsonderzoek bij. de Erasmusschool

RAPPORT VAN BEVINDINGEN. Kwaliteitsonderzoek bij. de Erasmusschool RAPPORT VAN BEVINDINGEN Kwaliteitsonderzoek bij de Erasmusschool Plaats : 's-gravenhage BRIN-nummer : 19NZ Onderzoeksnummer : 120923 Datum schoolbezoek : 22 november 2010 Rapport vastgesteld te Zoetermeer

Nadere informatie

De rol van de controller bij VBTB

De rol van de controller bij VBTB Drs. Yolanda van Koppen en drs. Macs Rosielle, management consultants bij CMG Public Sector BV, divisie Management Consultancy OVERHEID Doelstellingen vasthouden met behulp van het INK-managementmodel

Nadere informatie

Muziekonderwijs door centra en muziekscholen in het basisonderwijs

Muziekonderwijs door centra en muziekscholen in het basisonderwijs Muziekonderwijs door centra en muziekscholen in het basisonderwijs Een stand van zaken! Landelijk Kennisinstituut Cultuureducatie en Amateurkunst Utrecht, mei 2014 Landelijk Kennisinstituut Cultuureducatie

Nadere informatie

Projectplan Duurzaam Inkopen

Projectplan Duurzaam Inkopen Projectplan Duurzaam Inkopen Gemeente Franekeradeel, afdeling Bouwen en Milieu Minke Lotens - Eichhorn Augustus 2010 status: Definitief Inhoudsopgave Inleiding 3 Doelstellingen projectplan 4 Overige resultaten

Nadere informatie

Introduceren thema Broeikaseffect. Startopdracht. gekeken. http://bit.ly/1vqs19u. Thema: Broeikaseffect. laten stoppen? centraal:

Introduceren thema Broeikaseffect. Startopdracht. gekeken. http://bit.ly/1vqs19u. Thema: Broeikaseffect. laten stoppen? centraal: Natuur & Techniek het broeikaseffect Omschrijving van de opdracht: Introductie Thema: Broeikaseffect In deze les staan de volgende hogere- orde denkvragen centraal: 1. Hoe zou je het broeikaseffect kunnen

Nadere informatie

Brabantse aanpak Cultuureducatie met Kwaliteit

Brabantse aanpak Cultuureducatie met Kwaliteit Brabantse aanpak Cultuureducatie met Kwaliteit Hoe breng je meer lijn en structuur in je cultuureducatie en hoe werk je gericht aan de persoonlijke (creativiteits)- ontwikkeling van leerlingen? Basisscholen

Nadere informatie

Strategisch Opleidingsbeleid

Strategisch Opleidingsbeleid Strategisch Opleidingsbeleid Achtergrondinformatie en tips om zelf aan de slag te gaan In deze handreiking vindt u de volgende onderwerpen: Wat is strategisch opleidingsbeleid? Hoe komt u tot strategisch

Nadere informatie